حالت ریکاوری اندروید چیست؟ راهنمای کامل استفاده از Recovery Mode

بین سال‌های ۲۰۱۷ تا ۲۰۲۰، سامسونگ در سری‌های گلکسی S8 تا S20 یک دکمه فیزیکی مستقل با نام بیکسبی روی بدنه گوشی قرار داده بود که وظیفه فراخوانی دستیار صوتی بیکسبی را داشت. این دکمه در کنار دکمه‌های صدا، بخشی از ترکیب کلید ورود به حالت ریکاوری نیز محسوب می‌شد.

در این نسل از گوشی‌ها، چون دکمه Home فیزیکی که پیش‌تر در گلکسی S7 و مدل‌های قدیمی‌تر وجود داشت حذف شده بود، سامسونگ برای حفظ سه‌کلیدی بودن ترکیب ورود به ریکاوری، دکمه بیکسبی را جایگزین آن کرد.

بنابراین ترکیب صحیح در این بازه زمانی «Power + Volume Up + Bixby» بود، نه ترکیب قدیمی‌تر با دکمه Home.

بسیاری از آموزش‌های قدیمی که هنوز در اینترنت فارسی منتشر می‌شوند، این تغییر را لحاظ نکرده‌اند و کاربران گلکسی S8 تا S20 را سردرگم می‌کنند.

اگر گوشی شما در این بازه است و دکمه Home یا کلید جداگانه‌ای برای بیکسبی نمی‌بینید، به احتمال زیاد قاب یا نسخه گوشی شما متفاوت است.

از گلکسی S21 به بعد، سامسونگ به‌طور کامل دکمه فیزیکی بیکسبی را از بدنه گوشی حذف کرد و عملکرد آن را به یک فشار طولانی روی دکمه پاور یا یک اپلیکیشن مجزا منتقل کرد.

در نتیجه ترکیب ورود به ریکاوری در این مدل‌ها ساده‌تر شد و فقط شامل «Power + Volume Up» است.

این موضوع نشان می‌دهد که ترکیب کلید ورود به ریکاوری در گوشی‌های سامسونگ کاملاً به سال تولید و نسل گوشی وابسته است و نمی‌توان یک دستورالعمل ثابت برای همه مدل‌ها ارائه داد.

پیش از اقدام، بهتر است مدل دقیق گوشی خود را از طریق تنظیمات یا پشت بدنه گوشی بررسی کنید تا از ترکیب کلید درست مطمئن شوید.

با عرضه اندروید ۱۱، گوگل تغییراتی در نحوه مدیریت دسترسی‌های سطح پایین سیستم اعمال کرد که در برخی گوشی‌های سامسونگ روی رفتار حالت ریکاوری نیز تأثیر گذاشت. در این مدل‌ها، فشردن ترکیب کلید معمول همیشه کافی نیست و گوشی ممکن است تنها وارد یک صفحه میانی شود.

در چنین شرایطی، برخی کاربران گزارش داده‌اند که برای ورود کامل به منوی ریکاوری واقعی، لازم است ابتدا گوشی را از طریق کابل اورجینال USB به یک رایانه روشن متصل کنند و سپس ترکیب کلید Power و Volume Up را نگه دارند.

این رفتار در همه گوشی‌ها یکسان نیست و به نسخه دقیق رابط کاربری وابسته است.

دلیل فنی این محدودیت به تغییرات امنیتی سامسونگ در نحوه اعتبارسنجی دستورات بوت‌لودر بازمی‌گردد؛ اتصال به رایانه در برخی موارد به‌عنوان یک لایه تأیید اضافه عمل می‌کند تا از ورود ناخواسته یا مخرب به بخش‌های حساس سیستم جلوگیری شود.

اگر با فشردن ترکیب کلید عادی وارد ریکاوری نشدید یا گوشی مدام روشن و خاموش شد، پیش از فرض بر خرابی سخت‌افزاری، اتصال به کابل و رایانه را امتحان کنید.

توجه داشته باشید که کابل و پورت USB باید سالم باشند و بهتر است از درایور Samsung USB روی رایانه استفاده کنید.

این نکته به‌ویژه برای کاربرانی که قصد ریست کامل یا پاک کردن پارتیشن کش را دارند اهمیت دارد، چون تلاش‌های ناموفق مکرر برای ورود به ریکاوری می‌تواند در برخی مدل‌ها باعث ورود موقت به حالت Download Mode شود که کاربرد کاملاً متفاوتی دارد.

