بسته پستی من کجاست؟ راهنمای کامل رهگیری مرسولات

کد رهگیری مرسولات شرکت ملی پست ایران همواره یک عدد ۲۴ رقمی منحصر‌به‌فرد است. این کد در زمان تحویل بسته به دفتر پستی، در رسید چاپی درج شده و به شماره موبایل فرستنده نیز پیامک می‌شود. اگر شما گیرنده هستید، باید این کد را از فرستنده یا فروشگاه اینترنتی که از آن خرید کرده‌اید مطالبه کنید؛ چرا که بدون این کد ۲۴ رقمی، امکان پیگیری وضعیت بسته در سامانه رسمی پست وجود نخواهد داشت.

برخلاف تصور عموم، بسته‌های عادی و پیشتاز شرکت پست را نمی‌توان با کد ملی رهگیری کرد. کد ملی تنها برای استعلام «مرسولات سازمانی» شامل کارت هوشمند سوخت، گواهینامه، کارت خودرو، شناسنامه و ابلاغیه‌های قضایی کاربرد دارد. برای این منظور باید به سامانه najattracking.post.ir مراجعه کنید. برای بسته‌های تجاری و شخصی، داشتن همان کد رهگیری ۲۴ رقمی که توسط متصدی پست صادر شده الزامی است و سیستم بر اساس هویت فردی جستجو نمی‌کند.

برای رهگیری مرسولات سازمانی نظیر گواهینامه، کارت پایان خدمت، کارت خودرو و شناسنامه، شرکت پست سامانه مجزایی به آدرس najattracking.post.ir طراحی کرده است. در این درگاه، شما ابتدا نوع سند خود را انتخاب کرده و سپس با وارد کردن اطلاعاتی نظیر کد ملی یا شماره پلاک خودرو، از آخرین وضعیت ارسال آن مطلع می‌شوید. این سامانه با دیتابیس پلیس راهور و ثبت احوال متصل بوده و دقیق‌ترین زمان صدور و ارسال را نمایش می‌دهد.

در صورتی که به اینترنت دسترسی ندارید، می‌توانید از سامانه پیامکی شرکت ملی پست استفاده کنید. برای این کار باید حرف R را به همراه کد ۲۴ رقمی مرسوله خود (بدون فاصله) به شماره ۲۰۰۰۴۴۱ پیامک کنید. پس از ارسال، آخرین وضعیت بسته شامل نام شهر فعلی و مرحله توزیع برای شما ارسال می‌شود. دقت کنید که این سرویس ممکن است شامل هزینه‌های اندک پیامکی طبق تعرفه اپراتور باشد و تنها برای کدهای ۲۴ رقمی معتبر است.

شرکت ملی پست از کد ۲۴ رقمی و سامانه tracking.post.ir استفاده می‌کند، اما تیپاکس به عنوان یک اپراتور خصوصی، کد رهگیری (بارنامه) متفاوتی صادر می‌کند که معمولاً کوتاه‌تر است. برای رهگیری تیپاکس باید به سایت tipax.com مراجعه کنید. یکی از مزایای تیپاکس نسبت به پست دولتی در سال ۱۴۰۳، امکان مشاهده موقعیت لحظه‌ای خودروی حامل بسته روی نقشه در برخی مسیرهای خاص و دسترسی مستقیم به شماره تماس سفیر (نامه رسان) از طریق اپلیکیشن اختصاصی تیپاکس است.

در صورت گم کردن کد ۲۴ رقمی، شرکت پست راهکار مستقیمی در سایت خود برای بازیابی آن پیش‌بینی نکرده است. بهترین راه این است که به دفتر پستی مبدأ (جایی که بسته ارسال شده) مراجعه کنید و با ارائه کارت شناسایی و تاریخ دقیق ارسال، از متصدی بخواهید کد را دوباره استخراج کند. اگر از فروشگاه آنلاین خرید کرده‌اید، کد معمولاً در پنل کاربری شما یا در پیامک‌های ارسالی فروشگاه موجود است. اداره پست به دلیل حفظ حریم خصوصی، کد را تلفنی به افراد نمی‌دهد.

