دفترچه راهنمای انتخاب رشته کنکور ۱۴۰۵ (کامل و جامع)

دفترچه راهنمای انتخاب رشته کنکور ۱۴۰۵، سند رسمی و مرجع اصلی داوطلبان برای انتخاب رشته‌های تحصیلی در دانشگاه‌های سراسری است. این دفترچه معمولاً در نیمه دوم مردادماه، پس از اعلام نتایج اولیه و ترازهای داوطلبان، توسط سازمان ملی سنجش منتشر می‌شود. این دفترچه شامل لیست تمامی کد رشته‌محل‌ها، ظرفیت پذیرش هر دانشگاه، شرایط خاص پذیرش در دوره‌های مختلف (روزانه، نوبت دوم، پردیس خودگردان و...) و ضوابط کلی انتخاب رشته است که مطالعه دقیق آن برای هر داوطلب الزامی است.

در سال ۱۴۰۵، دفترچه‌های انتخاب رشته بر اساس گروه‌های آزمایشی اصلی (ریاضی، تجربی و انسانی) و گروه‌های شناور (هنر و زبان) تفکیک می‌شوند. هر دفترچه شامل لیست رشته‌های مربوط به همان گروه است. با این حال، بخش پیوست‌ها که شامل شرایط و ضوابط اختصاصی دانشگاه‌ها و موسسات آموزش عالی است، معمولاً به صورت یک دفترچه مشترک برای تمامی گروه‌ها منتشر می‌شود. داوطلبان باید کد رشته‌های مربوط به هر گروهی که در آزمون آن شرکت کرده‌اند را از دفترچه اختصاصی همان گروه استخراج کنند.

با توجه به تغییرات ساختاری از سال ۱۴۰۳، پذیرش دانشگاه فرهنگیان دارای یک فرآیند مجزا و دفترچه اختصاصی است. در سال ۱۴۰۵، داوطلبان علاقه‌مند به دبیری باید علاوه بر دفترچه انتخاب رشته سراسری، دفترچه ویژه «پذیرش دانشجو-معلم» را نیز مطالعه کنند. این دفترچه شامل کد رشته‌محل‌های مربوط به پردیس‌های دانشگاه فرهنگیان و تربیت دبیر شهید رجایی، شرایط سنی (حداکثر ۲۴ سال)، شرط معدل و جزئیات مربوط به ارزیابی شایستگی‌های معلمی است که زمان انتشار آن معمولاً زودتر از دفترچه سراسری است.

دفترچه انتخاب رشته منتشر شده توسط سازمان سنجش، شامل رشته‌های با آزمون دانشگاه آزاد اسلامی (به جز چهار رشته پزشکی، دندانپزشکی، داروسازی و دامپزشکی) نمی‌شود. داوطلبان برای انتخاب رشته در سایر رشته‌های دانشگاه آزاد باید به سایت مرکز سنجش و پذیرش دانشگاه آزاد مراجعه کرده و دفترچه مجزای آن را دریافت کنند. با این حال، انتخاب رشته چهار رشته اصلی علوم پزشکی دانشگاه آزاد در همان فرم انتخاب رشته سازمان سنجش و بر اساس کد رشته‌های مندرج در دفترچه سراسری انجام می‌گیرد.

بخش پیوست‌ها یکی از مهم‌ترین قسمت‌های دفترچه انتخاب رشته ۱۴۰۵ است که بسیاری از داوطلبان از آن غافل می‌شوند. این بخش شامل جزئیات مربوط به امکانات رفاهی دانشگاه‌ها مانند وضعیت خوابگاه (ملکی یا استیجاری)، سلف‌سرویس، آدرس دقیق دانشکده‌ها و شرایط خاص پذیرش در دانشگاه‌های نیمه‌متمرکز یا خاص (مانند شاهد، بقیه الله و ارتش) است. عدم مطالعه این بخش ممکن است منجر به قبولی در دانشگاهی شود که فاقد امکانات خوابگاهی برای دانشجویان غیربومی است و مشکلات معیشتی زیادی ایجاد کند.

