الرَّحمٰنِ الرَّحيمِ
بخشندۀ مهربان است؛
مرجع آیه قرآن · سوره فاتحه
آیه ۳ سوره فاتحه؛ متن، ترجمه و آیات اطراف
نشانی ثابت این آیه برای خواندن متن، معنی و آیات اطراف.
مشخصات آیه
خواندن آیه در بافت خودش
نشانههای امیدوارکننده برای بررسی
تأکید دوباره بر رحمت، فضایی امیدوارکننده میسازد؛ همراه با مرز و مسئولیتی که آیات اطراف یادآوری میکنند.
فاتحه ۳؛ تکرار رحمت در قلب سوره حمد
دو صفت رحمت پس از معرفی پروردگار جهانیان تکرار میشوند و کنار یاد روز جزا قرار میگیرند.
تکراری که نقش ساختاری دارد
«الرحمن الرحیم» در آغاز سوره آمده و اینجا بعد از «رب العالمین» دوباره دیده میشود. آیه کوتاه است، اما جای آن مهم است: پیش از یاد مالکیت روز جزا. خواندن سه آیه کنار هم تصویری میسازد که ربوبیت، رحمت و پاسخگویی را از هم جدا نمیکند.
نکته برای تأمل
رحمت میتواند در تصمیم به شکل انصاف، فرصت اصلاح، مراقبت از آسیبپذیرترها و پرهیز از سختگیری بیدلیل دیده شود. بااینحال مهربانی به معنای حذف مرز، پذیرش خشونت یا نادیدهگرفتن خطر نیست. در رابطه یا قرارداد، رحمت با مسئولیت و پاسخگویی کنار هم معنا دارد.
مرز برداشت شخصی
دیدن این آیه نباید به جمله «هر کاری میخواهم انجام دهم حتماً خوب میشود» تبدیل شود. متن درباره صفت الهی است و جزئیات تصمیم تو را نام نمیبرد. آیات بعدی بندگی، یاریخواستن و طلب هدایت را اضافه میکنند؛ آنها را برای کاملماندن بافت بخوان.
آیه ۳ ادامه معرفی خدا در آیات ۱ و ۲ است و بلافاصله پیش از «مالک روز جزا» قرار دارد.
رحمت مجوز ماندن در موقعیت ناامن، حذف پاسخگویی یا تضمین نتیجه دلخواه نیست.
آیات نزدیک به این آیه
-
۱:۱ صفحه ۱ بِسمِ اللَّهِ الرَّحمٰنِ الرَّحيمِ
به نام الله بخشندۀ مهربان
-
۱:۲ صفحه ۱ الحَمدُ لِلَّهِ رَبِّ العٰلَمينَ
تمام ستایشها [و سپاسها] از آنِ الله ـ پروردگار جهانیان ـ است؛
-
۱:۳ صفحه ۱ الرَّحمٰنِ الرَّحيمِ
بخشندۀ مهربان است؛
-
۱:۴ صفحه ۱ مٰلِكِ يَومِ الدّينِ
مالک روزِ جزاست.
-
۱:۵ صفحه ۱ إِيّاكَ نَعبُدُ وَإِيّاكَ نَستَعينُ
[پروردگارا] تنها تو را عبادت میکنیم و تنها از تو یاری [و مدد] میجوییم.
-
۱:۶ صفحه ۱ اهدِنَا الصِّرٰطَ المُستَقيمَ
ما را به راه راست هدایت فرما [و همواره در این راه، ثابتقدم بدار]؛
منابع متن و بازبینی
منبع متن، ترجمه و دادههای صفحه جدا از توضیح تحریریه ثبت شده تا بتوانی هر بخش را مستقل بررسی کنی.
