راهنمای کامل سایت بنیاد ملی نخبگان bmn.ir

بنیاد ملی نخبگان علاوه بر حوزه‌های مهندسی و علوم پایه، توجه ویژه‌ای به نخبگان حوزه فرهنگ و هنر دارد.

در سال‌های اخیر، آیین‌نامه‌های شناسایی برگزیدگان هنری و ادبی بازنگری شده تا هنرمندان مستعد در رشته‌های مختلف از جمله هنرهای تجسمی، نمایشی، موسیقی و نویسندگی بتوانند از تسهیلات این بنیاد بهره‌مند شوند.

این فرآیند برخلاف حوزه‌های علمی که بر پایه مقاله و کتاب است، بر اساس جوایز معتبر ملی و بین‌المللی، سوابق حرفه‌ای و تاییدیه اساتید برجسته هنر انجام می‌شود.

متقاضیان این حوزه باید مستندات خود را در سامانه سینا بارگذاری کنند. پس از بررسی اولیه، پرونده به کارگروه‌های تخصصی هنری ارجاع داده می‌شود. در این کارگروه‌ها، شاخص‌هایی نظیر خلاقیت، اصالت اثر و تاثیرگذاری اجتماعی هنرمند مورد ارزیابی قرار می‌گیرد.

برگزیدگان این بخش می‌توانند از تسهیلاتی نظیر کمک‌هزینه‌های معیشتی، بیمه تکمیلی و اولویت در دریافت وام‌های خوداشتغالی هنری استفاده کنند.

یکی از نکات مهم در سال ۱۴۰۳، افزایش سهمیه نخبگان هنری در طرح‌های جایگزین خدمت سربازی است. هنرمندان واجد شرایط می‌توانند با انجام پروژه‌های هنری و فرهنگی در دستگاه‌های دولتی یا نهادهای عمومی، کارت پایان خدمت دریافت کنند.

این رویکرد باعث می‌شود تا سرمایه‌های انسانی حوزه فرهنگ، دوران خدمت خود را در مسیر تخصص و ارتقای فرهنگی کشور سپری کنند.

همچنین بنیاد ملی نخبگان برای برگزیدگان قرآنی نیز مسیرهای ویژه‌ای تعریف کرده است. حافظان کل قرآن و قاریان تراز اول که دارای رتبه‌های بین‌المللی هستند، به عنوان نخبگان قرآنی شناخته شده و از تمامی تسهیلات رفاهی و آموزشی بنیاد برخوردار می‌گردند.

این افراد می‌توانند در تدوین برنامه‌های آموزشی و ترویجی با نهادهای فرهنگی همکاری داشته باشند و از حمایت‌های مالی برای انتشار آثار پژوهشی قرآنی بهره‌مند شوند.

سامانه کانکت (Connect) یکی از مهم‌ترین زیرمجموعه‌های استراتژیک بنیاد ملی نخبگان و معاونت علمی ریاست جمهوری است. هدف اصلی این سامانه، تسهیل بازگشت یا همکاری متخصصان و کارآفرینان ایرانی خارج از کشور با مراکز علمی و صنعتی داخلی است.

در سال‌های ۱۴۰۲ و ۱۴۰۳، این پلتفرم با به‌روزرسانی‌های جدید، فرآیند جذب نخبگان غیرمقیم را تسریع کرده و امکانات متنوعی را برای پروژه‌های کوتاه‌مدت و بلندمدت فراهم آورده است.

متخصصانی که در ۲۰۰ دانشگاه برتر دنیا تحصیل کرده‌اند یا در شرکت‌های فناور خارجی سابقه فعالیت دارند، می‌توانند از طریق این سامانه درخواست همکاری خود را ثبت کنند. حمایت‌ها شامل پسادکتری، فرصت مطالعاتی، تاسیس شرکت نوپا و اشتغال در شرکت‌های دانش‌بنیان است.

بنیاد ملی نخبگان برای این افراد حقوق ماهانه، بودجه پژوهشی و تسهیلات اسکان در نظر می‌گیرد تا فرآیند انتقال دانش به داخل کشور با کمترین چالش انجام شود.

