راهنمای کامل سامانه روادید الکترونیکی evisa.mfa.ir

سامانه روادید الکترونیکی جمهوری اسلامی ایران به آدرس evisa.mfa.ir، پلتفرم رسمی وزارت امور خارجه برای ثبت و پردازش درخواست‌های ویزا به صورت دیجیتال است. هدف اصلی این سامانه، حذف مراجعات حضوری غیرضروری، تسریع در فرآیند صدور روادید و کاهش بروکراسی اداری است. از سال ۱۳۹۷، این سامانه به عنوان مرجع اصلی عمل کرده و به متقاضیان اجازه می‌دهد بدون نیاز به الصاق برچسب فیزیکی در گذرنامه، مجوز ورود خود را دریافت کنند که این امر به ویژه برای تسهیل سفر گردشگران خارجی و مقابله با محدودیت‌های احتمالی سفرهای بعدی آن‌ها بسیار موثر بوده است.

طبق آخرین مصوبه هیئت وزیران که از ۱۶ بهمن ۱۴۰۲ اجرایی شده است، اتباع ۳۳ کشور از جمله امارات، عربستان، قطر، بحرین، کویت، عمان، برزیل، مکزیک، پرو، ژاپن، کره جنوبی، اندونزی، هند (فقط از طریق هوایی)، ویتنام و برخی کشورهای دیگر برای مقاصد گردشگری نیاز به اخذ روادید ندارند. این افراد می‌توانند در هر بازه زمانی ۶ ماهه، یک بار به مدت ۱۵ روز بدون دریافت ویزا وارد ایران شوند. این سیاست با هدف تقویت صنعت توریسم و تسهیل روابط بین‌المللی اتخاذ شده و گامی بزرگ در جهت بازگشایی درهای کشور به روی جهانیان محسوب می‌شود.

سامانه روادید الکترونیکی طیف گسترده‌ای از نیازهای مسافران را پوشش می‌دهد. این موارد شامل روادید ورود (Type A) برای افرادی که دعوت‌نامه دارند، روادید جهانگردی (Type B) برای گردشگران، روادید زیارتی (Type C) برای زائران اماکن مقدسه، روادید خانوادگی (Type D) برای بستگان اتباع ایرانی، روادید آموزشی و تحصیلی (Type E)، روادید کار (Type F)، روادید عبور یا ترانزیت (Type G)، روادید مطبوعاتی (Type H)، روادید سرمایه‌گذاری (Type I) و روادید درمان یا سلامت (Type T) می‌باشد. هر یک از این دسته‌ها مستلزم ارائه مدارک خاص خود در هنگام ثبت درخواست در سامانه هستند.

به منظور تسهیل سفر گردشگران خارجی و رفع نگرانی‌های ناشی از تحریم‌های یک‌جانبه آمریکا، ایران از سال ۱۳۹۷ سیاست عدم درج مهر ورود و خروج در گذرنامه را اجرا می‌کند. در این طرح، هیچ برچسب ویزایی در پاسپورت چسبانده نمی‌شود و مهرهای مرزی نیز بر روی گذرنامه زده نمی‌شود. در عوض، تمام اطلاعات به صورت الکترونیکی در سیستم پلیس مهاجرت ثبت شده و به متقاضی یک برگه جداگانه (نسخه چاپی ویزا) ارائه می‌گردد. این اقدام باعث می‌شود که سابقه سفر به ایران در مدارک فیزیکی مسافر ثبت نشود و مشکلی برای سفرهای بعدی او ایجاد نگردد.

بله، اتباع بسیاری از کشورهای جهان (به جز کشورهایی مانند آمریکا، انگلیس، کانادا، افغانستان، پاکستان و چند کشور دیگر) می‌توانند روادید خود را در فرودگاه‌های بین‌المللی ایران دریافت کنند. با این حال، توصیه اکید وزارت امور خارجه این است که متقاضیان حداقل ۴۸ ساعت قبل از سفر، درخواست خود را در سامانه evisa ثبت کرده و «تاییدیه اولیه» یا همان برگه درخواست را دریافت کنند. ارائه این برگه در کانترهای روادید فرودگاهی، فرآیند صدور ویزا را بسیار سریع‌تر کرده و از احتمال ریجکت شدن ناگهانی در مرز جلوگیری می‌کند.