ظرفیت پذیرش در هر رشته‌محل در مقابل نام آن در جداول دفترچه درج شده است. در سال ۱۴۰۵، با توجه به مصوبات شورای عالی انقلاب فرهنگی مبنی بر افزایش ظرفیت رشته‌های پزشکی و دندانپزشکی، داوطلبان باید اعداد مندرج در جدول را با دقت بررسی کنند. همچنین ممکن است برخی رشته‌ها در برخی دانشگاه‌ها حذف یا رشته‌های جدیدی اضافه شده باشند. سازمان سنجش معمولاً چند روز پس از انتشار دفترچه اولیه، اصلاحیه‌هایی را نیز منتشر می‌کند که شامل تغییرات نهایی ظرفیت‌هاست و بررسی آن‌ها برای انتخاب رشته دقیق ضروری است.

بله، در دفترچه انتخاب رشته ۱۴۰۵، بخشی به رشته‌های «پذیرش صرفاً بر اساس سوابق تحصیلی» یا همان بدون آزمون اختصاص دارد. داوطلبانی که حتی در جلسه کنکور حاضر نبوده‌اند یا تراز مناسبی کسب نکرده‌اند، می‌توانند از این بخش استفاده کنند. این رشته‌ها در اکثر دانشگاه‌های دولتی (دوره روزانه و شبانه)، پیام‌نور و غیرانتفاعی ارائه می‌شوند. ملاک پذیرش در این رشته‌ها، معدل کتبی دیپلم داوطلب است و اولویت‌بندی آن‌ها در همان فرم ۱۵۰ تایی انتخاب رشته در کنار رشته‌های با آزمون انجام می‌شود.

بومی‌گزینی سیاستی است که بر اساس آن، بخشی از ظرفیت هر رشته به داوطلبان بومی همان استان، قطب یا ناحیه اختصاص می‌یابد. در دفترچه ۱۴۰۵، نوع گزینی هر رشته (کشوری، قطبی، ناحیه‌ای یا استانی) مشخص شده است. برای مثال، در رشته‌های استانی، حدود ۸۰ درصد ظرفیت به داوطلبان بومی همان استان تعلق می‌گیرد. این موضوع شانس قبولی داوطلبان را در دانشگاه‌های نزدیک به محل سکونتشان به شدت افزایش می‌دهد و داوطلبان باید با توجه به استان بومی خود، اولویت‌بندی هوشمندانه‌ای در فرم انتخاب رشته داشته باشند.

فرآیند انتخاب رشته شامل استخراج کدهای ۵ رقمی از جداول دفترچه و وارد کردن آن‌ها در فرم اینترنتی سایت سنجش است. داوطلبان مجاز هستند حداکثر ۱۵۰ کد رشته‌محل را انتخاب کنند. توصیه می‌شود ابتدا لیست اولیه را در پیش‌نویس دفترچه یادداشت کرده و سپس بر اساس علاقه، کیفیت دانشگاه و دوری یا نزدیکی، آن‌ها را مرتب کنید. در هنگام وارد کردن کدها در سایت، سیستم نام رشته و دانشگاه را نمایش می‌دهد که باید حتماً با لیست انتخابی شما مطابقت داشته باشد تا خطای تایپی رخ نداده باشد.

ترتیب انتخاب‌ها باید صرفاً بر اساس «علاقه شخصی» داوطلب باشد، نه بر اساس شانس قبولی یا رتبه. سیستم نرم‌افزاری سنجش، انتخاب‌های شما را از شماره ۱ تا ۱۵۰ به ترتیب بررسی می‌کند؛ به محض اینکه در یک رشته‌محل نمره قبولی را داشته باشید، همان‌جا متوقف شده و قبولی شما اعلام می‌شود. بنابراین، اگر رشته‌ای که کمتر دوست دارید را در اولویت بالاتر (مثلاً ۱۰) قرار دهید و در آن قبول شوید، سیستم دیگر انتخاب‌های بعدی شما (مثلاً ۱۱ تا ۱۵۰) را بررسی نخواهد کرد، حتی اگر در آن‌ها هم نمره قبولی داشته باشید.

