ثبت نام کنکور کاردانی فنی حرفه ای ۱۴۰۲ | راهنمای جامع

کنکور کاردانی فنی و حرفه‌ای آزمونی سراسری است که توسط سازمان سنجش آموزش کشور برای فارغ‌التحصیلان هنرستان‌های فنی و حرفه‌ای و کاردانش برگزار می‌شود. هدف اصلی این آزمون، پذیرش دانشجو در مقطع کاردانی (فوق دیپلم) در دانشگاه ملی مهارت (فنی و حرفه‌ای سابق) و سایر موسسات آموزش عالی غیرانتفاعی است. این مسیر به هنرجویان اجازه می‌دهد تا مهارت‌های عملی خود را در محیط دانشگاهی ارتقا داده و آماده ورود به بازار کار تخصصی شوند.

از سال ۱۴۰۳، دانشگاه فنی و حرفه‌ای رسماً به «دانشگاه ملی مهارت» تغییر نام یافته است. این تغییر نام تاثیری در ماهیت دروس یا اعتبار مدرک تحصیلی ندارد، اما داوطلبان باید در هنگام مطالعه دفترچه راهنمای ثبت‌نام و انتخاب رشته، به دنبال کد رشته‌محل‌های مربوط به دانشگاه ملی مهارت باشند. تمامی فرآیندهای اداری و آموزشی از این پس تحت این عنوان جدید انجام می‌شود و داوطلبان نباید بابت عدم مشاهده نام قدیمی در سایت سنجش نگران شوند.

داوطلبانی که دارای دیپلم نظام جدید (۳-۳-۶) در رشته‌های فنی و حرفه‌ای و کاردانش هستند یا حداکثر تا پایان شهریورماه سال تحصیلی جاری فارغ‌التحصیل می‌شوند، مجاز به ثبت‌نام می‌باشند. همچنین دارندگان دیپلم نظام قدیم چهارساله یا دیپلم تطبیقی نیز می‌توانند در این دوره شرکت کنند. نکته مهم این است که داوطلبان باید رشته تحصیلی متناسب با دیپلم خود را انتخاب کنند، مگر در مواردی که طبق دفترچه، تغییر رشته مجاز اعلام شده باشد.

دوره‌های روزانه در دانشگاه ملی مهارت کاملاً رایگان بوده و دانشجو هزینه‌ای بابت شهریه پرداخت نمی‌کند، اما در قبال آن تعهد خدمت به کشور دارد. در مقابل، دوره‌های شبانه یا نوبت دوم دارای شهریه مصوب هیئت امنای دانشگاه هستند. از نظر اعتبار مدرک، سرفصل دروس، اساتید و کلاس‌های درس، هیچ تفاوتی بین این دو دوره وجود ندارد و تنها تفاوت در پرداخت هزینه و اولویت استفاده از امکانات رفاهی مانند خوابگاه در برخی مراکز است.

بله، فارغ‌التحصیلان شاخه‌های نظری نیز می‌توانند در پذیرش کاردانی فنی و حرفه‌ای شرکت کنند، اما باید توجه داشته باشند که ملاک پذیرش در اکثر رشته‌ها سوابق تحصیلی است. این داوطلبان باید دیپلم خود را دریافت کرده باشند و در صورت تمایل به شرکت در رشته‌های با آزمون، باید دروس اختصاصی هنرستان را مطالعه کنند. با این حال، اولویت پذیرش در برخی کد رشته‌ها ممکن است با دارندگان دیپلم مرتبط باشد که جزئیات آن در دفترچه راهنما ذکر می‌شود.

مدرک صادر شده توسط دانشگاه ملی مهارت تحت نظارت وزارت علوم، تحقیقات و فناوری است و اعتبار بین‌المللی دارد. این مدرک به دلیل تمرکز بر آموزش‌های کارگاهی و عملی، نزد کارفرمایان بسیار محبوب است. فارغ‌التحصیلان این مقطع می‌توانند بلافاصله وارد بازار کار شوند یا از طریق آزمون کاردانی به کارشناسی (ناپیوسته)، تحصیلات خود را تا مقطع لیسانس و بالاتر در تمامی دانشگاه‌های دولتی و آزاد کشور ادامه دهند.