خط تولید گوشی‌های نکسوس که از سال ۲۰۱۰ توسط گوگل در همکاری با سازندگانی مانند ال‌جی، هواوی و موتورولا عرضه می‌شد، در سال ۲۰۱۶ به‌طور رسمی متوقف شد. آخرین محصولات این خط، نکسوس ۵X و نکسوس ۶P بودند که توسط ال‌جی و هواوی ساخته شدند.

گوگل به‌جای ادامه برند نکسوس، خط جدیدی با نام پیکسل معرفی کرد که برخلاف نکسوس، به‌طور کامل توسط خود گوگل طراحی و تحت نظارت مستقیم این شرکت تولید می‌شد. این تغییر باعث شد گوگل کنترل بیشتری روی سخت‌افزار، دوربین و به‌ویژه به‌روزرسانی‌های امنیتی داشته باشد.

از نظر کاربردی، اگر امروز به دنبال یک گوشی نکسوس در بازار هستید، احتمالاً دستگاهی بین ۸ تا ۱۰ سال است که دیگر هیچ به‌روزرسانی امنیتی دریافت نمی‌کند و استفاده از آن برای عملیات حساس مانند فلش کردن یا ورود به ریکاوری ریسک بالایی دارد.

روش ورود به ریکاوری در گوشی‌های پیکسل تفاوت مشخصی با نکسوس ندارد؛ ابتدا باید گوشی را کاملاً خاموش کرد، سپس با نگه‌داشتن هم‌زمان دکمه پاور و دکمه کاهش صدا وارد بوت‌لودر شد و با کلیدهای صدا گزینه Recovery Mode را انتخاب و با دکمه پاور تأیید کرد.

نکته مهم برای کاربران فعلی این است که مستندات و آموزش‌هایی که هنوز به برند نکسوس اشاره می‌کنند، عملاً منسوخ شده‌اند و بهتر است هنگام جست‌وجوی راهنما، نام دقیق گوشی پیکسل خود را جست‌وجو کنید، چون جزئیات جزئی مانند مدت زمان نگه‌داشتن دکمه‌ها بین نسل‌های مختلف پیکسل کمی متفاوت است.

اچ‌تی‌سی زمانی یکی از پیشگامان سیستم‌عامل اندروید و سازنده اولین گوشی رسمی اندروید یعنی HTC Dream (معروف به T-Mobile G1) بود. با این حال، این برند در سال‌های اخیر سهم بسیار کوچکی از بازار جهانی گوشی‌های هوشمند را در اختیار دارد و عملاً محصول جدیدی برای عموم کاربران عرضه نمی‌کند.

با این حال، اگر همچنان یکی از مدل‌های اچ‌تی‌سی مانند سری U یا Desire را در اختیار دارید، حالت ریکاوری در این گوشی‌ها به شیوه‌ای مشابه با بسیاری از برندهای دیگر اندرویدی در دسترس است.

معمولاً باید گوشی را خاموش کرده و سپس دکمه کاهش صدا را همراه با دکمه پاور نگه دارید تا وارد منوی بوت‌لودر شوید.

پس از ورود به بوت‌لودر، با استفاده از دکمه‌های صدا می‌توان گزینه Recovery را انتخاب کرد و با دکمه پاور آن را تأیید نمود. برخلاف برخی برندها، منوی ریکاوری اچ‌تی‌سی معمولاً رابط کاربری ساده‌تر و کمتر شخصی‌سازی‌شده‌ای دارد که نزدیک به نسخه پایه اندروید اپن سورس است.

با توجه به قدیمی بودن اکثر دستگاه‌های فعال اچ‌تی‌سی در بازار، توصیه می‌شود پیش از هرگونه اقدام در ریکاوری، از تمام اطلاعات مهم گوشی نسخه پشتیبان تهیه کنید، چون به‌روزرسانی سیستم‌عامل و ابزارهای رسمی پشتیبانی برای اکثر این مدل‌ها دیگر در دسترس نیست.

