معرفی و راهنمای کامل سایت سازمان حسابرسی audit.org.ir

سازمان حسابرسی به عنوان بزرگترین موسسه حسابرسی در ایران و بازوی نظارتی وزارت امور اقتصادی و دارایی فعالیت می‌کند. این سازمان طبق قانون تشکیل خود، وظیفه تدوین استانداردهای حسابداری و حسابرسی ملی، انجام حسابرسی شرکت‌های دولتی، نهادهای عمومی غیردولتی و ارائه خدمات مشاوره‌ای مالی به دولت را بر عهده دارد. هدف اصلی آن صیانت از حقوق عمومی و ارتقای شفافیت مالی در سطح کلان اقتصاد کشور است.

این وب‌سایت درگاه رسمی اطلاع‌رسانی و ارائه خدمات الکترونیک سازمان حسابرسی است. کاربران می‌توانند از طریق آن به آخرین استانداردهای مصوب حسابداری و حسابرسی، نشریات تخصصی مانند مجله حسابرس، سامانه‌های عملیاتی نظیر سماح و جام، و اخبار مربوط به آزمون‌ها و دوره‌های آموزشی دسترسی پیدا کنند. همچنین این سایت مرجع اصلی برای استعلام اصالت گزارش‌های حسابرسی و دریافت بخشنامه‌های جدید مالیاتی و قانونی مرتبط با گزارشگری مالی است.

مخاطبان این درگاه شامل طیف گسترده‌ای از متخصصان و ذینفعان هستند؛ از جمله حسابرسان شاغل در سازمان و بخش خصوصی، حسابداران رسمی، مدیران مالی شرکت‌های دولتی و خصوصی، دانشجویان رشته‌های مالی، پژوهشگران و سیاست‌گذاران اقتصادی. همچنین سرمایه‌گذاران برای دسترسی به استانداردهای گزارشگری و اطمینان از شفافیت صورت‌های مالی شرکت‌های تحت پوشش سازمان، از منابع این سایت به عنوان مرجع نهایی استفاده می‌کنند.

مجله حسابرس، نشریه تخصصی و تحلیلی سازمان حسابرسی است که به بررسی چالش‌ها، رویکردهای نوین و مقالات علمی در حوزه حسابداری و حسابرسی می‌پردازد. کاربران می‌توانند از طریق بخش اختصاصی این مجله در سایت، به آرشیو شماره‌های گذشته و مقالات به‌روز دسترسی پیدا کنند. این نشریه نقش مهمی در ترویج دانش حرفه‌ای و نقد استانداردهای موجود ایفا می‌کند و منبعی معتبر برای پژوهشگران این حوزه محسوب می‌شود.

سازمان حسابرسی یک سازمان دولتی وابسته به وزارت امور اقتصادی و دارایی است که دارای شخصیت حقوقی و استقلال مالی می‌باشد. این سازمان به عنوان یک موسسه انتفاعی دولتی اداره می‌شود اما وظایف حاکمیتی نظیر تدوین استانداردهای ملی را بر عهده دارد. تفاوت اصلی آن با موسسات حسابرسی عضو جامعه حسابداران رسمی در این است که سازمان حسابرسی منحصراً مسئولیت رسیدگی به امور شرکت‌های دولتی و حاکمیتی را طبق قانون بر عهده دارد.

در بخش 'تماس با ما' در سایت audit.org.ir، اطلاعات کامل شامل شماره تلفن‌های مستقیم مدیریت، معاونت‌های فنی و آموزشی، آدرس پستی و پست الکترونیک واحدهای مختلف درج شده است. همچنین برای ثبت شکایات یا پیشنهادات، سامانه‌ای اختصاصی در سایت تعبیه شده که به کاربران اجازه می‌دهد پیام‌های خود را به صورت مستقیم ارسال و کد رهگیری دریافت کنند. این سازمان در تهران و چندین مرکز استان دارای شعبه و مدیریت‌های منطقه‌ای است.

این بخش حیاتی‌ترین قسمت سایت برای حرفه‌مندان است، زیرا طبق قانون، تنها مرجع رسمی تدوین و ابلاغ استانداردهای حسابداری و حسابرسی در ایران، سازمان حسابرسی است. تمامی تغییرات در استانداردهای ملی، ترجمه استانداردهای بین‌المللی (IFRS) و پیش‌نویس استانداردهای جدید برای نظرخواهی عمومی در این بخش بارگذاری می‌شود. رعایت این مصوبات برای تمامی شرکت‌های فعال در اقتصاد ایران الزامی است و تخطی از آن پیگرد قانونی دارد.

