راهنمای کامل ثبت نام در سامانه تصمیم (طلاق توافقی)

پس از اتمام مراحل اولیه ثبت‌نام در سامانه تصمیم، یک کد رهگیری اختصاصی برای متقاضیان صادر می‌شود که کلید اصلی دسترسی به تمامی خدمات بعدی است.

این کد نه تنها برای ورود مجدد به سامانه و مشاهده زمان نوبت‌ها کاربرد دارد، بلکه به عنوان شناسه یکتا در تمامی مراجعات حضوری به مراکز غربالگری و مشاوره مورد نیاز خواهد بود.

در صورتی که متقاضی این کد را فراموش کند، فرآیند بازیابی آن از طریق شماره همراه ثبت‌شده در سیستم امکان‌پذیر است، اما توصیه می‌شود حتماً از صفحه نهایی ثبت‌نام نسخه چاپی یا اسکرین‌شات تهیه شود.

اهمیت این کد زمانی دوچندان می‌شود که پرونده از مرحله غربالگری به مراکز مشاوره خصوصی ارجاع داده می‌شود. در این مرحله، مرکز مشاوره با استفاده از همین کد رهگیری، گزارش‌های جلسات را در سامانه بارگذاری می‌کند.

متقاضیان می‌توانند با مراجعه به بخش پیگیری در سایت زمان، از وضعیت تایید یا عدم تایید گزارش‌های مشاور مطلع شوند. این شفافیت سیستمی باعث می‌شود تا زوجین بدانند در کدام مرحله از بازه زمانی ۴۵ روزه قرار دارند و چه تعداد جلسه دیگر برای تکمیل فرآیند باقی مانده است.

علاوه بر این، کد رهگیری پلی میان سازمان بهزیستی و قوه قضاییه است. زمانی که جلسات مشاوره به پایان می‌رسد و گواهی نهایی صادر می‌شود، دفاتر خدمات الکترونیک قضایی با استعلام این کد، مجاز به ثبت دادخواست طلاق خواهند بود.

بدون داشتن این کد یا در صورت منقضی شدن اعتبار آن، سیستم قضایی از پذیرش هرگونه درخواستی خودداری می‌کند. بنابراین، نگهداری امن از این کد و چک کردن مداوم وضعیت آن در سامانه، از اتلاف وقت در راهروهای دادگاه جلوگیری خواهد کرد.

در موارد بروز اختلالات فنی در سامانه، داشتن کد رهگیری به کارشناسان پشتیبانی کمک می‌کند تا سریع‌تر مشکل پروفایل کاربری را برطرف کنند. همچنین اگر زوجین تصمیم به تغییر مرکز مشاوره خود داشته باشند، ارائه این کد برای انتقال سوابق مشاوره‌ای قبلی الزامی است.

این رویکرد دیجیتال باعث شده است تا تمامی سوابق مداخله در طلاق به‌صورت متمرکز ذخیره شده و از موازی‌کاری یا تکرار جلسات در مراکز مختلف جلوگیری شود.

مرحله غربالگری در سامانه تصمیم، صرفاً یک مرحله اداری ساده نیست، بلکه یک نشست تخصصی با حضور مددکاران اجتماعی زبده است. در این مرحله، مددکار وظیفه دارد با نگاهی کل‌نگر، ریشه‌های اصلی اختلافات زوجین را شناسایی کند.

این ارزیابی اولیه شامل بررسی وضعیت اقتصادی، فرهنگی، اعتیاد، خشونت خانگی و اختلالات روان‌شناختی احتمالی است. هدف مددکار در این مرحله، تشخیص این موضوع است که آیا پرونده پتانسیل بالایی برای صلح و سازش دارد یا نیازمند مداخلات فوری حقوقی و حفاظتی است.

مددکاران در مراکز غربالگری بر اساس پروتکل‌های علمی، زوجین را به دسته‌های مختلفی تقسیم می‌کنند. برای مثال، اگر ریشه اختلافات ناشی از عدم مهارت‌های ارتباطی باشد، آن‌ها را به مشاوران خانواده ارجاع می‌دهند.

اما اگر مسائلی مانند اعتیاد شدید یا بیماری‌های روانی حاد مطرح باشد، اولویت ارجاع به متخصصان حوزه سلامت روان یا مراکز ترک اعتیاد خواهد بود. این تفکیک هوشمندانه باعث می‌شود تا منابع مشاوره‌ای کشور به‌صورت بهینه مصرف شده و زوجین در مسیر درستی برای حل مشکلاتشان قرار بگیرند.