روادید گردشگری یا نوع B مخصوص افرادی است که صرفاً با هدف تفریح و بازدید از جاذبه‌های ایران سفر می‌کنند و معمولاً نیازی به میزبان رسمی ندارند. اما روادید ورود یا نوع A برای افرادی صادر می‌شود که دارای دعوت‌نامه رسمی از سوی بستگان، دوستان یا سازمان‌های دولتی و خصوصی در ایران هستند. در روادید نوع A، مشخصات میزبان و تعهدات او در سامانه ثبت می‌شود که می‌تواند روند تایید درخواست را تسهیل کند. همچنین مدت زمان اقامت و تعداد دفعات ورود ممکن است بر اساس نوع دعوت‌نامه در ویزای نوع A متفاوت از ویزای گردشگری عادی باشد.

اتباع کشورهای ایالات متحده آمریکا، بریتانیا و کانادا برای سفر به ایران با محدودیت‌های خاصی روبرو هستند. این افراد نمی‌توانند به صورت انفرادی و بدون برنامه قبلی اقدام کنند. درخواست ویزای این اتباع حتماً باید از طریق آژانس‌های مسافرتی معتبر و دارای مجوز در ایران و در قالب تورهای گروهی یا انفرادی با برنامه سفر مشخص (Itinerary) ثبت شود. فرآیند بررسی مدارک این افراد معمولاً طولانی‌تر است و بین ۳۰ تا ۶۰ روز کاری زمان می‌برد. همچنین حضور راهنمای تایید شده در تمام طول سفر برای این اتباع الزامی است و امکان دریافت ویزای فرودگاهی برای آن‌ها وجود ندارد.

روادید نوع T یا ویزای سلامت مخصوص گردشگران سلامت است که قصد دارند از خدمات پزشکی، جراحی یا کلینیکی در ایران استفاده کنند. برای دریافت این ویزا، متقاضی باید پذیرش اولیه از یکی از بیمارستان‌ها یا مراکز درمانی دارای مجوز IPD (دپارتمان بیماران بین‌الملل) را در سامانه بارگذاری کند. هزینه این نوع روادید معمولاً کمتر از ویزای گردشگری عادی است و اولویت پردازش بیشتری دارد. ایران به دلیل داشتن پزشکان حاذق و هزینه‌های درمانی رقابتی، یکی از قطب‌های اصلی گردشگری سلامت در منطقه محسوب می‌شود و این ویزا تسهیل‌گر ورود این بیماران است.

فرآیند ثبت‌نام شامل ۵ مرحله اصلی است: ۱. ورود به سامانه و انتخاب گزینه «ثبت درخواست فردی». ۲. تکمیل فرم اطلاعات شخصی و گذرنامه به زبان انگلیسی. ۳. بارگذاری فایل اسکن گذرنامه و عکس پرسنلی با استانداردهای مشخص شده. ۴. انتخاب محل دریافت روادید (کنسولگری یا فرودگاه). ۵. تایید نهایی و دریافت کد رهگیری ۱۰ رقمی. پس از این مراحل، درخواست به کارشناسان مربوطه ارجاع داده می‌شود. متقاضی باید منتظر تغییر وضعیت درخواست در سامانه بماند و پس از دریافت تاییدیه، برای پرداخت وجه و دریافت برگه نهایی ویزا به محل انتخاب شده مراجعه نماید.

کد رهگیری یک شناسه ۱۰ رقمی منحصر به فرد است که بلافاصله پس از اتمام مراحل ثبت‌نام در سامانه به متقاضی نمایش داده شده و به ایمیل او ارسال می‌گردد. این کد به منزله شماره پرونده مسافر است و برای هرگونه پیگیری وضعیت درخواست، ویرایش اطلاعات (قبل از بررسی) و یا چاپ برگه تاییدیه الزامی است. بدون داشتن این کد، امکان بازیابی اطلاعات در سامانه وجود ندارد. متقاضیان باید این کد را تا زمان خروج نهایی از ایران نزد خود نگه دارند، زیرا در صورت نیاز به تمدید ویزا در داخل کشور، ارائه این کد به پلیس مهاجرت ضروری است.

