راهنمای کامل رجیستر گوشی مسافرتی در سامانه همتا + هزینه

رجیستری گوشی مسافرتی فرآیندی است که طی آن گوشی‌های هوشمندی که از خارج از کشور خریداری شده و وارد ایران می‌شوند، در سامانه همتا ثبت می‌گردند. طبق قوانین طرح ثبت تلفن همراه، هر دستگاهی که دارای سیم‌کارت است برای دریافت خدمات از اپراتورهای داخلی (همراه اول، ایرانسل و رایتل) باید حقوق و عوارض گمرکی آن پرداخت شود. در صورت عدم انجام این کار، گوشی تنها ۳۰ روز در شبکه فعال خواهد بود و پس از آن آنتن دستگاه به طور کامل قطع شده و قابلیت تماس یا استفاده از اینترنت همراه را نخواهد داشت.

بله، تمامی مسافران اعم از ایرانی یا غیرایرانی که از طریق مبادی ورودی رسمی (هوایی، زمینی یا دریایی) وارد کشور می‌شوند، حق دارند سالانه یک عدد گوشی تلفن همراه را به صورت مسافری وارد و رجیستر کنند. شرط اصلی این است که مسافر باید حتماً ورود خود را در لحظه حضور در گمرک فرودگاه یا مرز اعلام کند. همچنین کد ملی مسافر و شماره همراهی که به نام اوست برای تکمیل فرآیند در سامانه همتا و پرداخت عوارض گمرکی الزامی است و بدون این مدارک امکان ثبت وجود ندارد.

رجیستری تجاری توسط شرکت‌های واردکننده و در تعداد بالا انجام می‌شود که شامل گارانتی رسمی و خدمات پس از فروش ۱۸ ماهه است. اما رجیستری مسافرتی مختص افرادی است که گوشی را برای مصرف شخصی از خارج کشور آورده‌اند. در حالت مسافری، هزینه عوارض معمولاً بر اساس قیمت دلاری دستگاه و نرخ ارز ای‌تی‌اس محاسبه می‌شود و دستگاه فاقد گارانتی شرکتی در ایران خواهد بود. همچنین در روش مسافری، محدودیت واردات یک گوشی در سال برای هر کد ملی وجود دارد که در واردات تجاری این محدودیت برای شرکت‌ها مطرح نیست.

بله، هر نوع گوشی تلفن همراهی که از خارج از مرزهای ایران وارد شود، اعم از نو، کارکرده، ریفربیش (Refurbished) یا دست دوم، برای اینکه بتواند از سیم‌کارت‌های داخلی استفاده کند ملزم به طی کردن مراحل رجیستری است. سیستم گمرک و سامانه همتا تفاوتی بین گوشی نو و کارکرده قائل نمی‌شوند و ملاک محاسبه عوارض گمرکی، مدل دستگاه و ارزش پایه آن در جداول گمرکی است. بنابراین مسافران باید حتی برای گوشی‌های شخصی قدیمی خود که قبلاً در ایران استفاده نشده، مراحل اظهار در بدو ورود را انجام دهند.

خیر، اگر مدت اقامت مسافر در ایران کمتر از ۳۰ روز باشد، نیازی به انجام مراحل پیچیده رجیستری و پرداخت هزینه نیست. هر گوشی موبایل پس از اولین اتصال به شبکه اپراتورهای ایران، به مدت ۳۰ روز به صورت خودکار و رایگان سرویس دریافت می‌کند. این قانون برای توریست‌ها و مسافرانی که سفر کوتاهی دارند در نظر گرفته شده است. اما اگر اقامت بیش از یک ماه طول بکشد، پس از پایان مهلت ۳۰ روزه، آنتن گوشی قطع می‌شود و تنها راه وصل مجدد آن، پرداخت عوارض گمرکی و ثبت در سامانه همتا است.

