قابلیت Do not disturb ایفون؛ راهنمای کامل فعال‌سازی

فیلتر Focus (Focus Filters) از iOS 16 اضافه شد. این قابلیت فقط اعلان‌ها را کنترل نمی‌کند و محتوای داخل خود اپ‌ها را هم تغییر می‌دهد. وقتی «مزاحم نشوید» یا هر حالت دیگری روشن می‌شود، فیلترهای تعریف‌شده همزمان اعمال می‌شوند.

برای تنظیم آن به Settings ← Focus بروید و حالت مورد نظر را انتخاب کنید. در پایین صفحه بخش Focus Filters قرار دارد. با زدن Add Filter فهرستی از اپ‌ها و تنظیمات سیستمی را می‌بینید که می‌توانید برایشان فیلتر بسازید.

در اپ Calendar می‌توانید فقط تقویم‌های مشخصی را نشان دهید. مثلاً در ساعت‌های کاری فقط تقویم کار دیده می‌شود و رویدادهای شخصی پنهان می‌مانند. در Mail می‌توانید فقط حساب‌های ایمیل انتخاب‌شده را نمایش دهید تا ایمیل‌های شخصی حواستان را پرت نکنند.

در Messages هم می‌توانید فقط گفتگو با افراد مجاز را ببینید. در Safari می‌توانید یک گروه تب مشخص را به حالت Focus وصل کنید. با این کار منابع کاری و سایت‌های سرگرمی از هم جدا می‌مانند و هنگام تمرکز تب‌های نامرتبط باز نمی‌شوند.

فیلترها به اپ‌ها محدود نیستند. می‌توانید با فعال شدن یک حالت، Dark Mode را روشن کنید یا Low Power Mode را فعال کنید تا باتری در طول شب یا سفر بیشتر دوام بیاورد. در مدل‌هایی که Always-On Display دارند، می‌توان این نمایشگر را هم تحت کنترل فیلتر درآورد.

برخی اپ‌های شخص ثالث هم از این قابلیت پشتیبانی می‌کنند. اگر اپی فیلتر Focus را پشتیبانی کند، در همان فهرست Add Filter ظاهر می‌شود و می‌توانید رفتارش را تنظیم کنید. اپ‌هایی که این امکان را اضافه نکرده‌اند در فهرست دیده نمی‌شوند.

یک نکته مهم این است که فیلتر فقط تا زمانی که حالت Focus فعال است اعمال می‌شود. با خاموش شدن حالت، همه چیز به وضعیت عادی برمی‌گردد و داده‌ای حذف نمی‌شود. فقط نمایش آن موقتاً محدود شده است.

اگر ایمیل یا رویدادی را در اپ نمی‌بینید، قبل از نگرانی بررسی کنید که حالت Focus فعال نباشد. این یکی از دلایل رایج تصور اشتباه از «گم شدن» پیام‌ها یا رویدادهاست. با خاموش کردن حالت یا حذف فیلتر، همه چیز دوباره نمایش داده می‌شود.

پیشنهاد عملی این است که برای شروع فقط یک فیلتر بسازید، مثلاً جداسازی تقویم کار از تقویم شخصی. بعد از یکی دو هفته استفاده، فیلترهای دیگر را اضافه کنید. این روش از پیچیده شدن بیش از حد تنظیمات جلوگیری می‌کند.

از iOS 15 به بعد، آیفون می‌تواند به دیگران نشان دهد که اعلان‌هایتان بی‌صدا شده است. این قابلیت Focus Status نام دارد. هدفش این است که مخاطب بداند چرا پاسخ نمی‌دهید و فکر نکند پیامش را نادیده گرفته‌اید.

وقتی این گزینه روشن باشد و فردی در Messages برایتان پیام بفرستد، زیر گفتگو عبارتی مثل «اعلان‌های این شخص بی‌صدا شده‌اند» را می‌بیند. نام حالت Focus یا دلیل فعال بودنش نمایش داده نمی‌شود. فقط همین مقدار اطلاعات به طرف مقابل می‌رسد.

