روش‌های بهینه‌سازی مصرف اینترنت در اندروید

چرا مصرف اینترنت اندروید بالا می‌رود؟

مصرف اینترنت اندروید بیشتر به‌خاطر فعالیت پنهان برنامه‌ها بالا می‌رود. همگام‌سازی پس‌زمینه، به‌روزرسانی خودکار، پخش خودکار ویدیو و دانلود خودکار رسانه سهم بزرگی دارند. سرویس‌های ابری مثل پشتیبان‌گیری عکس هم بی‌صدا داده مصرف می‌کنند. با مهار این موارد، بخش بزرگی از مصرف اضافه حذف می‌شود.

خیلی از ما فقط به برنامه‌ای که باز است فکر می‌کنیم. اما گوشی شما حتی وقتی در جیبتان است هم کار می‌کند. ایمیل، پیام‌رسان، شبکه‌های اجتماعی و برنامه‌های بانکی مدام با سرورشان ارتباط می‌گیرند.

مصرف‌کننده‌های اصلی داده

• ویدیو و موسیقی آنلاین، مخصوصاً با کیفیت بالا
• شبکه‌های اجتماعی با پخش خودکار ویدیو و استوری
• به‌روزرسانی برنامه‌ها در گوگل‌پلی و سیستم‌عامل
• پشتیبان‌گیری خودکار عکس و فایل در فضای ابری
• نقشه‌ها و مسیریاب، به‌خصوص بدون نقشه آفلاین
• بازی‌های آنلاین و دانلود بسته‌های اضافی آن‌ها

داده پیش‌زمینه یا پس‌زمینه؟

داده پیش‌زمینه یعنی مصرفی که هنگام کار با برنامه اتفاق می‌افتد. داده پس‌زمینه یعنی مصرفی که برنامه بسته است و باز هم ادامه دارد. مصرف پس‌زمینه معمولاً دیرتر از همه دیده می‌شود.

یک نکته هم درباره هزینه: وقتی بسته اینترنت تمام شود، ممکن است سیم‌کارت از شارژ اصلی کم کند. برای جلوگیری از این اتفاق، روش‌های جلوگیری از کسر شارژ اصلی برای اینترنت گوشی را ببینید.

در بخش‌های بعدی قدم‌به‌قدم می‌بینیم چطور این نشتی‌ها را ببندیم. اول باید بفهمیم داده‌هامون کجا می‌رود.

بررسی مصرف داده و شناسایی پرمصرف‌ترین برنامه‌ها

برای دیدن مصرف، وارد بخش «Data usage» در تنظیمات گوشی شوید. فهرست برنامه‌ها را بر اساس مصرف مرتب کنید و بالاترین‌ها را بررسی کنید. اول بفهمید کدام برنامه‌ها بیشترین مصرف را دارند، بعد برای همان‌ها تصمیم بگیرید.

مراحل بررسی مصرف

1. برنامه تنظیمات را باز کنید.
2. وارد «Network & internet» شوید و سیم‌کارت یا «Mobile network» را انتخاب کنید.
3. گزینه «App data usage» یا «Data usage» را بزنید.
4. بازه زمانی را روی ماه جاری بگذارید.
5. برنامه‌های بالای فهرست را یکی‌یکی باز کنید.

دقت کنید که نام منوها در گوشی‌های مختلف فرق دارد. در بعضی مدل‌ها «Data usage» زیر «Connections» است. بخش هشتم این مقاله جزئیات را می‌گوید.

چه چیزی را باید بخوانید؟

وقتی روی یک برنامه می‌زنید، مصرف را به دو بخش می‌بینید: «Foreground» و «Background». اگر مصرف پس‌زمینه یک برنامه از پیش‌زمینه‌اش بیشتر است، آن برنامه مشکوک است.

معمولاً چهار تا پنج برنامه بیشتر مصرف شما را می‌سازند. یوتیوب، اینستاگرام، تلگرام، مرورگر و گوگل‌پلی از متهم‌های همیشگی‌اند.

مانده بسته را هم چک کنید

آمار گوشی ممکن است با محاسبه اپراتور کمی فرق کند. برای مقایسه، مانده بسته را از خود اپراتور بگیرید. مثلاً اگر ایرانسلی هستید، روش‌های استعلام مانده اینترنت ایرانسل با کد دستوری و برنامه کارتان را راه می‌اندازد.