بله، سازمان حسابرسی در راستای ترویج دانش و تسهیل اجرای قوانین، متن کامل استانداردهای حسابداری، حسابرسی و حسابداری بخش عمومی را به صورت فایل‌های PDF در اختیار عموم قرار داده است. کاربران می‌توانند بدون نیاز به ثبت‌نام، آخرین نسخه اصلاح شده استانداردها را دانلود کنند. با این حال، برای خرید نسخه‌های چاپی و کتاب‌های راهنمای جامع، باید از طریق فروشگاه آنلاین یا مراجعه حضوری به واحد انتشارات سازمان اقدام کرد.

سازمان حسابرسی از طریق مرکز آموزش و پژوهش خود، دوره‌های تخصصی و بازآموزی برای حسابرسان و مدیران مالی برگزار می‌کند. این دوره‌ها شامل آموزش استانداردهای جدید، حسابرسی داخلی، و نرم‌افزارهای مالی است. اطلاعات مربوط به تقویم آموزشی، نحوه ثبت‌نام و گواهینامه‌های صادره در سایت موجود است. این آموزش‌ها نه تنها برای کارکنان سازمان، بلکه برای داوطلبان آزاد نیز در قالب دوره‌های کوتاه‌مدت و بلندمدت ارائه می‌گردد.

سامانه سماح (سامانه مدیریت اطلاعات حسابرسی) درگاه واحد خدمات الکترونیک برای کارکنان و شرکای تجاری سازمان است. برای ورود، کاربران باید نام کاربری و رمز عبور اختصاصی که توسط واحد فناوری اطلاعات سازمان صادر شده را داشته باشند. فرآیند ثبت‌نام برای اشخاص ثالث معمولاً بر اساس قراردادهای همکاری یا پروژه‌های مشترک تعریف می‌شود. این سامانه به منظور مکانیزه کردن فرآیندهای اداری و فنی حسابرسی و کاهش مراجعات حضوری طراحی شده است.

سامانه جام (جمع‌آوری اطلاعات مالی) برای دریافت مکانیزه صورت‌های مالی شرکت‌های تحت پوشش طراحی شده است. شرکت‌ها موظفند پس از آماده‌سازی صورت‌های مالی طبق فرمت‌های استاندارد سازمان، فایل‌های مربوطه را در این سامانه بارگذاری کنند. فرآیند شامل بارگذاری ترازنامه، صورت سود و زیان و یادداشت‌های توضیحی است. پس از ارسال، سیستم یک کد تایید صادر می‌کند که به منزله تحویل رسمی مدارک به تیم حسابرسی سازمان جهت شروع عملیات رسیدگی است.

برای پیگیری وضعیت گزارش‌های حسابرسی، نمایندگان قانونی شرکت‌ها می‌توانند با ورود به پنل کاربری خود در سامانه‌های عملیاتی سازمان، مرحله فعلی گزارش (مانند در حال رسیدگی، بررسی فنی، یا صدور نهایی) را مشاهده کنند. همچنین برای ذینفعان خارجی، امکان استعلام اصالت گزارش‌های صادر شده از طریق بارکد یا شماره سریال گزارش در بخش اختصاصی استعلامات سایت فراهم شده است تا از صحت و سقم گزارش‌های ارائه شده اطمینان حاصل شود.

پس از انعقاد قرارداد یا ابلاغ ماموریت، مدیریت‌های عملیاتی سازمان بر اساس حجم فعالیت و پیچیدگی شرکت مورد نظر، یک تیم متشکل از مدیر حسابرسی، سرپرست و حسابرسان ارشد و رده‌های پایین‌تر را انتخاب می‌کنند. این فرآیند در سامانه مدیریت منابع سازمان ثبت شده و معرفی‌نامه رسمی برای شرکت کارفرما صادر می‌گردد. تیم اعزامی موظف است طبق برنامه زمان‌بندی مصوب، عملیات میدانی را آغاز و گزارش‌های پیشرفت کار را به صورت دوره‌ای در سامانه ثبت نماید.

