نمونه سوال آمادگی دفاعی نهم نوبت اول دی ماه (سرای دانش)

امنیت در ساده‌ترین معنا به معنای دور بودن از خطرات است که برای یک ملت به معنای داشتن آرامش و اطمینان خاطر نسبت به حفظ ارزش‌های حیاتی و تمامیت ارضی کشور تعریف می‌شود. در سطح ملی، امنیت زمانی برقرار است که یک کشور بتواند از ارزش‌های خود در برابر تهدیدات داخلی و خارجی محافظت کند و مردم در فضایی بدون ترس به فعالیت‌های روزمره، اقتصادی و فرهنگی خود بپردازند.

امنیت پایدار به وضعیتی گفته می‌شود که ریشه‌های آن در ساختارهای داخلی کشور، مشارکت مردمی و توانمندی‌های بومی نهفته است و با تغییرات سیاسی کوچک یا فشارهای خارجی به راحتی از بین نمی‌رود. در مقابل، امنیت ناپایدار معمولاً وابسته به قدرت‌های خارجی یا پیمان‌های نظامی موقت است که با تغییر منافع قدرت‌ها یا بروز بحران‌های ناگهانی، به سرعت متزلزل شده و جامعه را با خطر مواجه می‌کند.

امنیت دارای ابعاد گسترده‌ای است که شامل امنیت نظامی (توان دفاعی در برابر تهاجم)، امنیت سیاسی (ثبات دولت و نهادها)، امنیت اقتصادی (رفاه و معیشت مردم)، امنیت فرهنگی (حفظ ارزش‌ها و اعتقادات) و امنیت زیست‌محیطی (حفاظت از منابع طبیعی) می‌باشد. هر یک از این ابعاد بر دیگری تاثیرگذار است؛ برای مثال، نبود امنیت اقتصادی می‌تواند منجر به بروز ناآرامی‌های اجتماعی و به خطر افتادن امنیت سیاسی شود.

دفاع غریزی واکنشی است که به صورت ناخودآگاه در انسان و حیوانات برای حفظ جان در برابر خطر آنی رخ می‌دهد، مانند پلک زدن هنگام نزدیک شدن شیء به چشم. اما دفاع آگاهانه مختص انسان است و بر اساس تفکر، برنامه‌ریزی و استفاده از ابزارهای مناسب برای مقابله با تهدیدات پیچیده انجام می‌شود. در دفاع آگاهانه، فرد با اراده و هدف مشخص برای حفظ ارزش‌ها و سرزمین خود اقدام به مقابله می‌کند.

امنیت ملی زیربنای تمامی فعالیت‌های یک جامعه است. بدون وجود امنیت، امکان پیشرفت علمی، رونق اقتصادی و شکوفایی فرهنگی وجود ندارد. امنیت ملی باعث می‌شود که سرمایه‌گذاران با اطمینان فعالیت کنند، دانش‌آموزان در آرامش تحصیل کنند و دولت بتواند برنامه‌های بلندمدت خود را اجرا کند. در واقع، امنیت ملی ضامن بقای یک ملت و حفظ استقلال و هویت آن در عرصه بین‌المللی است.

تهدید به هرگونه عامل یا وضعیتی گفته می‌شود که ارزش‌های حیاتی، منافع ملی و امنیت یک کشور را به خطر بیندازد. تهدیدات به دو دسته کلی تقسیم می‌شوند: تهدیدات طبیعی مانند زلزله، سیل و خشکسالی که منشأ انسانی ندارند، و تهدیدات انسانی که توسط افراد یا دولت‌های متخاصم ایجاد می‌شوند. تهدیدات انسانی خود به دو نوع سخت (نظامی) و نرم (فرهنگی، رسانه‌ای و سیاسی) تقسیم‌بندی می‌گردند.

مردم رکن اصلی امنیت اجتماعی هستند. همکاری با نیروهای انتظامی، رعایت قانون، حفظ وحدت ملی و هوشیاری در برابر توطئه‌های دشمن از جمله نقش‌های کلیدی مردم است. زمانی که آحاد جامعه نسبت به سرنوشت کشور خود حساس باشند و در فعالیت‌های جمعی مانند بسیج مشارکت کنند، ضریب امنیت اجتماعی افزایش یافته و هزینه‌های برقراری نظم توسط دولت کاهش می‌یابد، که این خود منجر به پایداری امنیت می‌شود.