در حال حاضر طبق آخرین اطلاعیه‌های سامانه همتا، تمامی دستگاه‌هایی که دارای اسلات سیم‌کارت هستند و از شبکه ارتباطی سیار استفاده می‌کنند، مشمول طرح رجیستری می‌باشند. این شامل تبلت‌های سیم‌کارت‌خور (مانند آیپدهای سلولار)، ساعت‌های هوشمند دارای eSIM یا اسلات سیم‌کارت فیزیکی و حتی مودم‌های جیبی می‌شود. با این حال، اولویت و سخت‌گیری اصلی روی گوشی‌های تلفن همراه است. پیشنهاد می‌شود مسافران هنگام ورود، وضعیت تبلت یا ساعت هوشمند خود را از باجه گمرک استعلام کنند تا در آینده با مشکل قطع ارتباط مواجه نشوند.

خیر، به طور قانونی امکان رجیستر کردن گوشی مسافرتی بدون خروج و ورود فیزیکی به کشور وجود ندارد. فرآیند رجیستری مسافرتی مستقیماً به بانک اطلاعاتی پلیس گذرنامه متصل است. برای ثبت گوشی، سامانه گمرک تاریخ ورود مسافر را چک می‌کند و تنها در صورتی اجازه پرداخت عوارض را می‌دهد که مسافر در کمتر از ۳۰ روز گذشته وارد کشور شده باشد. استفاده از اطلاعات پاسپورت دیگران نیز غیرقانونی بوده و در صورت شناسایی، سامانه همتا حق دارد دستگاه را مسدود کرده و وجه پرداختی را نیز مسترد نکند.

طبق مصوبات هیئت دولت و بخشنامه‌های گمرک از اواخر سال ۱۴۰۱، ورود و رجیستری گوشی‌های برند اپل از مدل ۱۴ به بعد (شامل تمامی سری‌های ۱۴، ۱۵ و ۱۶) به صورت مسافری و تجاری ممنوع اعلام شده است. این دستگاه‌ها در لیست کالاهای ممنوعه قرار دارند و حتی در صورت اظهار در گمرک فرودگاه، امکان پرداخت عوارض و فعال‌سازی آن‌ها در سامانه همتا وجود ندارد. این گوشی‌ها پس از یک ماه استفاده از مهلت تست، آنتن خود را از دست می‌دهند و در حال حاضر هیچ راه قانونی برای رجیستر کردن آن‌ها در سال ۱۴۰۳ وجود ندارد.

حیاتی‌ترین مرحله، «اظهار حضوری» در لحظه ورود به کشور است. طبق قوانین جدید سال ۱۴۰۳، مسافر باید قبل از خروج از سالن ترانزیت و عبور از گیت گمرک، به باجه ارزیابی گمرک مراجعه کرده و مشخصات گوشی (IMEI) و مشخصات فردی خود را ثبت کند. مامور گمرک پس از احراز هویت و رویت گوشی، اطلاعات را در سیستم ثبت کرده و یک برگه یا تاییدیه به مسافر می‌دهد. اگر مسافر بدون اظهار گوشی از فرودگاه خارج شود، دیگر به هیچ عنوان امکان رجیستر کردن آن گوشی را در داخل کشور یا از طریق سایت نخواهد داشت.

پس از انجام مرحله اظهار حضوری در بدو ورود، دیگر نیازی به مراجعه حضوری به هیچ مرکزی نیست. مسافر حداکثر ۳۰ روز فرصت دارد تا به سامانه آنلاین گمرک (پنجره واحد خدمات گمرکی) مراجعه کرده و با وارد کردن کد ملی و شناسه IMEI که در فرودگاه ثبت شده، نسبت به پرداخت الکترونیکی عوارض اقدام کند. تمامی مراحل پرداخت به صورت اینترنتی و از طریق درگاه‌های بانکی عضو شتاب انجام می‌شود. پس از پرداخت موفق، اطلاعات به صورت خودکار برای سامانه همتا ارسال می‌گردد تا کد فعال‌سازی صادر شود.