به طور کلی برای ثبت‌نام و شرکت در کنکور کاردانی فنی و حرفه‌ای محدودیت سنی خاصی تعیین نشده است و افراد با هر سنی می‌توانند در صورت داشتن شرایط تحصیلی، اقدام به ثبت‌نام کنند. تنها محدودیت مربوط به آقایان و وضعیت نظام وظیفه آن‌هاست. داوطلبان مرد نباید منع قانونی از نظر خدمت سربازی داشته باشند. همچنین برای برخی رشته‌های خاص یا بورسیه‌های نظامی ممکن است شرایط سنی ویژه‌ای در دفترچه قید شود که باید به دقت مطالعه گردد.

دانشگاه ملی مهارت یک دانشگاه دولتی است که تمرکز اصلی آن بر آموزش رایگان (در دوره روزانه) و تربیت تکنسین‌های فنی است. دانشگاه آزاد و علمی کاربردی هر دو شهریه‌پرداز هستند. دانشگاه علمی کاربردی بیشتر بر آموزش‌های حین کار برای شاغلین تمرکز دارد، در حالی که دانشگاه ملی مهارت ساختار آکادمیک‌تری مشابه دانشگاه‌های دولتی دارد. همچنین تجهیزات کارگاهی در مراکز دانشگاه ملی مهارت معمولاً تخصصی‌تر و منطبق بر استانداردهای صنعتی کشور طراحی شده است.

طبق قوانین آموزشی وزارت علوم، تحصیل همزمان در دو رشته تحصیلی در مقطع کاردانی در دانشگاه‌های دولتی ممنوع است. دانشجویان تنها مجاز به تحصیل در یک رشته و یک محل دانشگاهی هستند. استثنای این قانون فقط برای دانشجویان استعداد درخشان و تحت شرایط بسیار خاص و با مجوز شورای آموزشی دانشگاه است. در صورت مشاهده تحصیل همزمان، قبولی داوطلب در هر دو رشته یا رشته دوم لغو خواهد شد و عواقب قانونی برای دانشجو به همراه خواهد داشت.

برای ثبت‌نام، ابتدا باید در بازه زمانی اعلام شده (معمولاً تیرماه) به سایت sanjesh.org مراجعه کنید. مرحله اول خرید کارت اعتباری و دریافت سریال ثبت‌نام است. سپس باید عکس پرسنلی خود را اسکن و بارگذاری نمایید. در مرحله بعد، فرم تقاضانامه آنلاین را با اطلاعات فردی و تحصیلی تکمیل کرده و کد رشته‌محل‌های انتخابی خود را وارد کنید. در نهایت، پس از تایید اطلاعات، سیستم یک کد رهگیری ۱۶ رقمی به شما می‌دهد که باید آن را تا پایان مراحل پذیرش نزد خود نگه دارید.

طبق تقویم آموزشی سال ۱۴۰۳، ثبت‌نام از ۱۷ تا ۲۴ تیرماه انجام شد و آزمون رشته‌های با آزمون در شهریورماه برگزار گردید. برای سال ۱۴۰۴ نیز پیش‌بینی می‌شود بازه زمانی ثبت‌نام در اواسط تیرماه باشد. داوطلبان باید گوش به زنگ اطلاعیه‌های سازمان سنجش در دهه اول تیرماه باشند. عدم ثبت‌نام در مهلت مقرر به منزله انصراف است، هرچند معمولاً سازمان سنجش یک یا دو مرحله تمدید مهلت ثبت‌نام برای جاماندگان در نظر می‌گیرد.

سازمان سنجش معمولاً در چندین نوبت امکان ویرایش اطلاعات را فراهم می‌کند: اول در زمان تمدید مهلت ثبت‌نام، دوم در زمان دریافت کارت ورود به جلسه آزمون (برای موارد خاص) و سوم در بازه‌های اصلاحی که توسط سازمان اعلام می‌شود. داوطلبان با استفاده از شماره پرونده و کد پیگیری می‌توانند وارد پورتال خود شده و مواردی مانند معدل، سهمیه یا کد رشته‌محل‌ها را اصلاح کنند. دقت کنید که برخی اطلاعات هویتی اصلی ممکن است قابل ویرایش آنلاین نباشد و نیاز به مکاتبه کتبی داشته باشد.