یکی از وظایف حساس مددکار در این بخش، شناسایی موارد خشونت علیه زنان یا کودکان است. در چنین شرایطی، مددکار موظف است پروتکل‌های حمایتی را فعال کرده و در صورت نیاز، پرونده را با قید فوریت به مراجع ذی‌صلاح گزارش دهد.

این جنبه از سامانه تصمیم نشان‌دهنده رویکرد حمایتی سازمان بهزیستی در کنار رویکرد قضایی است. در واقع، غربالگری اولین سد دفاعی برای حفظ سلامت روان اعضای خانواده و جلوگیری از آسیب‌های اجتماعی ثانویه ناشی از طلاق‌های تکانشی است.

در نهایت، خروجی کار مددکار در سامانه ثبت شده و به عنوان نقشه راه برای مشاور بعدی ارسال می‌شود. مشاور خانواده با مطالعه گزارش دقیق مددکار، جلسات خود را آغاز می‌کند و دیگر نیازی به تکرار پرسش‌های اولیه و اتلاف وقت در جلسات مشاوره نیست.

این هماهنگی میان مددکار غربالگری و مشاور خانواده، دقت فرآیند تصمیم‌گیری را افزایش داده و به زوجین کمک می‌کند تا با دیدی بازتر و اطلاعاتی دقیق‌تر درباره آینده زندگی مشترک خود تصمیم‌گیری کنند.

یکی از چالش‌های بزرگ در اجرای طرح اجباری سامانه تصمیم، وضعیت ایرانیان مقیم خارج از کشور بود که قصد انجام طلاق (به‌ویژه طلاق توافقی) را داشتند.

طبق آخرین دستورالعمل‌ها، این افراد نیز ملزم به طی کردن مراحل مشاوره هستند، اما با توجه به عدم امکان حضور فیزیکی، فرآیند متفاوتی برای آن‌ها پیش‌بینی شده است.

این متقاضیان ابتدا باید در سامانه «میخک» (مدیریت یکپارچه خدمات کنسولی) ثبت‌نام کرده و وکیل قانونی خود را در ایران مشخص کنند تا مراحل اداری از طریق وکیل در سامانه تصمیم پیگیری شود.

در بسیاری از موارد، جلسات مشاوره برای این دسته از افراد به‌صورت آنلاین و از طریق پلتفرم‌های تصویری مورد تایید سازمان بهزیستی برگزار می‌شود. وکیل متقاضی در ایران موظف است هماهنگی‌های لازم را با مرکز غربالگری انجام داده و نوبت مشاوره مجازی را دریافت کند.

این جلسات با همان استانداردهای جلسات حضوری برگزار شده و مشاور تلاش می‌کند تا امکان سازش را بررسی نماید. در صورت عدم امکان صلح، گواهی عدم انصراف از طلاق صادر شده و به وکیل تحویل داده می‌شود تا در محاکم داخلی استفاده کند.

نکته مهم در این فرآیند، تایید هویت متقاضیان است که از طریق سامانه ثنا و تطبیق اطلاعات با سامانه میخک انجام می‌گیرد. ایرانیان خارج از کشور باید دقت داشته باشند که وکالت‌نامه‌های آن‌ها باید صراحتاً شامل اختیار «ثبت‌نام در سامانه تصمیم و شرکت در جلسات مشاوره» باشد.

در غیر این صورت، مراکز غربالگری از پذیرش وکیل خودداری کرده و فرآیند پرونده با بن‌بست مواجه می‌شود. این سخت‌گیری برای اطمینان از این است که تصمیم به طلاق، یک تصمیم آگاهانه و بدون اجبار از سوی طرفین مقیم خارج باشد.

همچنین، هزینه‌های مشاوره برای این افراد معمولاً طبق تعرفه‌های مصوب دولتی دریافت می‌شود، اما ممکن است هزینه‌های جانبی مربوط به هماهنگی‌های بین‌المللی و تاییدات کنسولی نیز به آن اضافه شود.

با این حال، راهبرد فعلی قوه قضاییه و بهزیستی بر این است که هیچ ایرانی، صرف‌نظر از محل اقامت، نباید بدون بهره‌مندی از خدمات مشاوره‌ای و روان‌شناختی وارد پروسه جدایی شود.

این رویکرد به حفظ حقوق اتباع ایرانی در سراسر جهان و کاهش آمارهای طلاق غیرضروری کمک شایانی کرده است.