بله، سازمان سنجش معمولاً در بازه زمانی تعیین شده برای انتخاب رشته (که حدود یک هفته است)، امکان ویرایش را چندین بار برای داوطلبان فراهم می‌کند. داوطلبان می‌توانند با استفاده از شماره پرونده و کد رهگیری، وارد سیستم شده و چیدمان رشته‌های خود را تغییر دهند، کدی را حذف یا اضافه کنند. پس از پایان مهلت قانونی، معمولاً یک تمدید ۱ یا ۲ روزه نیز در نظر گرفته می‌شود که آخرین فرصت برای ویرایش نهایی است. پس از اتمام این مهلت، به هیچ وجه امکان تغییر در فرم انتخاب رشته وجود نخواهد داشت.

کارنامه اولیه که قبل از انتشار دفترچه صادر می‌شود، شامل تراز اختصاصی کنکور، تراز سوابق تحصیلی و تراز کل نهایی است. همچنین رتبه در سهمیه و رتبه کشوری در این کارنامه درج شده است. داوطلب باید بر اساس «رتبه در سهمیه» و «تراز کل» مندرج در این کارنامه و مقایسه آن با ظرفیت‌های دفترچه، اقدام به انتخاب رشته کند. در سال ۱۴۰۵، به دلیل سهم ۶۰ درصدی سوابق تحصیلی، تراز کل ترکیبی مهم‌ترین معیار برای تخمین شانس قبولی در رشته‌های پرطرفدار مندرج در دفترچه خواهد بود.

رشته‌های دارای شرایط خاص مانند دانشگاه شاهد، بقیه‌الله، ارتش و برخی رشته‌های هنری، در دفترچه با علامت مشخصی متمایز شده‌اند. اگر داوطلبی این رشته‌ها را در فرم ۱۵۰ تایی خود قرار دهد، در صورت داشتن حد نصاب تراز، به صورت چند برابر ظرفیت برای مصاحبه یا آزمون عملی دعوت می‌شود. انتخاب این رشته‌ها باید با دقت انجام شود، زیرا اگر در اولویت‌های بالاتر پذیرفته شوید، باید در مراحل ارزیابی شرکت کنید. در نهایت، قبولی نهایی در این رشته‌ها منوط به تایید در مصاحبه و گزینش است.

سازمان سنجش معمولاً همزمان با انتشار دفترچه، یک سیستم انتخاب رشته مجازی را فعال می‌کند. این نرم‌افزار با استفاده از داده‌های واقعی کنکور سال‌های گذشته (به‌ویژه ۱۴۰۴)، به داوطلب می‌گوید که با رتبه و تراز فعلی، احتمال قبولی او در هر یک از کد رشته‌محل‌های دفترچه ۱۴۰۵ چقدر است (محتمل، خوش‌بینانه یا بدبینانه). استفاده از این ابزار به همراه مطالعه دقیق دفترچه، دید بسیار خوبی به داوطلب می‌دهد تا از هدر دادن انتخاب‌های خود در رشته‌هایی که شانس قبولی در آن‌ها صفر است، جلوگیری کند.

پس از وارد کردن تمامی کد رشته‌محل‌ها در فرم اینترنتی، داوطلب باید دکمه تایید نهایی را کلیک کند. در این مرحله، سیستم یک رسید انتخاب رشته شامل لیست رشته‌ها و یک «کد رهگیری ۱۵ رقمی» ارائه می‌دهد. دریافت این کد به منزله پایان موفقیت‌آمیز فرآیند انتخاب رشته است. داوطلبان حتماً باید از این رسید پرینت تهیه کرده و آن را تا زمان اعلام نتایج نهایی نزد خود نگه دارند. عدم دریافت کد رهگیری به معنای آن است که انتخاب رشته شما در سامانه ثبت نشده و در فرآیند گزینش قرار نخواهید گرفت.