سازمان حسابرسی برای تامین نیروی انسانی متخصص خود، معمولاً از طریق آزمون‌های متمرکز (گاه با همکاری سازمان سنجش) اقدام به جذب نیرو می‌کند. آگهی‌های استخدامی شامل شرایط تحصیلی، سن و سوابق تجربی در بخش 'اخبار و اطلاعیه‌ها' سایت منتشر می‌شود. داوطلبان پس از ثبت‌نام آنلاین و قبولی در آزمون کتبی، وارد مراحل مصاحبه تخصصی و گزینش می‌شوند. پذیرفته‌شدگان نهایی باید دوره‌های کارآموزی بدو خدمت را در مرکز آموزش سازمان سپری کنند.

شرکت‌های دولتی و نهادهای عمومی می‌توانند درخواست‌های خود را برای خدمات مشاوره‌ای مالی، طراحی سیستم‌های کنترل داخلی یا استقرار استانداردهای جدید به صورت رسمی به ریاست سازمان ارسال کنند. پس از بررسی اولیه در معاونت فنی، پروپوزال فنی و مالی تهیه و در صورت توافق، قرارداد منعقد می‌شود. تمامی مراحل از ثبت درخواست تا تحویل خروجی‌های مشاوره تحت نظارت واحد کنترل کیفیت سازمان انجام می‌گیرد تا با استانداردهای حاکمیتی همخوانی داشته باشد.

تدوین استانداردها یک فرآیند مستمر است. ابتدا کمیته تدوین استانداردها پیش‌نویسی را تهیه کرده و در سایت جهت نظرخواهی عمومی قرار می‌دهد. پس از دریافت نظرات جامعه حرفه‌ای و بررسی مجدد، متن نهایی به تایید هیئت عامل و مجمع عمومی سازمان می‌رسد. به محض تصویب نهایی، استاندارد جدید در بخش 'آخرین مصوبات' سایت بارگذاری شده و تاریخ اجرای آن اعلام می‌گردد. کاربران می‌توانند با عضویت در خبرنامه سایت، از این تغییرات به صورت آنی مطلع شوند.

سازمان حسابرسی دارای واحد بازرسی و پاسخگویی به شکایات است. کاربران در صورت مشاهده هرگونه تخلف حرفه‌ای یا اخلاقی از سوی تیم‌های حسابرسی، می‌توانند به بخش 'ارتباط با ما' مراجعه کرده و فرم شکایت را تکمیل کنند. مستندات مربوطه باید پیوست شود. شکایات واصله توسط واحد نظارت حرفه‌ای بررسی شده و در صورت احراز تخلف، طبق مقررات انضباطی با فرد خاطی برخورد می‌شود. نتیجه بررسی‌ها معمولاً از طریق کد رهگیری به اطلاع شاکی می‌رسد.

برای تهیه کتاب‌های تخصصی و اشتراک مجله حسابرس، کاربران باید به بخش 'فروشگاه' یا 'انتشارات' در سایت مراجعه کنند. در این بخش لیست تمامی کتب موجود به همراه قیمت و خلاصه محتوا درج شده است. پس از انتخاب موارد مورد نظر و پرداخت آنلاین از طریق درگاه‌های بانکی، سفارش‌ها از طریق پست به آدرس کاربر ارسال می‌شود. همچنین امکان خرید نسخه‌های الکترونیکی برخی از نشریات با هزینه کمتر در این سامانه پیش‌بینی شده است.

استانداردهای حسابداری ملی ایران توسط سازمان حسابرسی و با توجه به شرایط اقتصادی، قانونی و مالیاتی کشور تدوین شده‌اند. در حالی که IFRS استانداردهای بین‌المللی هستند که توسط بنیاد IFRS تدوین می‌شوند. سازمان حسابرسی در سال‌های اخیر سیاست همگرایی با IFRS را در پیش گرفته و بسیاری از استانداردهای جدید (مانند استاندارد ۳۵ برای مالیات بر درآمد) کاملاً منطبق با نسخه بین‌المللی هستند. هدف از این کار، تسهیل حضور شرکت‌های ایرانی در بازارهای جهانی و جذب سرمایه‌گذاری خارجی است.

