سامانه نظام فنی روستایی nfr.bonyadmaskan.ir - راهنمای کامل

ثبت نام در سامانه نظام فنی روستایی (NFR) نخستین گام برای مهندسان و کاردان‌هایی است که قصد دارند در پروژه‌های نوسازی بنیاد مسکن فعالیت کنند. این فرآیند اکنون به صورت کاملاً الکترونیکی انجام می‌شود و متقاضیان باید ابتدا از طریق پنجره ملی خدمات دولت هوشمند احراز هویت شوند.

پس از ورود اولیه، تکمیل پروفایل شخصی شامل بارگذاری مدارک تحصیلی، کارت نظام مهندسی یا ساجات و اطلاعات تماس ضروری است.

یکی از نکات مهم در هنگام ثبت نام، انتخاب دقیق محدوده جغرافیایی فعالیت است. مهندسان باید شهرستان و بخش مورد نظر خود را بر اساس محل سکونت یا توانایی تردد انتخاب کنند، زیرا ارجاع کار بر پایه این اولویت‌بندی صورت می‌گیرد.

پس از ثبت اطلاعات، پرونده به صورت سیستمی به کارشناس نظام فنی در بنیاد مسکن شهرستان ارسال می‌شود تا صحت مدارک بارگذاری شده با اصل آن‌ها تطبیق داده شود.

در مرحله بعدی، متقاضی باید در آزمون‌های ورودی یا دوره‌های توجیهی که توسط بنیاد مسکن استان برگزار می‌شود، شرکت کند. این دوره‌ها شامل آشنایی با دستورالعمل‌های خاص ساخت‌وساز روستایی و نحوه کار با پنل کاربری سامانه NFR است.

عدم شرکت در این دوره‌ها به منزله نقص پرونده بوده و اجازه ارجاع کار به مهندس داده نخواهد شد.

پس از تایید نهایی توسط واحد فنی استان، نام کاربری و رمز عبور اختصاصی فعال شده و مهندس ناظر در لیست نوبت‌دهی قرار می‌گیرد.

توصیه می‌شود مهندسان همواره وضعیت تایید مدارک خود را از بخش «پیگیری درخواست» در سامانه رصد کنند تا در صورت بروز نقص در مدارک، سریعاً نسبت به رفع آن اقدام نمایند. این شفافیت سیستمی باعث حذف واسطه‌ها و برقراری عدالت در توزیع پروژه‌های نظارتی شده است.

تعرفه نظارت در سامانه نظام فنی روستایی هر ساله بر اساس مصوبات هیئت وزیران و ابلاغیه مرکزی بنیاد مسکن انقلاب اسلامی تعیین می‌شود. این تعرفه معمولاً درصدی از هزینه ساخت هر متر مربع بنا است که با توجه به شاخص‌های تورمی و سختی کار در مناطق محروم تعدیل می‌گردد.

در سال ۱۴۰۳، تلاش شده است تا حق‌الزحمه ناظران به گونه‌ای تنظیم شود که انگیزه حضور مهندسان مجرب در روستاها افزایش یابد.

نحوه پرداخت حق‌الزحمه در سامانه NFR به صورت مرحله‌ای و متناسب با پیشرفت فیزیکی پروژه است.

پس از تایید هر مرحله از ساخت (مانند فونداسیون، اسکلت و سقف) توسط ناظر و ثبت گزارش در سامانه، درصدی از مبلغ کل نظارت که توسط مالک در حساب مسدودی بنیاد تودیع شده، به حساب مهندس واریز می‌گردد.

این روش تضمین‌کننده حقوق مالی ناظر و اطمینان‌بخش برای مالک بابت انجام نظارت دقیق است.

باید توجه داشت که بخشی از تعرفه دریافتی به عنوان سهم مدیریت نظام فنی و مالیات‌های قانونی کسر می‌شود. مهندسان می‌توانند در کارتابل خود، ریز محاسبات مربوط به هر پروژه و مبالغ واریزی را به تفکیک مشاهده کنند.

شفافیت مالی در سامانه NFR باعث شده است تا اختلافات میان مالکان و ناظران بر سر مسائل مالی به حداقل برسد و فرآیند تسویه حساب پایان‌کار با سرعت بیشتری انجام شود.

علاوه بر حق‌الزحمه ثابت، در برخی مناطق دورافتاده یا صعب‌العبور، ضریب جاده و دوری راه نیز در محاسبه نهایی لحاظ می‌گردد. این موضوع عدالت ترمیمی را برای ناظرانی که در مناطق مرزی یا کوهستانی فعالیت می‌کنند، برقرار می‌سازد.

آگاهی از این جزئیات مالی به مهندسان کمک می‌کند تا برنامه‌ریزی بهتری برای فعالیت‌های حرفه‌ای خود در حوزه روستایی داشته باشند.