بعد از اینکه عوارض گمرکی را در سایت گمرک پرداخت کردید، اطلاعات شما معمولاً بین چند ساعت تا چند روز کاری به سامانه همتا منتقل می‌شود. پس از انتقال اطلاعات، پیامکی از طرف HAMTA برای شماره همراه مسافر ارسال می‌شود که حاوی یک کد فعال‌سازی ۶ رقمی است. مسافر باید با شماره‌گیری کد دستوری #7777* یا مراجعه به اپلیکیشن همتا، گزینه «فعال‌سازی» را انتخاب کرده و با وارد کردن IMEI، شماره موبایل و کد ۶ رقمی دریافت شده، گوشی خود را به صورت دائم در شبکه ثبت و فعال نماید.

در صورتی که عوارض را پرداخت کرده‌اید اما پس از گذشت ۷۲ ساعت پیامکی دریافت نکردید، ابتدا به سایت همتا (hamta.ntsw.ir) مراجعه کرده و در کارتابل مسافری خود وضعیت گوشی را چک کنید. گاهی اوقات کد فعال‌سازی در بخش «مشاهده اطلاعات مسافری» در پنل کاربری شما موجود است. اگر در آنجا هم کدی وجود نداشت، باید با مرکز تماس سامانه همتا (شماره ۰۹۶۲۷) تماس بگیرید یا از طریق بخش «ثبت و پیگیری مشکلات» در سایت همتا، تیکت ارسال کنید تا کارشناسان علت عدم انتقال اطلاعات از گمرک به همتا را بررسی کنند.

خیر، یکی از قوانین سخت‌گیرانه سامانه همتا و گمرک این است که شماره تلفن همراه اعلام شده برای رجیستری حتماً باید متعلق به شخص مسافر (صاحب پاسپورت و کد ملی) باشد. در مرحله پرداخت عوارض و همچنین در مرحله فعال‌سازی در همتا، سیستم به صورت آنلاین مالکیت سیم‌کارت را استعلام می‌کند. اگر کد ملی مسافر با مالک سیم‌کارت مطابقت نداشته باشد، فرآیند متوقف شده و امکان پیشروی وجود نخواهد داشت. بنابراین مسافران باید حتماً یک سیم‌کارت فعال به نام خود داشته باشند یا سریعاً نسبت به تهیه آن اقدام کنند.

این مهلت دقیقاً از لحظه ثبت ورود مسافر در سیستم پلیس گذرنامه و اظهار گوشی در باجه گمرک آغاز می‌شود. مسافر تنها ۳۰ روز تقویمی فرصت دارد تا وارد سامانه شده و مبلغ تعیین شده را پرداخت کند. اگر این مهلت به پایان برسد و پرداخت انجام نشود، اظهارنامه اولیه باطل شده و گوشی دیگر قابل رجیستر شدن نخواهد بود. نکته مهم این است که حتی اگر گوشی در روز بیست و نهم پرداخت شود، ممکن است به دلیل تاخیر در انتقال بانکی، مهلت تمام شود؛ لذا توصیه می‌شود پرداخت را به روزهای پایانی موکول نکنید.

خطاهای سامانه گمرک معمولاً ناشی از ترافیک بالا یا عدم تطابق اطلاعات است. اگر با خطای «اطلاعات ارسالی از سمت ناجا دریافت نشده است» مواجه شدید، باید چند روز صبر کنید تا اطلاعات ورود شما از پلیس گذرنامه به گمرک منتقل شود. اگر مبلغ از حساب شما کسر شد اما رسید صادر نشد، معمولاً وجه ظرف ۷۲ ساعت به حساب شما باز می‌گردد. در صورت تکرار خطا، مراجعه به دفتر گمرک در فرودگاه امام خمینی یا گمرکات استان‌ها برای بررسی دستی وضعیت اظهارنامه تنها راه حل فیزیکی موجود برای رفع مشکل است.