در اسلام، دفاع نه تنها یک حق، بلکه یک تکلیف الهی محسوب می‌شود. آیات متعددی در قرآن کریم بر لزوم آمادگی رزمی و دفاعی مسلمانان تأکید دارند تا دشمنان جرئت تعرض به سرزمین‌های اسلامی را نداشته باشند. پیامبر اکرم (ص) و ائمه اطهار (ع) نیز همواره بر آموزش مهارت‌های دفاعی مانند تیراندازی و اسب‌سواری تأکید کرده‌اند و دفاع از جان، مال و ناموس را هم‌تراز با جهاد در راه خدا دانسته‌اند.

پس از پیروزی انقلاب اسلامی و با توجه به تهدیدات فزاینده دشمنان، امام خمینی (ره) در تاریخ ۵ آذر ۱۳۵۸ فرمان تشکیل ارتش بیست میلیونی یا همان بسیج مستضعفین را صادر کردند. ایشان معتقد بودند کشوری که ۲۰ میلیون جوان دارد، باید ۲۰ میلیون تفنگدار و ارتش داشته باشد. این نهاد مردمی با هدف پاسداری از دستاوردهای انقلاب، کمک به دفاع ملی و مشارکت در سازندگی کشور شکل گرفت و به سرعت به یکی از ارکان قدرت ایران تبدیل شد.

دفاع مقدس را می‌توان به چهار مرحله اصلی تقسیم کرد: ۱. تهاجم اولیه عراق و اشغال بخش‌هایی از خاک ایران. ۲. دوره توقف دشمن و انجام عملیات‌های محدود برای بازپس‌گیری مناطق اشغالی. ۳. دوره آزادسازی مناطق اشغالی که با عملیات‌های بزرگی چون طریق‌القدس و بیت‌المقدس همراه بود. ۴. دوره تعقیب متجاوز و تنبیه دشمن که تا پایان جنگ و پذیرش قطعنامه ۵۹۸ ادامه یافت تا از تکرار تجاوز جلوگیری شود.

عملیات بیت‌المقدس در اردیبهشت ۱۳۶۱ با هدف آزادسازی خرمشهر طراحی شد. این عملیات در چهار مرحله و با همکاری مشترک ارتش و سپاه انجام گرفت. رزمندگان اسلام با عبور از رودخانه کارون و طی مسافت‌های طولانی در مناطق رملی، توانستند خطوط دفاعی محکم عراق را در هم بشکنند. سرانجام در ۳ خرداد ۱۳۶۱، با محاصره کامل نیروهای عراقی در خرمشهر، این شهر پس از ۵۷۵ روز اشغال، به آغوش میهن بازگشت.

بسیج دانش‌آموزی به عنوان گسترده‌ترین تشکل دانش‌آموزی، فرآیند جذب خود را از مدارس آغاز می‌کند. دانش‌آموزان با ثبت‌نام داوطلبانه در واحدهای مقاومت مدرسه، وارد سطوح مختلف می‌شوند. این فرآیند شامل آموزش‌های معرفتی، مهارتی و دفاعی است. هدف از این سازماندهی، تقویت روحیه مسئولیت‌پذیری، ایثار و آمادگی برای مقابله با جنگ نرم و سخت دشمن در کنار تحصیل علم و دانش است که در قالب برنامه‌هایی چون طرح ولایت اجرا می‌شود.

تهدید نرم فرآیندی تدریجی و پنهان است که با استفاده از ابزارهای رسانه‌ای، شبکه‌های اجتماعی و محصولات فرهنگی اجرا می‌شود. در این فرآیند، ابتدا باورها و ارزش‌های یک جامعه هدف قرار می‌گیرد تا تردید و ناامیدی در میان مردم ایجاد شود. سپس با تغییر ذائقه فرهنگی و تضعیف هویت ملی، دشمن سعی می‌کند بدون استفاده از سلاح، اراده ملت را تسلیم کرده و الگوهای رفتاری خود را جایگزین فرهنگ بومی نماید.

اجرای پدافند غیرعامل شامل چندین مرحله کلیدی است: ۱. شناسایی تهدیدات احتمالی و نقاط آسیب‌پذیر مرکز. ۲. اولویت‌بندی دارایی‌ها و زیرساخت‌ها. ۳. طراحی و اجرای اقدامات حفاظتی مانند استتار، اختفا و فریب. ۴. ایجاد استحکامات و پناهگاه‌های مقاوم. ۵. تدوین طرح‌های مدیریت بحران و تداوم خدمات ضروری در صورت بروز حمله. این مراحل به منظور کاهش تلفات انسانی و خسارات مالی به تجهیزات حیاتی انجام می‌شود.

