آموزش کار با آیتونز (iTunes)؛ راهنمای کامل و کاربردی

آیتونز استور (iTunes Store) فروشگاه آنلاین رسمی اپل است که از درون برنامه آیتونز قابل دسترسی بود. این فروشگاه در سال ۲۰۰۳ راه‌اندازی شد و تحولی بزرگ در نحوه خرید موسیقی دیجیتال ایجاد کرد. کاربران می‌توانستند هر آهنگ را جداگانه یا به‌صورت آلبوم کامل خریداری کنند.

فایل‌های خریداری‌شده در فرمت AAC با کیفیت ۲۵۶ کیلوبیت بر ثانیه ارائه می‌شدند.

برای دسترسی به iTunes Store، در نوار کناری آیتونز روی گزینه «Store» کلیک کنید. ورود با اپل آیدی (Apple ID) الزامی است. اگر هنوز اپل آیدی ندارید، می‌توانید از طریق همین فروشگاه یک حساب رایگان بسازید.

برای خرید باید اطلاعات پرداخت مثل کارت اعتباری یا کارت هدیه اپل را وارد کنید.

ایتونز استور علاوه‌بر موسیقی، محتوای متنوعی هم ارائه می‌داد. فیلم‌ها و سریال‌های تلویزیونی، کتاب‌های صوتی، پادکست‌های رایگان، و حتی زنگ موبایل (Ringtone) از جمله محتوایی بودند که از این فروشگاه قابل خرید یا دانلود بودند.

پس از جدا شدن اپلیکیشن‌ها از آیتونز، هر بخش فروشگاه به اپلیکیشن مربوطه منتقل شد. خرید موسیقی از طریق اپلیکیشن Apple Music، و خرید فیلم از طریق Apple TV انجام می‌شود. برای ویندوز نیز اپلیکیشن‌های جداگانه اپل همین نقش را دارند.

یک مزیت مهم خریدهای iTunes Store این است که همیشه در کتابخانه شما ذخیره می‌مانند. حتی اگر دستگاهتان را عوض کنید یا فایل را پاک کنید، می‌توانید خریدهای قبلی را دوباره دانلود کنید. برای این کار در آیتونز به منوی Account و سپس Purchased بروید.

این ویژگی را «iTunes در فضای ابری» می‌نامند.

پادکست‌ها در iTunes Store همیشه رایگان بوده‌اند. برای اشتراک در یک پادکست کافی است روی آن کلیک کرده و گزینه Subscribe را بزنید. قسمت‌های جدید به‌طور خودکار دانلود می‌شوند.

یک محدودیت مهم برای کاربران ایرانی وجود دارد: iTunes Store به دلیل تحریم‌ها به‌طور مستقیم در ایران در دسترس نیست. برای خرید محتوا باید از اپل آیدی کشور دیگری استفاده کنید یا از کارت هدیه اپل بهره بگیرید. البته پادکست‌ها و محتوای رایگان بدون نیاز به خرید قابل دسترسی هستند.

یکی از دغدغه‌های رایج کاربران آیتونز، انتقال کامل کتابخانه موسیقی و فیلم به کامپیوتر جدید است. اگر این کار را درست انجام ندهید، ممکن است فایل‌های زیادی گم شوند یا پلی‌لیست‌ها و ریتینگ‌ها از بین بروند.

خوشبختانه با چند مرحله ساده می‌توان این انتقال را بدون از دست دادن هیچ داده‌ای انجام داد.

پیش از هر کاری، مطمئن شوید همه فایل‌های شما در یک پوشه واحد قرار دارند. در آیتونز به منوی File و سپس Library و Organize Library بروید و گزینه «Consolidate files» را فعال کنید. این کار تمام فایل‌های پراکنده را در پوشه iTunes Media کپی می‌کند.

بدون این مرحله، ممکن است فایل‌هایی که در مکان‌های مختلف هستند گم شوند.

پوشه اصلی آیتونز معمولاً در این مسیرها قرار دارد: در ویندوز ۱۰ و ۱۱ داخل پوشه Music کاربر، و در مک داخل پوشه Music.

این پوشه شامل دو بخش مهم است: پوشه «iTunes Media» که فایل‌های رسانه‌ای را نگه می‌دارد، و فایل «iTunes Library.itl» که اطلاعات کتابخانه مثل پلی‌لیست، ریتینگ و تاریخچه پخش را ذخیره می‌کند.

کل پوشه iTunes را به یک هارد اکسترنال یا فلش کپی کنید. حتماً فایل‌های .itl و .xml را هم منتقل کنید؛ بدون آن‌ها، پلی‌لیست‌ها و ریتینگ‌ها از دست می‌روند. حجم این پوشه می‌تواند بسیار زیاد باشد، پس صبور باشید و از اتمام فضا مطمئن شوید.