فرآیند ابطال رجیستری و بازگشت وجه بسیار پیچیده و در بسیاری از موارد غیرممکن است. تنها در صورتی که ثابت شود در محاسبه قیمت اشتباه فاحشی رخ داده یا گوشی دارای نقص فنی بوده و به خارج از کشور بازگردانده شده است، می‌توان با ارائه مدارک مستدل به اداره کل گمرک، درخواست بررسی داد. اما به طور کلی پس از واریز وجه به خزانه دولت و صدور کد فعال‌سازی همتا، امکان انصراف و گرفتن پول وجود ندارد. لذا قبل از پرداخت نهایی، حتماً از صحت مدل و IMEI وارد شده اطمینان کامل حاصل کنید.

شناسه IMEI یک کد ۱۵ رقمی منحصر به فرد برای هر دستگاه موبایل است که حکم شماره شناسنامه گوشی را دارد. برای پیدا کردن آن، ساده‌ترین راه شماره‌گیری کد دستوری #06#* در شماره‌گیر گوشی است. همچنین این کد روی جعبه دستگاه و بدنه (در برخی مدل‌ها) درج شده است. اگر گوشی شما دو سیم‌کارت است، دارای دو شناسه IMEI1 و IMEI2 می‌باشد. هنگام رجیستری مسافرتی، حتماً باید هر دو شناسه را در سامانه ثبت کنید تا هر دو شیار سیم‌کارت گوشی شما فعال شود و در آینده با مشکل قطع شدن یکی از اسلات‌ها مواجه نشوید.

هنگام مراجعه به باجه گمرک و یا وارد کردن اطلاعات در سایت، گزینه‌ای برای افزودن شناسه دوم وجود دارد. شما موظف هستید هر دو IMEI گوشی را اعلام کنید. گمرک بابت شناسه دوم هزینه اضافی دریافت نمی‌کند، زیرا عوارض بر اساس مدل گوشی محاسبه می‌شود، نه تعداد سیم‌کارت. اما اگر فقط یکی از شناسه‌ها را ثبت کنید، تنها یکی از جایگاه‌های سیم‌کارت گوشی شما کار خواهد کرد. اگر گوشی را ثبت کرده‌اید و فراموش کردید IMEI دوم را بزنید، باید از طریق بخش «افزودن IMEI» در پنل کاربری همتا، با ارائه مستندات، شناسه دوم را اضافه کنید.

این مشکل معمولاً به دو دلیل رخ می‌دهد: اول اینکه گوشی در لحظه ورود به کشور در باجه گمرک اظهار نشده است؛ در این حالت سیستم گمرک اجازه ورود به مرحله پرداخت را نمی‌دهد. دوم اینکه مدل گوشی بسیار جدید است و هنوز در دیتابیس ارزش‌گذاری گمرک تعریف نشده است. در حالت دوم، شما باید در همان سامانه گمرک درخواست «ایجاد مدل جدید» را ثبت کنید تا کارشناسان گمرک پس از بررسی قیمت جهانی، مدل را به لیست اضافه کنند. این فرآیند ممکن است بین ۲ تا ۷ روز کاری زمان ببرد تا مدل در لیست ظاهر شود.

خیر، رجیستری بر اساس شناسه سخت‌افزاری IMEI انجام می‌شود و تغییرات نرم‌افزاری مانند تعویض رام، آپدیت سیستم‌عامل، روت کردن یا فلش کردن گوشی تاثیری بر وضعیت رجیستری دستگاه در سامانه همتا ندارد. تا زمانی که مادربرد گوشی تعویض نشود و شناسه IMEI تغییر نکند، وضعیت رجیستری پایدار خواهد ماند. اما توجه داشته باشید که برخی تعمیرکاران غیرمجاز با تغییر IMEI گوشی‌های قاچاق سعی در دور زدن سیستم دارند که این کار غیرقانونی بوده و به محض شناسایی توسط شبکه، دستگاه برای همیشه مسدود خواهد شد.