تصمیم برای پایان جنگ با پذیرش قطعنامه ۵۹۸ شورای امنیت سازمان ملل متحد توسط ایران در تیرماه ۱۳۶۷ صورت گرفت. این فرآیند پس از بررسی شرایط جبهه‌ها، وضعیت اقتصادی کشور و فشارهای بین‌المللی توسط مسئولان ارشد نظام و با تایید نهایی امام خمینی (ره) انجام شد. امام (ره) این تصمیم را به «نوشیدن جام زهر» تعبیر کردند، اما به دلیل مصلحت نظام و حفظ کیان اسلام، آن را پذیرفتند تا صلح عادلانه برقرار شود.

مقابله با جنگ روانی فرآیندی مستمر است که شامل: ۱. افزایش سواد رسانه‌ای برای تشخیص اخبار جعلی از واقعی. ۲. عدم بازنشر شایعات و مطالب بدون منبع معتبر. ۳. تبیین حقایق و دستاوردهای کشور برای مقابله با ناامیدی. ۴. تقویت زیرساخت‌های شبکه ملی اطلاعات. ۵. حضور فعال و هوشمندانه نیروهای انقلابی در فضای مجازی برای پاسخگویی به شبهات و تولید محتوای ارزشی و آگاهی‌بخش به جامعه.

پدافند غیرعامل به مجموعه‌ای از اقدامات غیرنظامی گفته می‌شود که موجب کاهش آسیب‌پذیری نیروی انسانی، ساختمان‌ها و تجهیزات در مقابل حملات دشمن می‌گردد، بدون اینکه از سلاح استفاده شود (مانند استتار). اما پدافند عامل، استفاده از تجهیزات جنگی و تسلیحات نظامی برای مقابله مستقیم با دشمن و انهدام نیروهای مهاجم است که منحصراً توسط نیروهای مسلح انجام می‌گیرد. پدافند غیرعامل وظیفه‌ای همگانی برای کاهش خسارات است.

اصول پدافند غیرعامل شامل موارد متعددی است که مهم‌ترین آن‌ها عبارتند از: ۱. استتار (همرنگ‌سازی با محیط). ۲. اختفا (پنهان کردن از دید دشمن). ۳. فریب (گمراه کردن دشمن با اهداف کاذب). ۴. پوشش (ایجاد مانع برای جلوگیری از دید). ۵. پراکندگی (عدم تمرکز تجهیزات در یک نقطه). ۶. مقاوم‌سازی و استحکامات (ساخت بناهای ضد بمب). ۷. اعلام خبر (سیستم‌های هشدار زودهنگام). رعایت این اصول باعث سردرگمی دشمن در شناسایی اهداف می‌شود.

جنگ نرم شامل هرگونه اقدام روانی و تبلیغاتی است که هدف آن تغییر باورها، افکار و رفتار جامعه هدف بدون استفاده از زور و سلاح نظامی است. ابزارهای اصلی این جنگ رسانه‌ها (تلویزیون، رادیو، روزنامه)، شبکه‌های اجتماعی، فیلم‌های سینمایی، بازی‌های رایانه‌ای و موسیقی هستند. در جنگ نرم، دشمن تلاش می‌کند با ایجاد تردید در ارزش‌های دینی و ملی، اراده مقاومت را در مردم سست کرده و آن‌ها را با اهداف خود همراه سازد.

یک پناهگاه استاندارد باید دارای دیوارهایی با ضخامت کافی و مقاوم در برابر موج انفجار و ترکش باشد. همچنین باید دارای حداقل دو راه خروجی مجزا (خروج اضطراری)، سیستم تهویه هوای مناسب برای جلوگیری از خفگی، ذخیره آب آشامیدنی و مواد غذایی فاسد نشدنی، جعبه کمک‌های اولیه، وسایل روشنایی اضطراری و سیستم ارتباطی رادیویی باشد. مکان پناهگاه باید به گونه‌ای انتخاب شود که در صورت تخریب ساختمان‌های مجاور، راه‌های خروجی آن مسدود نگردد.

بازدارندگی به معنای دارا بودن چنان قدرت نظامی، موشکی و نفوذ منطقه‌ای است که دشمن با محاسبه هزینه‌ها و فایده‌های حمله، به این نتیجه برسد که هرگونه تهاجم علیه ایران هزینه‌ای بسیار سنگین و غیرقابل تحمل برای او خواهد داشت و در نتیجه از فکر حمله منصرف شود. بازدارندگی ایران بر پایه توان موشکی بومی، پهپادهای پیشرفته و نیروی انسانی مخلص و شهادت‌طلب بنا شده است که امنیت کشور را تضمین می‌کند.