برخلاف کنکور سراسری، در آزمون کاردانی فنی و حرفه‌ای، انتخاب رشته همزمان با ثبت‌نام انجام می‌شود. داوطلبان باید پس از مطالعه دفترچه راهنما، حداکثر ۵۰ کد رشته‌محل متناسب با رشته تحصیلی خود را انتخاب و در فرم ثبت‌نام وارد کنند. ترتیب انتخاب‌ها بسیار مهم است، زیرا سیستم به ترتیب اولویت، اولین کد رشته‌ای را که نمره قبولی آن را کسب کرده باشید، به عنوان محل قبولی نهایی شما اعلام می‌کند و امکان تغییر آن پس از اعلام نتایج بسیار دشوار است.

مدارک مورد نیاز شامل: ۱. فایل عکس اسکن شده (۳*۴ تمام‌رخ، زمینه سفید و فرمت JPG)، ۲. اطلاعات شناسنامه‌ای و کارت ملی، ۳. کد پستی و آدرس دقیق محل سکونت، ۴. کد سوابق تحصیلی دیپلم، ۵. معدل کل و معدل کتبی دیپلم، ۶. کد وضعیت نظام وظیفه (برای آقایان) و ۷. سریال کارت اعتباری خریداری شده. توصیه می‌شود پیش از شروع ثبت‌نام، فرم پیش‌نویس موجود در انتهای دفترچه راهنما را تکمیل کنید تا در هنگام وارد کردن اطلاعات در سایت دچار اشتباه نشوید.

داوطلبان در صورت فراموشی اطلاعات ورود، باید به سیستم پاسخگویی سازمان سنجش (Request.sanjesh.org) مراجعه کنند. با عضویت در این سامانه و ارسال درخواست بازیابی شماره پرونده و کد پیگیری، اطلاعات پس از احراز هویت به آدرس ایمیل یا شماره تماس داوطلب ارسال می‌شود. همچنین در زمان دریافت کارت ورود به جلسه، لینک‌های بازیابی موقت نیز در سایت فعال می‌گردد. اکیداً توصیه می‌شود از اطلاعات ثبت‌نامی خود نسخه چاپی تهیه کرده و در گوشی خود ذخیره کنید.

در رشته‌های بدون آزمون، هیچ جلسه امتحانی برگزار نمی‌شود. پس از اتمام مهلت ثبت‌نام، سازمان سنجش بر اساس معدل کل دیپلم داوطلبان و ظرفیت هر رشته‌محل، اقدام به رتبه‌بندی متقاضیان می‌کند. افرادی که معدل بالاتری داشته باشند در اولویت قبولی قرار می‌گیرند. نتایج این پذیرش معمولاً همزمان با نتایج رشته‌های با آزمون در اواخر شهریورماه اعلام می‌شود. برای این رشته‌ها، ثبت‌نام در سایت سنجش الزامی است و صرف داشتن معدل بالا بدون ثبت‌نام رسمی، منجر به پذیرش نخواهد شد.

نتایج نهایی معمولاً در نیمه دوم شهریورماه از طریق سایت سازمان سنجش اعلام می‌شود. داوطلبان با وارد کردن اطلاعات فردی می‌توانند کارنامه نهایی خود را مشاهده کنند. در صورت قبولی، نام مرکز دانشگاهی پذیرفته شده درج می‌گردد. پس از آن، داوطلب باید به سایت دانشگاه محل قبولی مراجعه کرده و طبق زمان‌بندی اعلام شده، ابتدا ثبت‌نام اینترنتی را انجام داده و سپس مدارک فیزیکی را به صورت حضوری یا پستی به واحد آموزش دانشگاه تحویل دهد.