از آنجایی که با تعویض مادربرد، شناسه IMEI گوشی تغییر می‌کند، دستگاه جدید در شبکه شناخته نمی‌شود. برای حل این مشکل، سامانه همتا بخشی به نام «تعمیرات» دارد. شما باید با ارائه فاکتور رسمی از تعمیرگاه مجاز که در آن ذکر شده مادربرد تعویض شده و درج IMEI قدیم و جدید، درخواست انتقال رجیستری بدهید. پس از بررسی و تایید کارشناسان همتا، اعتبار رجیستری از شناسه قدیمی به شناسه جدید منتقل می‌شود. این فرآیند تنها برای گوشی‌هایی که قبلاً به صورت قانونی (مسافری یا شرکتی) ثبت شده‌اند امکان‌پذیر است.

بله، اما با یک محدودیت بزرگ؛ در حال حاضر اپراتورهای داخلی ایران (همراه اول و ایرانسل) به طور گسترده از تکنولوژی eSIM پشتیبانی نمی‌کنند. با این حال، برای رجیستری، شما باید شناسه مربوط به eSIM را هم در کنار IMEI فیزیکی ثبت کنید. اگر گوشی شما فقط دارای eSIM است (مانند برخی مدل‌های آیفون سفارش آمریکا)، فرآیند ثبت انجام می‌شود و عوارض دریافت می‌گردد، اما به دلیل عدم پشتیبانی اپراتورها، عملاً نمی‌توانید از آن در ایران استفاده کنید مگر اینکه گوشی دارای یک اسلات سیم‌کارت فیزیکی همزمان باشد.

بهترین و مطمئن‌ترین راه، استفاده از کد دستوری #7777* و انتخاب گزینه «استعلام اصالت» است. پس از وارد کردن IMEI، سامانه همتا پیامی ارسال می‌کند که در آن مدل گوشی و نوع واردات (مسافری یا شرکتی) ذکر شده است. اگر در پاسخ ذکر شود «دستگاه قانونی است و به صورت مسافری وارد شده»، یعنی مراحل به درستی طی شده است. همچنین می‌توانید به سایت hamta.ntsw.ir مراجعه کرده و بدون نیاز به ورود به حساب کاربری، از بخش استعلام اصالت، وضعیت دقیق دستگاه و روشن بودن یا نبودن آن در شبکه را بررسی کنید.

بله، گوشی‌های مسافری پس از فعال‌سازی کامل در سامانه همتا، دقیقاً مانند گوشی‌های شرکتی قابلیت انتقال مالکیت دارند. مالک گوشی (مسافر) می‌تواند با ورود به سامانه همتا یا شماره‌گیری #7777*، گزینه «انتقال مالکیت» را انتخاب کرده و با وارد کردن IMEI و شماره موبایل خریدار جدید، دستگاه را به نام او منتقل کند. توصیه می‌شود در صورت خرید و فروش گوشی مسافری، حتماً این فرآیند را انجام دهید تا در آینده برای دریافت خدمات یا ثبت مجدد در صورت سرقت، با مشکل قانونی مواجه نشوید.

هزینه رجیستری شامل مجموعه‌ای از مبالغ است: ۴ درصد حقوق ورودی گمرکی، ۹ درصد مالیات بر ارزش افزوده، ۱ درصد سود بازرگانی و مبالغ اندکی بابت هلال احمر و پسماند. مبنای محاسبه، ارزش دلاری گوشی است که در جداول گمرکی تعیین شده (نه لزوماً قیمتی که شما خریده‌اید). این ارزش دلاری در نرخ ارز ای‌تی‌اس (ETS) که روزانه اعلام می‌شود ضرب شده و مبلغ نهایی به ریال به دست می‌آید. به طور تقریبی، هزینه رجیستری بین ۱۵ تا ۲۵ درصد قیمت جهانی گوشی متغیر است که بسته به مدل و برند تفاوت می‌کند.