یکی از ویژگی‌های برجسته سامانه کانکت، امکان انجام پروژه‌های تحقیقاتی به صورت دورکاری یا در قالب سفرهای کوتاه‌مدت است. این موضوع به نخبگانی که امکان بازگشت دائمی ندارند اجازه می‌دهد تا دانش فنی خود را به دانشجویان و صنایع داخلی منتقل کنند.

همچنین تسهیلات نظام وظیفه برای این دسته از افراد به صورت ویژه‌ای مدیریت می‌شود تا دغدغه خدمت سربازی مانع از حضور آن‌ها در پروژه‌های ملی نگردد.

در سال جاری، تمرکز ویژه‌ای بر جذب نخبگان در حوزه‌های هوش مصنوعی، کوانتوم و بیوتکنولوژی معطوف شده است. بنیاد با ارائه گرنت‌های میلیاردی به نخبگان بازگشته در این حوزه‌ها، تلاش می‌کند تا اکوسیستم فناوری ایران را تقویت کند.

آمارها نشان می‌دهد که از طریق این سامانه، صدها شرکت دانش‌بنیان توسط نخبگان بازگشته تاسیس شده که نقش مهمی در ارزآوری و اشتغال‌زایی ایفا کرده‌اند.

بنیاد ملی نخبگان تنها به حمایت‌های تحصیلی محدود نمی‌شود، بلکه برای مخترعان و نوآورانی که دارای اختراعات کاربردی هستند، بسته‌های حمایتی ویژه‌ای در نظر گرفته است.

در سال ۱۴۰۳، فرآیند ارزیابی اختراعات در سامانه سینا تغییر کرده و تمرکز بیشتری بر قابلیت تجاری‌سازی و حل مسائل واقعی صنعت گذاشته شده است. مخترعانی که گواهی ثبت اختراع دارند، می‌توانند با شرکت در جشنواره‌های منطقه‌ای و ملی بنیاد، سطح علمی و فنی طرح خود را احراز کنند.

پس از تایید سطح اختراع، بنیاد تسهیلاتی نظیر گرنت‌های نمونه‌سازی، مشاوره حقوقی برای ثبت بین‌المللی (PCT) و معرفی به صندوق‌های سرمایه‌گذاری خطرپذیر را ارائه می‌دهد. هدف این است که اختراع از یک طرح روی کاغذ به یک محصول صنعتی تبدیل شود.

نخبگان مخترع همچنین می‌توانند از امتیازات این بخش برای کسب رتبه نخبگی و بهره‌مندی از وام‌های مسکن و نظام وظیفه استفاده کنند.

یکی از طرح‌های جدید، ایجاد ارتباط مستقیم بین مخترعان و صنایع بزرگ کشور است. بنیاد ملی نخبگان با برگزاری رویدادهای «عکس‌العمل»، نیازهای فناورانه صنایع را به مخترعان اعلام می‌کند.

اگر اختراعی بتواند یکی از این نیازها را برطرف کند، تمام هزینه‌های تولید صنعتی و استقرار در پارک‌های علم و فناوری توسط بنیاد و نهادهای همکار پوشش داده می‌شود.

علاوه بر این، مخترعان برتر می‌توانند از تسهیلات استقرار در فضای اشتراک مساوی و شتاب‌دهنده‌ها بهره‌مند شوند. این حمایت‌ها شامل آموزش‌های کسب‌وکار، بازاریابی و نحوه نگارش بیزنس‌پلن است.

بنیاد معتقد است که نخبگی در حوزه اختراع زمانی معنا پیدا می‌کند که منجر به تولید ثروت ملی و کاهش وابستگی به واردات شود. لذا اولویت با طرح‌هایی است که دارای تاییدیه‌های فنی از مراجع ذی‌صلاح و پتانسیل صادراتی باشند.

بنیاد ملی نخبگان برای دسترسی عادلانه تمامی استعدادها به امکانات، در تمامی استان‌های کشور دفاتر فعالی دارد. این دفاتر نقش بازوی اجرایی بنیاد را در مناطق مختلف ایفا می‌کنند و وظیفه شناسایی استعدادهای بومی و هدایت آن‌ها را بر عهده دارند.

در سال‌های اخیر، اختیارات دفاتر استانی افزایش یافته تا فرآیند بررسی پرونده‌ها و اعطای تسهیلات با سرعت بیشتری انجام شود و نیاز به مراجعه حضوری به تهران به حداقل برسد.