پروانه فعالیت در نظام فنی روستایی دارای اعتبار محدودی است و مهندسان موظفند پیش از انقضای آن، نسبت به تمدید اعتبار از طریق سامانه nfr.bonyadmaskan.ir اقدام کنند. فرآیند تمدید شامل بررسی عملکرد گذشته ناظر، تعداد گزارش‌های ارسالی به موقع و عدم وجود تخلفات انتظامی در پرونده حرفه‌ای است.

در واقع، تمدید پروانه تنها یک اقدام اداری نیست، بلکه نوعی بازرسی عملکردی محسوب می‌شود.

مدارک لازم برای تمدید شامل گواهی مفاصاحساب مالیاتی، تمدید اعتبار کارت عضویت سازمان نظام مهندسی یا کاردانی و گواهی شرکت در دوره‌های بازآموزی است. بنیاد مسکن تاکید دارد که ناظران باید با آخرین تغییرات مباحث مقررات ملی ساختمان و بخشنامه‌های بومی مقاوم‌سازی آشنا باشند.

به همین دلیل، گذراندن امتیاز آموزشی لازم، شرط اصلی تایید درخواست تمدید در سامانه است.

در صورتی که مهندسی در طول دوره فعالیت خود، گزارش‌های مرحله‌ای را با تاخیر ثبت کرده باشد یا نمرات ارزیابی کیفی او توسط بازرسان عالی بنیاد مسکن پایین باشد، ممکن است با محدودیت در تمدید یا کاهش سهمیه نظارت مواجه شود.

این سیستم رتبه‌بندی پویا باعث می‌شود تا سطح کیفی ساخت‌وسازها همواره در بالاترین استاندارد ممکن حفظ شود و ناظران متعهد تشویق گردند.

پیشنهاد می‌شود مهندسان حداقل یک ماه قبل از تاریخ انقضا، درخواست خود را در سامانه ثبت کنند. پس از ثبت درخواست، کارشناسان استانی مدارک را بررسی کرده و در صورت تایید، تاریخ اعتبار جدید در پروفایل کاربری و کارت شناسایی دیجیتال مهندس درج می‌شود.

این فرآیند تماماً سیستمی بوده و نیازی به مراجعات حضوری مکرر به شعب بنیاد مسکن شهرستان‌ها وجود ندارد.

علاوه بر نظارت مستقیم مهندسان ناظر، سامانه نظام فنی روستایی بخشی به نام «بازرسی عالیه» را مدیریت می‌کند. در این بخش، کارشناسان ارشد بنیاد مسکن به صورت تصادفی پروژه‌های در حال ساخت را انتخاب کرده و کیفیت اجرای سازه و همچنین دقت گزارش‌های ناظر را بررسی می‌کنند.

هدف از این کار، اطمینان از اجرای دقیق ضوابط فنی و جلوگیری از صوری‌گری در گزارش‌های نظارتی است.

نتایج بازرسی‌های عالیه مستقیماً در سامانه NFR ثبت شده و در پرونده الکترونیک مهندس ناظر و دفتر طراحی لحاظ می‌گردد.

اگر در بازرسی مشخص شود که ناظر بدون بازدید از ملک، مرحله‌ای را تایید کرده است، سیستم به صورت خودکار اخطار صادر کرده و ممکن است پرونده به شورای انتظامی ارجاع شود. این نظارت لایه‌بندی شده، ضامن امنیت جان روستاییان در برابر حوادث غیرمترقبه است.

یکی از ابزارهای نوین در این بخش، استفاده از تصاویر دارای مختصات جغرافیایی (Geo-tag) است. ناظران موظفند در هر مرحله، عکس‌های واقعی از پیشرفت کار را در سامانه آپلود کنند. بازرسان عالیه با تطبیق این تصاویر با واقعیت میدانی، صحت عملکرد را تایید می‌کنند.

این رویکرد هوشمند، امکان تقلب را به شدت کاهش داده و مستندسازی پروژه‌ها را برای مراجع قضایی و بیمه‌ای تسهیل کرده است.

در نهایت، خروجی این بازرسی‌ها به بهبود استانداردهای ساخت‌وساز در مناطق روستایی منجر می‌شود. نقاط ضعف شناسایی شده در بازرسی‌ها، به عنوان سرفصل‌های آموزشی در دوره‌های بازآموزی مهندسان گنجانده می‌شود تا از تکرار خطاهای فنی مشابه جلوگیری شود.

این چرخه اصلاحی، هسته اصلی نظام فنی و مهندسی روستایی را تشکیل می‌دهد و به پایداری مسکن در روستاها کمک شایانی می‌کند.