بله، در دفترچه راهنما برخی کد رشته‌محل‌ها برای ورودی نیمسال دوم (بهمن‌ماه) ظرفیت دارند. داوطلبان در همان زمان ثبت‌نام تیرماه، این کدها را انتخاب می‌کنند. تفاوت در این است که پذیرفته‌شدگان ورودی مهر از اوایل پاییز و پذیرفته‌شدگان ورودی بهمن از اواسط زمستان کلاس‌های خود را شروع می‌کنند. اگر داوطلبی تا شهریور فارغ‌التحصیل نشود اما تا دی‌ماه دیپلم خود را بگیرد، فقط مجاز به انتخاب رشته‌های ورودی بهمن‌ماه خواهد بود تا با مشکل قانونی مواجه نشود.

طبق آخرین اطلاعیه‌ها، پذیرش در اکثر رشته‌های کاردانی بر اساس سوابق تحصیلی است و تنها ۵ رشته پرمتقاضی دارای آزمون کتبی هستند. این رشته‌ها عبارتند از: ۱. الکتروتکنیک، ۲. کامپیوتر، ۳. مکانیک خودرو، ۴. حسابداری و ۵. تربیت بدنی. داوطلبان این ۵ رشته باید علاوه بر ثبت‌نام، در جلسه آزمون که در شهریورماه برگزار می‌شود شرکت کنند. برای سایر رشته‌ها مانند گرافیک، معماری، عمران و... ملاک قبولی صرفاً معدل کل دیپلم داوطلب خواهد بود.

آزمون شامل سه بخش اصلی است: ۱. دروس عمومی (ادبیات، معارف، زبان)، ۲. دروس شایستگی پایه (ریاضی، فیزیک، شیمی) و ۳. دروس شایستگی فنی (دروس تخصصی رشته). دروس تخصصی بالاترین ضریب را دارند و نقش تعیین‌کننده‌ای در رتبه داوطلب ایفا می‌کنند. تعداد سوالات و زمان پاسخگویی برای هر رشته متفاوت است که در دفترچه شماره ۱ به طور دقیق ذکر می‌شود. برای رشته‌های بدون آزمون، ضریب تمامی دروس در معدل کل دیپلم لحاظ شده و همان معدل ملاک رتبه‌بندی قرار می‌گیرد.

برای داوطلبان نظام جدید (۳-۳-۶)، معدل کل دیپلم که در کارنامه نهایی درج شده است، ملاک اصلی پذیرش در رشته‌های بدون آزمون می‌باشد. در رشته‌های با آزمون، نمره آزمون کتبی ۸۰ درصد و سوابق تحصیلی (معدل) ۲۰ درصد در نمره کل نهایی تاثیر دارند. داوطلبان باید دقت کنند که معدل خود را تا دو رقم اعشار به درستی وارد کنند، زیرا حتی صدم نمره نیز در جابجایی رتبه و قبولی در دانشگاه‌های برتر تهران و مراکز استان‌ها تاثیر حیاتی دارد.

عکس باید دارای ویژگی‌های فنی دقیقی باشد تا توسط سامانه پذیرفته شود: ابعاد عکس باید ۳۰۰*۴۰۰ یا ۲۰۰*۳۰۰ پیکسل، فرمت آن JPG و حجم آن حداکثر ۷۰ کیلوبایت باشد. عکس باید تمام‌رخ، با زمینه سفید، بدون حاشیه زائد و مربوط به سال جاری باشد. اسکن عکس از روی کارت ملی یا شناسنامه معمولاً کیفیت لازم را ندارد و رد می‌شود. برای خانم‌ها رعایت حجاب اسلامی در عکس الزامی است. در صورت بارگذاری عکس اشتباه، قبولی داوطلب در هر مرحله‌ای لغو خواهد شد.

در مقطع کاردانی فنی و حرفه‌ای، اصل بر «تجانس رشته» است؛ یعنی داوطلب باید در رشته‌ای شرکت کند که با دیپلم او هماهنگ باشد. با این حال، برخی رشته‌ها مانند حسابداری یا مدیریت خانواده ممکن است پذیرای داوطلبان از سایر رشته‌ها نیز باشند. جدول تجانس رشته‌ها در دفترچه راهنمای ثبت‌نام موجود است. اگر داوطلبی در رشته‌ای غیرمتجانس پذیرفته شود، ملزم به گذراندن تعداد زیادی واحد جبرانی خواهد بود و در برخی موارد ممکن است دانشگاه از ثبت‌نام نهایی او ممانعت به عمل آورد.