بسته‌هایی که از خارج از کشور ارسال می‌شوند، ابتدا یک کد رهگیری بین‌المللی (معمولاً شامل دو حرف در ابتدا، ۹ عدد و دو حرف در انتها) دارند. تا زمانی که بسته وارد مرزهای ایران نشده، باید از سایت‌های جهانی مثل 17track استفاده کنید. اما به محض ورود بسته به گمرک ایران و تحویل به شرکت پست، اطلاعات آن در سامانه tracking.post.ir قابل مشاهده خواهد بود. در این مرحله، پست ایران ممکن است یک کد داخلی نیز برای آن تعریف کند که در همان سامانه قابل رویت است.

ثابت ماندن وضعیت بسته در سامانه معمولاً به دو دلیل رخ می‌دهد: یا بسته در مرحله جابه‌جایی بین شهری (توسط کامیون یا قطار) است که در این فاصله اسکن جدیدی صورت نمی‌گیرد، و یا در مراکز تجزیه و مبادلات با حجم بالای مرسولات مواجه شده است. در ایام پیک کاری مانند اسفندماه، ممکن است بسته شما ۲ تا ۳ روز در وضعیت «آماده اعزام» بماند. اگر این توقف بیش از ۴ روز کاری طول کشید، پیشنهاد می‌شود با شماره ۱۹۳ تماس گرفته و شکایت خود را ثبت کنید.

این وضعیت به این معناست که بسته شما به یکی از هاب‌های منطقه‌ای یا مرکزی پست (مانند مرکز مکانیزه لشکر در تهران) رسیده است. در این مراکز، بسته‌ها بر اساس کد پستی مقصد توسط دستگاه‌های هوشمند یا اپراتورها دسته‌بندی می‌شوند تا به شهر یا منطقه پستی مربوطه ارسال شوند. معمولاً بسته‌ها نباید بیش از ۲۴ ساعت در این وضعیت بمانند، مگر در موارد خاص که نیاز به بازرسی گمرکی یا اصلاح آدرس توسط واحد بازسازی مرسولات وجود داشته باشد.

طبق استانداردهای سال ۱۴۰۲ شرکت پست، مرسولات پیشتاز معمولاً بین ۲۴ تا ۷۲ ساعت کاری (بسته به فاصله مبدأ و مقصد) به دست گیرنده می‌رسند. پست سفارشی که هزینه کمتری دارد، ممکن است بین ۳ تا ۷ روز کاری زمان ببرد. نکته مهم این است که روزهای پنج‌شنبه (در برخی مراکز) و جمعه و تعطیلات رسمی، جزو روزهای کاری پست محسوب نمی‌شوند؛ بنابراین اگر بسته‌ای را چهارشنبه ارسال کنید، احتمالاً شنبه یا یکشنبه به مقصد خواهد رسید.

طبق قوانین شرکت ملی پست، موزع (نامه‌رسان) موظف است دو بار برای تحویل مرسوله به آدرس ذکر شده مراجعه کند. اگر در نوبت اول کسی در محل نباشد، برگه «اطلاعیه ورود» در محل گذاشته می‌شود (یا پیامک ارسال می‌شود). نوبت دوم معمولاً در روز کاری بعد انجام می‌گردد. در صورتی که پس از دو بار مراجعه، تحویل بسته امکان‌پذیر نباشد، مرسوله به مدت ۵ تا ۱۰ روز در دفتر پستی منطقه نگهداری می‌شود تا گیرنده شخصاً برای دریافت آن مراجعه کند.