سامانه راهبر به عنوان درگاه جامع خدمات الکترونیک بنیاد مسکن، ارتباط تنگاتنگی با سامانه نظام فنی روستایی (NFR) دارد. در واقع، فرآیند ساخت‌وساز از سامانه راهبر شروع می‌شود؛ جایی که متقاضی درخواست پروانه ساختمان یا تسهیلات بهسازی را ثبت می‌کند.

پس از تایید اولیه و تشکیل پرونده، اطلاعات به صورت خودکار به سامانه NFR منتقل می‌شود تا ناظر فنی برای پروژه تعیین گردد.

این یکپارچگی باعث شده است تا موازی‌کاری در ثبت اطلاعات حذف شود. به عنوان مثال، زمانی که ناظر در سامانه NFR تاییدیه فونداسیون را صادر می‌کند، این تاییدیه بلافاصله در سامانه راهبر برای واحد تسهیلات بانکی قابل رویت است.

بدین ترتیب، پرداخت اقساط وام مسکن روستایی بدون نیاز به نامه‌نگاری‌های دستی و با سرعت بسیار بالاتری انجام می‌شود که رضایتمندی روستاییان را در پی داشته است.

علاوه بر تسهیلات، در بخش صدور پایان‌کار نیز این دو سامانه مکمل یکدیگر هستند. پس از اتمام عملیات ساختمانی و ثبت گزارش نهایی توسط ناظر در NFR، متقاضی می‌تواند از طریق سامانه راهبر درخواست صدور سند مالکیت یا پایان‌کار را دنبال کند.

تمامی استعلامات فنی مورد نیاز برای ثبت اسناد از طریق دیتابیس مشترک این دو سامانه پاسخ داده می‌شود که شفافیت بالایی در مالکیت‌های روستایی ایجاد کرده است.

مدیریت متمرکز داده‌ها در این دو پلتفرم به سیاست‌گذاران اجازه می‌دهد تا آمار دقیقی از میزان نوسازی در هر منطقه داشته باشند. این اطلاعات در برنامه‌ریزی‌های کلان برای تخصیص بودجه‌های مدیریت بحران و نوسازی بافت‌های فرسوده روستایی حیاتی است.

در آینده نزدیک، قرار است تمامی خدمات مرتبط با زمین و مسکن روستایی در قالب یک پنجره واحد تحت مدیریت این سامانه‌ها قرار گیرد.

فعالیت در قالب سامانه نظام فنی روستایی، مسئولیت‌های حقوقی و مدنی سنگینی را برای مهندسان ناظر به همراه دارد. هر گزارشی که در سامانه NFR ثبت و امضا می‌شود، یک سند رسمی محسوب شده و در صورت بروز حادثه یا تخریب بنا، ملاک قضاوت در محاکم قانونی خواهد بود.

ناظران باید بدانند که تایید مراحل ساخت به معنای تضمین سلامت سازه طبق نقشه‌های مصوب و مقررات ملی ساختمان است.

یکی از چالش‌های حقوقی در روستاها، تغییرات خودسرانه مالکان در حین ساخت است. سامانه NFR این امکان را فراهم کرده تا ناظر در صورت مشاهده هرگونه تخلف از نقشه یا استفاده از مصالح غیراستاندارد، بلافاصله گزارش «توقف کار» ثبت کند.

عدم ثبت این گزارش در صورت وقوع حادثه، مسئولیت قانونی را مستقیماً متوجه مهندس ناظر خواهد کرد. بنابراین، استفاده صحیح از قابلیت‌های گزارش‌دهی سامانه، نوعی مصونیت حقوقی برای مهندس ایجاد می‌کند.

همچنین، مهندسان شاغل در نظام فنی روستایی ملزم به داشتن بیمه مسئولیت مدنی هستند. با توجه به ماهیت پروژه‌های روستایی و احتمال بروز خطاهای اجرایی توسط کارگران غیرماهر، این بیمه می‌تواند در مواقع بحرانی از بار مالی ناظر بکاهد.

بنیاد مسکن از طریق سامانه NFR بر وضعیت اعتبار بیمه‌نامه‌های ناظران نظارت می‌کند تا در صورت بروز خسارت، حقوق مالکان و ناظران به صورت قانونی حفظ شود.

در نهایت، اخلاق حرفه‌ای و تعهد به امضای دیجیتال در سامانه، پایه و اساس امنیت در ساخت‌وساز است. مهندسان باید با مطالعه دقیق بخشنامه‌های حقوقی که در بخش اطلاعیه‌های سامانه منتشر می‌شود، از حقوق و تکالیف خود آگاه باشند.

صیانت از سرمایه‌های ملی و جانی روستاییان، هدف نهایی است که با پذیرش مسئولیت آگاهانه توسط مهندسان ناظر محقق می‌گردد.