استتار یعنی همرنگ و هم‌شکل کردن تجهیزات و نفرات با محیط اطراف (مثلاً استفاده از لباس خاکی در کویر یا تورهای مشبک روی تانک). اختفا به معنای استفاده از عوارض طبیعی یا مصنوعی زمین برای پنهان شدن از دید مستقیم دشمن است (مانند سنگر گرفتن پشت تپه‌ها یا داخل غارها). هدف از این دو تکنیک، جلوگیری از شناسایی شدن توسط دیده بان‌ها، رادارهای دشمن و ماهواره‌های جاسوسی است تا غافلگیری حفظ شود.

پهپادها (پرنده‌های هدایت‌پذیر از دور) نقش حیاتی در شناسایی، مراقبت و انهدام اهداف دشمن دارند. این پرنده‌ها می‌توانند بدون به خطر انداختن جان خلبان، ساعت‌ها بر فراز منطقه دشمن پرواز کرده و اطلاعات دقیق تصویری ارسال کنند. همچنین پهپادهای انتحاری و رزمی قادرند با دقت بالا به اهداف استراتژیک حمله کنند. در پدافند هوایی نیز از پهپادها برای فریب رادارهای دشمن و یا به عنوان هدف کاذب برای مصرف موشک‌های گران‌قیمت دشمن استفاده می‌شود.

جنگ الکترونیک شامل هرگونه فعالیتی است که از انرژی الکترومغناطیسی برای کنترل طیف رادیویی و جلوگیری از استفاده دشمن از سیستم‌های ارتباطی و راداری‌اش استفاده می‌کند. کاربردهای آن شامل اختلال در ارتباطات بی‌سیم دشمن (جمینگ)، فریب رادارهای هدایت موشک، شنود مکالمات محرمانه و محافظت از سیستم‌های خودی در برابر حملات سایبری و الکترونیکی است. امروزه پیروزی در میدان نبرد تا حد زیادی به تسلط بر فضای الکترونیک بستگی دارد.

دفاع مقدس هزینه‌های سنگینی بر ملت ایران تحمیل کرد که مهم‌ترین آن‌ها تقدیم بیش از ۲۱۳ هزار شهید گلگون‌کفن، صدها هزار جانباز و آزاده سرافراز بود. این افراد سرمایه‌های انسانی بی‌بدیلی بودند که برای حفظ اسلام و وطن جانفشانی کردند. از نظر معنوی، این دوران باعث ایجاد فرهنگ ایثار، شهادت و خودباوری شد که تا سال‌ها بیمه‌کننده انقلاب بود، اما فقدان نخبگان و جوانانی که در جنگ به شهادت رسیدند، ضایعه‌ای جبران‌ناپذیر برای پیشرفت کشور محسوب می‌شود.

منطقه ۱۲ تهران به عنوان قلب تجاری ایران (بازار بزرگ)، نیازمند امنیت پایدار برای فعالیت‌های اقتصادی است. نبود امنیت باعث فرار سرمایه، تعطیلی کسب‌وکارها و افزایش قیمت کالاها می‌شود. آمادگی دفاعی و پدافند غیرعامل در این منطقه (مانند ایمن‌سازی انبارها و معابر) هزینه‌های ناشی از حوادث احتمالی یا آشوب‌ها را کاهش داده و باعث اطمینان خاطر بازرگانان برای تداوم فعالیت‌های اقتصادی و تامین کالاهای اساسی مردم در سطح کشور می‌گردد.

هزینه‌کرد در پدافند غیرعامل (مانند ساخت مترو با کاربری پناهگاه یا مقاوم‌سازی پل‌ها) در زمان صلح ممکن است گران به نظر برسد، اما در زمان وقوع جنگ یا حوادث طبیعی، از نابودی زیرساخت‌های حیاتی که میلیاردها دلار ارزش دارند، جلوگیری می‌کند. این اقدامات باعث کاهش تلفات انسانی می‌شود که با هیچ مبلغی قابل جبران نیست. در واقع، هر ریال هزینه در پدافند غیرعامل، از صرف هزینه‌های گزاف بازسازی در آینده جلوگیری می‌کند.