طبق استانداردهای جدید حسابرسی که از سال ۱۴۰۱ الزامی شده، ساختار گزارش حسابرسی تغییر کرده است. مهم‌ترین تغییر، انتقال بند 'اظهارنظر' به ابتدای گزارش و اضافه شدن بخش 'مسائل کلیدی حسابرسی' (KAM) است. در بخش مسائل کلیدی، حسابرس باید مواردی را که از نظر حرفه‌ای بیشترین اهمیت را در حسابرسی دوره جاری داشته‌اند، تشریح کند. این تغییرات با هدف افزایش ارزش اطلاعاتی گزارش حسابرسی برای استفاده‌کنندگان و ارتقای شفافیت در فرآیند رسیدگی انجام شده است.

سامانه سدا یا سامانه نظارت بر موسسات حسابرسی، ابزاری برای ارتقای کیفیت خدمات حسابرسی در سطح کشور است. اگرچه سازمان حسابرسی خود یک نهاد ناظر است، اما از طریق این سامانه و همکاری با جامعه حسابداران رسمی، بر عملکرد تیم‌های خود و رعایت استانداردهای کنترل کیفیت (ISQC1) نظارت می‌کند. این سامانه به جمع‌آوری داده‌های مربوط به پرونده‌های حسابرسی، ساعات کارکرد و یافته‌های بازرسی کمک می‌کند تا نقاط ضعف شناسایی و برای بهبود آن‌ها برنامه‌ریزی شود.

حسابرسی هوشمند رویکرد جدید سازمان برای استفاده از فناوری‌های نوین مانند تحلیل داده (Data Analytics)، هوش مصنوعی و فرآیندهای مکانیزه در رسیدگی‌های مالی است. هدف از این کار، عبور از روش‌های سنتی نمونه‌گیری و حرکت به سمت بررسی ۱۰۰ درصدی تراکنش‌ها در محیط‌های دیجیتال است. سازمان با ارتقای سامانه‌های 'جام' و 'سماح'، در حال پیاده‌سازی ابزارهایی است که ناهنجاری‌های مالی را به صورت خودکار شناسایی کرده و ریسک حسابرسی را به حداقل می‌رساند.

استانداردهای حسابداری بخش عمومی برای شهرداری‌ها، وزارتخانه‌ها و نهادهای دولتی که هدف اصلی آن‌ها ارائه خدمت است (نه کسب سود)، تدوین شده است. این استانداردها بر مبنای تعهدی کامل طراحی شده‌اند تا بهای تمام شده خدمات و وضعیت دارایی‌های عمومی به دقت مشخص شود. تفاوت اصلی در نحوه شناسایی درآمدها (مانند مالیات و عوارض) و ارائه صورت‌های مالی است که به جای تمرکز بر سودآوری، بر ایفای مسئولیت پاسخگویی و بودجه‌بندی تمرکز دارد.

در استانداردهای جدید، حسابرس وظیفه سنگین‌تری در قبال ارزیابی تداوم فعالیت واحد مورد رسیدگی دارد. اگر ابهام با اهمیتی در مورد توانایی شرکت برای ادامه فعالیت در ۱۲ ماه آینده وجود داشته باشد، حسابرس باید بخش جداگانه‌ای را تحت عنوان 'ابهام با اهمیت مربوط به تداوم فعالیت' در گزارش خود بیاورد. سازمان حسابرسی تاکید دارد که حسابرسان باید شواهد کافی درباره طرح‌های مدیریت برای خروج از بحران مالی را بررسی کرده و در صورت عدم کفایت افشا، اظهارنظر خود را تعدیل کنند.

کمیته فنی عالی‌ترین مرجع تخصصی در داخل سازمان است که وظیفه تفسیر استانداردهای مبهم و پاسخگویی به استعلامات پیچیده فنی را بر عهده دارد. اعضای این کمیته از میان مجرب‌ترین حسابرسان و اساتید دانشگاه انتخاب می‌شوند. نظرات صادر شده توسط این کمیته برای تمامی تیم‌های حسابرسی سازمان لازم‌الاجرا است و به عنوان رویه واحد در برخورد با مسائل مشابه در سطح کشور شناخته می‌شود. بسیاری از این تفاسیر در قالب 'رهنمودهای حسابداری' در سایت منتشر می‌شوند.