برای کنترل آن به Settings ← Focus ← Focus Status بروید. این گزینه برای هر حالت جدا قابل تنظیم است. می‌توانید در «مزاحم نشوید» آن را روشن بگذارید و در حالتی که نمی‌خواهید دیگران بفهمند، خاموشش کنید.

کنار این قابلیت، گزینه Notify Anyway (به‌هرحال اطلاع بده) قرار دارد. فرستنده با دیدن پیام وضعیت می‌تواند آن را انتخاب کند. در این صورت پیام او با اولویت بالاتر ارسال می‌شود و علیرغم Focus فعال، اعلانش به دستتان می‌رسد.

این سازوکار برای مواقع اضطراری طراحی شده است، اما اختیار آن دست فرستنده است. اگر فردی بی‌دلیل از آن استفاده کند، می‌توانید او را در فهرست افراد مجاز قرار ندهید یا گفتگو را بی‌صدا کنید. برای کاهش مزاحمت، از همان ابتدا افراد مهم را مستقیم در تنظیمات مجاز کنید.

این قابلیت فقط در اپ‌هایی کار می‌کند که از آن پشتیبانی می‌کنند. Messages پشتیبانی کامل دارد و برخی اپ‌های پیام‌رسان دیگر هم با گرفتن مجوز می‌توانند از آن استفاده کنند. در اپ‌هایی که این امکان را اضافه نکرده‌اند، وضعیت شما نمایش داده نمی‌شود.

از نظر حریم خصوصی، اپ‌ها فقط وقتی به وضعیتتان دسترسی دارند که شما اجازه داده باشید. در همان صفحه Focus Status می‌توانید فهرست اپ‌هایی را که درخواست دسترسی کرده‌اند ببینید و دسترسی هر کدام را جداگانه قطع کنید.

اگر شغلتان به پاسخ‌گویی سریع وابسته است، روشن بودن این گزینه در حالت‌های کاری می‌تواند انتظار مخاطبان را مدیریت کند. اگر برعکس، نمی‌خواهید کسی از زمان‌های استراحتتان باخبر شود، آن را در حالت‌های شخصی خاموش بگذارید.

اگر بیش از یک دستگاه اپل دارید، تنظیمات «مزاحم نشوید» می‌تواند بین همه آن‌ها هماهنگ باشد. در این حالت با روشن کردن حالت روی آیفون، همان حالت روی آیپد، مک و اپل‌واچ هم فعال می‌شود و لازم نیست برای هر دستگاه جداگانه اقدام کنید.

گزینه مربوطه Share Across Devices نام دارد و در Settings ← Focus قرار دارد. برای کار کردن آن، همه دستگاه‌ها باید با یک Apple ID وارد شده باشند. دستگاه‌ها باید نسخه‌ای از سیستم‌عامل داشته باشند که Focus را پشتیبانی می‌کند.

این هماهنگی مشکل رایجی را حل می‌کند: آیفون ساکت است، اما مک هنوز با هر پیام صدا می‌دهد. با همگام‌سازی، اعلان‌ها روی همه دستگاه‌ها همزمان بی‌صدا می‌شوند و تمرکزتان در طول کار روی لپ‌تاپ حفظ می‌شود.

روی مک، تنظیمات Focus در System Settings بخش Focus قرار دارد. مسیر دقیق بسته به نسخه macOS ممکن است متفاوت باشد. در صفحه Control Center مک هم می‌توانید با یک کلیک حالت را روشن یا خاموش کنید و تغییر روی آیفون هم اعمال می‌شود.

اپل‌واچ حالت فعال آیفون را دنبال می‌کند. با روشن شدن Focus روی گوشی، ساعت هم لرزش و صدای اعلان‌ها را قطع می‌کند. اگر بخواهید، می‌توانید در تنظیمات اپ Watch این رفتار را تغییر دهید تا ساعت مستقل از گوشی عمل کند.

یک نکته کاربردی درباره ساعت وجود دارد. در شب، اگر می‌خواهید آلارم ساعت یا ثبت خواب کار کند، حالت Sleep را روی همان دستگاه فعال نگه دارید. همگام‌سازی معمولاً مشکلی ایجاد نمی‌کند، اما بهتر است پس از اولین تنظیم، یک بار روی همه دستگاه‌ها نتیجه را بررسی کنید.