زمان استاندارد برای پردازش درخواست‌های روادید الکترونیکی بین ۳ تا ۱۰ روز کاری است. این زمان بسته به ملیت متقاضی، نوع روادید درخواستی و ترافیک کاری کنسولگری‌ها متفاوت است. برای مثال، روادیدهای گردشگری معمولاً سریع‌تر (حدود ۳ تا ۵ روز) پردازش می‌شوند، در حالی که روادیدهای کار یا تحصیلی ممکن است به استعلامات بیشتری نیاز داشته باشند. لازم به ذکر است که روزهای جمعه و تعطیلات رسمی ایران در محاسبه زمان کاری لحاظ نمی‌شوند. توصیه می‌شود مسافران حداقل دو هفته قبل از تاریخ پرواز خود، نسبت به ثبت درخواست اقدام کنند تا با مشکل مواجه نشوند.

در سامانه evisa، درخواست شما می‌تواند چندین وضعیت داشته باشد: ۱. 'Waiting for Verification' به معنای انتظار برای بررسی اولیه. ۲. 'Accepted' یعنی درخواست تایید شده و آماده صدور است. ۳. 'Rejected' به معنای رد درخواست است. ۴. 'Referred' به این معنی است که باید به صورت حضوری به کنسولگری مراجعه کنید یا مدارک تکمیلی ارائه دهید. ۵. 'Issued' یعنی روادید صادر شده است. متقاضیان باید به طور مرتب با استفاده از کد رهگیری، وضعیت خود را چک کنند تا در صورت نیاز به اصلاح مدارک، سریعاً اقدام نمایند.

برای پیگیری، باید به صفحه اصلی سامانه evisa.mfa.ir مراجعه کرده و بر روی گزینه 'Check Application Status' کلیک کنید. در این بخش، وارد کردن سه مورد الزامی است: کد رهگیری (Tracking Code)، شماره گذرنامه و آدرس ایمیلی که در هنگام ثبت‌نام استفاده شده است. پس از وارد کردن این اطلاعات و کد امنیتی، آخرین وضعیت پرونده به همراه جزئیات مربوط به تایید یا عدم تایید نمایش داده می‌شود. اگر وضعیت به 'Accepted' تغییر کرده باشد، می‌توانید برگه تاییدیه را دانلود و چاپ کنید که برای ارائه به ایرلاین و افسر مهاجرت ضروری است.

در صورتی که متقاضی کد رهگیری خود را فراموش یا گم کند، می‌تواند از بخش 'Recovery Tracking Code' در سامانه استفاده کند. برای این کار نیاز به وارد کردن شماره گذرنامه، تاریخ تولد و آدرس ایمیل ثبت شده است. سامانه پس از انطباق اطلاعات، کد رهگیری را مجدداً به ایمیل متقاضی ارسال می‌کند. اگر به هر دلیلی ایمیل در دسترس نباشد، متقاضی باید با پشتیبانی فنی سامانه یا نزدیک‌ترین نمایندگی جمهوری اسلامی ایران تماس بگیرد، زیرا ایجاد درخواست جدید با همان شماره گذرنامه ممکن است توسط سیستم به عنوان درخواست تکراری مسدود شود.

امکان ویرایش اطلاعات تنها تا زمانی وجود دارد که درخواست در وضعیت 'Waiting for Verification' باشد. به محض اینکه کارشناس وزارت امور خارجه بررسی پرونده را آغاز کند، فیلدهای اطلاعاتی قفل شده و دیگر قابل تغییر نخواهند بود. اگر متقاضی متوجه اشتباه فاحشی در اطلاعات (مانند شماره پاسپورت یا نام) شود و وضعیت درخواست تغییر کرده باشد، بهترین راه این است که منتظر نتیجه بماند و در صورت ریجکت شدن، دوباره با اطلاعات صحیح ثبت‌نام کند. در برخی موارد، مراجعه حضوری به کنسولگری انتخابی نیز می‌تواند برای اصلاحات جزئی راهگشا باشد.

