اعتبارسنجی و تشخیص بانک از شماره شبا
شماره شبا (IBAN) را وارد کنید: بررسی رقم کنترل استاندارد، تشخیص بانک از کد شبا و استخراج…
شماره حساب احتمالی، ۱۹ رقم پایانی شبا پس از حذف صفرهای ابتدایی است. در بیشتر بانکها همین عدد شماره حساب است، اما در بانکهای پارسیان، پاسارگاد و شهر شماره حساب با جداکننده نمایش داده میشود (مثلاً «۸۰۰-۱۰۰-۱۲۳۴۵۶۷-۱» در پارسیان یا «۲۰۱-۸۰۰۰-۱۲۳۴۵۶۷۸-۱» در پاسارگاد) و باید جداکنندهها را مطابق الگوی بانک خودتان بازسازی کنید. اعتبارسنجی این ابزار کاملاً آفلاین و بر پایه رقم کنترل بینالمللی (mod-97) است.
این ابزار «صاحب حساب» را نمیگوید؛ برای دریافت رسمی شماره حساب و نام صاحب شبا از شبکه بانکی، سرویس تبدیل شبا به حساب (استعلام رسمی) را به کار ببرید. شماره کارت دارید؟ اول با تشخیص بانک از شماره کارت بانکش را پیدا کنید.
شماره شبا را نگاه کنید؛ همین حالا میشود فهمید درست است یا نه
شناسه شبا (IBAN) یک عدد ۲۶ کاراکتری است که در پایان آن، دو رقم بهظاهر بیاهمیت — رقمهای سوم و چهارم — در واقع نتیجه یک محاسبه ریاضی روی کل شمارهاند. اگر این محاسبه با خود شماره همخوان نباشد، یعنی جایی در تایپ یا کپیکردن شبا اشتباهی رخ داده؛ چه یک رقم جا افتاده باشد چه دو رقم جابهجا شده باشند.
ابزار اعتبارسنجی شبای پیشخوانک این محاسبه را کاملاً آفلاین و در همان لحظه تایپ انجام میدهد: شبا را با یا بدون IR، با فاصله یا سرهم وارد کنید تا هم درستی ساختاری آن، هم بانک صاحب حساب و هم شماره حساب احتمالی نمایش داده شود — بدون اینکه شمارهای به سروری ارسال شود.
ساختار ۲۶ کاراکتری شبای ایران
هر شبای ایرانی، مستقل از بانک صادرکننده، دقیقاً از همین چهار بخش تشکیل میشود:
| بخش | موقعیت | مثال |
|---|---|---|
| کد کشور | ۲ کاراکتر اول | IR — ثابت برای همه شباهای ایران |
| رقمهای کنترلی | کاراکتر سوم و چهارم | محصول الگوریتم mod-97 |
| کد بانک | کاراکتر پنجم تا هفتم | مثلاً ۰۱۵ برای سپه |
| شماره حساب استاندارد | ۱۹ کاراکتر پایانی | معمولاً با صفر شروع میشود |
جمع این چهار بخش، همان ۲۶ کاراکتری است که روی صفحه رابط کاربری بانک یا ته چک میبینید. اگر یک کاراکتر کم یا زیاد باشد، ابزار پیش از رسیدن به محاسبه mod-97 هم خطای «طول نامعتبر» میدهد.
الگوریتم mod-97؛ همان استانداردی که بانکهای دنیا استفاده میکنند
شناسه شبا از استاندارد بینالمللی ISO 13616 پیروی میکند و رقمهای کنترلی آن با روش Modulo 97 (طبق ISO/IEC 7064) ساخته میشوند. محاسبه دستی آن چهار گام دارد:
-
جابهجایی چهار کاراکتر اول
کد کشور و دو رقم کنترلی (چهار کاراکتر ابتدایی) را بردارید و به انتهای رشته منتقل کنید.
-
تبدیل حروف به عدد
هر حرف انگلیسی را با معادل عددیاش جایگزین کنید (A=۱۰ تا Z=۳۵)؛ برای ایران فقط I=۱۸ و R=۲۷ لازم است.
-
محاسبه باقیمانده بر ۹۷
عدد بسیار بزرگ حاصل را بر ۹۷ تقسیم کنید (بهصورت رقمبهرقم، چون عدد از ظرفیت محاسبه معمولی بزرگتر است).
-
اعتبارسنجی نهایی
باقیمانده باید دقیقاً برابر ۱ باشد؛ در غیر این صورت، شماره شبا نامعتبر است.