تغییر آدرس پس از نهایی شدن ارسال و صدور بارنامه در سیستم پست دولتی بسیار دشوار و در اکثر موارد غیرممکن است؛ زیرا بسته در مسیر لجستیکی قرار گرفته و بر اساس کد پستی اولیه هدایت می‌شود. با این حال، اگر بسته هنوز از شهر مبدأ خارج نشده باشد، فرستنده می‌تواند با مراجعه حضوری به دفتر پستی مبدأ و ارائه مدارک، درخواست اصلاح آدرس دهد. در شرکت‌های خصوصی مثل تیپاکس، این امکان با هماهنگی پشتیبانی و پرداخت هزینه جابه‌جایی مجدد راحت‌تر انجام می‌شود.

وضعیت نقص آدرس زمانی رخ می‌دهد که نامه رسان نتواند مکان دقیق را پیدا کند یا کد پستی با آدرس متنی همخوانی نداشته باشد. همچنین نبودن پلاک یا شماره واحد در آدرس از دلایل شایع است. در این حالت، بسته به واحد معطله در دفتر پستی مقصد منتقل می‌شود. شما باید سریعاً با در دست داشتن کد رهگیری و کارت شناسایی به اداره پست مرکزی منطقه خود مراجعه کنید، در غیر این صورت بسته پس از مهلت قانونی به فرستنده برگشت داده خواهد شد.

توزیع مرسولات در شهرهای بزرگ معمولاً از ساعت ۸ صبح آغاز شده و تا ساعت ۱۴:۳۰ الی ۱۵ ادامه دارد. در برخی مناطق که طرح «توزیع عصرگاهی» فعال است، ممکن است بسته‌های پیشتاز تا ساعت ۱۸ نیز توزیع شوند. در روزهای پنج‌شنبه، ساعت کاری توزیع کوتاه‌تر بوده و معمولاً تا ساعت ۱۳ است. اگر در سامانه رهگیری وضعیت «در حال توزیع» را مشاهده کردید، به این معناست که بسته در کیف نامه رسان است و تا پایان همان روز به دست شما می‌رسد.

این وضعیت یعنی نامه رسان به آدرس شما مراجعه کرده اما کسی برای تحویل گرفتن بسته حضور نداشته است. طبق روال، پست موظف است دو بار مراجعه کند. اگر در هر دو بار حضور نداشتید، بسته به دفتر پستی منطقه بازگردانده می‌شود. در این مرحله شما یک فرصت محدود (معمولاً یک هفته) دارید تا با مراجعه حضوری به باجه معطله اداره پست، بسته را دریافت کنید. اگر در این مدت مراجعه نکنید، بسته با قید علت «عدم مراجعه گیرنده» به فرستنده بازگشت داده می‌شود.

به طور کلی، شرکت ملی پست در روزهای جمعه و تعطیلات رسمی فعالیت توزیع درب منازل ندارد. با این حال، مراکز تبادل و تجزیه مرسولات در این ایام به صورت شبانه‌روزی فعال هستند تا بسته‌ها برای روز کاری بعد آماده شوند. برخی سرویس‌های ویژه مانند «پست ویژه» در کلان‌شهرها ممکن است در ایام تعطیل خاص نیز خدمات محدودی داشته باشند، اما برای عموم مرسولات پیشتاز و سفارشی، باید منتظر اولین روز کاری پس از تعطیلات باشید.

عدم نمایش اطلاعات برای یک کد ۲۴ رقمی می‌تواند سه دلیل داشته باشد: ۱. فرستنده کد را به شما داده اما هنوز بسته را تحویل دفتر پستی نداده است (فقط بارنامه رزرو شده). ۲. اطلاعات هنوز در سرور مرکزی پست آپدیت نشده است (معمولاً ۲ تا ۴ ساعت زمان می‌برد). ۳. کد وارد شده اشتباه است. دقت کنید که کد باید دقیقاً ۲۴ رقم و بدون هیچ حرف یا علامت اضافی باشد. اگر پس از ۲۴ ساعت همچنان کد یافت نشد، حتماً صحت کد را از فرستنده جویا شوید.