آژانس‌های مسافرتی معتبر در ایران به عنوان واسط و تسهیل‌گر عمل می‌کنند. آن‌ها دارای پنل اختصاصی در سامانه وزارت امور خارجه هستند و می‌توانند برای اتباع خارجی درخواست ویزا ثبت کنند. استفاده از خدمات آژانس (به ویژه برای اتباع کشورهای پرریسک یا کسانی که نیاز به دعوت‌نامه دارند) شانس تایید درخواست را به شدت افزایش می‌دهد، زیرا آژانس مسئولیت مسافر را بر عهده گرفته و تضمین‌های لازم را به وزارتخانه ارائه می‌دهد. همچنین آژانس‌ها می‌توانند در صورت بروز مشکل فنی یا اداری، پیگیری‌های مستقیم و سریع‌تری را از طریق مرکز انجام دهند.

برای جلوگیری از خطای سیستم، عکس پرسنلی باید رنگی، با زمینه سفید، تمام‌رخ و با فرمت JPG/JPEG باشد. حجم فایل نباید بیشتر از ۵۰۰ کیلوبایت و ابعاد آن باید حداقل ۴۰۰ در ۶۰۰ پیکسل باشد. اسکن گذرنامه نیز باید فقط از صفحه اول (دارای مشخصات)، با وضوح بالا، بدون بازتاب نور فلاش و با حجم حداکثر ۵۰۰ کیلوبایت بارگذاری شود. استفاده از عکس‌های سلفی، عکس‌های دارای عینک آفتابی یا کلاه، و اسکن‌های تار باعث رد خودکار درخواست توسط سیستم یا کارشناس مربوطه می‌شود. دقت در این جزئیات فنی، اولین قدم برای موفقیت در اخذ ویزاست.

این خطا زمانی رخ می‌دهد که یک درخواست فعال یا پردازش شده با همان شماره گذرنامه در پایگاه داده سامانه وجود داشته باشد. این اتفاق معمولاً به دو دلیل می‌افتد: یا متقاضی قبلاً درخواستی ثبت کرده که هنوز منقضی نشده است، و یا آژانس مسافرتی دیگری برای او اقدام کرده است. برای رفع این مشکل، ابتدا باید وضعیت درخواست قبلی را پیگیری و در صورت لزوم آن را لغو کرد. اگر هیچ درخواستی ثبت نکرده‌اید و با این خطا مواجه شدید، احتمالاً خطای دیتابیس رخ داده که باید از طریق بخش پشتیبانی فنی سایت گزارش شود تا رکورد قبلی پاک گردد.

سامانه روادید الکترونیکی ایران برای اجرا در نسخه‌های به‌روز مرورگرهای Google Chrome و Mozilla Firefox بهینه‌سازی شده است. استفاده از مرورگرهای قدیمی مانند Internet Explorer یا نسخه‌های غیررسمی مرورگرهای موبایل ممکن است باعث بروز اختلال در بارگذاری فرم‌ها، عدم نمایش کد امنیتی (Captcha) یا خطا در هنگام آپلود مدارک شود. همچنین توصیه می‌شود در هنگام ثبت درخواست، فیلترشکن (VPN) خود را خاموش کنید تا از تداخل در پروتکل‌های امنیتی سایت و تغییر ناگهانی IP که ممکن است منجر به خروج خودکار از سیستم شود، جلوگیری نمایید.

ابتدا پوشه Spam یا Junk ایمیل خود را چک کنید، زیرا بسیاری از سرورهای ایمیل، پیام‌های خودکار سامانه را به عنوان هرزنامه شناسایی می‌کنند. اگر ایمیل را پیدا نکردید، ممکن است آدرس ایمیل را در هنگام ثبت‌نام اشتباه وارد کرده باشید. در این حالت، اگر کد رهگیری را در صفحه نهایی یادداشت نکرده‌اید، باید از گزینه بازیابی کد رهگیری استفاده کنید. اگر باز هم موفق نشدید، از ثبت‌نام مجدد خودداری کنید و با بخش IT وزارت امور خارجه تماس بگیرید، زیرا ثبت‌نام‌های مکرر با یک شماره پاسپورت باعث مسدود شدن موقت پروفایل شما در سامانه می‌شود.