گاهی همگام‌سازی با تأخیر انجام می‌شود یا یکی از دستگاه‌ها حالت را دریافت نمی‌کند. دلیل معمول آن قطع بودن اینترنت، تفاوت Apple ID یا قدیمی بودن نسخه سیستم‌عامل است. به‌روزرسانی دستگاه‌ها و خاموش و روشن کردن گزینه Share Across Devices معمولاً مشکل را برطرف می‌کند.

اگر ترجیح می‌دهید هر دستگاه کاملاً مستقل باشد، این گزینه را خاموش کنید. برای مثال ممکن است بخواهید مک در ساعات کاری ساکت بماند، اما آیفون همچنان اعلان‌های خانوادگی را نمایش دهد.

از iOS 15 اپل دسته‌ای از اعلان‌ها را با عنوان Time Sensitive معرفی کرد. این‌ها اعلان‌هایی هستند که اگر دیر دیده شوند ارزش خود را از دست می‌دهند، مثل هشدار امنیتی حساب، رسیدن پیک، کد ورود یا یادآوری تحویل کودک.

اپ‌ها می‌توانند اعلان خود را با این برچسب ارسال کنند. این اعلان‌ها بلافاصله نمایش داده می‌شوند و در پیش‌فرض می‌توانند از سد Focus عبور کنند. به همین دلیل گاهی با وجود روشن بودن «مزاحم نشوید»، اعلانی از یک اپ می‌رسد و کاربر تعجب می‌کند.

این رفتار قابل کنترل است. در Settings ← Focus، حالت مورد نظر را باز کنید و به بخش Apps بروید. در آنجا گزینه Time Sensitive Notifications وجود دارد. اگر آن را خاموش کنید، این اعلان‌ها هم مثل بقیه بی‌صدا می‌شوند.

بسته به نسخه iOS ممکن است جای این گزینه کمی فرق کند.

راه دیگر کنترل، تنظیم اعلان هر اپ است. در Settings ← Notifications اپ را انتخاب کنید و گزینه Time Sensitive Notifications را برای همان اپ خاموش کنید. این کار برای اپ‌هایی مفید است که از این برچسب برای تبلیغات سوءاستفاده می‌کنند.

برای اعلان‌های کم‌اهمیت، قابلیت Scheduled Summary (خلاصه زمان‌بندی‌شده) وجود دارد. اعلان‌های غیرفوری به‌جای رسیدن لحظه‌ای، در ساعت‌هایی که شما تعیین می‌کنید یک‌جا نمایش داده می‌شوند. مثلاً صبح و عصر دو بار خلاصه می‌گیرید.

مسیر آن Settings ← Notifications ← Scheduled Summary است. بعد از فعال‌سازی، اپ‌هایی را که می‌خواهید در خلاصه بیایند انتخاب می‌کنید. اپ‌هایی مثل شبکه‌های اجتماعی یا فروشگاه‌ها گزینه‌های مناسبی برای این کار هستند. پیام‌های مستقیم افراد مهم را بهتر است در خلاصه نگذارید.

ترکیب این دو قابلیت روش مؤثری است. «مزاحم نشوید» جلوی قطع شدن تمرکز را می‌گیرد و خلاصه اعلان‌ها بعداً همه موارد کم‌اهمیت را یک‌جا به شما می‌رساند. نتیجه این است که اعلانی از دست نمی‌رود و در عین حال حواستان هم مدام پرت نمی‌شود.

پیشنهاد می‌شود پس از یک هفته استفاده، فهرست اپ‌های داخل خلاصه را مرور کنید. اگر اپی اعلان مهمی را دیر نشان داده، آن را از خلاصه خارج کنید و در فهرست مجاز Focus قرار دهید.

در iOS 16 اپل امکان اتصال ظاهر گوشی به حالت‌های Focus را اضافه کرد. یعنی با روشن شدن «مزاحم نشوید» یا هر حالت دیگر، نه‌تنها اعلان‌ها تغییر می‌کنند، بلکه تصویر صفحه قفل و چیدمان صفحه Home هم عوض می‌شود.