تنگه هرمز یکی از مهم‌ترین شاهراه‌های انرژی جهان است که بخش بزرگی از نفت و گاز صادراتی منطقه از آن عبور می‌کند. امنیت این تنگه برای ایران ارزش راهبردی دارد، زیرا علاوه بر تامین درآمدهای ارزی کشور از طریق صادرات، به عنوان یک ابزار بازدارنده در برابر تهدیدات خارجی عمل می‌کند. هرگونه ناامنی در این منطقه باعث جهش جهانی قیمت انرژی و بحران اقتصادی در کشورهای صنعتی می‌شود، لذا حفظ امنیت آن هزینه‌ای حیاتی برای ثبات جهانی است.

جنگ نرم با هدف قرار دادن فکر و ذهن جوانان، هزینه‌های سنگینی به هویت ملی وارد می‌کند. تضعیف خودباوری، ترویج سبک زندگی غربی، ایجاد شکاف بین نسل‌ها و بی‌تفاوت کردن جوانان نسبت به سرنوشت کشور از جمله این هزینه‌هاست. وقتی جوانی هویت ملی و دینی خود را از دست بدهد، دیگر انگیزه‌ای برای دفاع از مرزها و تلاش برای پیشرفت کشور نخواهد داشت که این بزرگترین خسارت برای آینده یک ملت است.

بسیج به عنوان یک نیروی داوطلب و مردمی، در زمان وقوع بلایای طبیعی مانند سیل و زلزله، هزینه‌های امدادرسانی و بازسازی دولت را به شدت کاهش می‌دهد. حضور سریع و گسترده بسیجیان در مناطق آسیب‌دیده، بدون چشم‌داشت مالی، باعث سرعت بخشیدن به عملیات نجات و اسکان اضطراری می‌شود. این مشارکت مردمی نه تنها بار مالی دولت را سبک می‌کند، بلکه باعث افزایش همبستگی اجتماعی و روحیه امید در میان آسیب‌دیدگان می‌گردد.

استقلال سیاسی یعنی یک ملت خودش برای سرنوشتش تصمیم بگیرد و تحت فرمان قدرت‌های بیگانه نباشد. این استقلال باعث حفظ عزت ملی و منابع ثروت کشور می‌شود. ملت ایران برای به دست آوردن و حفظ این استقلال، بهای سنگینی از جمله تحریم‌های ظالمانه اقتصادی، ترور دانشمندان و هشت سال جنگ تحمیلی را پرداخت کرده است. تحمل این سختی‌ها برای این است که کشور دوباره به دوران وابستگی و غارت منابع توسط بیگانگان بازنگردد.

وجود امنیت باعث کاهش استرس، اضطراب و بیماری‌های روانی در جامعه می‌شود. در محیط‌های ناامن، افراد همواره در ترس به سر می‌برند که این امر منجر به بروز ناهنجاری‌های اجتماعی و افزایش هزینه‌های درمانی و بهزیستی برای دولت می‌گردد. امنیت پایدار باعث ارتقای سلامت روان، افزایش نشاط اجتماعی و در نتیجه افزایش بهره‌وری نیروی کار می‌شود که همگی تاثیرات مثبت اقتصادی و کاهش هزینه‌های عمومی جامعه را به دنبال دارند.

طبق قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران و فتاوای مراجع تقلید، دفاع از استقلال، تمامیت ارضی و نظام جمهوری اسلامی وظیفه همگانی است. در زمان تهاجم دشمن، بر همه کسانی که توانایی دارند واجب است به قدر توان در دفاع شرکت کنند. نیروهای مسلح وظیفه تخصصی و مستقیم دارند، اما سایر آحاد ملت نیز موظفند در قالب بسیج یا پشتیبانی از جبهه‌ها، به تکالیف قانونی و شرعی خود برای حفظ کیان اسلام و میهن عمل کنند.

بر اساس کنوانسیون‌های ژنو، حمله به مناطق غیرنظامی، مدارس، بیمارستان‌ها و اماکن مذهبی در طول جنگ ممنوع است و جنایت جنگی محسوب می‌شود. متأسفانه در دوران دفاع مقدس، رژیم بعث عراق بارها با بمباران شهرها این قوانین را نقض کرد. حقوق بین‌الملل تاکید دارد که طرفین جنگ باید بین نظامیان و غیرنظامیان تفکیک قائل شوند و از سلاح‌های کشتار جمعی که باعث آسیب گسترده به مردم عادی می‌شود، استفاده نکنند.

