تاریخ ماه رمضان

چرا رمضان هر سال حدود ۱۱ روز جلو می‌آید؟

رمضان نهمین ماه تقویم هجری قمری است و این تقویم بر مدار ماه بنا شده است: هر ماه قمری از یک هلال تا هلال بعدی حدود ۲۹٫۵ روز طول می‌کشد و در نتیجه سال قمری حدود ۳۵۴ روز است؛ یعنی تقریباً ۱۱ روز کوتاه‌تر از سال شمسی. نتیجه این اختلاف را همه ما تجربه کرده‌ایم: تاریخ شروع رمضان در تقویم شمسی هر سال حدود ۱۰ تا ۱۲ روز عقب‌تر می‌رود.

برای تبدیل هر تاریخ قمری به شمسی و میلادی می‌توانید از ابزار تبدیل تاریخ استفاده کنید و مناسبت‌های کل سال را در تقویم ایران ببینید.

رؤیت هلال و ستاد استهلال؛ آغاز ماه چگونه اعلام می‌شود؟

در سنت اسلامی، آغاز ماه قمری با دیده‌شدن هلال ماه نو ثابت می‌شود. محاسبات نجومی می‌توانند از سال‌ها قبل بگویند ماه نو چه لحظه‌ای «متولد» می‌شود، اما آنچه شرعاً ملاک است، قابل رؤیت بودن هلال در شامگاه بیست‌ونهم ماه است. به همین دلیل در ایران ستاد استهلال دفتر مقام معظم رهبری هر ماه گروه‌هایی از رصدگران را به نقاط مختلف کشور می‌فرستد و بر اساس گزارش آن‌ها، آغاز رسمی ماه اعلام می‌شود.

1. غروب روز بیست‌ونهم ماه

   گروه‌های استهلال با چشم غیرمسلح و دوربین، افق غربی را برای یافتن هلال باریک ماه نو رصد می‌کنند.

2. بررسی گزارش‌ها

   اگر رؤیت هلال ثابت شود، فردا اول ماه جدید است؛ در غیر این صورت ماه جاری سی‌روزه می‌شود.

3. اعلام رسمی

   نتیجه از رسانه‌های رسمی اعلام می‌شود؛ به همین دلیل ممکن است آغاز رمضان یا عید فطر در کشورهای مختلف یک روز اختلاف داشته باشد.

اهمیت ماه رمضان؛ ماه قرآن و شب‌های قدر

رمضان تنها ماهی است که نامش صریحاً در قرآن آمده و به تعبیر روایات، «ماه ضیافت خدا» است. روزه این ماه یکی از ارکان عبادی اسلام است و مسلمانان از اذان صبح تا اذان مغرب از خوردن و آشامیدن خودداری می‌کنند. مهم‌ترین شب‌های سال یعنی شب‌های قدر (نوزدهم، بیست‌ویکم و بیست‌وسوم رمضان) در همین ماه قرار دارند؛ شب‌هایی که به فرموده قرآن از هزار ماه برترند و شب نزول قرآن به شمار می‌روند. پایان این ماه نیز با عید سعید فطر و پرداخت زکات فطره همراه است که یکی از دو عید بزرگ مسلمانان است و در ایران تعطیل رسمی است.

در فرهنگ ایرانی، رمضان با سفره‌های افطار، حلیم و آش، زولبیا و بامیه و مهمانی‌های خانوادگی گره خورده است؛ ماهی که ریتم شهر عوض می‌شود و ساعت کاری ادارات نیز معمولاً کوتاه‌تر اعلام می‌شود.

ساعت سحر و افطار را از کجا بدانیم؟

ملاک شروع روزه، اذان صبح و ملاک افطار، اذان مغرب است و هر دو به موقعیت جغرافیایی شما بستگی دارند؛ سحرِ مشهد با سحرِ اهواز نزدیک به یک ساعت اختلاف دارد. پس به جای جدول‌های عمومی، اوقات شهر خودتان را ببینید:

پس از رمضان هم تقویم قمری مناسبت‌های مهم دیگری دارد؛ از جمله محرم، تاسوعا و عاشورا که تاریخ آن‌ها را در ابزار مخصوص خودش دنبال کنید.