هفته‌ای یک بار به این صفحه سر بزنید. خیلی زود الگوی مصرفتان دستتان می‌آید.

فعال‌سازی حالت صرفه‌جویی در داده (Data Saver)

Data Saver قابلیتی در اندروید است که داده پس‌زمینه را روی اینترنت موبایل محدود می‌کند. وقتی روشنش کنید، بیشتر برنامه‌ها فقط روی وای‌فای اجازه مصرف پس‌زمینه دارند. این ساده‌ترین و سریع‌ترین راه برای کم کردن مصرف است.

روشن کردن Data Saver

1. وارد تنظیمات شوید.
2. گزینه «Network & internet» را انتخاب کنید.
3. روی «Data Saver» بزنید.
4. کلید «Use Data Saver» را روشن کنید.

در گوشی‌های پیکسل مسیر همین است. در برندهای دیگر ممکن است اسم یا جای گزینه فرق کند.

استثنا دادن به برنامه‌های ضروری

گزینه «Unrestricted data» به شما اجازه می‌دهد چند برنامه را مستثنا کنید. مثلاً پیام‌رسان یا برنامه بانک را آزاد بگذارید.

اینجا یک تله وجود دارد. هرچه فهرست استثناها بلندتر شود، اثر Data Saver کمتر می‌شود. فقط برنامه‌هایی را آزاد بگذارید که واقعاً بدون آن‌ها نمی‌شود.

چند نکته مهم

• هنگام استفاده از گوشی به‌عنوان هات‌اسپات، Data Saver را خاموش کنید.
• برنامه‌هایی که خارج از گوگل‌پلی نصب شده‌اند، ممکن است این محدودیت را رعایت نکنند.
• اعلان‌ها ممکن است دیرتر برسند، چون برنامه در پس‌زمینه به سرور وصل نمی‌شود.

اگر اعلان مهمی را از دست دادید، اول Data Saver را مقصر بدانید. بعد آن برنامه را به فهرست استثناها اضافه کنید.

تنظیم هشدار و محدودیت مصرف اینترنت

برای تنظیم هشدار، در بخش «Data warning & limit» اندازه بسته‌تان را وارد کنید و هشدار را کمی کمتر از آن بگذارید. اگر محدودیت را فعال کنید، با رسیدن به آن عدد اینترنت موبایل خودکار قطع می‌شود. این روش جلوی تمام شدن ناگهانی بسته را می‌گیرد.

مراحل تنظیم

1. وارد تنظیمات و بعد «Network & internet» شوید.
2. سیم‌کارت یا «Mobile network» را انتخاب کنید.
3. گزینه «Data warning & limit» را بزنید.
4. «Billing cycle» را مطابق دوره بسته خودتان تنظیم کنید.
5. عدد «Data warning» را وارد کنید.
6. در صورت نیاز «Set data limit» را روشن کنید.

اگر بسته ماهانه ۲۰ گیگ دارید، هشدار را روی ۱۶ گیگ بگذارید. یعنی وقتی ۸۰ درصد بسته مصرف شد، گوشی خبر می‌دهد.

فرق هشدار و محدودیت

هشدار فقط یک اعلان است و اینترنت را قطع نمی‌کند. محدودیت اینترنت موبایل را واقعاً قطع می‌کند. هر دو را با هم استفاده کنید.

حواستان باشد که اندازه‌گیری گوشی ممکن است کمی با اپراتور فرق کند. محدودیت را کمی پایین‌تر از سقف واقعی بسته بگذارید.

اگر بسته نیمه‌شب‌ دار است

بعضی بسته‌ها ساعت‌های مخصوص دارند. این‌ها را در گوشی نمی‌توان جدا حساب کرد. پس برای آن‌ها باید خودتان مراقب باشید.

محدود کردن داده پس‌زمینه برای هر برنامه

برای محدود کردن داده پس‌زمینه، وارد اطلاعات هر برنامه شوید و گزینه «Mobile data & Wi-Fi» را باز کنید. کلید «Background data» را خاموش کنید. حالا آن برنامه فقط وقتی باز است از اینترنت موبایل استفاده می‌کند.

