متن کامل غزل شمارهٔ ۱
- اَلا یا اَیُّهَا السّاقی اَدِرْ کَأساً و ناوِلْها که عشق آسان نمود اوّل ولی افتاد مشکلها
- به بویِ نافهای کآخِر صبا زان طُرّه بُگشاید ز تابِ جَعدِ مشکینش چه خون افتاد در دلها
- مرا در منزلِ جانان چه امنِ عیش، چون هر دَم جَرَس فریاد میدارد که بَربندید مَحمِلها
- به مِی سجّاده رنگین کُن گَرَت پیرِ مُغان گوید که سالِک بیخبر نَبْوَد ز راه و رسمِ منزلها
- شبِ تاریک و بیمِ موج و گِردابی چنین هایل کجا دانند حالِ ما سبکبارانِ ساحلها؟
- همهْ کارم ز خودکامی به بدنامی کشید آخر نهان کِی مانَد آن رازی کَزو سازند مَحفلها؟
- حضوری گر همی خواهی از او غایب مشو حافظ مَتیٰ ما تَلْقَ مَنْ تَهْویٰ دَعِ الدُّنْیا وَ اَهْمِلْها
مطلع و مقطع غزل
مطلع؛ بیت اولاَلا یا اَیُّهَا السّاقی اَدِرْ کَأساً و ناوِلْها
که عشق آسان نمود اوّل ولی افتاد مشکلها
مقطع؛ بیت پایانیحضوری گر همی خواهی از او غایب مشو حافظ
مَتیٰ ما تَلْقَ مَنْ تَهْویٰ دَعِ الدُّنْیا وَ اَهْمِلْها
آمار دقیق همین متن
این عددها از متن بالا محاسبه شدهاند؛ نشانهگذاری و فاصلهها در شمارش واژهها یکدست شدهاند.
- بیت
- ۷
- مصراع
- ۱۴
- واژه
- ۱۲۶
- واژه یکتا
- ۱۰۵
- نویسه بدون فاصله
- ۴۱۰
- بلندترین مصراع
- ۵۷ نویسه
واژههای برجسته در همین غزل
گروهها فقط با تطبیق مستقیم واژهها ساخته شدهاند. حضور یک واژه، بهتنهایی معنای غزل یا نتیجه فال را مشخص نمیکند.
راه (۱)، منزل (۲)، محمل (۱)، جرس (۱)، سالک (۱)
عشق (۱)، جانان (۱)
صبا (۱)
ساقی (۱)
شب (۱)
واژهنامه همین غزل
- پیر مغان
- پیر و پیشوای مغان؛ ترکیبی رایج در زبان غزل حافظ.
- ساقی
- جامگردان و کسی که نوشیدنی در مجلس میگرداند.
- صبا
- باد ملایم و خوش صبحگاهی.
- نافه
- کیسه کوچک مشک آهوی ختن؛ کنایه واژهایِ رایج برای بوی خوش.
- طره
- دسته موی آویخته بر پیشانی یا کنار چهره.
- جرس
- زنگی که بر گردن چهارپایان کاروان میبستند.
- محمل
- کجاوه یا نشیمن پوشیدهای که بر شتر میبستند.
- سالک
- رهرو؛ در متون عرفانی، کسی که راه سلوک را میپیماید.
- مغان
- جمع مغ؛ روحانیان آیین زرتشتی در کاربرد تاریخی واژه.
منبع متن
متن این صفحه از نسخه دیجیتال غزل شمارهٔ ۱ در گنجور خوانده شده است. شعر حافظ در مالکیت عمومی است؛ پیوند منبع برای مقایسه نسخه و ارجاع مستقیم کنار متن آمده است.