در جداول دفترچه انتخاب رشته، در مقابل هر کد رشته‌محل، ستونی برای جنسیت پذیرش (زن، مرد یا مختلط) وجود دارد. برخی دانشگاه‌ها یا رشته‌های خاص (مانند برخی گرایش‌های مهندسی یا رشته‌های نظامی و مذهبی) ممکن است فقط از یک جنسیت خاص پذیرش داشته باشند. همچنین در برخی رشته‌های پرطرفدار، سهمیه‌بندی جنسیتی (مثلاً ۵۰ درصد زن و ۵۰ درصد مرد) اعمال می‌شود تا تعادل در ورود به بازار کار حفظ شود. داوطلبان باید دقت کنند که کدهایی را انتخاب کنند که با جنسیت آن‌ها سازگار باشد، در غیر این صورت انتخاب آن‌ها باطل خواهد شد.

در کنکور ۱۴۰۵، نمرات امتحانات نهایی پایه‌های دهم، یازدهم و دوازدهم به صورت قطعی ۶۰ درصد تراز کل را تشکیل می‌دهند. این بدان معناست که سازمان سنجش ابتدا نمرات نهایی شما را به تراز تبدیل کرده و با تراز آزمون سراسری (که ۴۰ درصد وزن دارد) ترکیب می‌کند. در دفترچه انتخاب رشته، رتبه‌ای که ملاک قرار می‌گیرد بر اساس این تراز ترکیبی است. بنابراین، حتی اگر رتبه کنکور شما عالی باشد اما سوابق تحصیلی ضعیفی داشته باشید، تراز کل شما افت کرده و شانس قبولی در رشته‌های برتر دفترچه را از دست خواهید داد.

طبق مصوبه جدید، تراز کسب شده در نوبت‌های مختلف کنکور تا دو سال معتبر است. اگر داوطلبی در کنکور ۱۴۰۴ شرکت کرده و تراز اختصاصی خوبی کسب کرده باشد، می‌تواند در انتخاب رشته سال ۱۴۰۵ از همان تراز استفاده کند. البته باید توجه داشت که تراز سوابق تحصیلی هر سال مجدداً بر اساس نمرات نهایی موجود محاسبه می‌شود. دفترچه انتخاب رشته ۱۴۰۵ ضوابط دقیق استفاده از تراز سال قبل را توضیح می‌دهد تا داوطلبانی که پشت کنکور مانده‌اند، بتوانند بهترین تراز خود را برای گزینش انتخاب کنند.

از سال ۱۴۰۲ زیرگروه‌ها از کنکور حذف شده‌اند و این روند در سال ۱۴۰۵ نیز ادامه دارد. این یعنی برای هر گروه آزمایشی، تنها یک رتبه کل و یک تراز کل صادر می‌شود. در دفترچه انتخاب رشته، دیگر شاهد ضرایب متفاوت دروس برای رشته‌های مختلف یک گروه نیستیم. برای مثال، در گروه تجربی، ضریب درس زیست‌شناسی برای رشته پزشکی و زمین‌شناسی یکسان است. این موضوع باعث می‌شود داوطلبان نیاز به تمرکز بر تمامی دروس اختصاصی داشته باشند، زیرا نمره هر درس بر شانس قبولی در تمامی رشته‌های آن گروه به یک اندازه تأثیر می‌گذارد.

در دفترچه ۱۴۰۵، گزینش نهایی بر اساس «تراز کل» انجام می‌شود، اما رتبه‌بندی در قالب سهمیه‌های مناطق (۱، ۲ و ۳) و سهمیه‌های ایثارگران صورت می‌گیرد. تراز یک نمره علمی مطلق است که سطح علمی داوطلب را در کل کشور نشان می‌دهد، اما رتبه نشان‌دهنده جایگاه داوطلب در میان هم‌سهمیه‌ای‌های خود است. دانشگاه‌ها ظرفیت خود را بین سهمیه‌های مختلف تقسیم می‌کنند؛ لذا داوطلب باید بداند که در سهمیه خود با چه رتبه‌ای برای ظرفیت اختصاص یافته به آن سهمیه در دفترچه رقابت می‌کند.

