تقویم ایران
تقویم آنلاین ایران: مشاهده ماههای سال شمسی با تعطیلات رسمی، مناسبتها و معادل میلادی و قمری…
| شنبه | یکشنبه | دوشنبه | سهشنبه | چهارشنبه | پنجشنبه | جمعه |
|---|---|---|---|---|---|---|
|
۱
22
|
۲
23
|
۳
24
|
۴
25
|
۵
26
|
||
|
۶
27
|
۷
28
|
۸
29
|
۹
30
|
۱۰
1
|
۱۱
2
|
۱۲
3
|
|
۱۳
4
|
۱۴
5
|
۱۵
6
|
۱۶
7
|
۱۷
8
|
۱۸
9
|
۱۹
10
|
|
۲۰
11
|
۲۱
12
|
۲۲
13
|
۲۳
14
|
۲۴
15
|
۲۵
16
|
۲۶
17
|
|
۲۷
18
|
۲۸
19
|
۲۹
20
|
۳۰
21
|
۳۱
22
|
روزهای قرمز تعطیل رسمی هستند (شامل جمعهها). برای مشاهده مناسبتهای هر ماه و سالهای دیگر از دکمههای بالا استفاده کنید.
تقویم ایران؛ دقیقترین تقویم خورشیدی جهان در یک نگاه
تقویم رسمی ایران — تقویم هجری شمسی که ریشه در گاهشماری جلالی دارد — یکی از کهنترین و در عین حال دقیقترین نظامهای زمانسنجی دنیاست. ابزار رایگان تقویم ایران در پیشخوانک، تقویم کامل سال را با تعطیلات رسمی، مناسبتهای ملی و مذهبی و معادلهای میلادی و قمری هر روز نمایش میدهد. در این راهنما ساختار این تقویم، منطق سالهای کبیسه و ریشهی تاریخی دقتش را مرور میکنیم تا بدانید تقویمی که هر روز استفاده میکنید چرا چنین حسابشده است.
ساختار سال شمسی؛ نظمی برگرفته از حرکت واقعی زمین
سال شمسی از لحظهی اعتدال بهاری (تحویل سال نو) آغاز میشود و چینش ماههایش الگویی کاملاً منظم دارد:
فروردین، اردیبهشت، خرداد، تیر، مرداد و شهریور؛ نیمهی بهار و تابستان سال.
مهر، آبان، آذر، دی و بهمن؛ پاییز و بخش عمدهی زمستان.
در سالهای عادی ۲۹ روز و در سالهای کبیسه ۳۰ روز دارد.
این الگو یک دلیل نجومی زیبا دارد: مدار زمین به دور خورشید بیضوی است و زمین در نیمهی اول سال شمسی (بهار و تابستان نیمکرهی شمالی) از خورشید دورتر و در نتیجه کندتر حرکت میکند. به همین دلیل فاصلهی اعتدال بهاری تا اعتدال پاییزی چند روز بیشتر از نیمهی دیگر سال است و ماههای ۳۱ روزهی ابتدای سال دقیقاً همین کشیدگی را جبران میکنند. نتیجه آن است که آغاز هر فصل همیشه با آغاز یک ماه منطبق است: اول فروردین آغاز بهار، اول تیر آغاز تابستان، اول مهر آغاز پاییز و اول دی آغاز زمستان.
سال کبیسهی شمسی چگونه تعیین میشود؟
برخلاف تقویم میلادی که قاعدهی حسابی ثابت دارد، کبیسهی شمسی به رصد واقعی لحظهی تحویل سال وابسته است: اگر لحظهی اعتدال بهاری پیش از ظهر باشد، همان روز اول فروردین است؛ در غیر این صورت روز بعد. حاصل این قاعده معمولاً یک کبیسه در هر ۴ سال است که هر ۳۳ سال یک بار به ۵ سال میرسد.
مبدأ تقویم جلالی؛ میراث خیام و دقیقترین تقویم خورشیدی جهان
ریشهی تقویم امروز ایران به قرن پنجم هجری بازمیگردد. در سال ۴۵۸ هجری شمسی (۱۰۷۹ میلادی)، به فرمان جلالالدین ملکشاه سلجوقی گروهی از برجستهترین دانشمندان ایرانی به سرپرستی حکیم عمر خیام نیشابوری مأمور اصلاح گاهشماری شدند. حاصل کار آنان «تقویم جلالی» بود: تقویمی که آغاز سال را بر لحظهی دقیق اعتدال بهاری استوار کرد و مسئلهی جابهجایی فصلها را — که تقویمهای پیشین از آن رنج میبردند — برای همیشه حل کرد.
شاهکار تقویم جلالی در روش آن است: بهجای تحمیل یک قاعدهی ریاضی تقریبی به طبیعت، مبدأ سال را به رویداد نجومی واقعی گره میزند. به همین دلیل بسیاری از تقویمشناسان آن را دقیقترین تقویم خورشیدی جهان میدانند: خطای تقویم میلادی (گرگوری) حدود یک روز در هر ۳٬۲۲۶ سال است، در حالی که خطای تقویم مبتنی بر رصد اعتدال عملاً ناچیز است و برخی برآوردها آن را در حد یک روز در دهها هزار سال میدانند. جالب آنکه اصلاح گرگوری تقویم میلادی حدود پنج قرن پس از کار خیام و همکارانش انجام شد.