مراحل برای یک برنامه

1. تنظیمات را باز کنید و وارد «Apps» شوید.
2. برنامه مورد نظر را انتخاب کنید.
3. روی «Mobile data & Wi-Fi» بزنید.
4. «Background data» را خاموش کنید.

راه سریع‌تر هم هست. انگشتتان را روی آیکون برنامه نگه دارید و گزینه اطلاعات برنامه را انتخاب کنید.

کدام برنامه‌ها را محدود کنیم؟

• شبکه‌های اجتماعی که مدام فید را تازه می‌کنند
• برنامه‌های فروشگاهی و خبری که اعلان زیاد می‌فرستند
• بازی‌هایی که در پس‌زمینه تبلیغ یا محتوا دانلود می‌کنند
• برنامه‌های ابری برای پشتیبان‌گیری خودکار

پیام‌رسان‌ها را با احتیاط محدود کنید. اگر پس‌زمینه‌شان بسته باشد، پیام را دیر می‌بینید.

همگام‌سازی حساب‌ها

همگام‌سازی خودکار حساب گوگل هم مصرف دارد. در تنظیمات به بخش «Passwords & accounts» بروید و همگام‌سازی چیزهایی مثل تقویم و مخاطبین را مرور کنید. فقط موارد لازم را روشن بگذارید.

بعد از محدود کردن، یکی‌دو روز مصرف را زیر نظر بگیرید. اگر چیزی خراب نشد، ادامه بدهید.

مدیریت به‌روزرسانی خودکار برنامه‌ها و سیستم‌عامل

به‌روزرسانی خودکار را روی «فقط با وای‌فای» بگذارید. در گوگل‌پلی به تنظیمات، بعد «Network preferences» و در نهایت «Auto-update apps» بروید و «Over Wi-Fi only» را انتخاب کنید. به این ترتیب هیچ آپدیتی از بسته موبایل کم نمی‌شود.

مراحل در Play Store

1. گوگل‌پلی را باز کنید.
2. روی عکس پروفایل بزنید.
3. وارد «Settings» و بعد «Network preferences» شوید.
4. «Auto-update apps» را باز کنید.
5. گزینه «Over Wi-Fi only» را انتخاب کنید.

آپدیت سیستم‌عامل

آپدیت سیستم‌عامل معمولاً صدها مگابایت تا چند گیگابایت حجم دارد. دانلودش را فقط روی وای‌فای انجام بدهید. در بیشتر گوشی‌ها گزینه‌ای برای ممنوع کردن دانلود با اینترنت موبایل هست.

یک تله مهم: هات‌اسپات

اگر گوشی شما به هات‌اسپات گوشی دیگری وصل شود، گوشی آن را وای‌فای حساب می‌کند. پس آپدیت‌ها شروع می‌شوند و بسته گوشی میزبان را می‌خورند.

راه‌حلش ساده است. شبکه هات‌اسپات را در تنظیمات وای‌فای روی حالت «Metered» یا «پراستفاده» بگذارید.

آپدیت دستی، یک برنامه‌یک برنامه

اگر دوست دارید کنترل کامل داشته باشید، آپدیت خودکار را کلاً خاموش کنید. هفته‌ای یک بار در خانه و روی وای‌فای آپدیت‌ها را دستی بزنید. فقط به‌روزرسانی‌های امنیتی را عقب نیندازید.

کاهش مصرف در نقشه‌ها، ویدیو و شبکه‌های اجتماعی

بیشترین صرفه‌جویی را با سه کار می‌گیرید: دانلود نقشه آفلاین روی وای‌فای، پایین آوردن کیفیت ویدیو و خاموش کردن پخش خودکار. این سه تغییر ساده، معمولاً سنگین‌ترین مصرف‌های روزمره را نصف می‌کند.

نقشه‌ها

در گوگل‌مپ منطقه‌ای که زیاد رفت‌وآمد دارید را آفلاین دانلود کنید. بعد از آن مسیریابی تقریباً بدون مصرف اینترنت کار می‌کند. فقط حواستان باشد که نقشه آفلاین گاهی در پس‌زمینه خودش را به‌روز می‌کند. این به‌روزرسانی را هم روی «فقط وای‌فای» بگذارید.