این قابلیت نشانه بصری خوبی است. با یک نگاه به صفحه قفل متوجه می‌شوید کدام حالت فعال است و لازم نیست منتظر دیدن آیکون کوچک بالای صفحه بمانید. این برای کسانی که چند حالت مختلف دارند بسیار کاربردی است.

برای اتصال صفحه قفل، به Settings ← Focus بروید و حالت را انتخاب کنید. در بخش Customize Screens گزینه Choose زیر Lock Screen را بزنید. سپس یکی از صفحه‌های قفل ساخته‌شده را انتخاب کنید یا صفحه جدیدی با عکس و ویجت دلخواه بسازید.

می‌توانید با نگه داشتن انگشت روی صفحه قفل، به حالت ویرایش بروید و از پایین صفحه، Focus را به آن وصل کنید. هر صفحه قفل فقط به یک حالت Focus مرتبط می‌شود. اگر آن را به حالت دیگری وصل کنید، اتصال قبلی جایگزین می‌شود.

بخش دوم، انتخاب صفحه‌های Home است. در همان صفحه Customize Screens، گزینه Choose زیر Home Screen به شما اجازه می‌دهد فقط صفحه‌های مشخصی از اپ‌ها نمایش داده شوند. مثلاً در حالت کار، صفحه‌ای که حاوی بازی و شبکه‌های اجتماعی است پنهان می‌شود.

این کار هیچ اپی را حذف نمی‌کند. صفحه‌های پنهان همچنان وجود دارند و با خاموش شدن حالت، دوباره دیده می‌شوند. همچنین اپ‌ها از طریق جستجو یا App Library همچنان در دسترس‌اند. بنابراین این روش بیشتر یک عامل کاهش وسوسه است تا یک قفل واقعی.

برای استفاده بهتر، یک صفحه Home مخصوص ابزارهای کاری بسازید که فقط اپ‌های ضروری و ویجت‌های مفید را داشته باشد. سپس همین صفحه را به حالت Work وصل کنید. برای «مزاحم نشوید» هم می‌توانید یک صفحه ساده و کم‌اپ در نظر بگیرید.

اگر بعد از ارتقا به iOS جدید این گزینه‌ها را نمی‌بینید، ممکن است نسخه سیستم‌عامل شما پایین‌تر از iOS 16 باشد. در این صورت ابتدا از Settings ← General ← Software Update نسخه را بررسی کنید.

علاوه بر زمان‌بندی ساده، آیفون روش‌های پیشرفته‌تری برای روشن کردن خودکار Focus دارد. دو راه اصلی آن Smart Activation (فعال‌سازی هوشمند) و اپ Shortcuts است. هر دو بدون دخالت دستی کار می‌کنند و برای کاربران حرفه‌ای مفیدند.

Smart Activation از iOS 16 در دسترس است. وقتی هنگام اضافه کردن زمان‌بندی (Add Schedule) آن را انتخاب کنید، آیفون با استفاده از اطلاعاتی مثل موقعیت، فعالیت‌های گذشته و الگوی استفاده تشخیص می‌دهد چه زمانی حالت باید روشن شود.

این سیستم از رفتار شما یاد می‌گیرد. اگر هر روز در ساعت مشخصی «مزاحم نشوید» را به‌صورت دستی روشن کنید، با گذشت زمان آن را به‌طور خودکار پیشنهاد می‌دهد. نتیجه همیشه دقیق نیست، پس بهتر است در روزهای اول عملکردش را زیر نظر داشته باشید.

اپ Shortcuts امکانات دقیق‌تری می‌دهد. در تب Automation می‌توانید یک اتوماسیون شخصی بسازید که ماشه آن روشن یا خاموش شدن یک حالت Focus است. به این ترتیب با فعال شدن «مزاحم نشوید» می‌توانید کارهای دیگری را هم اجرا کنید.

برای نمونه، می‌توانید تنظیم کنید که با روشن شدن حالت، روشنایی صفحه کاهش یابد، صدای رسانه کم شود یا Wi-Fi روشن بماند. با خاموش شدن حالت هم همه چیز به وضع قبل برگردد. این کارها دستی سخت و فراموش‌شدنی‌اند، اما در اتوماسیون ثابت اجرا می‌شوند.