اپلیکیشن جدید «پست‌خونه» که جایگزین پلتفرم‌های قدیمی شده، امکانات پیشرفته‌ای نظیر ذخیره کدهای رهگیری قبلی، نمایش نمودار مسیر حرکت بسته، محاسبه نرخ پستی و حتی درخواست جمع‌آوری مرسوله از درب منزل را فراهم کرده است. با نصب این اپلیکیشن، شما می‌توانید به جای وارد کردن مکرر کد ۲۴ رقمی، اعلان‌های مربوط به تغییر وضعیت بسته را به صورت خودکار (Push Notification) دریافت کنید که تجربه کاربری بسیار بهتری نسبت به چک کردن دستی سایت دارد.

در سیستم پست ایران، بارکد پستی همان شماره مرسوله است که به صورت یک رشته ۲۴ عددی تعریف می‌شود. این بارکد حاوی اطلاعات نهفته‌ای شامل کد شهر مبدأ، نوع سرویس (پیشتاز یا سفارشی)، تاریخ ارسال و شماره ردیف است. دستگاه‌های اسکنر در تمام گلوگاه‌های پستی، این بارکد را اسکن کرده و موقعیت جغرافیایی و زمانی آن را در دیتابیس مرکزی ثبت می‌کنند. بنابراین هر جا صحبت از شماره مرسوله یا بارکد شد، منظور همان کد ۲۴ رقمی رهگیری است.

سایت tracking.post.ir به دلیل ترافیک بسیار بالا در ساعات اوج (۱۰ صبح تا ۲ بعد از ظهر) یا در زمان به‌روزرسانی دیتابیس، ممکن است با کندی یا اختلال مواجه شود. همچنین استفاده از فیلترشکن (VPN) می‌تواند مانع دسترسی به این سامانه شود، زیرا سرورهای پست برای امنیت بیشتر، دسترسی از آی‌پی‌های خارج از کشور را محدود کرده‌اند. پیشنهاد می‌شود هنگام استفاده از سامانه، فیلترشکن خود را خاموش کرده و از مرورگرهای به‌روز مانند کروم یا فایرفاکس استفاده کنید.

بله، شرکت ملی پست برای فروشگاه‌های اینترنتی و توسعه‌دهندگان، وب‌سرویس (API) رهگیری ارائه می‌دهد. با اتصال به این سرویس، مشتریان فروشگاه شما می‌توانند بدون خروج از سایت شما و تنها با وارد کردن شماره سفارش، آخرین وضعیت پستی خود را که مستقیماً از سرورهای پست فراخوانی می‌شود، مشاهده کنند. برای دریافت مستندات و کلید دسترسی (API Key)، مدیران کسب‌وکار باید به واحد فناوری اطلاعات شرکت پست مراجعه کرده و قرارداد مربوطه را منعقد نمایند.

این شناسه‌ها مربوط به تراکنش مالی هزینه ارسال بسته هستند. زمانی که شما هزینه‌ای را به پست پرداخت می‌کنید، سیستم یک رسید مالی صادر می‌کند. این شناسه‌ها برای رهگیری خودِ بسته کاربردی ندارند و صرفاً برای پیگیری‌های مالی یا در صورت نیاز به استرداد وجه در صورت لغو ارسال استفاده می‌شوند. برای دانستن مکان بسته، همیشه باید به دنبال ردیف «شماره مرسوله» یا همان بارکد ۲۴ رقمی در بالای رسید پستی باشید.

کدهای رهگیری ۲۴ رقمی پست دارای یک ساختار منطقی هستند. ارقام ابتدایی معمولاً نشان‌دهنده نوع سرویس و کد پستی منطقه مبدأ هستند. اگر کدی که دریافت کرده‌اید کمتر یا بیشتر از ۲۴ رقم است، قطعاً اشتباه است. همچنین، کدهای معتبر پست ایران فقط شامل اعداد هستند و هیچ حرف انگلیسی در آن‌ها (بجز در مرسولات بین‌المللی) وجود ندارد. اگر فرستنده کدی شامل حروف به شما داد، احتمالاً بسته از طریق شرکت‌های خصوصی یا پیک‌های غیرپستی ارسال شده است.