داوطلبان نظام جدید و داوطلبانی که دیپلم خود را از سال ۱۳۸۴ به بعد دریافت کرده‌اند، باید به سامانه «my.medu.ir» (پنجره واحد خدمات الکترونیک آموزش و پرورش) مراجعه کنند. در این سامانه با وارد کردن کدملی و شماره سریال شناسنامه، داوطلب می‌تواند کد سوابق تحصیلی خود را مشاهده و دریافت کند. این کد برای تایید صحت معدل و اطلاعات تحصیلی در سایت سازمان سنجش الزامی است. در صورت عدم وجود سوابق، داوطلب باید به منطقه آموزش و پرورش محل تحصیل خود مراجعه نماید.

پذیرش در مقطع کاردانی فنی و حرفه‌ای عمدتاً به صورت بومی استانی انجام می‌شود. این به این معناست که بخش بزرگی از ظرفیت هر رشته‌محل به داوطلبانی اختصاص می‌یابد که دیپلم خود را در همان استان دریافت کرده‌اند. بومی‌گزینی باعث می‌شود شانس قبولی داوطلبان در دانشگاه‌های استان خودشان افزایش یابد و مشکلات تردد و خوابگاه کاهش یابد. البته داوطلبان می‌توانند کد رشته‌های استان‌های دیگر را نیز انتخاب کنند، اما شانس قبولی آن‌ها در رقابت با داوطلبان بومی آن استان کمتر خواهد بود.

از نظر قانونی هر دو گروه دیپلم فنی و کاردانش مجاز به شرکت در این آزمون هستند. تفاوت اصلی در محتوای آموزشی آن‌هاست؛ دیپلمه‌های فنی و حرفه‌ای دروس نظری و محاسباتی بیشتری را گذرانده‌اند و معمولاً در بخش دروس شایستگی پایه آزمون، عملکرد بهتری دارند. در مقابل، دانش‌آموزان کاردانش مهارت‌های عملی بیشتری دارند. در هنگام پذیرش، برای برخی رشته‌ها ممکن است ظرفیت‌های جداگانه‌ای برای هر گروه در نظر گرفته شود یا ضرایب دروس برای آن‌ها متفاوت باشد که جزئیات آن در دفترچه قید می‌گردد.

استفاده از هرگونه دستگاه الکترونیکی از جمله ماشین‌حساب، ساعت هوشمند، پیجر و تلفن همراه در جلسه آزمون ممنوع است و به عنوان تقلب محسوب می‌شود. سوالات محاسباتی دروس ریاضی و فنی به گونه‌ای طراحی می‌شوند که با محاسبات دستی قابل حل باشند. همراه داشتن ماشین‌حساب حتی به صورت خاموش می‌تواند منجر به محرومیت از آزمون و ابطال نتایج شود. داوطلبان باید تمرینات خود را بدون وابستگی به ماشین‌حساب انجام دهند تا در جلسه آزمون با کمبود وقت مواجه نشوند.

هزینه ثبت‌نام هر ساله توسط هیئت وزیران تصویب و از طریق سازمان سنجش اعلام می‌شود. برای سال ۱۴۰۳، هزینه خرید سریال ثبت‌نام مبلغی در حدود ۱۶۰ تا ۲۰۰ هزار تومان بود. علاوه بر این، مبلغ اندکی (حدود ۳ تا ۵ هزار تومان) بابت خدمات پیامکی دریافت می‌شود. داوطلبان باید این مبلغ را به صورت آنلاین و از طریق کارت‌های بانکی عضو شتاب پرداخت کنند. در صورت تمایل به انتخاب رشته در موسسات غیرانتفاعی، ممکن است نیاز به خرید کارت جداگانه یا پرداخت هزینه اضافی باشد.