نرخ ارز ای‌تی‌اس، نرخی است که بانک مرکزی برای معاملات گمرکی تعیین می‌کند و معمولاً به نرخ بازار متشکل ارزی نزدیک است. این نرخ با نرخ ارز دولتی (۴۲۰۰ تومانی) متفاوت بوده و بسیار بالاتر است. از آنجایی که هزینه رجیستری بر اساس این نرخ محاسبه می‌شود، با نوسانات قیمت دلار در سامانه ای‌تی‌اس، هزینه رجیستری گوشی شما نیز به صورت روزانه تغییر می‌کند. بنابراین ممکن است هزینه‌ای که امروز در سایت گمرک مشاهده می‌کنید با هزینه هفته آینده متفاوت باشد. پیشنهاد می‌شود در روزهای ثبات بازار پرداخت را انجام دهید.

در گذشته مسافران از معافیت ۸۰ دلاری برای واردات گوشی برخوردار بودند، اما طبق قوانین جدید سال ۱۴۰۳، این معافیت برای گوشی‌های تلفن همراه لغو شده است. در حال حاضر مسافران باید تمام حقوق و عوارض گمرکی را بر اساس ارزش کامل دستگاه پرداخت کنند. تنها مزیت رجیستری مسافری نسبت به تجاری، عدم نیاز به کارت بازرگانی و مجوزهای ثبت سفارش است، اما از نظر نرخ مالیات و عوارض، تفاوت چندانی با واردات رسمی ندارد و در برخی موارد به دلیل احتساب سود بازرگانی بالاتر برای مسافری، ممکن است گران‌تر هم تمام شود.

این یک باور اشتباه است، اما دلیل آن می‌تواند بالا بودن نرخ ارز محاسباتی گمرک و همچنین در نظر گرفتن سود بازرگانی پلکانی باشد. برای گوشی‌های بالای ۶۰۰ دلار، نرخ عوارض گمرکی به مراتب بالاتر از گوشی‌های اقتصادی است. همچنین گمرک بر اساس لیست قیمت‌های رسمی خود (Value) محاسبات را انجام می‌دهد؛ اگر شما گوشی را در حراج یا با تخفیف خاصی خریده باشید، گمرک آن تخفیف را لحاظ نمی‌کند و بر اساس قیمت پایه مدل، عوارض می‌گیرد که باعث می‌شود حس کنید هزینه پرداختی نسبت به خرید شما بسیار بالاست.

خیر، سامانه گمرک و سامانه همتا هیچ‌گونه قابلیتی برای پرداخت اقساطی عوارض گمرکی ندارند. کل مبلغ محاسبه شده باید به صورت یکجا و از طریق درگاه پرداخت آنلاین بانکی تسویه شود. تا زمانی که تسویه حساب کامل انجام نشود، اطلاعات به سامانه همتا ارسال نشده و گوشی فعال نمی‌گردد. مسافرانی که توان پرداخت یکجای عوارض را ندارند، باید توجه داشته باشند که تنها ۳۰ روز فرصت دارند و پس از آن امکان پرداخت و رجیستری به کلی از بین می‌رود، لذا باید پیش‌بینی بودجه لازم را قبل از ورود به کشور انجام دهند.

اگر مبلغی را به اشتباه واریز کرده‌اید (مثلاً برای IMEI اشتباه یا واریز دوبار)، باید به صورت حضوری به اداره کل گمرک ایران (واحد بازبینی) مراجعه کنید. فرآیند استرداد وجه (Redemption) بسیار زمان‌بر است و نیاز به نامه‌نگاری‌های اداری متعدد دارد. شما باید مدارک شناسایی، فیش واریزی و تاییدیه عدم فعال‌سازی گوشی در همتا را ارائه دهید. پس از تایید کارشناسان، مبلغ پس از کسر کارمزدهای قانونی به حساب شبای شما واریز خواهد شد. به دلیل سختی این فرآیند، اکیداً توصیه می‌شود در هنگام وارد کردن مبالغ و اطلاعات دقت کنید.