در حال حاضر شرکت ملی پست سرویس فعال و پایداری روی کدهای USSD (مانند *...#) برای رهگیری عمومی مرسولات ارائه نمی‌دهد. در گذشته تلاش‌هایی برای راه‌اندازی این سرویس صورت گرفت، اما به دلیل محدودیت در نمایش کاراکترهای زیاد و پیچیدگی کدهای ۲۴ رقمی، این طرح با استقبال مواجه نشد. در حال حاضر مطمئن‌ترین روش‌های غیر اینترنتی، همان سامانه پیامکی ۲۰۰۰۴۴۱ و یا تماس تلفنی با مرکز پاسخگویی ۱۹۳ شرکت پست است.

هزینه پست پیشتاز بر اساس سه فاکتور اصلی محاسبه می‌شود: وزن مرسوله، فاصله بین مبدأ و مقصد (درون‌شهری، همجوار، غیرهمجوار) و خدمات جانبی. علاوه بر نرخ پایه، هزینه‌هایی مانند حق‌السهم دولت، مالیات بر ارزش افزوده، هزینه بسته‌بندی و حق بیمه نیز به مبلغ نهایی اضافه می‌شود. برای مثال، ارسال یک بسته نیم کیلویی به شهر غیرهمجوار در سال ۱۴۰۳ حدود ۵۰ تا ۷۰ هزار تومان هزینه دارد. برای محاسبه دقیق می‌توانید از پنل نرخ‌نامه در سایت پست استفاده کنید.

تمامی مرسولات پستی دارای یک بیمه پایه اجباری هستند که سقف جبران خسارت آن محدود است (معمولاً تا ۸۰۰ هزار تومان در سال ۱۴۰۲). اما برای کالاهای گران‌قیمت، فرستنده موظف است «ارزش اظهار شده» کالا را به متصدی اعلام کند. با پرداخت مبلغی اضافی به عنوان حق بیمه (درصدی از ارزش کالا)، بسته تحت پوشش بیمه کامل قرار می‌گیرد. در صورت مفقودی یا آسیب، پست موظف است معادل ارزش اظهار شده را به فرستنده خسارت پرداخت کند.

شرکت ملی پست ایران به صورت عمومی سرویس «پس‌کرایه» (پرداخت هزینه حمل توسط گیرنده) را برای اشخاص حقیقی ارائه نمی‌دهد و تمام هزینه‌ها باید در مبدأ پرداخت شود. این سرویس تنها برای قراردادهای خاص با فروشگاه‌های اینترنتی بزرگ (سرویس COD) فعال است که در آن هم هزینه کالا و هم هزینه پست درب منزل دریافت می‌شود. اما شرکت‌های خصوصی مانند تیپاکس و چاپار، امکان پس‌کرایه را برای تمامی مشتریان خود فراهم کرده‌اند.

هزینه بسته‌بندی جدا از هزینه ارسال است و بر اساس سایز کارتن (از شماره ۱ تا ۹) یا پاکت متفاوت است. استفاده از کارتن‌های استاندارد پستی برای حفظ امنیت مرسوله در نوار نقاله‌های مکانیزه اجباری است. شما می‌توانید کالا را در منزل بسته‌بندی کنید، اما اگر استاندارد نباشد یا از کارتن‌های دارای لوگوی متفرقه استفاده شده باشد، متصدی پست می‌تواند از پذیرش آن خودداری کرده یا از شما بخواهد آن را در کارتن‌های رسمی پست مجدداً بسته‌بندی کنید.