خیر، طبق قوانین سازمان سنجش آموزش کشور، وجوه پرداختی بابت خرید کارت اعتباری ثبت‌نام به هیچ عنوان قابل استرداد نیست. داوطلبان باید پیش از خرید کارت، دفترچه راهنما را به دقت مطالعه کرده و از دارا بودن تمامی شرایط عمومی و اختصاصی اطمینان حاصل کنند. حتی اگر داوطلبی به اشتباه دو بار کارت خریداری کند یا پس از خرید متوجه شود که واجد شرایط نیست، مبلغ واریزی بازگردانده نخواهد شد. لذا در هنگام پرداخت آنلاین و تایید نهایی دقت کافی داشته باشید.

شهریه دوره‌های شبانه شامل دو بخش شهریه ثابت و شهریه متغیر است. شهریه ثابت تا پایان دوره تحصیل دانشجو تغییر نمی‌کند، اما شهریه متغیر بر اساس تعداد و نوع واحدها (عملی یا نظری) هر سال درصدی افزایش می‌یابد. به طور میانگین، هزینه هر ترم در سال تحصیلی جاری بین ۲.۵ تا ۴ میلیون تومان برآورد می‌شود. این مبلغ نسبت به دانشگاه آزاد و غیرانتفاعی بسیار کمتر است. مبالغ دقیق هر سال توسط بخشنامه مالی دانشگاه ملی مهارت به مراکز تابعه ابلاغ می‌گردد.

دانشجویان دوره روزانه از یارانه دولتی برای تغذیه برخوردارند و هزینه هر وعده غذا بسیار ناچیز است. در مورد خوابگاه، دانشگاه ملی مهارت تعهدی برای تامین خوابگاه ندارد، اما در اکثر مراکز، خوابگاه‌های ملکی یا خودگردان با اولویت دانشجویان روزانه و غیربومی وجود دارد. هزینه خوابگاه‌های دولتی طبق نرخ مصوب صندوق رفاه دانشجویان است که بسیار اقتصادی می‌باشد. دانشجویان شبانه معمولاً هزینه بیشتری بابت خوابگاه (در صورت وجود ظرفیت مازاد) و تغذیه نسبت به دانشجویان روزانه پرداخت می‌کنند.

بله، تمامی دانشجویان پذیرفته شده در دانشگاه ملی مهارت و موسسات غیرانتفاعی می‌توانند از وام‌های صندوق رفاه دانشجویان استفاده کنند. این وام‌ها شامل وام شهریه (برای دانشجویان شبانه و غیرانتفاعی)، وام تحصیلی (برای دانشجویان روزانه) و وام‌های ضروری است. بازپرداخت این وام‌ها معمولاً پس از فارغ‌التحصیلی و در اقساط بلندمدت آغاز می‌شود. برای دریافت وام، دانشجو باید در سامانه صندوق رفاه ثبت‌نام کرده و مدارک لازم از جمله سند ضمانت را ارائه دهد.

داوطلبانی که علاوه بر دانشگاه ملی مهارت، علاقمند به انتخاب رشته در موسسات غیرانتفاعی هستند، باید در زمان ثبت‌نام، علاقمندی خود را با خرید کارت اعتباری مربوطه یا تیک زدن گزینه مربوطه اعلام کنند. شهریه این موسسات توسط وزارت علوم تعیین می‌شود و معمولاً از دوره‌های شبانه دانشگاه دولتی بالاتر است. این موسسات کاملاً خصوصی هستند و تمامی هزینه‌ها شامل شهریه، خدمات رفاهی و کارگاهی مستقیماً از دانشجو دریافت می‌شود. مبالغ شهریه در سایت هر موسسه به صورت جداگانه اطلاع‌رسانی می‌گردد.

در صورتی که سازمان سنجش مرحله تکمیل ظرفیت (پذیرش بر اساس سوابق تحصیلی برای صندلی‌های خالی) را اعلام کند، داوطلبانی که قبلاً در آزمون ثبت‌نام نکرده‌اند، باید هزینه کامل ثبت‌نام را پرداخت کنند. اما داوطلبانی که در مرحله اول ثبت‌نام کرده و پذیرفته نشده‌اند، بسته به بخشنامه آن سال، ممکن است با هزینه کمتر یا بدون هزینه اضافی مجاز به انتخاب رشته مجدد باشند. اطلاعات دقیق مالی در اطلاعیه اختصاصی تکمیل ظرفیت که معمولاً در آبان یا آذر منتشر می‌شود، درج می‌گردد.