جهت عکس هم ممکن است. در Shortcuts عملی به نام Set Focus وجود دارد که می‌تواند یک حالت را روشن یا خاموش کند. می‌توانید آن را به ماشه‌های دیگر مثل اتصال به شارژر، اتصال به بلوتوث ماشین یا رسیدن به یک مکان وصل کنید.

برای مثال، با وصل شدن آیفون به شارژر کنار تخت در ساعات شب، حالت Sleep روشن شود. این روش به‌ویژه برای کسانی که نمی‌خواهند به زمان‌بندی ثابت وابسته باشند مناسب است.

در تنظیم اتوماسیون‌ها دقت کنید که چند قانون با هم تداخل نداشته باشند. اگر دو اتوماسیون همزمان دو حالت متفاوت را روشن کنند، ممکن است نتیجه غیرمنتظره باشد. بهتر است برای هر هدف یک قانون ساده بسازید و آن را آزمایش کنید.

بسیاری از کاربران سه قابلیت «مزاحم نشوید»، سوئیچ بی‌صدا و حالت هواپیما را با هم اشتباه می‌گیرند. هر کدام هدف و رفتار متفاوتی دارند و انتخاب درست بین آن‌ها بستگی به نیازتان دارد.

سوئیچ بی‌صدا (Ring/Silent) کنار بدنه برخی مدل‌ها یا دکمه Action در مدل‌های جدیدتر قرار دارد. فقط صدای زنگ و هشدارها را قطع می‌کند و لرزش را باقی می‌گذارد. صفحه همچنان با اعلان روشن می‌شود و همه اعلان‌ها بدون فیلتر نمایش داده می‌شوند.

«مزاحم نشوید» رفتار هوشمندانه‌تری دارد. نه‌تنها صدا و لرزش را قطع می‌کند، بلکه معمولاً مانع روشن شدن صفحه قفل با اعلان هم می‌شود. اعلان‌ها بی‌صدا به مرکز اعلان‌ها می‌روند و بعداً قابل مشاهده‌اند. همچنین می‌توانید افراد و اپ‌های مجاز را مشخص کنید.

حالت هواپیما کاملاً متفاوت است. این حالت ارتباطات رادیویی گوشی مانند شبکه موبایل، Wi-Fi و بلوتوث را قطع می‌کند. در نتیجه تماس و پیام اصلاً به گوشی نمی‌رسد. فرد تماس‌گیرنده معمولاً پیام در دسترس نبودن را می‌شنود، در حالی که در «مزاحم نشوید» تماس به پیغام‌گیر می‌رود.

تفاوت مهم دیگر در مورد آلارم است. آلارم‌های ساعت در «مزاحم نشوید» و در حالت هواپیما همچنان کار می‌کنند. اما سوئیچ بی‌صدا ممکن است برخی صداها را بی‌اثر کند، بنابراین برای اطمینان صدای آلارم را قبل از خواب یک بار آزمایش کنید.

پس کدام را کجا استفاده کنیم؟ سوئیچ بی‌صدا برای جلسه کوتاه یا سینما مناسب است، زمانی که فقط نمی‌خواهید گوشی صدا بدهد. «مزاحم نشوید» برای ساعات تمرکز، خواب و کار عمیق بهتر است، چون هم صدا و هم حواس‌پرتی بصری را کنترل می‌کند.

حالت هواپیما برای پرواز یا وقتی لازم است گوشی از شبکه قطع شود به کار می‌رود. اگر فقط می‌خواهید ساکت بمانید ولی همچنان از اینترنت و پیام‌رسان‌ها استفاده کنید، هواپیما انتخاب مناسبی نیست.

می‌توانید این‌ها را ترکیب هم کنید. برای مثال در پرواز، حالت هواپیما را روشن کنید و Wi-Fi را به‌صورت دستی فعال نگه دارید، یا در جلسه‌ای مهم، سوئیچ بی‌صدا را به «مزاحم نشوید» اضافه کنید تا هیچ اعلانی صفحه را روشن نکند.

شناخت این تفاوت‌ها از دست رفتن تماس‌های مهم را کاهش می‌دهد.