داوطلبانی که نمرات نهایی پایه‌های دهم تا دوازدهم آن‌ها پایین است، می‌توانند در امتحانات ترمیم نمره شرکت کنند. در انتخاب رشته ۱۴۰۵، بالاترین نمره کسب شده (چه در امتحان اصلی و چه در ترمیم) برای محاسبه ۶۰ درصد سوابق تحصیلی لحاظ می‌شود. این تراز جدید مستقیماً رتبه کل داوطلب را تغییر داده و می‌تواند شانس قبولی او را در کد رشته‌محل‌های با تراز بالاتر در دفترچه افزایش دهد. دفترچه راهنما بر این نکته تأکید دارد که سوابق تحصیلی باید تا زمان مشخصی در سامانه آموزش و پرورش تایید شده باشند.

سهمیه بهیاران ویژه داوطلبانی است که دارای دیپلم بهیاری بوده و سابقه کار مرتبط دارند. در دفترچه ۱۴۰۵، ظرفیت مشخصی (معمولاً ۵ درصد) از رشته پرستاری به این داوطلبان اختصاص می‌یابد. نکته فنی اینجاست که این داوطلبان باید حد نصاب نمره علمی لازم را کسب کنند و دروس اختصاصی آن‌ها در کنکور دارای ضرایب متفاوتی در این سهمیه است. جزئیات دقیق این ضرایب و لیست دانشگاه‌هایی که پذیرش بهیار دارند، در بخش جداول اختصاصی گروه تجربی در دفترچه راهنما درج شده است.

داوطلبانی که قصد دارند در رشته‌های بدون آزمون گروهی غیر از گروه دیپلم خود (مثلاً دیپلم ریاضی و انتخاب رشته انسانی) شرکت کنند، باید بدانند که معدل کتبی آن‌ها با اعمال ضریب کاهشی در دفترچه ۱۴۰۵ لحاظ می‌شود. چون دروس نهایی آن‌ها با گروه مقصد متفاوت است، تراز سوابق تحصیلی آن‌ها همترازسازی شده و معمولاً کمی کاهش می‌یابد. جدول ضرایب همترازسازی برای دیپلم‌های مختلف در بخش فنی دفترچه راهنما موجود است تا داوطلبان بتوانند شانس قبولی خود را واقع‌بینانه برآورد کنند.

در دفترچه ۱۴۰۵، علاوه بر دوره‌های روزانه، کدهایی تحت عنوان «پردیس خودگردان» یا «ظرفیت مازاد» دیده می‌شود. این رشته‌ها از نظر کیفیت آموزشی و مدرک با دوره روزانه یکسان هستند، اما دانشجو ملزم به پرداخت شهریه است. از نظر فنی، رتبه قبولی در این کد رشته‌ها معمولاً کمی بالاتر (بدتر) از دوره روزانه همان دانشگاه است. داوطلبانی که رتبه آن‌ها برای روزانه مرزی است، با انتخاب این کدها در دفترچه، شانس خود را برای تحصیل در دانشگاه‌های برتر کشور به صورت شهریه‌پرداز افزایش می‌دهند.

برای انجام انتخاب رشته در سایت سازمان سنجش، داوطلبان نیاز به پرداخت هزینه مستقیم ندارند و این فرآیند رایگان است. اما برای انتخاب رشته در دانشگاه‌های پیام‌نور و غیرانتفاعی، داوطلب باید کارت اعتباری «اعلام علاقه‌مندی» را خریداری کند. پیش‌بینی می‌شود هزینه این کارت در سال ۱۴۰۵ حدود ۵۰ تا ۱۰۰ هزار تومان باشد. همچنین انتخاب رشته دانشگاه آزاد هزینه مجزایی دارد که در سایت همان دانشگاه پرداخت می‌شود. داوطلبان باید سریال کارت خریداری شده را در فرم انتخاب رشته وارد کنند تا سیستم اجازه ثبت کدهای مربوطه را بدهد.