تمامی دانشجویان در هنگام ثبت‌نام نهایی در دانشگاه، مبلغی را بابت بیمه حوادث دانشجویی پرداخت می‌کنند. این مبلغ معمولاً بسیار اندک (کمتر از ۵۰ هزار تومان برای یک سال تحصیلی) است و اجباری می‌باشد. این بیمه دانشجو را در محیط دانشگاه، کارگاه‌ها و مسیر تردد در قبال حوادث احتمالی تحت پوشش قرار می‌دهد. همچنین دانشجویانی که فاقد هرگونه بیمه درمانی هستند، می‌توانند از طریق سازمان بیمه سلامت و با پرداخت حق بیمه مصوب، دفترچه بیمه دانشجویی دریافت کنند.

بله، طبق قوانین، خانواده‌های شاهد و ایثارگر (با سهمیه ۲۵ درصد و ۵ درصد) از پرداخت شهریه در دوره‌های شبانه و غیرانتفاعی معاف هستند یا تخفیف‌های قابل توجهی دریافت می‌کنند. همچنین دانشجویان تحت پوشش کمیته امداد امام خمینی (ره) و سازمان بهزیستی نیز از حمایت‌های مالی و تخفیف در شهریه برخوردار می‌شوند. علاوه بر این، دانشگاه ملی مهارت معمولاً برای دانشجویان رتبه برتر هر ترم یا افرادی که در مسابقات ورزشی و علمی مقام کسب کنند، تخفیف‌هایی در شهریه متغیر در نظر می‌گیرد.

داوطلبان مرد باید یکی از کدهای وضعیت نظام وظیفه مندرج در دفترچه را داشته باشند. این کدها شامل: ۱. دارا بودن کارت پایان خدمت، ۲. کارت معافیت دائم (پزشکی یا کفالت)، ۳. برگه اعزام به خدمت بدون غیبت که تاریخ آن پس از زمان پذیرش باشد، و ۴. معافیت تحصیلی برای دانش‌آموزان سال آخر. نکته بسیار مهم این است که داوطلبان نباید در وضعیت «غیبت» باشند؛ زیرا در صورت قبولی، برای آن‌ها معافیت تحصیلی صادر نشده و اجازه ثبت‌نام در دانشگاه را نخواهند داشت.

در آزمون کاردانی، ۲۵ درصد از ظرفیت هر کد رشته‌محل به همسر و فرزندان شهدا، جانبازان بالای ۲۵ درصد و آزادگان اختصاص دارد. همچنین ۵ درصد ظرفیت به جانبازان زیر ۲۵ درصد و رزمندگان با حداقل ۶ ماه حضور داوطلبانه در جبهه تعلق می‌گیرد. برای استفاده از این سهمیه‌ها، داوطلب باید کد پیگیری ایثارگری را از ارگان مربوطه (بنیاد شهید یا ستاد کل نیروهای مسلح) دریافت و در فرم ثبت‌نام وارد کند. کسب حداقل ۷۰ درصد نمره آخرین فرد گزینش شده در سهمیه آزاد برای این داوطلبان الزامی است.

طبق مصوبات جدید، پذیرفته‌شدگان دوره‌های روزانه آزمون کاردانی سال قبل، دیگر محروم از شرکت در آزمون سال بعد نیستند و می‌توانند بدون انصراف قطعی، در آزمون جدید شرکت کنند. اما در صورت قبولی در رشته جدید، باید بلافاصله از رشته قبلی انصراف دهند. دانشجویان دوره‌های غیرروزانه (شبانه، غیرانتفاعی) نیز مشکلی برای شرکت مجدد در آزمون ندارند. با این حال، هر دانشجو در هر مقطع تحصیلی فقط یک‌بار می‌تواند از معافیت تحصیلی استفاده کند و در صورت انصراف دوم، باید به خدمت سربازی اعزام شود.