بله، وب‌سایت به صورت Responsive طراحی شده و در گوشی‌های اندروید و iOS قابل دسترسی است. با این حال، به دلیل نیاز به بارگذاری فایل‌های دقیق (اسکن پاسپورت و عکس) و تکمیل فرم‌های طولانی به زبان انگلیسی، توصیه می‌شود برای کاهش ضریب خطا از کامپیوتر یا لپ‌تاپ استفاده کنید. در نسخه موبایل، گاهی اوقات انتخاب تاریخ از تقویم شمسی/میلادی یا آپلود فایل‌های حجیم با مشکل مواجه می‌شود. اگر مجبور به استفاده از موبایل هستید، حتماً از مرورگر کروم استفاده کرده و گزینه 'Desktop Site' را فعال کنید تا چیدمان سایت بهینه شود.

این خطا یکی از رایج‌ترین مشکلات کاربران است و زمانی رخ می‌دهد که زمان نشست (Session) شما در صفحه طولانی شده باشد یا کش مرورگر باعث نمایش یک کد امنیتی منقضی شده گردد. کد امنیتی یا Captcha برای جلوگیری از ورود ربات‌ها طراحی شده و حساس به زمان است. برای رفع این مشکل، صفحه را مجدداً بارگذاری (Refresh) کنید، کد جدید را با دقت وارد نمایید و مطمئن شوید که کیبورد شما در حالت انگلیسی قرار دارد. اگر مشکل برطرف نشد، پاک کردن حافظه کش (Cache) مرورگر یا استفاده از حالت Incognito/Private می‌تواند راه حل نهایی باشد.

سامانه محدودیت ۵۰۰ کیلوبایتی برای هر فایل دارد. برای کاهش حجم اسکن گذرنامه یا عکس بدون افت کیفیت فاحش، می‌توانید از ابزارهای آنلاین مانند 'TinyJPG' یا نرم‌افزارهای ساده‌ای مثل 'Paint' در ویندوز استفاده کنید. در نرم‌افزار Paint، با استفاده از گزینه 'Resize' و کاهش درصد ابعاد، حجم فایل به شدت کاهش می‌یابد. دقت کنید که متن‌های روی گذرنامه باید کاملاً خوانا باشند و عکس پرسنلی نباید شطرنجی شود. اگر فایل شما بیش از حد فشرده شود و وضوح خود را از دست بدهد، توسط کارشناس ویزا رد خواهد شد.

در حال حاضر، سامانه evisa.mfa.ir مستقیماً به درگاه پرداخت بین‌المللی (مانند Visa یا Mastercard) متصل نیست. پرداخت هزینه روادید معمولاً به دو صورت انجام می‌شود: ۱. پرداخت نقدی (به یورو یا دلار) در کانترهای بانکی مستقر در فرودگاه‌های ایران (برای ویزای فرودگاهی). ۲. واریز به حساب بانکی سفارت یا کنسولگری ایران در کشور مبدأ و ارائه فیش واریزی در زمان تحویل ویزا. البته برخی آژانس‌های مسافرتی امکان پرداخت ریالی یا ارزی را برای مشتریان خود فراهم می‌کنند، اما در خود سامانه دولتی، فعلاً درگاه پرداخت آنلاین فعال برای کارت‌های خارجی وجود ندارد.

هزینه روادید ایران ثابت نیست و بر اساس اصل «عمل متقابل» تعیین می‌شود؛ به این معنا که هزینه ویزا برای اتباع هر کشور بستگی دارد به هزینه‌ای که آن کشور از اتباع ایرانی برای صدور ویزا دریافت می‌کند. به طور میانگین، هزینه ویزای گردشگری برای اکثر اتباع اروپایی بین ۵۰ تا ۷۵ یورو است. این مبلغ برای اتباع کشورهایی مثل چین حدود ۱۰۰ دلار و برای برخی دیگر متفاوت است. لازم به ذکر است که این مبلغ تنها هزینه «حق صدور» است و هزینه‌های جانبی مانند بیمه مسافرتی یا خدمات آژانس (در صورت استفاده) به آن اضافه می‌گردد.