سازمان حسابرسی علاوه بر حسابرسی مستقل، مرجع تدوین چارچوب‌های حسابرسی داخلی برای بخش دولتی نیز هست. این استانداردها با هدف تقویت کنترل‌های داخلی و پیشگیری از فساد اداری تدوین می‌شوند. سازمان در تدوین این متون از استانداردهای بین‌المللی انجمن حسابرسان داخلی (IIA) الگوبرداری کرده و آن‌ها را با قوانین داخلی مانند قانون محاسبات عمومی تطبیق می‌دهد. این استانداردها به مدیران کمک می‌کند تا ریسک‌های عملیاتی خود را بهتر مدیریت کنند.

استاندارد حسابداری شماره ۴۲ با موضوع 'اندازه‌گیری ارزش منصفانه'، یکی از پیچیده‌ترین و مهم‌ترین استانداردهای جدید است که توسط سازمان ابلاغ شده است. این استاندارد چارچوب واحدی برای اندازه‌گیری ارزش دارایی‌ها و بدهی‌ها در زمانی که قیمت بازار در دسترس نیست، ارائه می‌دهد. اجرای این استاندارد در تجدید ارزیابی دارایی‌ها و ابزارهای مالی بسیار حیاتی است و سازمان حسابرسی راهنماهای متعددی را برای نحوه به‌کارگیری تکنیک‌های ارزش‌گذاری در سایت خود منتشر کرده است.

حق‌الزحمه حسابرسی در سازمان حسابرسی بر اساس تعرفه‌های مصوب هیئت وزیران و با توجه به عواملی چون رده حرفه‌ای کارکنان (حسابرس، سرپرست، مدیر)، ساعات کارکرد مورد نیاز، پیچیدگی فعالیت واحد مورد رسیدگی و حجم عملیات مالی تعیین می‌شود. هر ساله نرخ ساعت کارکرد رده‌های مختلف تغییر کرده و ابلاغ می‌گردد. این هزینه‌ها در قالب قرارداد رسمی بین سازمان و شرکت کارفرما توافق شده و به حساب خزانه یا حساب‌های اختصاصی سازمان واریز می‌گردد.

دسترسی به اخبار، اطلاعیه‌ها و متن استانداردهای پایه در سایت کاملاً رایگان است. اما شرکت در وبینارها، دوره‌های آموزشی تخصصی آنلاین و دریافت گواهینامه‌های معتبر مستلزم پرداخت هزینه ثبت‌نام است. همچنین برای دسترسی به آرشیو کامل برخی نشریات قدیمی یا خرید کتب الکترونیکی، کاربران باید از طریق درگاه پرداخت سایت هزینه مربوطه را بپردازند. هزینه‌های آموزشی معمولاً برای دانشجویان و کارکنان خود سازمان شامل تخفیف‌های ویژه می‌شود.

قیمت کتب و استانداردهای چاپی بر اساس بهای تمام شده چاپ و تیراژ توسط واحد انتشارات سازمان تعیین می‌شود. با توجه به نوسانات قیمت کاغذ، این نرخ‌ها به صورت دوره‌ای به‌روزرسانی می‌شوند. کاربران می‌توانند لیست قیمت‌های جدید را در بخش 'فروشگاه آنلاین' سایت مشاهده کنند. معمولاً پکیج‌های کامل استانداردها با تخفیف نسبت به خرید تک‌جلدی عرضه می‌شوند. هزینه ارسال پستی نیز بر عهده خریدار بوده و در زمان تسویه حساب نهایی محاسبه می‌گردد.

استفاده از سامانه‌های عملیاتی مانند جام (برای ارسال صورت‌های مالی) و سدا برای شرکت‌های تحت پوشش و موسسات طرف قرارداد، بخشی از خدمات زیرساختی سازمان است و هزینه جداگانه‌ای بابت 'حق استفاده از نرم‌افزار' دریافت نمی‌شود. در واقع هزینه نگهداری این سامانه‌ها در دل حق‌الزحمه‌های کلی حسابرسی دیده شده است. با این حال، برای دریافت خدمات پشتیبانی فنی خاص یا آموزش‌های اختصاصی کار با سامانه، ممکن است هزینه‌های ناچیزی دریافت شود.

اگرچه سازمان حسابرسی مستقیماً جریمه نقدی دریافت نمی‌کند، اما طبق قانون، عدم ارائه صورت‌های مالی در موعد مقرر به سازمان حسابرسی، تخلف محسوب شده و موجب محرومیت شرکت از برخی تسهیلات بانکی، عدم تایید صورت‌های مالی در مجمع عمومی و در نهایت معرفی مدیران به مراجع قضایی یا هیئت‌های رسیدگی به تخلفات اداری می‌شود. همچنین تاخیر در ارائه مدارک باعث افزایش ساعات کار حسابرسی و در نتیجه افزایش حق‌الزحمه نهایی طبق قرارداد خواهد شد.