اتباع غیرایرانی (مانند پناهندگان افغانستانی یا عراقی) در صورت داشتن مدارک اقامتی معتبر (کارت آمایش، گذرنامه با پروانه اقامت یا دفترچه پناهندگی) مجاز به ثبت‌نام هستند. این داوطلبان باید کد اختصاصی ۱۲ رقمی خود را از سامانه مربوطه دریافت و در فرم ثبت‌نام وارد کنند. پذیرش این افراد در مناطق ممنوعه برای تردد اتباع خارجی امکان‌پذیر نیست. همچنین تحصیل اتباع در دوره‌های روزانه ممکن است مشمول پرداخت شهریه طبق ضوابط وزارت علوم باشد که هر ساله ابلاغ می‌گردد.

مسئولیت صحت تمامی اطلاعات وارد شده بر عهده شخص داوطلب است. اگر در هر مرحله از تحصیل (حتی پس از فارغ‌التحصیلی) مشخص شود که داوطلب اطلاعاتی مانند معدل، سهمیه یا وضعیت نظام وظیفه را به غلط وارد کرده است، قبولی او کان‌لم‌یکن تلقی شده و از ادامه تحصیل محروم می‌شود. در موارد جعل مدارک، فرد به مراجع قضایی و کمیته انضباطی سازمان سنجش معرفی شده و ممکن است از شرکت در آزمون‌های سراسری برای چندین سال محروم گردد.

دانشجویانی که در دوره روزانه به صورت رایگان تحصیل می‌کنند، متعهد می‌شوند که پس از پایان تحصیلات، به میزان مدت زمان تحصیل خود (معمولاً دو سال برای کاردانی) در داخل کشور کار کنند. آزادسازی مدرک تحصیلی برای ترجمه و مهاجرت، منوط به پایان این دوره تعهد یا بازپرداخت هزینه‌های تحصیل رایگان به دولت است. برای آقایان، مدت زمان خدمت سربازی جزو سنوات تعهد خدمت محسوب می‌شود. این قانون برای دانشجویان دوره‌های شبانه و غیرانتفاعی وجود ندارد و مدرک آن‌ها بلافاصله قابل آزادسازی است.

انتقال و میهمانی در مقطع کاردانی تابع آیین‌نامه آموزشی وزارت علوم است. معمولاً در ترم اول تحصیل، انتقال ممنوع است. از ترم دوم، دانشجویان می‌توانند درخواست خود را در سامانه «سجاد» ثبت کنند. موافقت هر دو دانشگاه مبدأ و مقصد الزامی است. شرایطی مانند ازدواج، بیماری صعب‌العلاج یا سرپرستی خانواده از موارد تسهیل‌کننده انتقال هستند. لازم به ذکر است که انتقال از دوره شبانه به روزانه یا از دانشگاه غیرانتفاعی به دولتی ممنوع است، اما برعکس آن با موافقت واحدها امکان‌پذیر می‌باشد.

این داوطلبان باید در فرم ثبت‌نام، معدل تخمینی خود را وارد کنند. اما نکته حیاتی این است که در زمان دریافت کارت ورود به جلسه یا بازه‌های ویرایشی، حتماً باید معدل دقیق مندرج در دیپلم خود را جایگزین کنند. اگر داوطلبی تا پایان شهریورماه موفق به دریافت مدرک دیپلم نشود، حتی در صورت قبولی در دانشگاه، اجازه ثبت‌نام نهایی را نخواهد داشت و قبولی او لغو می‌شود. این افراد تنها در صورتی که برای ورودی نیمسال دوم (بهمن) پذیرفته شوند، تا پایان دی‌ماه برای ارائه مدرک فرصت دارند.

بله، شاغلین دولتی یا بخش خصوصی منعی برای تحصیل ندارند، اما باید توجه داشته باشند که کلاس‌های دوره روزانه و شبانه معمولاً در طول روز برگزار می‌شود و دانشگاه مسئولیتی در قبال هماهنگی با ساعات کاری دانشجو ندارد. کارمندان دولت برای تحصیل در دوره روزانه باید موافقت‌نامه رسمی از سازمان متبوع خود ارائه دهند تا بتوانند از ماموریت آموزشی یا مرخصی استفاده کنند. در غیر این صورت، غیبت بیش از حد در کلاس‌ها منجر به حذف درس یا محرومیت از تحصیل توسط آموزش دانشگاه خواهد شد.