روی کامپیوتر جدید، ابتدا آیتونز را نصب کنید اما آن را باز نکنید. پوشه iTunes را از هارد اکسترنال در همان مسیر پیش‌فرض کپی کنید. سپس هنگام باز کردن آیتونز، کلید Shift در ویندوز یا Option در مک را نگه دارید تا بتوانید محل کتابخانه را به‌صورت دستی انتخاب کنید.

اگر اشتراک Apple Music دارید، راه ساده‌تری هم وجود دارد. قابلیت iCloud Music Library کتابخانه شما را در فضای ابری اپل ذخیره می‌کند و روی هر دستگاهی قابل دسترسی است. در این صورت انتقال دستی فایل‌ها ضرورتی ندارد و فقط باید با همان اپل آیدی وارد شوید.

یکی از قابلیت‌های کمتر شناخته‌شده اما بسیار کاربردی آیتونز، ریپ کردن (Ripping) سی‌دی‌های موسیقی است. ریپ کردن به معنای تبدیل آهنگ‌های موجود بر روی سی‌دی به فایل‌های دیجیتال و ذخیره آن‌ها در کامپیوتر است. این قابلیت برای کسانی که مجموعه بزرگی از سی‌دی‌های قدیمی دارند بسیار ارزشمند و کاربردی است.

برای شروع به یک درایو سی‌دی یا دی‌وی‌دی نیاز دارید. بسیاری از لپ‌تاپ‌های جدید این درایو را ندارند، بنابراین ممکن است به یک درایو اکسترنال USB نیاز داشته باشید. پس از قرار دادن سی‌دی در درایو، آیتونز معمولاً به‌طور خودکار آن را تشخیص می‌دهد و لیست آهنگ‌ها را نمایش می‌دهد.

پیش از ریپ کردن، فرمت و کیفیت خروجی را تنظیم کنید. از منوی Edit سپس Preferences و General روی دکمه «Import Settings» کلیک کنید. گزینه‌های مختلفی در اختیار دارید. AAC Encoder پیش‌فرض آیتونز است و حجم کمی دارد.

MP3 Encoder فرمت جهانی‌تری است که با تمام دستگاه‌ها سازگار است. Apple Lossless کیفیت بدون افت اطلاعات دارد اما حجم آن زیاد است.

پس از قرار دادن سی‌دی، آیتونز اطلاعات آلبوم را از سرویس اینترنتی Gracenote دانلود می‌کند. اگر سی‌دی ناشناخته بود، باید نام هنرمند و عنوان آهنگ‌ها را دستی وارد کنید. سپس روی دکمه «Import CD» در گوشه بالای صفحه کلیک کنید.

یک علامت تیک نارنجی در کنار هر آهنگ ریپ‌شده ظاهر می‌شود.

گزینه «Use error correction when reading Audio CDs» را حتماً فعال نگه دارید. این گزینه کمی ریپ را کندتر می‌کند اما از بروز خطا و نویز در فایل‌های نهایی جلوگیری می‌کند. برای فعال کردن آن به تنظیمات Import Settings بروید و تیک این گزینه را بزنید.

اگر سی‌دی خش داشته باشد یا کثیف باشد، کیفیت ریپ کاهش می‌یابد. قبل از ریپ، سی‌دی را با پارچه نرم و خشک از مرکز به لبه تمیز کنید. برای سی‌دی‌های آسیب‌دیده شدید، نرم‌افزارهای تخصصی‌تری مثل Exact Audio Copy گزینه بهتری هستند. آهنگ‌های ریپ‌شده به‌طور خودکار به کتابخانه آیتونز اضافه می‌شوند.

پلی‌لیست هوشمند (Smart Playlist) یکی از قابلیت‌های منحصربه‌فرد آیتونز است که به شما اجازه می‌دهد براساس قوانین مشخص، لیست‌های پخش خودکار بسازید. برخلاف پلی‌لیست‌های معمولی که باید آهنگ‌ها را دستی اضافه کنید، پلی‌لیست هوشمند به‌طور پویا و خودکار به‌روز می‌شود و نیازی به دخالت شما ندارد.

برای ساخت یک پلی‌لیست هوشمند از منوی File سپس New و Smart Playlist استفاده کنید. یک پنجره باز می‌شود که در آن می‌توانید شرط‌های مختلف تعریف کنید. شرط‌ها براساس فیلدهایی مثل نام هنرمند، ژانر، تعداد دفعات پخش، ریتینگ، تاریخ اضافه شدن به کتابخانه، و حجم فایل تعریف می‌شوند.

چند مثال کاربردی می‌تواند ایده بهتری بدهد. پلی‌لیست «موسیقی تازه» می‌تواند آهنگ‌هایی باشد که در ۳۰ روز اخیر اضافه شده‌اند و بیش از سه بار پخش نشده‌اند. پلی‌لیست «پرطرفدارها» شامل آهنگ‌هایی با ریتینگ ۴ یا ۵ ستاره است که در ماه گذشته پخش شده‌اند.