گاهی ممکن است زوجین پس از ثبت‌نام اولیه در سامانه تصمیم یا حتی پس از گذراندن یک یا دو جلسه مشاوره، به دلایلی نظیر تغییر محل سکونت، عدم رضایت از عملکرد مشاور یا دوری راه، متقاضی تغییر مرکز مشاوره خود باشند.

سامانه تصمیم این امکان را تحت شرایط خاصی پیش‌بینی کرده است. برای این کار، متقاضی باید ابتدا درخواست خود را به مرکز غربالگری اولیه که پرونده در آنجا تشکیل شده، ارائه دهد.

تغییر مرکز مشاوره به صورت خودسرانه و بدون ثبت در سیستم امکان‌پذیر نیست و باعث ابطال جلسات قبلی می‌شود.

در صورت موافقت کارشناس غربالگری، پرونده الکترونیک متقاضی در سامانه آزاد شده و امکان انتخاب مرکز جدید فراهم می‌گردد.

نکته کلیدی اینجاست که اگر بخشی از جلسات مشاوره در مرکز قبلی انجام شده باشد، سوابق و گزارش‌های آن باید توسط مشاور اول در سامانه ثبت نهایی شود تا مشاور جدید بتواند ادامه روند را پیگیری کند.

در غیر این صورت، زوجین مجبور خواهند بود بازه زمانی ۴۵ روزه و تعداد جلسات اجباری را از ابتدا آغاز کنند که این امر موجب هدررفت زمان و هزینه مالی آن‌ها خواهد شد.

همچنین باید توجه داشت که تغییر مرکز مشاوره نباید به ابزاری برای دور زدن فرآیند یا اتلاف وقت تبدیل شود. مددکاران مرکز غربالگری تنها در صورتی با انتقال پرونده موافقت می‌کنند که دلیل ارائه شده موجه باشد. برای مثال، جابه‌جایی بین استانی نیازمند تاییدیه واحد استانی بهزیستی است.

در موارد عدم تفاهم اخلاقی یا حرفه‌ای با مشاور، توصیه می‌شود ابتدا موضوع به مدیر مرکز مشاوره اطلاع داده شود و در صورت عدم رفع مشکل، از طریق سامانه تصمیم برای تغییر مرکز اقدام گردد.

یکی از محدودیت‌های فنی در این زمینه، ظرفیت مراکز مقصد است. سامانه اجازه انتقال به مراکزی که سقف پذیرش آن‌ها پر شده باشد را نمی‌دهد. بنابراین متقاضیان پیش از درخواست انتقال، باید از خالی بودن ظرفیت در مرکز مورد نظر خود اطمینان حاصل کنند.

مدیریت صحیح این جابه‌جایی‌ها باعث می‌شود تا روند پرونده قضایی با وقفه طولانی مواجه نشود و زوجین بتوانند در محیطی آرام و متناسب با شرایط جدید خود، جلسات را به پایان برسانند.

یکی از رایج‌ترین مشکلاتی که کاربران سامانه تصمیم با آن مواجه می‌شوند، گم کردن یا فراموشی کد رهگیری است. از آنجایی که تمام مراحل بعدی، از نوبت‌گیری مجدد تا دریافت گواهی نهایی، به این کد وابسته است، سامانه راهکارهای مشخصی برای بازیابی آن در نظر گرفته است.

اولین و ساده‌ترین روش، استفاده از گزینه «فراموشی کد رهگیری» در صفحه اصلی سایت زمان است. در این بخش، با وارد کردن کدملی و شماره موبایلی که در هنگام ثبت‌نام اولیه استفاده شده، کد جدید یا همان کد قبلی از طریق پیامک برای متقاضی ارسال می‌شود.

در صورتی که شماره همراه فرد تغییر کرده باشد یا به هر دلیلی پیامک بازیابی را دریافت نکند، راه حل بعدی مراجعه حضوری به مرکز غربالگری است که در ابتدا انتخاب شده بود.

کارشناسان مرکز با رویت اصل کارت ملی، می‌توانند کد رهگیری را از دیتابیس سامانه استخراج کرده و در اختیار متقاضی قرار دهند.

باید توجه داشت که به دلیل مسائل امنیتی و حساسیت پرونده‌های طلاق، ارائه کد رهگیری به صورت تلفنی توسط اپراتورها ممنوع است و حتماً نیاز به احراز هویت حضوری یا سیستمی دارد.