دوره‌های نوبت دوم یا شبانه در دانشگاه‌های دولتی شامل شهریه هستند. این شهریه شامل دو بخش ثابت و متغیر است. شهریه ثابت برای ورودی‌های ۱۴۰۵ تا پایان تحصیل ثابت می‌ماند، اما شهریه متغیر سالانه حدود ۲۰ تا ۳۰ درصد افزایش می‌یابد. به طور میانگین برای رشته‌های علوم انسانی هزینه هر ترم بین ۳ تا ۵ میلیون و برای رشته‌های فنی و مهندسی بین ۴ تا ۷ میلیون تومان برآورد می‌شود. لیست دقیق دانشگاه‌هایی که دوره شبانه دارند و حدود شهریه آن‌ها معمولاً در بخش پیوست‌های دفترچه یا سایت دانشگاه‌ها ذکر می‌شود.

تحصیل در رشته‌های پزشکی، دندانپزشکی و داروسازی پردیس‌های خودگردان گران‌ترین نوع تحصیل در ایران است. برای ورودی‌های ۱۴۰۵، پیش‌بینی می‌شود شهریه هر ترم بین ۴۰ تا ۶۰ میلیون تومان باشد. این مبلغ بسته به دانشگاه و سال تحصیلی متفاوت است. داوطلبان باید قبل از انتخاب این کد رشته‌ها از دفترچه، توانایی مالی خانواده خود را به دقت بررسی کنند، زیرا انصراف از این رشته‌ها پس از قبولی، مستلزم پرداخت جریمه‌های سنگین (معمولاً معادل شهریه ثابت ترم‌های باقی‌مانده) به دانشگاه مربوطه است.

بله، دانشجویان پذیرفته شده در رشته‌های شهریه‌پرداز مندرج در دفترچه ۱۴۰۵ می‌توانند از وام شهریه صندوق رفاه دانشجویان استفاده کنند. این وام بخش قابل توجهی از شهریه متغیر را پوشش می‌دهد و بازپرداخت آن معمولاً پس از فارغ‌التحصیلی آغاز می‌شود. میزان وام برای دانشگاه پیام‌نور کمتر و برای دانشگاه‌های غیرانتفاعی و آزاد بیشتر است. جزئیات و شرایط دریافت این وام‌ها در دفترچه راهنما ذکر نمی‌شود و داوطلبان باید پس از ثبت‌نام در دانشگاه، از طریق پورتال صندوق رفاه دانشجویان اقدام کنند.

در دفترچه انتخاب رشته ۱۴۰۵، دانشگاه‌ها موظفند وضعیت ارائه خوابگاه را مشخص کنند. دانشجویان دوره‌های روزانه هزینه بسیار اندکی برای خوابگاه و غذا پرداخت می‌کنند که تحت حمایت دولت است. اما دانشجویان نوبت دوم، غیرانتفاعی و آزاد معمولاً مشمول خوابگاه دولتی نمی‌شوند و باید از خوابگاه‌های خودگردان استفاده کنند که هزینه‌ای ماهانه بین ۲ تا ۵ میلیون تومان (بسته به شهر) دارد. هزینه ژتون غذای دانشجویی نیز برای دوره‌های غیرروزانه با نرخ آزاد یا نیمه‌دوبان محاسبه می‌شود که در دفترچه به صورت کلی به آن اشاره شده است.

طبق قوانین جدید، پذیرفته‌شدگان دوره‌های روزانه در صورت انصراف، دیگر محرومیت از کنکور سال بعد را ندارند، اما از نظر مالی ممکن است مشمول جریمه شوند. در دانشگاه‌های شهریه‌پرداز (آزاد، غیرانتفاعی، پردیس)، انصراف مستلزم پرداخت مبلغی تحت عنوان «هزینه انصراف» است که معمولاً معادل شهریه ثابت یک یا دو ترم است. در دانشگاه‌های دولتی روزانه، اگر دانشجو بخواهد پس از مدتی انصراف داده و مدارک خود را آزاد کند، باید هزینه آموزش رایگان را به نرخ روز (که سالانه توسط وزارت علوم اعلام می‌شود) پرداخت نماید.