ویدیو و تماس تصویری

• کیفیت پیش‌فرض یوتیوب را برای اینترنت موبایل روی ۴۸۰ یا ۳۶۰ بگذارید.
• برای فیلم‌های طولانی، اول روی وای‌فای دانلودشان کنید.
• در تماس تصویری کیفیت را پایین بیاورید یا فقط صدا را روشن بگذارید.

به‌طور تقریبی، یک ساعت ویدیوی ۱۰۸۰ می‌تواند حدود ۱ تا ۳ گیگابایت مصرف کند. کیفیت ۴۸۰ بسیار کمتر می‌خورد.

شبکه‌های اجتماعی و بازی

پخش خودکار ویدیو را در تنظیمات هر برنامه خاموش کنید. برای اینستاگرام، ترفندهای کاهش مصرف اینترنت اینستاگرام را ببینید. حالت «Use less data» همان‌جا هست.

اگر اهل بازی آنلاین هستید، راهکارهای کاهش مصرف اینترنت پابجی، کالاف و کلش آف کلنز به کارتان می‌آید.

تفاوت تنظیمات در سامسونگ، شیائومی و سایر رابط‌های کاربری

مسیر و نام تنظیمات بین برندها و نسخه‌های اندروید یکی نیست. قابلیت‌ها یکسان‌اند، ولی منوها فرق دارند. در سامسونگ دنبال «Connections» بگردید و در شیائومی به «SIM cards & mobile networks» سر بزنید. اگر منو را پیدا نکردید، از جستجوی تنظیمات استفاده کنید.

سامسونگ (One UI)

1. تنظیمات را باز کنید و «Connections» را انتخاب کنید.
2. روی «Data usage» بزنید.
3. برای صرفه‌جویی، «Data saver» را روشن کنید.
4. برای هشدار، «Billing cycle and data warning» را باز کنید.

فهرست مصرف هر برنامه هم در «Mobile data usage» است.

شیائومی (MIUI و HyperOS)

در شیائومی، بخش «SIM cards & mobile networks» و بعد «Data usage» را باز کنید. برنامه امنیتی (Security) هم صفحه مصرف داده دارد. آنجا می‌توانید برای هر برنامه «Restrict background data» را فعال کنید.

سایر برندها

در اوپو، ریلمی و وان‌پلاس معمولاً باید به «Mobile network» و بعد «Data usage» بروید. در گوشی‌های نزدیک به اندروید خالص، همان مسیر پیکسل کار می‌کند.

یک نکته درباره تنظیمات اپراتور: اگر اینترنت سیم‌کارتتان اصلاً وصل نمی‌شود، مشکل از Data Saver نیست. برای رایتل، راهنمای تنظیمات اینترنت رایتل برای اندروید و آیفون را ببینید.

مزایای بهینه‌سازی مصرف اینترنت

مهم‌ترین مزیت بهینه‌سازی، پول و بسته‌ای است که حفظ می‌کنید. بسته‌تان دیرتر تمام می‌شود و کمتر نگران شارژ مجدد هستید. علاوه بر آن، باتری و سرعت گوشی هم بهتر می‌شود.

صرفه‌جویی مالی

در سال ۱۴۰۵ هزینه بسته‌های موبایل برای خیلی از خانواده‌ها بخش قابل توجهی از بودجه ماهانه است. کنترل مصرف یعنی خرید کمتر بسته اضافه. این صرفه‌جویی در طول سال جمع می‌شود.

باتری بیشتر

وقتی برنامه‌ها کمتر در پس‌زمینه به اینترنت وصل شوند، آنتن کمتر فعال می‌شود. در نتیجه شارژ گوشی دیرتر تمام می‌شود. این اثر در شهرهایی که آنتن ضعیف است محسوس‌تر است.

سرعت بهتر برای کارهای مهم

اگر چند برنامه همزمان دانلود نکنند، پهنای باند برای کار اصلی آزاد می‌ماند. صفحات سریع‌تر باز می‌شوند. برای نکته‌های بیشتر درباره سرعت، بهترین روش‌های افزایش سرعت اینترنت گوشی در اندروید و آیفون را بخوانید.