گاهی اوقات مشکل نه از فراموشی کد، بلکه از خطاهای سیستمی ناشی می‌شود که کد را «نامعتبر» اعلام می‌کند. این اتفاق معمولاً زمانی رخ می‌دهد که مدت زمان قانونی پرونده (معمولاً ۶ ماه) به پایان رسیده و پرونده در سامانه بایگانی شده باشد.

در چنین شرایطی، بازیابی کد دیگر امکان‌پذیر نیست و متقاضیان باید فرآیند ثبت‌نام را از ابتدا آغاز کنند. برای جلوگیری از این مشکل، توصیه می‌شود بلافاصله پس از اتمام جلسات مشاوره، نسبت به دریافت گواهی و ثبت دادخواست در دفاتر قضایی اقدام شود تا اعتبار پرونده منقضی نگردد.

همچنین کاربران باید دقت کنند که کد رهگیری سامانه تصمیم با رمز شخصی سامانه ثنا متفاوت است. بسیاری از مراجعان این دو را با هم اشتباه می‌گیرند.

کد رهگیری تصمیم یک عدد چند رقمی است که مختص پرونده بهزیستی است، در حالی که ثنا مربوط به کل پرونده‌های قضایی فرد است.

داشتن درک درست از این تفاوت‌ها و نگهداری دقیق اطلاعات ورودی، فرآیند پراسترس طلاق را از پیچیدگی‌های فنی و اداری اضافه مصون می‌دارد و سرعت رسیدگی به پرونده را افزایش می‌دهد.

گواهی «عدم انصراف از طلاق» که خروجی نهایی فعالیت در سامانه تصمیم است، سندی حیاتی در دعاوی خانواده محسوب می‌شود.

این گواهی تایید می‌کند که زوجین تمامی مراحل مشاوره اجباری را طی کرده‌اند و مشاور خانواده پس از بررسی‌های لازم، به این نتیجه رسیده است که امکان ادامه زندگی مشترک وجود ندارد.

از منظر قانونی، بدون ارائه این گواهی، قضات دادگاه خانواده اجازه صدور رای طلاق (گواهی عدم امکان سازش) را نخواهند داشت. در واقع، این سند شرط لازم برای ورود به ماهیت دعوای طلاق در سیستم قضایی ایران است.

اعتبار زمانی این گواهی محدود است. معمولاً پس از صدور، متقاضیان فرصت مشخصی (اغلب ۳ ماه) دارند تا آن را به دفاتر خدمات قضایی ارائه دهند.

اگر در این بازه زمانی دادخواست ثبت نشود، گواهی از درجه اعتبار ساقط شده و زوجین مجبورند دوباره در سامانه تصمیم ثبت‌نام کرده و حداقل تعدادی از جلسات مشاوره را مجدداً بگذرانند.

این محدودیت زمانی به این دلیل است که شرایط روحی و عاطفی زوجین ممکن است در طول زمان تغییر کند و نظر کارشناسی مشاور در ماه اول، لزوماً برای شش ماه بعد معتبر نباشد.

محتوای گزارش مشاور که ضمیمه این گواهی می‌شود، می‌تواند بر تصمیم قاضی در مورد مسائلی مانند حضانت فرزندان، نحوه ملاقات یا حتی شروط ضمن عقد تاثیر بگذارد.

اگرچه قاضی ملزم به پذیرش صد درصدی نظرات مشاور نیست، اما گزارش‌های تخصصی روان‌شناسان سامانه تصمیم به عنوان نظریه کارشناسی در پرونده لحاظ می‌شود.

برای مثال، اگر در گزارش قید شود که یکی از والدین دارای عدم تعادل روانی است، این موضوع در تعیین تکلیف حضانت فرزندان بسیار تعیین‌کننده خواهد بود.

در نهایت، باید دانست که دریافت این گواهی به معنای پایان قطعی زندگی مشترک نیست. حتی پس از صدور آن و در مراحل دادگاه، قاضی باز هم تلاش خود را برای ایجاد صلح انجام می‌دهد.

اما گواهی سامانه تصمیم به دادگاه اطمینان می‌دهد که مداخلات حرفه‌ای روان‌شناختی قبلاً انجام شده و اصرار طرفین بر طلاق، ناشی از یک تصمیم آنی و احساسی نیست.

این فرآیند ساختارمند، وزن حقوقی پرونده را افزایش داده و به دادگاه کمک می‌کند تا رایی عادلانه‌تر و مبتنی بر واقعیت‌های روان‌شناختی خانواده صادر کند.