رشته‌هایی مانند علوم ورزشی و رشته‌های هنری (نقاشی، گرافیک، موسیقی و...) دارای آزمون عملی یا معاینه پزشکی هستند. داوطلبانی که این رشته‌ها را از دفترچه انتخاب می‌کنند، باید در زمان مقرر مبلغی را بابت «کارت شرکت در آزمون عملی» در سایت سنجش پرداخت کنند. این هزینه برای هر رشته به صورت جداگانه دریافت می‌شود و در سال ۱۴۰۵ احتمالاً بین ۱۵۰ تا ۳۰۰ هزار تومان خواهد بود. عدم پرداخت این هزینه و عدم شرکت در آزمون عملی به منزله انصراف از انتخاب آن رشته تلقی می‌شود.

دانشگاه پیام‌نور به دلیل سیستم آموزشی نیمه‌حضوری، کمترین میزان شهریه را در بین دانشگاه‌های شهریه‌پرداز دفترچه ۱۴۰۵ دارد. شهریه این دانشگاه برای رشته‌های انسانی بسیار اقتصادی است. در مقابل، موسسات غیرانتفاعی به دلیل کلاس‌های حضوری و خدمات آموزشی مستقیم، شهریه بالاتری دارند که به شهریه دانشگاه آزاد نزدیک است. داوطلبانی که محدودیت بودجه دارند، در هنگام استخراج کدها از دفترچه، باید اولویت را به پیام‌نور بدهند. مبالغ دقیق شهریه معمولاً در سایت هیئت امنای هر دانشگاه منتشر می‌شود.

بر اساس آخرین مصوبات، محرومیت از شرکت در کنکور سال بعد برای پذیرفته‌شدگان دوره روزانه لغو شده است. این بدان معناست که اگر داوطلبی در کنکور ۱۴۰۵ در یک رشته روزانه قبول شود و ثبت‌نام نکند یا انصراف دهد، می‌تواند در کنکور ۱۴۰۶ شرکت کرده و دوباره انتخاب رشته کند. با این حال، توصیه می‌شود داوطلبان با دقت انتخاب رشته کنند، زیرا ظرفیت‌های روزانه محدود است و اشغال یک صندلی و سپس رها کردن آن، فرصت را از داوطلب دیگری می‌گیرد. این قانون ممکن است در دفترچه ۱۴۰۵ با جزئیات جدیدی همراه باشد.

رشته‌هایی که در دفترچه با عنوان «سهمیه بومی مناطق محروم» یا «دانشگاه فرهنگیان» مشخص شده‌اند، دارای تعهد خدمت اجباری هستند. برای فرهنگیان، این تعهد معمولاً دو برابر مدت تحصیل (۸ سال) است و دانشجو از ابتدا استخدام رسمی می‌شود. برای رشته‌های پزشکی مناطق محروم، تعهد خدمت می‌تواند تا ۱.۵ یا ۲ برابر دوران تحصیل در مناطق تعیین شده توسط وزارت بهداشت باشد. در این مدت، مدرک تحصیلی داوطلب در گرو دانشگاه باقی می‌ماند و امکان خرید تعهد یا آزاد سازی مدرک قبل از اتمام دوره خدمت وجود ندارد.

داوطلبان دارای سهمیه ایثارگران باید کد پیگیری مربوطه را در زمان ثبت‌نام وارد کرده باشند تا در کارنامه آن‌ها لحاظ شود. در دفترچه انتخاب رشته، ۲۵ درصد ظرفیت هر رشته‌محل به همسر و فرزندان شهدا و جانبازان بالای ۲۵ درصد، و ۵ درصد ظرفیت به جانبازان زیر ۲۵ درصد و رزمندگان اختصاص می‌یابد. شرط استفاده از این سهمیه، کسب حداقل ۷۰ درصد (برای رشته‌های عادی) یا ۸۰ درصد (برای رشته‌های پزشکی) نمره آخرین فرد قبولی در سهمیه آزاد است. اگر داوطلب ایثارگر این حد نصاب را کسب نکند، گزینش او در سهمیه آزاد انجام خواهد شد.