بسیج مستضعفین طبق قانون تشکیل شده و زیرمجموعه سپاه پاسداران انقلاب اسلامی است. در قانون اساسی بر تشکیل ارتش بیست میلیونی برای دفاع از کشور تاکید شده است. بسیج دارای ردیف بودجه قانونی و ساختار تشکیلاتی مصوب مجلس شورای اسلامی است. این نهاد علاوه بر ماموریت‌های دفاعی، در زمان صلح نیز وظیفه قانونی کمک به دولت در امور سازندگی، امدادرسانی و مقابله با تهاجم فرهنگی را بر عهده دارد.

قانون خدمت وظیفه عمومی به منظور تامین نیروی انسانی لازم برای نیروهای مسلح جهت پاسداری از استقلال و تمامیت ارضی کشور تدوین شده است. طبق این قانون، کلیه اتباع ذکور دولت جمهوری اسلامی ایران مکلف به انجام خدمت وظیفه هستند. این قانون بر این اصل استوار است که دفاع از میهن یک افتخار و وظیفه ملی است که باعث می‌شود جوانان با فنون نظامی آشنا شده و در مواقع خطر، آمادگی لازم برای دفاع از کشور را داشته باشند.

اسلام بر خوش‌رفتاری با اسرا تاکید فراوان دارد؛ چنانکه امام علی (ع) فرمودند با اسیر مدارا کنید و از آنچه خود می‌خورید به او بخورانید. در دوران دفاع مقدس، ایران با اسرای عراقی بر اساس عطوفت اسلامی رفتار می‌کرد که بسیاری از آن‌ها مرید انقلاب شدند. قوانین بین‌المللی (کنوانسیون ژنو) نیز شکنجه، توهین و کار اجباری اسرا را ممنوع کرده و بر حق مکاتبه با خانواده و دریافت خدمات پزشکی برای آنان تاکید دارد.

جهاد دفاعی زمانی واجب می‌شود که دشمن به سرزمین‌های اسلامی، جان، مال یا ارزش‌های دینی مسلمانان حمله کند. در این نوع جهاد، اذن امام معصوم یا نایب او (ولی فقیه) برای شروع لازم نیست و بر هر مسلمان واجب است که با تمام توان به مقابله برخیزد. هدف از جهاد دفاعی، دفع تجاوز و برقراری امنیت است. این مفهوم با جهاد ابتدایی که برای گسترش اسلام است و شرایط خاص خود را دارد، تفاوت اساسی دارد.

جاسوسی و انتقال اطلاعات طبقه‌بندی شده به دشمن، از جرایم بسیار سنگین علیه امنیت ملی محسوب می‌شود. در قانون مجازات اسلامی، برای کسانی که اسرار نظامی یا سیاسی کشور را در اختیار بیگانگان قرار دهند یا به نفع دشمن فعالیت کنند، مجازات‌های شدیدی از جمله حبس‌های طولانی‌مدت و در موارد خاص (افساد فی‌الارض) اعدام پیش‌بینی شده است. این قوانین برای صیانت از اسرار کشور و جلوگیری از نفوذ دشمن وضع شده‌اند.

دانش‌آموزان طبق آیین‌نامه‌های آموزشی و تربیتی، موظفند در دوره‌های آموزش آمادگی دفاعی شرکت کرده و مهارت‌های لازم برای مقابله با شرایط بحرانی را بیاموزند. همچنین شرکت در مانورهای زلزله و پدافند غیرعامل که در مدارس برگزار می‌شود، یک تکلیف آموزشی برای ارتقای سطح آمادگی ملی است. حفظ اموال مدرسه به عنوان بیت‌المال و رعایت نظم و انضباط در هنگام بروز حوادث احتمالی نیز از دیگر وظایف قانونی و اخلاقی آنان در محیط آموزشی است.

بر اساس آیه شریفه «وَ أَعِدّوا لَهُم مَا استَطَعتُم مِن قُوَّةٍ»، یادگیری فنون دفاعی و رزمی برای مسلمانان یک واجب کفایی و در برخی شرایط واجب عینی است. مراجع تقلید معاصر نیز بر ضرورت یادگیری مهارت‌های دفاعی توسط جوانان تاکید دارند تا جامعه اسلامی همواره در برابر تهدیدات آماده باشد. این آمادگی نه تنها برای جنگ، بلکه برای ایجاد رعب در دل دشمنان و جلوگیری از وقوع جنگ (بازدارندگی) بسیار حائز اهمیت و دارای ثواب الهی است.