خیر، طبق قوانین بین‌المللی کنسولی، هزینه‌ای که بابت بررسی پرونده و خدمات روادید پرداخت می‌شود، تحت هیچ شرایطی مسترد نخواهد شد. این هزینه بابت فرآیند اداری و بررسی مدارک توسط کارشناسان دریافت می‌شود، نه لزوماً برای صدور قطعی ویزا. بنابراین، اگر درخواست مسافری به دلایل امنیتی یا نقص مدارک رد شود، وجه پرداختی در کنسولگری یا فرودگاه بازگردانده نمی‌شود. به همین دلیل توصیه می‌شود متقاضیان قبل از پرداخت هرگونه وجه، از کامل بودن مدارک و صحت اطلاعات وارد شده در سامانه اطمینان حاصل کنند تا ریسک مالی خود را کاهش دهند.

داشتن بیمه مسافرتی معتبر که پوشش‌دهنده هزینه‌های درمانی در ایران (از جمله کرونا و حوادث) باشد، برای تمام اتباع خارجی الزامی است. هزینه این بیمه بسته به سن مسافر، مدت اقامت و سقف پوشش مالی، معمولاً بین ۱۰ تا ۲۰ یورو متغیر است. مسافران می‌توانند این بیمه را به صورت آنلاین از شرکت‌های ایرانی تهیه کنند یا در لحظه ورود به فرودگاه از باجه‌های بیمه مستقر در سالن ترانزیت خریداری نمایند. نکته مهم این است که بیمه‌های بین‌المللی حتماً باید نام 'Iran' را در لیست کشورهای تحت پوشش خود به صراحت ذکر کرده باشند، در غیر این صورت پذیرفته نمی‌شوند.

به طور کلی، هزینه پایه روادید (Visa Fee) در کنسولگری و فرودگاه یکسان است و بر اساس مصوبات وزارت امور خارجه تعیین می‌شود. اما دریافت ویزا در فرودگاه ممکن است شامل هزینه‌های جانبی اندکی بابت خدمات بانکی یا صدور سریع باشد. مزیت کنسولگری در این است که مسافر با خیالی آسوده و ویزای آماده سفر می‌کند، اما ممکن است هزینه رفت‌وآمد به سفارت را متحمل شود. در مقابل، ویزای فرودگاهی راحت‌تر است اما ریسک معطلی در صف‌های طولانی و یا احتمال ریجکت شدن در لحظه ورود را به همراه دارد که می‌تواند منجر به دیپورت شدن با هزینه شخصی مسافر شود.

بله، در سیستم روادید ایران، برای هر گذرنامه مستقل، یک ویزای جداگانه صادر می‌شود و هزینه آن نیز به طور کامل دریافت می‌گردد. حتی اگر نوزاد در گذرنامه والدین همراه باشد (که امروزه در اکثر کشورها منسوخ شده و کودکان پاسپورت مستقل دارند)، باز هم برای او درخواست جداگانه ثبت شده و هزینه ویزا دریافت می‌شود. البته در برخی توافقات دوجانبه بین ایران و سایر کشورها، ممکن است تخفیفاتی برای رده‌های سنی خاص یا ویزاهای گروهی در نظر گرفته شود، اما قاعده کلی بر پرداخت هزینه کامل برای هر فرد متقاضی، فارغ از سن اوست.

اگر مسافری قصد داشته باشد مدت اقامت خود را در ایران تمدید کند، باید به اداره پلیس مهاجرت و گذرنامه در شهرهای بزرگ مراجعه نماید. هزینه تمدید روادید در حال حاضر مبلغی در حدود ۵۰۰,۰۰۰ تا ۱,۰۰۰,۰۰۰ ریال (به علاوه هزینه‌های پوشه و فرم‌ها) است که باید به حساب خزانه واریز شود. این مبلغ نسبت به هزینه اولیه ویزا بسیار ناچیز است. تمدید ویزا معمولاً برای یک یا دو بار و هر بار به مدت ۳۰ روز امکان‌پذیر است، مشروط بر اینکه پلیس مهاجرت با دلایل مسافر (گردشگری، درمان و غیره) موافقت نماید.