هزینه رجیستری این برندها کاملاً تابع مدل دقیق و قیمت دلاری آن‌هاست. برای گوشی‌های اقتصادی و میان‌رده (زیر ۳۰۰ دلار)، هزینه معمولاً بین ۱۲ تا ۱۵ درصد قیمت گوشی است. برای پرچمداران مانند سری S24 سامسونگ که بالای ۶۰۰ دلار قیمت دارند، به دلیل قانون مالیات بر کالاهای لوکس، این هزینه می‌تواند تا ۲۵ درصد یا بیشتر هم برسد. برای اطلاع دقیق، می‌توانید قبل از سفر به سایت‌های محاسبه‌گر آنلاین رجیستری مراجعه کنید که با دریافت مدل گوشی، قیمت تقریبی روز را بر اساس آخرین نرخ ای‌تی‌اس به شما اعلام می‌کنند.

خیر، نرخ عوارض گمرکی و مالیات‌های مربوط به رجیستری گوشی تلفن همراه بر اساس مدل دستگاه تعیین می‌شود و تابع تابعیت مسافر نیست. هر فردی که وارد ایران می‌شود، چه با پاسپورت ایرانی و چه با پاسپورت خارجی، در صورت تمایل به استفاده از سیم‌کارت داخلی بیش از ۳۰ روز، باید مبلغ یکسانی را طبق جداول تعرفه گمرکی پرداخت کند. تنها تفاوت در این است که مسافران خارجی باید با کد فراگیر اتباع یا شماره پاسپورت خود در سامانه ثبت‌نام کنند، در حالی که ایرانیان از کد ملی استفاده می‌کنند.

طبق مصوبه ستاد مبارزه با قاچاق کالا و ارز، هر شخص با کد ملی خود تنها مجاز است در هر سال تقویمی (از اول فروردین تا آخر اسفند)، یک عدد گوشی تلفن همراه را به صورت مسافری وارد و رجیستر کند. این قانون برای جلوگیری از سوءاستفاده تجاری از رویه مسافری وضع شده است. اگر مسافری در یک سال دو بار سفر خارجی داشته باشد، در سفر دوم دیگر حق رجیستر کردن گوشی جدید را نخواهد داشت، حتی اگر تمامی عوارض را پرداخت کند. سیستم گمرک به صورت خودکار تعداد دفعات ورود گوشی را برای هر کد ملی کنترل می‌کند.

این کار از نظر قانونی مصداق جعل اطلاعات و دور زدن قانون است. سامانه همتا به طور مداوم در حال پایش اطلاعات است و اگر متوجه شود که گوشی با پاسپورت شخصی رجیستر شده که اصلاً گوشی وارد نکرده یا در ازای دریافت مبلغی اطلاعاتش را فروخته است، می‌تواند گوشی را مسدود (Blacklist) کند. همچنین مسئولیت‌های حقوقی بعدی، مانند سوءاستفاده از گوشی در جرایم سایبری، مستقیماً متوجه صاحب پاسپورت خواهد بود. علاوه بر این، در صورت بروز مشکل، خریدار واقعی هیچ دسترسی قانونی برای مالکیت دستگاه نخواهد داشت.

خیر، به هیچ عنوان. ممنوعیت ورود مدل‌های جدید آیفون یک دستور حاکمیتی است و سیستم گمرک اصلاً اجازه ثبت اظهارنامه برای این مدل‌ها را نمی‌دهد. حتی اگر به اشتباه مبلغی پرداخت شود، سامانه همتا کد فعال‌سازی صادر نخواهد کرد. برخی افراد با استفاده از روش‌هایی مانند تغییر DNS یا استفاده از دانگل‌های خاص سعی در بازگرداندن آنتن دارند، اما این روش‌ها موقتی بوده و غیرقانونی تلقی می‌شوند. خرید و فروش این گوشی‌ها به عنوان گوشی رجیستر شده کلاهبرداری محسوب می‌شود و هیچ حمایت قانونی از خریدار صورت نمی‌گیرد.