هر دفتر استانی با توجه به مزیت‌های نسبی و آمایش سرزمینی آن منطقه، برنامه‌های خاصی را اجرا می‌کند.

به عنوان مثال، دفاتر استانی در مناطق صنعتی بر جذب نخبگان در کارخانجات تمرکز دارند و دفاتر در مناطق کشاورزی، طرح‌های هسته‌های نخبگانی را به سمت حل چالش‌های آبی و زراعی هدایت می‌کنند.

نخبگان می‌توانند با مراجعه به سایت استانی خود، از فراخوان‌های محلی و نشست‌های تخصصی با مسئولان استانی مطلع شوند.

یکی از وظایف مهم این دفاتر، برگزاری طرح «شهید احمدی روشن» در سطح استانی است. در این طرح، اساتید خبره دانشگاه‌های هر استان با تشکیل تیم‌هایی از دانشجویان مستعد، بر روی حل یکی از مشکلات بومی منطقه کار می‌کنند.

این کار نه تنها به حل مسائل استان کمک می‌کند، بلکه باعث می‌شود نخبگان جوان با چالش‌های واقعی محیط پیرامون خود آشنا شده و تجربه عملی کسب کنند.

همچنین دفاتر استانی مسئولیت پیگیری سهمیه‌های استخدامی نخبگان در دستگاه‌های اجرایی همان استان را بر عهده دارند. آن‌ها با رایزنی با استانداری‌ها و ادارات کل، ظرفیت‌های خالی را شناسایی کرده و نخبگان واجد شرایط را برای مصاحبه و جذب معرفی می‌کنند.

این رویکرد باعث شده است تا نرخ ماندگاری نخبگان در استان‌های خودشان افزایش یابد و از مهاجرت بی‌رویه به پایتخت جلوگیری شود.

تامین امنیت شغلی و رفاهی نخبگان یکی از اولویت‌های اصلی بنیاد ملی نخبگان در سال‌های اخیر بوده است. بسیاری از دانشجویان و پژوهشگران به دلیل ماهیت فعالیت‌های خود، تحت پوشش بیمه تامین اجتماعی نیستند.

بنیاد برای حل این مشکل، طرح بیمه نخبگان را با همکاری سازمان تامین اجتماعی اجرا کرده است. در این طرح، سوابق فعالیت‌های نخبگانی و پژوهشی به عنوان سابقه بیمه بازنشستگی محسوب شده و بخشی از حق بیمه توسط بنیاد پرداخت می‌شود.

علاوه بر بیمه پایه، نخبگان تحت پوشش بیمه تکمیلی درمان نیز قرار می‌گیرند. این خدمات شامل هزینه‌های بستری، جراحی، دندانپزشکی و خرید دارو است که برای نخبگان و خانواده‌های تحت تکفل آن‌ها در نظر گرفته شده است.

در سال ۱۴۰۳، سقف تعهدات بیمه تکمیلی نخبگان نسبت به سال گذشته افزایش یافته تا دغدغه‌های درمانی این قشر در شرایط اقتصادی فعلی کاهش یابد.

در حوزه خدمات رفاهی، بنیاد قراردادهایی را با مراکز اقامتی، تفریحی و ورزشی در سراسر کشور منعقد کرده است. نخبگان می‌توانند با استفاده از «کارت نخبگی» یا معرفی‌نامه سامانه سینا، از تخفیفات ویژه این مراکز بهره‌مند شوند.

همچنین تسهیلات سفر به عتبات عالیات و مشهد مقدس به صورت دوره‌ای و در قالب کاروان‌های نخبگانی با حمایت مالی بنیاد برگزار می‌شود که جنبه‌های فرهنگی و معرفتی دارد.

یکی دیگر از مزایای رفاهی، اعطای وام‌های قرض‌الحسنه ضروری است. این وام‌ها برای مواردی نظیر ازدواج، درمان یا حل مشکلات مالی ناگهانی به نخبگان واجد شرایط پرداخت می‌شود.

بنیاد همچنین در تلاش است تا با همکاری شهرداری‌ها، تسهیلاتی را برای استفاده رایگان یا نیم‌بها از شبکه حمل‌ونقل عمومی و کتابخانه‌های مرجع برای نخبگان فراهم کند تا هزینه‌های جاری زندگی علمی آن‌ها کاهش یابد.