پلی‌لیست «گوش نداده‌ام» هم آهنگ‌هایی را نشان می‌دهد که هنوز یک بار هم پخش نشده‌اند.

می‌توانید چند شرط را با هم ترکیب کنید. گزینه «Match all of the following rules» معادل AND است، یعنی آهنگ باید همه شرط‌ها را داشته باشد. گزینه «Match any of the following rules» معادل OR است، یعنی داشتن یک شرط کافی است.

با کلیک روی دکمه «+» شرط جدیدی اضافه می‌کنید.

می‌توانید تعداد آهنگ‌ها را هم محدود کنید. مثلاً بگویید پلی‌لیست حداکثر ۵۰ آهنگ داشته باشد، یا حداکثر یک گیگابایت حجم، یا حداکثر دو ساعت مدت زمان. آیتونز به‌طور خودکار آهنگ‌هایی را که شرط‌ها را دارند انتخاب و در پلی‌لیست قرار می‌دهد.

تیک «Live updating» را در پایین پنجره حتماً فعال نگه دارید. با این گزینه، هر بار که به آیتونز آهنگ جدیدی اضافه کنید یا یک آهنگ را پخش کنید، پلی‌لیست به‌طور خودکار به‌روز می‌شود. این ویژگی پلی‌لیست هوشمند را واقعاً هوشمند می‌کند و کار شما را بسیار راحت‌تر می‌سازد.

آیتونز مچ (iTunes Match) یک سرویس ابری پولی اپل بود که در سال ۲۰۱۱ معرفی شد.

این سرویس به کاربران اجازه می‌داد کتابخانه موسیقی خود را، صرف‌نظر از منبع آن اعم از سی‌دی، دانلود، یا خرید از آیتونز، در فضای ابری iCloud ذخیره کرده و از هر دستگاه اپل به آن دسترسی داشته باشند.

مکانیزم کار آیتونز مچ هوشمندانه طراحی شده بود. به‌جای آپلود کردن همه فایل‌های شما، ابتدا آهنگ‌های موجود در کتابخانه را با کاتالوگ iTunes Store مقایسه می‌کرد.

اگر آهنگی در فروشگاه وجود داشت، آن آهنگ «مچ» می‌شد و شما به نسخه با کیفیت ۲۵۶ کیلوبیت AAC دسترسی پیدا می‌کردید، حتی اگر نسخه اصلی شما کیفیت پایین‌تری داشت.

ارتقای کیفیت موسیقی مهم‌ترین مزیت آیتونز مچ بود. اگر آهنگی با بیت‌ریت ۱۲۸ کیلوبیت داشتید و آن آهنگ در iTunes Store موجود بود، می‌توانستید نسخه ۲۵۶ کیلوبیت را دانلود کنید. این عملاً یک ارتقای رایگان کیفیت بود که برای دارندگان موسیقی‌های با کیفیت پایین بسیار جذاب بود.

دسترسی از همه دستگاه‌ها مزیت دیگری بود که کاربران را جذب می‌کرد. می‌توانستید موسیقی‌تان را روی آیفون، آیپد، مک، و حتی ویندوز بدون نیاز به همگام‌سازی از طریق کابل گوش بدهید. کتابخانه تا ۱۰۰ هزار آهنگ قابل ذخیره بود که برای بیشتر کاربران کافی است.

امروزه با معرفی اشتراک Apple Music، نقش آیتونز مچ کمرنگ‌تر شده است. Apple Music همه قابلیت‌های آیتونز مچ را در کنار دسترسی به ۱۰۰ میلیون آهنگ دارد. با این حال آیتونز مچ هنوز به‌عنوان یک سرویس مستقل در دسترس است و قیمت سالانه آن از Apple Music ارزان‌تر است.

یک نکته مهم درباره این دو سرویس وجود دارد: آیتونز مچ و Apple Music هم‌زمان فعال نمی‌شوند. اگر اشتراک Apple Music داشته باشید، iCloud Music Library جایگزین آیتونز مچ می‌شود و همان امکانات را فراهم می‌کند. قبل از خرید، مطمئن شوید کدام سرویس برای نیاز شما مناسب‌تر است.

آیتونز یک اکولایزر (Equalizer) داخلی دارد که می‌توانید از آن برای بهینه‌سازی کیفیت صدا متناسب با سلیقه خود استفاده کنید. این اکولایزر ۱۰ باند فرکانسی دارد که هر کدام تأثیر خاصی بر صدا می‌گذارند.

برای دسترسی به آن از منوی View گزینه Show Equalizer را انتخاب کنید یا کلیدهای Ctrl+Shift+E را فشار دهید.