ایرانیان مقیم خارج نیز مشمول همان قوانین مسافران عادی هستند. اگر آن‌ها بخواهند از سیم‌کارت ایرانی روی گوشی خود استفاده کنند، پس از ۳۰ روز آنتن گوشی‌شان قطع می‌شود. این افراد نیز باید در بدو ورود گوشی خود را اظهار کرده و عوارض پرداخت کنند. اما یک راه حل جایگزین برای این افراد، استفاده از دستگاه‌های «مودم جیبی» یا استفاده از گوشی‌های قدیمی رجیستر شده در ایران و اشتراک‌گذاری اینترنت (Hotspot) روی گوشی اصلی‌شان است تا مجبور به پرداخت هزینه‌های سنگین رجیستری برای اقامت‌های کوتاه نشوند.

بله، از نظر قانون رجیستری، منشأ تهیه گوشی (خریداری شده، هدیه یا سازمانی) اهمیتی ندارد. هر دستگاهی که وارد مرزهای کشور می‌شود و قرار است در شبکه اپراتوری ایران فعالیت کند، باید فرآیند ثبت و پرداخت عوارض را طی کند. حتی اگر گوشی را به عنوان کادو دریافت کرده‌اید، باید در لحظه ورود به گمرک اعلام کنید. در غیر این صورت، شخصی که هدیه را دریافت می‌کند، پس از یک ماه با یک دستگاه بدون آنتن مواجه می‌شود که دیگر راهی برای قانونی کردن آن وجود ندارد.

بله، گوشی‌هایی که از طریق پست وارد کشور می‌شوند مشمول «رجیستری پستی» هستند. در این حالت، مامور پست در هنگام تحویل کالا، مدارک شناسایی را چک کرده و عوارض گمرکی را طبق قبض صادر شده دریافت می‌کند. سپس اطلاعات را به سامانه همتا ارسال می‌نماید. اما باید توجه داشت که محدودیت‌های مربوط به مدل‌های ممنوعه (آیفون ۱۴ به بعد) و همچنین سقف واردات سالانه در روش پستی نیز به دقت اعمال می‌شود و اگر گوشی از نظر قانونی ممنوع باشد، توسط گمرک پستی مرجوع یا ضبط می‌گردد.

زمانی که شما عوارض رجیستری یک گوشی را پرداخت می‌کنید و آن را در سامانه همتا فعال می‌نمایید، آن دستگاه برای همیشه در شبکه ایران قانونی می‌ماند. اگر دوباره از کشور خارج شوید و با همان گوشی بازگردید، نیازی به انجام هیچ کار اضافه‌ای نیست و گوشی شما به محض ورود و قرار دادن سیم‌کارت، بدون محدودیت زمانی کار خواهد کرد. رجیستری یک بار برای همیشه برای سخت‌افزار گوشی انجام می‌شود و با خروج و ورود مجدد مسافر باطل نمی‌گردد.

در صورت سرقت، شما باید ابتدا از طریق اپراتور سیم‌کارت خود را مسدود کنید. سپس با داشتن کارتن گوشی و کد IMEI، به مراجع قضایی مراجعه کرده و شکایت تنظیم کنید. سامانه همتا بخشی برای اعلام سرقت ندارد، اما چون گوشی به نام شما ثبت شده است، می‌توانید از طریق سامانه «همیاب ۲۴» که با اصناف و کلانتری‌ها در ارتباط است، شناسه گوشی را در لیست سیاه قرار دهید. اگر سارق بخواهد گوشی را با سیم‌کارت دیگری روشن کند، به دلیل ثبت بودن مالکیت در همتا، ردیابی آن توسط پلیس بسیار آسان‌تر خواهد بود.