خیر، به دلیل تحریم‌های بانکی، سیستم بانکی ایران به شبکه جهانی سوئیفت، Visa و Mastercard متصل نیست. بنابراین مسافران نمی‌توانند در فرودگاه یا دفاتر دولتی از کارت‌های اعتباری بین‌المللی خود استفاده کنند. تمام پرداخت‌ها در مرزهای ورودی باید به صورت نقد (اسکناس یورو، دلار یا در برخی موارد درهم و پوند) انجام شود. توصیه می‌شود مسافران همیشه مقدار کافی ارز نقدی همراه داشته باشند. البته برخی صرافی‌ها در فرودگاه ممکن است خدمات تبدیل ارز ارائه دهند، اما برای پرداخت هزینه ویزا، داشتن اسکناس‌های نو و معتبر ارزی الزامی است.

هزینه روادید برای اتباع کشورهای همسایه تابع قوانین و توافقات خاص منطقه‌ای است. برای مثال، اتباع افغانستان و پاکستان فرآیند متفاوتی را طی می‌کنند و هزینه‌های آن‌ها بسته به نوع ویزا (تجاری، زیارتی یا ورود) متفاوت است. این اتباع معمولاً نمی‌توانند ویزای فرودگاهی دریافت کنند و باید حتماً به نمایندگی‌های ایران در کشور خود مراجعه کنند. هزینه‌ها برای این افراد معمولاً به صورت ارزی (دلار) دریافت می‌شود. همچنین برای زائران پاکستانی در ایام خاص مانند اربعین، تسهیلات و تخفیفات ویژه‌ای در نظر گرفته می‌شود که از طریق سامانه و دفاتر معتبر اطلاع‌رسانی می‌گردد.

باید بین «اعتبار ورود» و «مدت اقامت» تمایز قائل شد. اعتبار ورود معمولاً ۳ ماه (۹۰ روز) از تاریخ صدور است؛ یعنی مسافر ۹۰ روز فرصت دارد تا وارد خاک ایران شود. اما مدت اقامت مجاز، مدتی است که مسافر می‌تواند در ایران بماند که معمولاً برای ویزاهای گردشگری ۳۰ روز تعیین می‌شود. اگر مسافر در روز ۸۹‌ام اعتبار ویزا وارد ایران شود، باز هم می‌تواند به مدت ۳۰ روز کامل در کشور بماند. این اطلاعات به وضوح در برگه ویزای الکترونیکی درج شده است و تخطی از آن غیرقانونی بوده و مشمول جریمه‌های سنگین پلیس مهاجرت خواهد بود.

قانون نوشته شده‌ای برای فاصله زمانی بین دو درخواست وجود ندارد، اما توصیه می‌شود اگر درخواست شما رد شد، بلافاصله اقدام به ثبت مجدد نکنید، مگر اینکه مطمئن باشید علت رد شدن، نقص در مدارک یا اشتباه تایپی بوده است. اگر ریجکت شدن به دلایل امنیتی یا عدم احراز صلاحیت باشد، ثبت‌نام‌های مکرر تنها باعث حساسیت بیشتر سیستم می‌شود. در چنین مواردی بهتر است حداقل ۲ تا ۴ هفته صبر کرده و در درخواست جدید، مدارک محکم‌تری (مانند دعوت‌نامه رسمی یا رزرو قطعی هتل) ارائه دهید یا از طریق یک آژانس مسافرتی معتبر اقدام کنید.

اقامت بیش از مدت تعیین شده در ویزا، نقض قوانین مهاجرتی ایران محسوب می‌شود. مسافرانی که بیش از حد مجاز در ایران بمانند، در هنگام خروج در مرز یا فرودگاه متوقف شده و به مراجع قضایی یا پلیس مهاجرت مستقر در فرودگاه ارجاع داده می‌شوند. جریمه اقامت غیرقانونی به ازای هر شب اضافه، مبلغ مشخصی (در حال حاضر حدود ۲۰۰,۰۰۰ تا ۴۵۰,۰۰۰ تومان برای هر شب) است. علاوه بر جریمه نقدی، ممکن است نام مسافر در لیست سیاه قرار گرفته و برای مدت ۱ تا ۵ سال از ورود مجدد او به ایران جلوگیری شود. بنابراین تمدید ویزا قبل از انقضا الزامی است.