باندهای فرکانسی اکولایزر از ۳۲ هرتز که بم‌ترین صداهاست تا ۱۶ کیلوهرتز که زیرترین صداهاست متغیر است. هر باند را می‌توانید از ۱۲ منفی تا ۱۲ مثبت دسی‌بل تنظیم کنید. همچنین یک کنترل Preamp در سمت چپ وجود دارد که بلندی کلی صدا را قبل از پردازش اکولایزر تنظیم می‌کند.

آیتونز بیش از ۲۰ پریست آماده دارد که برای انواع موسیقی بهینه شده‌اند. Bass Booster فرکانس‌های پایین را تقویت می‌کند. Classical برای موسیقی کلاسیک با صدای باز و طبیعی مناسب است. Electronic برای موسیقی الکترونیک بهینه شده.

Vocal Booster صدای خواننده و وضوح کلام را تقویت می‌کند. این پریست‌ها نقطه شروع خوبی هستند.

می‌توانید پریست اختصاصی خودتان را هم بسازید. بعد از تنظیم دلخواه باندها، روی منوی پریست‌ها کلیک کنید و Make Preset را انتخاب کنید. یک نام دلخواه وارد کنید تا پریست شما ذخیره شود.

از این به بعد این پریست در لیست ظاهر می‌شود و هر وقت بخواهید می‌توانید از آن استفاده کنید.

آیتونز یک ویژگی دیگر به نام Sound Enhancer هم دارد. این ویژگی صدا را غنی‌تر و پر می‌کند و احساس عمق بیشتری ایجاد می‌کند. برای فعال کردن آن از منوی Edit سپس Preferences و Playback بروید و تیک «Sound Enhancer» را بزنید.

می‌توانید شدت این افکت را با نوار لغزنده تنظیم کنید.

یک نکته مهم: تنظیمات اکولایزر در آیتونز روی دستگاه‌های همگام‌شده تأثیر نمی‌گذارد. اگر آیفونتان را همگام کنید، اکولایزر آیفون جداگانه از تنظیمات موسیقی خود گوشی قابل تنظیم است و به آیتونز ربط ندارد. همچنین می‌توانید برای هر آهنگ یک پریست اکولایزر جداگانه تعریف کنید.

Home Sharing قابلیتی در آیتونز است که به شما اجازه می‌دهد کتابخانه موسیقی و فیلم خود را با دیگر دستگاه‌های متصل به همان شبکه Wi-Fi به اشتراک بگذارید.

این ویژگی برای خانواده‌هایی مناسب است که می‌خواهند یک کتابخانه مشترک داشته باشند، یا برای زمانی که می‌خواهید موسیقی کامپیوترتان را روی تلویزیون یا تبلت بشنوید.

برای فعال کردن Home Sharing در آیتونز از منوی File سپس Home Sharing و Turn On Home Sharing استفاده کنید. باید با اپل آیدی وارد شوید. در دستگاه‌های دیگر هم باید همین قابلیت را با همان اپل آیدی فعال کنید.

پس از آن، کتابخانه دستگاه‌های دیگر در نوار کناری آیتونز ظاهر می‌شود و قابل پخش است.

این سرویس تا ۵ دستگاه را پشتیبانی می‌کند و همه باید از یک اپل آیدی استفاده کنند. اتصال اینترنت لازم نیست اما همه دستگاه‌ها باید در همان شبکه محلی یا Wi-Fi باشند. این یعنی اگر از خانه بیرون بروید، به کتابخانه مشترک دسترسی نخواهید داشت.

Home Sharing فقط برای پخش نیست؛ می‌توانید آهنگ‌ها یا فیلم‌ها را بین کتابخانه‌ها کپی کنید. آهنگ موردنظر را در کتابخانه مشترک انتخاب کرده و روی Import کلیک کنید. آیتونز می‌تواند فقط آیتم‌هایی را نمایش دهد که در کتابخانه شما وجود ندارند تا از وارد کردن موارد تکراری جلوگیری شود.

در آیفون و آیپد هم می‌توانید به کتابخانه مشترک دسترسی داشته باشید. در اپلیکیشن Music به بخش Library بروید و گزینه Home Sharing را پیدا کنید. با وارد کردن همان اپل آیدی می‌توانید موسیقی کامپیوتر خانه را مستقیم روی گوشی پخش کنید.

با گسترش سرویس‌های استریم مثل Apple Music و Spotify، نیاز به Home Sharing کمتر شده است. با این حال برای کسانی که مجموعه بزرگی از فایل‌های محلی دارند یا اشتراک سرویس‌های استریم ندارند، Home Sharing هنوز یک راه‌حل کاربردی و رایگان است.

نرم‌افزار Plex هم آلترناتیوی قدرتمندتر برای اشتراک‌گذاری کتابخانه رسانه‌ای در شبکه خانگی محسوب می‌شود.