تقویم هجری شمسی کنونی همان منطق جلالی را با مبدأ هجرت پیامبر اسلام (ص) ترکیب میکند و از سال ۱۳۰۴ خورشیدی با نامهای ماههای ایرانی (فروردین تا اسفند) تقویم رسمی کشور شد. اگر میخواهید تاریخ تولد یا هر رویدادی را بین این تقویم و تقویم میلادی یا قمری جابهجا کنید، ابزار تبدیل تاریخ پیشخوانک را امتحان کنید.
تعطیلات رسمی ایران؛ ترکیبی از تقویم شمسی و قمری
یکی از ویژگیهای منحصربهفرد تقویم ایران این است که تعطیلات رسمی آن از دو نظام تقویمی متفاوت میآیند؛ به همین دلیل تعداد و جای تعطیلات هر سال کمی تغییر میکند:
-
تعطیلات ثابت شمسی
هر سال در همان روز تکرار میشوند: نوروز (۱ تا ۴ فروردین)، روز جمهوری اسلامی (۱۲ فروردین)، روز طبیعت یا سیزدهبهدر (۱۳ فروردین)، رحلت امام خمینی (۱۴ خرداد)، قیام ۱۵ خرداد، پیروزی انقلاب (۲۲ بهمن) و روز ملی شدن صنعت نفت (۲۹ اسفند).
-
تعطیلات متغیر قمری
تابع تقویم هجری قمریاند و هر سال حدود ۱۰ تا ۱۱ روز در تقویم شمسی جلو میآیند: تاسوعا و عاشورای حسینی، اربعین، عید فطر (دو روز)، عید قربان، عید غدیر خم، شهادت امیرالمؤمنین (ع)، میلاد پیامبر (ص) و مناسبتهای دیگر.
-
تعطیل هفتگی
جمعه تعطیل رسمی هفتگی است. هرگاه تعطیلات مناسبتی با جمعه همپوشان شوند، عملاً یک روز تعطیلی «از دست میرود» — به همین دلیل تعداد روزهای تعطیل مؤثر هر سال متفاوت است.
تاریخ تعطیلات قمری قطعی نیست
آغاز ماههای قمری به رؤیت هلال ماه وابسته است؛ بنابراین تعطیلاتی مانند عید فطر ممکن است یک روز زودتر یا دیرتر از پیشبینی تقویمی اعلام شوند. برای برنامهریزی سفر یا کارهای بانکی در این ایام، همیشه یک روز حاشیه در نظر بگیرید و تاریخ روز بعد را با ابزار تاریخ فردا کنترل کنید.
مناسبتهای ملی؛ نوروز، سیزدهبهدر و شب یلدا
فراتر از تعطیلات اداری، تقویم ایران حامل جشنهایی است که هزاران سال قدمت دارند و هویت فرهنگی ایرانیان را شکل دادهاند:
کهنترین جشن زندهی جهان که با لحظهی تحویل سال (اعتدال بهاری) آغاز میشود؛ از سال ۲۰۱۰ در فهرست میراث فرهنگی ناملموس یونسکو ثبت شده و در بیش از ده کشور جشن گرفته میشود.
سیزدهمین روز فروردین که ایرانیان آن را «روز طبیعت» مینامند و با خانواده در دامان طبیعت میگذرانند؛ آیین گره زدن سبزه و سپردن آن به آب، از رسمهای ماندگار این روز است.
شب آخر آذر و بلندترین شب سال (انقلاب زمستانی)؛ شب گردهمایی خانواده با انار، هندوانه و فال حافظ. یلدا نیز بهعنوان میراث مشترک ایران و افغانستان در یونسکو ثبت جهانی شده است.
نکتهی زیبا این است که هر سهی این مناسبتها با رویدادهای نجومی گره خوردهاند: نوروز با اعتدال بهاری، یلدا با انقلاب زمستانی و چهارشنبهسوری با واپسین سهشنبهشب سال. تقویمی که جشنهایش را آسمان تعیین میکند، طبیعتاً باید دقیقترین تقویم خورشیدی جهان هم باشد! برای دیدن اوقات نجومی–مذهبی هر روز، از ابزار اوقات شرعی و برای اطلاع از تاریخ روز جاری در هر سه تقویم، از تاریخ امروز استفاده کنید.
دهها ابزار رایگان دیگر در انتظار شماست
تقویم ایران تنها یکی از ابزارهای رایگان پیشخوانک است؛ محاسبهگر اقساط وام، سود سپرده، تبدیل تاریخ و ساعت جهانی نیز در دسترس شماست — همه رایگان و بدون ثبتنام.
مشاهدهی همهی ابزارهاابزارهای کاربردی روزمره، یکجا در پیشخوانک
