تاریخ ماه محرم و تاسوعا و عاشورا
تاریخ دقیق آغاز ماه محرم و روزهای تاسوعا و عاشورا در تقویم شمسی و میلادی همراه با شمارش…
| سال قمری | اول محرم | تاسوعا (۹ محرم) | عاشورا (۱۰ محرم) | اربعین (۲۰ صفر) |
|---|---|---|---|---|
| در حال محاسبه… | ||||
تاریخها بر اساس تقویم قمری حسابی (جدولی) محاسبه شدهاند و تاریخ دقیق مناسبتهای قمری منوط به رؤیت هلال ماه و اعلام رسمی است؛ بنابراین ممکن است ±۱ روز جابهجا شود. شمارش معکوس بر مبنای نیمهشب تهران (UTC+3:30) در روز عاشورا است.
محرم امسال کی شروع میشود؟ تاسوعا و عاشورا چه روزی است؟
ابزار بالای این صفحه تاریخ آغاز ماه محرم و روزهای تاسوعا و عاشورا را بر اساس تقویم رسمی کشور نمایش میدهد. چون محرم ماهی قمری است، جای آن در تقویم شمسی هر سال حدود ۱۱ روز جابهجا میشود و به همین دلیل هر سال باید تاریخ دقیق آن را دوباره نگاه کرد. در این صفحه با جایگاه محرم، دلیل این جابهجایی، تعطیلات رسمی آن و مناسبت اربعین آشنا میشوید.
جایگاه ماه محرم؛ نخستین ماه سال قمری
محرم اولین ماه تقویم هجری قمری است؛ یعنی سال قمری نو با این ماه آغاز میشود. محرم از دیرباز یکی از چهار «ماه حرام» بوده که در آنها جنگ و خونریزی ممنوع شمرده میشد و نامش نیز از همین حرمت گرفته شده است. اما آنچه محرم را در فرهنگ ایران و جهان تشیع به مهمترین ماه سال تبدیل کرده، واقعه کربلا است: در دهم محرم سال ۶۱ هجری قمری، امام حسین (ع) — نوه پیامبر اسلام — و یاران اندکش در سرزمین کربلا به شهادت رسیدند؛ رویدادی که به نماد ایستادگی در برابر ظلم بدل شد.
به همین مناسبت، دهه نخست محرم در ایران با عزاداری، روضهخوانی، دستهروی، تعزیه و پخش نذری همراه است؛ آیینهایی که قرنها قدمت دارند و بخشی از هویت فرهنگی این سرزمین به شمار میروند.
تاسوعا و عاشورا؛ تعطیل رسمی کشور
دو روز اوج این ماه، نهم و دهم محرم است و هر دو در تقویم ایران تعطیل رسمی هستند:
واژه تاسوعا از «تسعه» به معنای نه گرفته شده است. این روز به حضرت عباس (ع)، برادر و علمدار امام حسین (ع)، اختصاص یافته و شب و روز آن از پرشورترین مراسم عزاداری برگزار میشود.
واژه عاشورا از «عشره» به معنای ده میآید. روز شهادت امام حسین (ع) و یارانش است؛ ظهر عاشورا نقطه اوج سوگواری سالانه است و مراسم شام غریبان در شب همان روز برگزار میشود.
برای برنامهریزی سفر و کار
تاسوعا و عاشورا دو روز تعطیل رسمی پشت سر هماند و معمولاً با جادههای شلوغ و تعطیلی بانکها و ادارات همراه میشوند. تاریخ دقیق امسال را از ابزار بالای همین صفحه ببینید و بقیه تعطیلات سال را در تقویم ایران بررسی کنید.
چرا تاریخ محرم در تقویم شمسی هر سال عوض میشود؟
ماههای قمری با گردش ماه به دور زمین تعیین میشوند و سال قمری حدود ۳۵۴ روز است؛ یعنی حدود ۱۱ روز کوتاهتر از سال شمسیِ خورشیدی. نتیجه این اختلاف آن است که آغاز محرم هر سال حدود ۱۰ تا ۱۲ روز در تقویم شمسی عقبتر میآید: اگر امسال عاشورا در تیرماه باشد، چند سال بعد به بهار و سپس به زمستان میرسد و در یک چرخه تقریباً ۳۳ ساله، همه فصلها را طی میکند.
آغاز رسمی ماه نیز مانند دیگر ماههای قمری با رؤیت هلال ماه نو تعیین میشود؛ همان سازوکاری که در صفحه تاریخ ماه رمضان به تفصیل توضیح دادهایم. برای تبدیل تاریخهای قمری به شمسی و میلادی هم ابزار تبدیل تاریخ در دسترس شماست.
اربعین؛ چهل روز پس از عاشورا
سوگواری محرم با پایان دهه نخست تمام نمیشود. اربعین — به معنای چهلم — روز بیستم ماه صفر و چهلمین روز پس از عاشوراست و در ایران تعطیل رسمی است. در سالهای اخیر، پیادهروی اربعین از نجف تا کربلا به یکی از بزرگترین گردهماییهای مذهبی جهان تبدیل شده و هر سال میلیونها زائر از ایران و دیگر کشورها در آن شرکت میکنند.
- ۹ محرم: تاسوعای حسینی — تعطیل رسمی
- ۱۰ محرم: عاشورای حسینی — تعطیل رسمی
- ۲۰ صفر: اربعین حسینی — تعطیل رسمی
- ۲۸ صفر: رحلت پیامبر اکرم (ص) و شهادت امام حسن (ع) — تعطیل رسمی
به این ترتیب دو ماه نخست سال قمری، پرمناسبتترین بازه مذهبی تقویم ایران است. تاریخ شمسی امروز و برابر قمری آن را میتوانید همیشه از ابزار تاریخ امروز ببینید و اوقات اذان شهرتان را از اوقات شرعی دنبال کنید.
تقویم کامل مناسبتها و تعطیلات در پیشخوانک
تاریخ محرم، رمضان، نوروز و همه تعطیلات رسمی را با ابزارهای رایگان تاریخ و زمان پیشخوانک دنبال کنید.
مشاهده همه ابزارهای رایگان