اختلاف قیمت بین آنچه در سایت‌های فروشگاهی می‌بینید و نرخ رسمی پست، معمولاً ناشی از هزینه‌های جانبی فروشنده است. این هزینه‌ها شامل انبارداری، بسته‌بندی اختصاصی (نایلون حباب‌دار، چسب، کارتن)، هزینه پیک برای رساندن بسته به دفتر پستی و مالیات است. همچنین برخی فروشگاه‌ها مبلغ ثابتی را برای ارسال به تمام نقاط کشور در نظر می‌گیرند تا فرآیند خرید ساده‌تر شود، که ممکن است در برخی مسیرها بیشتر از نرخ واقعی پست باشد.

خدمات پستی مشمول قانون مالیات بر ارزش افزوده هستند. در سال ۱۴۰۳، این مالیات معادل ۱۰ درصد از مجموع هزینه پایه پستی و خدمات جانبی است که در انتهای فاکتور محاسبه و از فرستنده دریافت می‌شود. این مبلغ مستقیماً به حساب سازمان امور مالیاتی واریز می‌گردد. لازم به ذکر است که برخی خدمات خاص دولتی یا مرسولات مربوط به نهادهای حمایتی ممکن است طبق قوانین بودجه سنواتی از بخشی از این تکالیف مالیاتی معاف باشند.

اگر بسته مفقود شود، فرستنده باید با در دست داشتن رسید پستی به واحد بازرسی اداره پست مراجعه و فرم شکایت پر کند. پس از بررسی و تأیید مفقودی، مبلغ خسارت بر اساس «ارزش اظهار شده» در زمان ارسال، به شماره شبای فرستنده واریز می‌شود. اگر ارزش کالا اظهار نشده باشد، تنها مبلغ ناچیزی به عنوان غرامت مقطوع پرداخت می‌شود. فرآیند اداری تایید مفقودی و پرداخت خسارت معمولاً بین ۲ هفته تا یک ماه زمان می‌برد.

بسته‌هایی که از خارج وارد می‌شوند، مشمول قوانین گمرکی جمهوری اسلامی ایران هستند. اگر ارزش کالا از سقف معافیت ارزی (معمولاً ۵۰ دلار برای مصارف شخصی) بیشتر باشد، گمرک بر اساس جداول تعرفه‌ای خود، مبلغی را به عنوان حقوق و عوارض گمرکی تعیین می‌کند. این مبلغ به همراه هزینه «ارائه به گمرک» توسط پست، در هنگام تحویل بسته درب منزل از گیرنده دریافت می‌شود. در صورت اعتراض به مبلغ، گیرنده نباید بسته را تحویل بگیرد و باید به گمرک پستی مراجعه کند.

توصیه اکید می‌شود که اگر ظاهر بسته (کارتن یا پاکت) دارای پارگی شدید، لهیدگی یا آثار بازشدگی است، از تحویل گرفتن آن خودداری کنید. در حضور نامه رسان، صورت‌جلسه «آسیب‌دیدگی» تنظیم کنید. اگر بسته را تحویل بگیرید و رسید را امضا کنید، به معنای تایید سلامت کالا است و پیگیری بعدی برای دریافت خسارت بسیار دشوار خواهد بود. پس از صورت‌جلسه، بسته به اداره پست بازگشت داده می‌شود تا کارشناسان میزان خسارت را برآورد و به شما پرداخت کنند.

برای ثبت شکایت از تاخیر، برخورد نامناسب یا عدم توزیع صحیح، چندین راه وجود دارد: ۱. تماس با سامانه تلفنی ۱۹۳ (مرکز پاسخگویی مشتریان پست). ۲. مراجعه به سامانه ثبت شکایت در سایت شرکت پست (ecomplain.post.ir). ۳. مراجعه حضوری به واحد بازرسی اداره پست منطقه. در شکایت خود حتماً کد رهگیری ۲۴ رقمی و جزئیات دقیق واقعه را ذکر کنید. طبق منشور حقوق مشتریان، پست موظف است حداکثر ظرف ۷۲ ساعت کاری به شکایت شما پاسخ دهد.