کنترل و آگاهی بیشتر

• می‌دانید پول و داده‌تان کجا می‌رود.
• برنامه‌های مشکوک زودتر دیده می‌شوند.
• غافلگیری آخر ماه کمتر می‌شود.
• تجربه استفاده از هات‌اسپات قابل پیش‌بینی‌تر است.

همه این مزیت‌ها با چند دقیقه تنظیم به دست می‌آیند. پس ارزش دارد که همین امروز شروع کنید.

نکات مهم و عوارض جانبی صرفه‌جویی در داده

مهم‌ترین عارضه صرفه‌جویی، تأخیر در دریافت اعلان‌ها و داده‌هاست. برنامه‌هایی که در پس‌زمینه محدود شده‌اند، تا باز نشوند اطلاعات جدید نمی‌گیرند. مثلاً Gmail تا باز نکنید ایمیل تازه نشان نمی‌دهد. پس محدودیت را حساب‌شده اعمال کنید.

عوارض رایج

• رسیدن دیرهنگام اعلان پیام‌رسان‌ها و ایمیل
• کار نکردن همگام‌سازی تا زمان باز کردن برنامه
• قطع شدن اینترنت موبایل با رسیدن به سقف محدودیت
• مشکل در هات‌اسپات هنگام روشن بودن Data Saver

چطور از مشکل جلوگیری کنیم؟

برنامه‌های حیاتی را در فهرست استثنای Data Saver بگذارید. بانک، پیام‌رسان اصلی و برنامه‌های هشدار نباید محدود شوند. بقیه را می‌توانید سخت‌گیرانه‌تر کنید.

اگر محدودیت داده فعال است، یادتان باشد که با رسیدن به سقف، اینترنت واقعاً قطع می‌شود. وسط یک کار مهم، این می‌تواند دردسر شود. محدودیت را کمی بالاتر از هشدار تنظیم کنید.

باتری و صفحه نمایش

صرفه‌جویی در داده با صرفه‌جویی در باتری فرق دارد. بعضی سازنده‌ها برنامه‌ها را برای کم کردن باتری می‌بندند و همین باعث تأخیر اعلان می‌شود. اگر خواستید صفحه همیشه روشن بماند، روش‌های جلوگیری از خاموش شدن صفحه گوشی اندروید را ببینید، ولی مصرف باتری بالا می‌رود.

جمع‌بندی و توصیه‌های نهایی

برای بهینه‌سازی مصرف اینترنت اندروید، اول مصرف را ببینید، بعد Data Saver را روشن کنید و هشدار تنظیم کنید. سپس پس‌زمینه برنامه‌های پرمصرف را محدود کنید و آپدیت‌ها را روی وای‌فای بگذارید. این پنج قدم بیشتر مصرف اضافه را حذف می‌کند.

چک‌لیست پنج‌دقیقه‌ای

1. مصرف برنامه‌ها را در «Data usage» بررسی کنید.
2. Data Saver را روشن و استثناهای لازم را تعیین کنید.
3. هشدار را روی حدود ۸۰ درصد بسته بگذارید.
4. داده پس‌زمینه برنامه‌های پرمصرف را خاموش کنید.
5. آپدیت خودکار را روی «فقط وای‌فای» بگذارید.
6. پخش خودکار ویدیو را خاموش و نقشه آفلاین را دانلود کنید.

چند توصیه آخر

منوها در گوشی شما ممکن است اسم دیگری داشته باشند. نگران نشوید و از جستجوی تنظیمات استفاده کنید. هدف همان است: کنترل داده پس‌زمینه و کیفیت محتوا.

سخت‌گیری بیش‌ازحد هم خوب نیست. اگر اعلان‌های مهم را از دست می‌دهید، تنظیمات را کمی شل کنید. تعادل بین راحتی و صرفه‌جویی مهم است.

ماهی یک بار نگاهی به فهرست مصرف بیندازید. برنامه‌های جدید ممکن است عادت‌های قدیمی را به هم بزنند. با همین مرور ساده، بسته‌تان در طول ۱۴۰۵ و ۱۴۰۶ مدت بیشتری دوام می‌آورد.