خیر، طبق قوانین جمهوری اسلامی ایران، انجام هرگونه فعالیت انتفاعی، استخدام در شرکت‌ها یا ثبت‌نام در مراکز آموزشی با روادید گردشگری (Type B) ممنوع است. هر نوع فعالیت باید با ویزای متناسب با آن انجام شود؛ مثلاً برای کار باید ویزای نوع F و برای تحصیل ویزای نوع E دریافت کرد. در صورت مشاهده فعالیت غیرقانونی، فرد متخلف بازداشت، جریمه و از کشور اخراج (Deport) خواهد شد. همچنین کارفرمایی که اتباع خارجی بدون مجوز کار را استخدام کند، با جریمه‌های سنگین نقدی و حبس مواجه می‌شود. تغییر نوع ویزا در داخل کشور نیز به ندرت و تحت شرایط خاص امکان‌پذیر است.

طبق قانون مدنی ایران، دولت ایران تابعیت مضاعف را به رسمیت نمی‌شناسد. این بدان معناست که اگر فردی دارای شناسنامه و گذرنامه ایرانی باشد، از نظر قانون ایران فقط «ایرانی» محسوب می‌شود و باید با گذرنامه ایرانی خود به کشور سفر کند. این افراد نمی‌توانند با گذرنامه خارجی خود درخواست ویزای ایران کنند. اگر فردی که اصالتاً ایرانی است با گذرنامه خارجی و ویزا وارد شود و هویت ایرانی او احراز گردد، ممکن است با مشکلات حقوقی مواجه شود. این افراد برای سفر به ایران باید نسبت به دریافت یا تمدید گذرنامه ایرانی خود از طریق سامانه میخک اقدام کنند.

مناطق آزاد تجاری-صنعتی ایران مانند جزایر کیش، قشم و چابهار دارای قوانین ویژه‌ای هستند. اتباع اکثر کشورها برای ورود مستقیم به این مناطق (از طریق مرزهای هوایی یا دریایی بین‌المللی) نیاز به اخذ روادید قبلی ندارند و می‌توانند مجوز اقامت ۱۴ روزه را در لحظه ورود دریافت کنند. اما باید توجه داشت که این مجوز فقط برای تردد در محدوده همان منطقه آزاد معتبر است. اگر مسافری بخواهد از این مناطق به سرزمین اصلی (مثلاً تهران یا اصفهان) سفر کند، حتماً باید از قبل روادید الکترونیکی خود را از طریق سامانه evisa دریافت کرده باشد، در غیر این صورت اجازه خروج از جزیره به سمت سرزمین اصلی را نخواهد داشت.

طبق قوانین جاری، افرادی که در گذرنامه خود دارای مهر ورود یا خروج اسرائیل، ویزای این کشور یا هرگونه مدرکی دال بر سفر به سرزمین‌های اشغالی در ۱۲ ماه گذشته باشند، اجازه ورود به ایران را نخواهند داشت و درخواست ویزای آن‌ها رد خواهد شد. اگر از آخرین سفر فرد به اسرائیل بیش از یک سال گذشته باشد، منعی برای صدور ویزا وجود ندارد، اما ممکن است فرد مورد مصاحبه یا بررسی‌های امنیتی بیشتری قرار گیرد. با توجه به اینکه اسرائیل نیز در حال حاضر مهر فیزیکی در پاسپورت نمی‌زند، ملاک بررسی سوابق سفری و اظهارات متقاضی در فرم‌های درخواستی است.

حتی با داشتن ویزای معتبر، تصمیم نهایی برای اجازه ورود به هر کشوری بر عهده افسر مهاجرت در مرز است. اگر به هر دلیلی (امنیتی، بهداشتی یا نقص مدارک) از ورود مسافر جلوگیری شود، ایرلاینی که مسافر را آورده موظف است او را به اولین مقصد ممکن یا کشور مبدأ بازگرداند. در این حالت مسافر حق اعتراض کتبی به نمایندگی‌های دیپلماتیک را دارد، اما این اعتراض مانع از بازگشت فوری او نمی‌شود. برای جلوگیری از این اتفاق، مسافران باید تمام مدارک پشتیبان شامل رزرو هتل، بلیط برگشت و تمکن مالی کافی را به همراه داشته باشند تا در صورت سوال افسر مرزی، ارائه دهند.