یک نمونه شبای معتبر و کاملاً محاسبهشده
IR18 0150 0001 2345 6789 0123 45
کد بانک (کاراکتر پنجم تا هفتم) ۰۱۵ است — یعنی بانک سپه. اگر همین شماره را در ابزار وارد کنید، رقمهای کنترلی ۱۸ با محاسبه mod-97 روی بقیه شماره تطبیق میکنند و نتیجه «شبا معتبر است» نمایش داده میشود.
تشخیص بانک از روی کد سهرقمی
کاراکترهای پنجم تا هفتم شبا، همان کد سهرقمی بانک صاحب حساب هستند — کاملاً مستقل از کد بانک صادرکننده کارت. چند نمونه پرکاربرد:
کد ۰۱۷
کد ۰۱۵
کد ۰۱۲
کد ۰۱۹
کد ۰۱۸
کد ۰۵۶
فهرست کامل ۳۰ بانک و مؤسسه اعتباری را میتوانید در مرجع بانکهای ایران جستوجو کنید؛ همان صفحه پیششماره کارت هر بانک را هم کنار کد شبایش نشان میدهد.
استخراج شماره حساب؛ یک استثنا در سه بانک
۱۹ رقم پایانی شبا، پس از حذف صفرهای ابتدایی، در بیشتر بانکها همان شماره حساب اصلی است. برای مثال، در نمونه بالا رشته خام ۰۰۰۰۱۲۳۴۵۶۷۸۹۰۱۲۳۴۵ پس از حذف چهار صفر ابتدایی، به شماره حساب ۱۲۳۴۵۶۷۸۹۰۱۲۳۴۵ ساده میشود.
پارسیان، پاسارگاد و شهر؛ فرمت متفاوت است
در این سه بانک، شماره حساب واقعی با جداکننده نمایش داده میشود — مثلاً ۸۰۰-۱۰۰-۱۲۳۴۵۶۷-۱ در پارسیان یا ۲۰۱-۸۰۰۰-۱۲۳۴۵۶۷۸-۱ در پاسارگاد. عدد خام استخراجشده از شبا درست است، اما باید جداکنندهها را مطابق الگوی همان بانک بازسازی کنید تا در اینترنتبانک قابل جستوجو باشد.
بانکهای ادغامشده؛ چرا شبای شما عوض شده؟
اگر حساب شما نزد انصار (کد سابق ۰۶۳)، قوامین (۰۵۲)، حکمت ایرانیان (۰۶۵)، مهر اقتصاد (۰۷۹) یا کوثر (۰۷۳) بوده، طرح ادغام بانکهای نیروهای مسلح این بانکها را زیر چتر بانک سپه (۰۱۵) برده است. به همین ترتیب، حسابهای بانک نور (۰۸۰) اکنون ذیل بانک ملی (۰۱۷) قرار دارند.
چون core banking این بانکها به سامانه بانک جذبکننده منتقل شده، شماره شبای قدیمی دیگر در سامانههای جدید شناسایی نمیشود و باید شبای تازه را از شعبه یا اپلیکیشن بانک پذیرنده دریافت کنید. برای شناخت سریعتر این وضعیت در سمت کارت (نه شبا)، از ابزار تشخیص بانک از شماره کارت هم میتوانید کمک بگیرید — همان منطق ادغام آنجا هم پیادهسازی شده است.
چیزی که این ابزار به شما نمیگوید
«صاحب حساب» و «فعال بودن» فقط با استعلام رسمی مشخص میشود
اعتبارسنجی این ابزار کاملاً مبتنی بر رقم کنترل بینالمللی (mod-97) است و هیچ اتصالی به بانک مرکزی یا شبکه بانکی برقرار نمیکند. یعنی نمیتواند بگوید حساب فعال است، مسدود نیست یا صاحب آن دقیقاً چه کسی است. پیش از واریز مبالغ قابل توجه، حتماً نام صاحب حساب را از طریق استعلام رسمی تأیید کنید.
وقتی شبا را تأیید کردید و قصد واریز دارید، کارمزد چهار روش رایج انتقال — کارتبهکارت، پایا، ساتنا و پل — را هم در ابزار محاسبه کارمزد انتقال وجه مقایسه کنید تا ارزانترین گزینه را انتخاب کنید.
شبا معتبر است؛ حالا نام صاحب حساب را رسمی استعلام بگیرید
این ابزار فقط ساختار شبا را میسنجد. برای دریافت شماره حساب رسمی و تأییدشده از شبکه بانکی — همراه با نام صاحب حساب — از سرویس رسمی پیشخوانک استفاده کنید.
تبدیل شبا به حساب رسمی — ۵,۰۰۰ تومانفقط شماره کارت دارید و شبا ندارید؟ اول با تشخیص بانک از شماره کارت بانک صادرکننده را پیدا کنید.