هزینه اشتراک مجله حسابرس به صورت سالانه (برای ۶ شماره) تعیین می‌شود. این مبلغ شامل هزینه چاپ و ارسال پستی است. نرخ دقیق اشتراک هر سال در شماره اول مجله و همچنین در منوی 'اشتراک' سایت درج می‌گردد. سازمان برای کتابخانه‌های دانشگاهی، اعضای هیئت علمی و دانشجویان تخفیف‌های ۲۰ تا ۵۰ درصدی در نظر می‌گیرد. همچنین امکان خرید تک‌شماره‌های موجود در آرشیو نیز با قیمت روی جلد همان سال فراهم است.

استعلامات فنی که از سوی مراجع رسمی (مانند وزارتخانه‌ها یا سازمان بورس) ارسال می‌شود، به عنوان بخشی از وظایف حاکمیتی سازمان به صورت رایگان پاسخ داده می‌شود. اما اگر یک شرکت خصوصی یا موسسه حسابرسی درخواست بررسی یک پرونده خاص و ارائه 'نظریه مشورتی اختصاصی' را داشته باشد، سازمان ممکن است بر اساس نفر-ساعت صرف شده توسط کارشناسان کمیته فنی، حق‌الزحمه کارشناسی دریافت کند که جزئیات آن قبل از شروع بررسی به متقاضی اعلام می‌شود.

سازمان حسابرسی دارای ردیف بودجه دولتی برای وظایف حاکمیتی (مانند تدوین استانداردها) است، اما بخش عمده‌ای از هزینه‌های عملیاتی و حقوق کارکنان خود را از محل درآمدهای اختصاصی (حق‌الزحمه حسابرسی شرکت‌های دولتی) تامین می‌کند. این سازمان به عنوان یک شرکت دولتی خودگردان عمل کرده و مازاد درآمد خود را پس از کسر هزینه‌ها و ذخایر قانونی، به خزانه دولت واریز می‌کند. صورت‌های مالی خود سازمان نیز سالانه توسط پارلمان (دیوان محاسبات) رسیدگی می‌شود.

سازمان حسابرسی بر اساس 'قانون تشکیل سازمان حسابرسی' مصوب سال ۱۳۶۲ مجلس شورای اسلامی ایجاد شده است. این قانون به منظور تمرکز امکانات و نیروی انسانی برای اعمال نظارت مالی بر واحدهای تحت پوشش دولت تصویب شد. بعداً در سال ۱۳۶۶، اساسنامه سازمان به تصویب رسید که جزئیات وظایف، اختیارات و ارکان سازمان را تبیین کرد. این قوانین به سازمان قدرت قانونی می‌دهند تا به عنوان تنها مرجع تدوین استانداردها و حسابرس انحصاری بخش دولتی عمل کند.

طبق ماده ۷ اساسنامه سازمان و قوانین بودجه سنواتی، کلیه وزارتخانه‌ها، موسسات دولتی، شرکت‌های دولتی (که بیش از ۵۰ درصد سرمایه آن‌ها متعلق به دولت است) و نهادهای عمومی غیردولتی (مانند شهرداری‌ها و بنیادها در موارد خاص) مکلفند حسابرسی و بازرسی قانونی خود را به سازمان حسابرسی واگذار کنند. همچنین شرکت‌هایی که تحت مدیریت دولت هستند، حتی اگر مالکیت دولت در آن‌ها کمتر از ۵۰ درصد باشد، در بسیاری از موارد مشمول این الزام قانونی می‌گردند.

سازمان حسابرسی و جامعه حسابداران رسمی دو نهاد مکمل در انتظام‌بخشی به حرفه حسابداری هستند. سازمان حسابرسی مرجع حاکمیتی و تدوین‌کننده استانداردهاست، در حالی که جامعه حسابداران رسمی مسئول نظارت بر موسسات حسابرسی بخش خصوصی است. طبق قانون، سازمان حسابرسی به عنوان یک 'موسسه حسابرسی معتبر' عضو جامعه حسابداران رسمی نیز محسوب می‌شود، اما از نظر سلسله‌مراتب قانونی، استانداردهای تدوین شده توسط سازمان برای تمامی اعضای جامعه لازم‌الاجرا است.