ارسال کالاهای خطرناک شامل مواد منفجره، مشتعل‌شونده، گازهای فشرده، مایعات اسیدی و مواد سمی از طریق پست ممنوع است. همچنین ارسال مسکوکات طلا و نقره، ارز، مواد مخدر، مشروبات الکلی، سلاح، حیوانات زنده و کالاهای مغایر با شئونات اسلامی ممنوعیت قانونی دارد. در صورت شناسایی این موارد توسط دستگاه‌های ایکس‌ری (X-Ray) در مراکز مبادلات، مرسوله توقیف شده و فرستنده تحت پیگرد قانونی قرار می‌گیرد و هزینه ارسال نیز مسترد نخواهد شد.

خیر، نامه رسان به هیچ عنوان حق دریافت وجه نقد اضافی تحت عناوینی مثل انعام، هزینه بنزین یا حق زحمه را ندارد. تمام هزینه‌های قانونی در رسید پستی درج شده است. تنها مواردی که گیرنده ملزم به پرداخت وجه درب منزل است، مربوط به سرویس‌های «پس‌کرایه» (در شرکت‌های خصوصی)، سرویس «خرید و فروش اینترنتی» (COD) و یا «حقوق و عوارض گمرکی» برای بسته‌های خارجی است که برای تمام این موارد باید رسید رسمی صادر شود.

برای تحویل بسته‌های عادی، حضور یکی از بستگان درجه یک در آدرس اعلام شده که بتواند هویت خود را اثبات کند کافی است. اما برای مرسولات حساس و سازمانی مانند پاسپورت، گواهینامه یا کارت سوخت، نامه رسان موظف است بسته را تنها به شخص ذینفع و با رویت کارت ملی تحویل دهد. در صورتی که گیرنده اصلی حضور نداشته باشد، شخص جایگزین باید وکالت‌نامه قانونی داشته باشد یا در موارد خاص، نامه رسان می‌تواند با احراز هویت دقیق و ثبت شماره ملی فرد حاضر، بسته را تحویل دهد.

طبق ضوابط اجرایی خدمات پستی، اگر مرسوله پیشتاز با تاخیری بیش از حد استاندارد (با توجه به مسافت) به مقصد برسد، مشتری حق دارد درخواست غرامت تاخیر کند. این غرامت معمولاً معادل بخشی از هزینه پستی پرداخت شده است. برای دریافت این مبلغ، فرستنده باید با در دست داشتن رسید پستی که تاریخ و ساعت ارسال در آن درج شده، به واحد بازرسی مراجعه کند. البته تاخیرهای ناشی از حوادث غیرمترقبه (مانند سیل، برف شدید یا انسداد جاده‌ها) مشمول غرامت نمی‌شود.

طبق قانون، پست موظف به حفظ حریم خصوصی و محرمانگی مرسولات است. با این حال، در دو مورد بازرسی صورت می‌گیرد: ۱. در زمان پذیرش توسط متصدی برای اطمینان از نبود ممنوعات پستی و بسته‌بندی صحیح. ۲. در مراکز مبادلات توسط دستگاه‌های ایکس‌ری یا بازرسان گمرک (در حضور نماینده پست) در صورتی که مشکوک به کالای قاچاق یا ممنوعه باشد. باز کردن بسته‌های پستی بدون دلیل قانونی و بدون حضور مراجع ذی‌صلاح جرم محسوب شده و قابل پیگیری قضایی است.

بسته‌هایی که به دلیل عدم حضور گیرنده یا نقص آدرس توزیع نشده‌اند، به «باجه معطله» منتقل می‌شوند. مدت زمان نگهداری برای مرسولات داخلی معمولاً بین ۵ تا ۱۰ روز کاری است. برای مرسولات خارجی این مدت می‌تواند تا ۱۵ روز یا بیشتر (در صورت نیاز به امور گمرکی) تمدید شود. پس از انقضای این مهلت، پست موظف است بسته را به آدرس فرستنده بازگشت دهد. هزینه برگشت بسته نیز طبق تعرفه از فرستنده دریافت خواهد شد.