طبق آخرین تغییرات مندرج در دفترچه اختصاصی فرهنگیان برای سال ۱۴۰۵، حداکثر سن ورود به این دانشگاه ۲۴ سال تمام (متولدین سال ۱۳۸۰ به بعد) تعیین شده است. همچنین داشتن حداقل معدل کل دیپلم (که معمولاً ۱۴ است) الزامی می‌باشد. داوطلبان باید از نظر سلامت جسمانی و روانی نیز در مرحله مصاحبه تایید شوند. نقص هر یک از این شرایط قانونی، حتی در صورت کسب رتبه عالی، منجر به حذف داوطلب از فرآیند گزینش دانشجو-معلم خواهد شد.

بله، دانشجویان در حال تحصیل در دوره‌های غیرروزانه (آزاد، پیام‌نور و...) بدون انصراف می‌توانند در کنکور ۱۴۰۵ شرکت کنند و در صورت قبولی، از دانشگاه قبلی انصراف دهند. اما دانشجویان دوره‌های روزانه، طبق قوانین فعلی، برای شرکت در کنکور ۱۴۰۵ باید تا بازه زمانی مشخصی (معمولاً اسفند ۱۴۰۴) انصراف قطعی خود را از دانشگاه محل تحصیل اعلام کرده باشند. جزئیات دقیق این مهلت و نحوه انصراف در بخش مقررات عمومی دفترچه راهنمای انتخاب رشته ذکر شده است تا از هم‌پوشانی تحصیلی جلوگیری شود.

انتقال و میهمانی در دانشگاه‌های دولتی تابع آیین‌نامه‌های داخلی وزارت علوم و بهداشت است. به طور کلی، در سال اول تحصیلی، انتقال ممنوع است. داوطلبان نباید با امید به انتقال، رشته‌محلی را در دفترچه انتخاب کنند که امکان رفت و آمد به آن را ندارند. انتقال از دوره شبانه به روزانه، از دانشگاه غیرانتفاعی به دولتی و از پردیس به روزانه ممنوع است. تنها در موارد خاص مانند بیماری صعب‌العلاج، ازدواج یا سرپرستی خانواده، درخواست‌های انتقال در سامانه سجاد بررسی می‌شود که موافقت هر دو دانشگاه مبدأ و مقصد الزامی است.

اگر داوطلبی پس از اعلام نتایج نهایی متوجه شود که در رشته‌ای با اولویت پایین‌تر قبول شده در حالی که نمره قبولی در اولویت بالاتر را داشته است، می‌تواند از طریق «سیستم پاسخگویی سازمان سنجش» درخواست بررسی مجدد دهد. همچنین بخشی به نام «انتخاب رشته اشتباه» در سال‌های قبل وجود داشت که به داوطلب اجازه می‌داد در صورت اشتباه در وارد کردن کد، درخواست تغییر به اولویت بعدی را بدهد. البته سازمان سنجش در سال‌های اخیر سخت‌گیری زیادی در این مورد دارد و تضمینی برای موافقت با این درخواست‌ها وجود ندارد.

اتباع غیرایرانی (به‌ویژه داوطلبان افغانستانی و عراقی) که دارای مدارک اقامتی معتبر هستند، مجاز به انتخاب رشته در کنکور ۱۴۰۵ می‌باشند. با این حال، برخی مناطق جغرافیایی در ایران برای اقامت اتباع غیرقانونی یا محدود اعلام شده است که این لیست در دفترچه راهنما موجود است. اتباع نمی‌توانند کد رشته‌محل‌های واقع در این مناطق ممنوعه را انتخاب کنند. همچنین پذیرش آن‌ها در رشته‌هایی که منجر به تعهدات استخدامی برای دولت ایران می‌شود (مانند دانشگاه فرهنگیان یا رشته‌های نظامی) ممنوع است و باید شهریه تحصیلی را طبق ضوابط پرداخت کنند.