سازمان حسابرسی در قبال گزارش‌هایی که امضا می‌کند، مسئولیت مدنی و حرفه‌ای دارد. اگر بر اثر قصور یا تقصیر حسابرسان سازمان، خسارتی به ذینفعان (مانند دولت یا سهامداران) وارد شود، سازمان طبق قوانین عمومی و قانون تجارت پاسخگو خواهد بود. البته مسئولیت اول تهیه صورت‌های مالی با مدیریت شرکت است و حسابرس تنها در محدوده اظهارنظر خود مسئولیت دارد. پرونده‌های تخلف احتمالی در هیئت‌های رسیدگی به تخلفات اداری و مراجع قضایی ذی‌صلاح بررسی می‌شوند.

سازمان حسابرسی طبق قانون مبارزه با پولشویی، موظف است در حین انجام حسابرسی، رعایت مقررات مربوطه را در شرکت‌ها بررسی کند. حسابرسان سازمان مکلفند هرگونه تراکنش مشکوک یا عدم رعایت الزامات شناسایی مشتریان را در گزارش‌های خود منعکس کرده و به واحد اطلاعات مالی (FIU) وزارت اقتصاد گزارش دهند. عدم گزارش‌دهی موارد مشکوک توسط حسابرسان می‌تواند منجر به مجازات‌های انتظامی و کیفری برای تیم حسابرسی و مدیران سازمان شود.

استانداردهای مصوب سازمان حسابرسی پس از تایید مجمع عمومی (که متشکل از وزراست) و انتشار در روزنامه رسمی یا پورتال سازمان، در حکم مقررات لازم‌الاجرا برای تمامی اشخاص حقیقی و حقوقی مشمول قانون تجارت و قوانین مالیاتی هستند. سازمان امور مالیاتی نیز در رسیدگی‌های خود، استانداردهای سازمان حسابرسی را به عنوان مبنای پذیرش هزینه‌ها و درآمدها قبول دارد. بنابراین، این مصوبات قدرت اجرایی بالایی در نظام حقوقی و مالی کشور دارند.

طبق ماده مربوط به سوگند حرفه‌ای و مفاد اساسنامه، کلیه کارکنان سازمان حسابرسی موظف به حفظ اسرار شرکت‌های مورد رسیدگی هستند. افشای اطلاعات محرمانه مشتریان به اشخاص ثالث (بجز مراجع قضایی با حکم قانونی) جرم محسوب شده و پیگرد قانونی دارد. سازمان برای اطمینان از این موضوع، پروتکل‌های امنیتی شدیدی در سامانه‌های دیجیتال خود اعمال کرده و تمامی حسابرسان در بدو استخدام سوگندنامه رازداری امضا می‌کنند که تا سال‌ها پس از خروج از سازمان نیز معتبر است.

در راستای این قانون، سازمان حسابرسی موظف است فرآیندهای خود را به گونه‌ای اصلاح کند که موجب تسهیل گزارشگری مالی و کاهش بار اداری بر شرکت‌ها شود. این سازمان با شفاف‌سازی استانداردها و ارائه مشاوره‌های فنی به بنگاه‌های اقتصادی، به بهبود شفافیت و در نتیجه ارتقای رتبه کسب و کار کشور کمک می‌کند. همچنین مشارکت در تدوین استانداردهای متناسب با بنگاه‌های کوچک و متوسط (SMEs) از جمله اقداماتی است که در راستای حمایت از بخش خصوصی در دستور کار قرار دارد.

تنها نسخه‌هایی از استانداردها که در بخش 'مرکز تدوین استانداردها' در سایت audit.org.ir بارگذاری شده و دارای مهر و امضای دیجیتال یا شماره مصوبه مجمع عمومی هستند، وجاهت قانونی دارند. کاربران باید مراقب باشند که از جزوات متفرقه یا سایت‌های غیررسمی که ممکن است نسخه‌های قدیمی یا ناقص را منتشر کنند، استفاده نکنند. در صورت بروز اختلاف در محاکم، تنها متن موجود در سایت رسمی سازمان به عنوان مستند قانونی مورد پذیرش قاضی و کارشناسان رسمی قرار می‌گیرد.