کاربرانی که به دنبال آموزش‌های تخصصی‌تر مانند نصب ریکاوری سفارشی روی گوشی‌های اچ‌تی‌سی هستند باید توجه داشته باشند که انجمن‌های توسعه‌دهندگان برای این برند به‌مراتب کوچک‌تر و کم‌فعالیت‌تر از برندهای پرفروش امروزی مانند سامسونگ و شیائومی هستند.

یکی از نگرانی‌های رایج کاربران هنگام ورود به حالت ریکاوری این است که گوشی در همان منو باقی بماند و به حالت عادی بازنگردد. این اتفاق معمولاً به دلیل انتخاب اشتباه گزینه‌ای در منو، خطای نرم‌افزاری موقت یا فشردن نادرست دکمه‌ها رخ می‌دهد و در اکثر موارد قابل رفع است.

ساده‌ترین و امن‌ترین راه‌حل، بازگشت به منوی اصلی ریکاوری با استفاده از دکمه‌های صدا و انتخاب گزینه «Reboot system now» است. این گزینه معمولاً در بالای فهرست قرار دارد و گوشی را بدون تغییر در داده‌ها یا سیستم به حالت عادی بازمی‌گرداند.

اگر گوشی به دکمه‌ها پاسخ نمی‌دهد یا صفحه در یک حالت ثابت مانده است، باید دکمه پاور را به‌مدت ۱۰ تا ۱۵ ثانیه به‌طور پیوسته نگه دارید تا گوشی به‌اجبار خاموش و ری‌استارت شود. در برخی گوشی‌های با باتری غیرقابل تعویض، این کار معادل یک ریست سخت‌افزاری امن است.

در مدل‌های قدیمی‌تر با باتری قابل جدا شدن، در موارد نادر می‌توان باتری را چند ثانیه خارج کرد تا گوشی کاملاً خاموش شود؛ اما این روش در گوشی‌های امروزی با باتری داخلی کاربردی ندارد و نباید امتحان شود.

اگر پس از چند بار تلاش همچنان گوشی در ریکاوری گیر کرده و دستورات پاسخ نمی‌دهند، احتمال بروز خطا در پارتیشن سیستم وجود دارد که نیازمند اتصال به رایانه و استفاده از ابزارهای رسمی بازیابی سازنده گوشی است؛ در این شرایط مراجعه به نمایندگی رسمی توصیه می‌شود تا از آسیب بیشتر جلوگیری شود.

در گوشی‌های هواوی، فرآیند ورود به حالت ریکاوری با نگه‌داشتن هم‌زمان دکمه افزایش صدا و دکمه پاور تا زمان ظاهر شدن لوگوی هواوی روی صفحه آغاز می‌شود. برخلاف برخی برندها که بلافاصله وارد منوی متنی ریکاوری می‌شوند، هواوی ابتدا یک صفحه لوگوی گرافیکی نمایش می‌دهد.

نکته مهم این است که دکمه‌ها باید تا لحظه ظاهر شدن کامل لوگو نگه داشته شوند، نه فقط تا زمان روشن شدن صفحه.

بسیاری از کاربران به‌اشتباه دکمه‌ها را زودتر رها می‌کنند و در نتیجه گوشی به‌جای ورود به ریکاوری، به‌طور معمولی روشن می‌شود و دوباره باید فرآیند را از ابتدا تکرار کنند.

پس از ظاهر شدن لوگو، گوشی چند ثانیه در همان حالت باقی می‌ماند و سپس به‌طور خودکار وارد منوی ریکاوری eRecovery یا حالت ریکاوری استاندارد اندروید می‌شود، بسته به اینکه کدام حالت روی دستگاه فعال باشد. این دو منو ظاهر و گزینه‌های متفاوتی دارند.

حالت eRecovery مخصوص هواوی است و امکاناتی مانند دانلود مستقیم فریمور از سرورهای هواوی و ریست از طریق شبکه Wi-Fi را فراهم می‌کند، در حالی‌که ریکاوری استاندارد اندروید گزینه‌های ساده‌تری مانند پاک کردن کش یا ریست کامل کارخانه ارائه می‌دهد.

اگر پس از چند بار تلاش لوگوی هواوی اصلاً ظاهر نمی‌شود، احتمال دارد دکمه‌های فیزیکی گوشی دچار مشکل سخت‌افزاری باشند یا ترکیب کلید به دلیل تنظیمات منطقه‌ای یا نسخه EMUI خاص، اندکی متفاوت از حالت استاندارد باشد.