این مقاله جامعترین راهنما برای رجیستری گوشیهای مسافرتی است که تمامی مراحل ثبت در گمرک و سامانه همتا را به صورت تصویری آموزش میدهد. در این مطلب به بررسی هزینهها، قوانین جدید و پاسخ به ۴۰ سوال کلیدی کاربران پرداختهایم.
م
مدیر سیستم
نویسنده
12 Jun 2026
304 بازدید
1 دقیقه مطالعه
قوانین رجیستری گوشی مسافرتی در سال ۱۴۰۳ تغییرات مهمی دارد. مسافران باید گوشی خود را در لحظه ورود ثبت کنند. اظهار حضوری در گمرک فرودگاه یا مرز زمینی الزامی است. خروج از مبادی ورودی بدون ثبت گوشی، امکان رجیستری را از بین میبرد.
فرآیند ثبت با احراز هویت توسط افسر گمرک آغاز میشود. مسافر مشخصات گوشی و اطلاعات هویتی خود را ارائه میدهد. پس از تایید اولیه، امکان پرداخت عوارض در سامانه فراهم میگردد. این مرحله باید قبل از خروج از سالن ترانزیت انجام شود.
واردات برخی مدلهای خاص با محدودیتهای جدی روبرو است. در حال حاضر رجیستری آیفونهای سری ۱۴، ۱۵ و ۱۶ ممنوع است. این گوشیها حتی با پرداخت عوارض گمرکی فعال نمیشوند. مسافران باید قبل از خرید به لیست گوشیهای مجاز توجه کنند.
مالکیت سیمکارت برای نهایی کردن فرآیند رجیستری اهمیت دارد. شماره موبایل اعلامی باید حتماً به نام شخص مسافر باشد. سامانه همتا اطلاعات گوشی را با کد ملی مسافر تطبیق میدهد. عدم تطابق اطلاعات باعث توقف فرآیند فعالسازی دستگاه میشود.
مهلت ۳۰ روزه برای ثبت گوشی دیگر اعتبار قانونی ندارد. قوانین گمرکی از سال ۱۳۹۹ به طور کامل تغییر کرده است. مسافر فقط در همان لحظه ورود فرصت اظهار کالا را دارد. فراموشی این نکته باعث غیرقابل استفاده شدن گوشی در شبکه داخلی میشود.
رعایت دقیق این مراحل برای استفاده دائم از دستگاه ضروری است.
نکات کلیدی این مقاله:
اظهار در بدو ورود ثبت گوشی فقط در لحظه ورود و قبل از خروج از گمرک امکانپذیر است.
ممنوعیت آیفون جدید رجیستری آیفونهای سری ۱۴، ۱۵ و ۱۶ در حال حاضر به کل غیرممکن است.
مالکیت سیمکارت سیمکارت مورد استفاده در سامانه همتا باید حتماً به نام شخص مسافر باشد.
رجیستری گوشی مسافرتی چیست و چرا انجام آن الزامی است؟
رجیستری گوشی مسافرتی فرآیندی قانونی برای ثبت دستگاههای هوشمند وارداتی است. این طرح با هدف مبارزه با قاچاق کالا اجرا میشود. دولت ایران از سالهای گذشته این سیستم را پیادهسازی کرد. تمامی مسافران ورودی باید گوشیهای خود را در این سامانه ثبت کنند.
بدون انجام این کار، گوشی شما در شبکههای مخابراتی ایران کار نخواهد کرد.
اهمیت قانونی و امنیتی رجیستری
در سال ۱۴۰۵، قوانین سختگیرانهتری برای واردات غیرقانونی وضع شده است. اگر گوشی شما رجیستر نشود، پس از ۳۰ روز قطع میشود. این یعنی دیگر امکان تماس یا استفاده از اینترنت همراه را نخواهید داشت.
ثبت رسمی گوشی در مبادی ورودی کشور برای جلوگیری از قطع شبکه
بسیاری از کاربران تصور میکنند رجیستری فقط برای گوشیهای گرانقیمت است. اما حتی برای بهترین گوشی تا ۳ میلیون تومان نیز این قانون صدق میکند. هر دستگاهی که دارای سیمکارت باشد، مشمول این طرح است. این شامل تبلتهای سیمکارتخور و ساعتهای هوشمند نیز میشود.
هدف اصلی دولت، شفافسازی بازار موبایل در سال ۱۴۰۵ است. با این روش، خدمات پس از فروش نیز بهبود مییابد. گوشیهای رجیستر شده دارای هویت قانونی هستند. در صورت سرقت، پیگیری آنها از طریق مراجع قضایی بسیار آسانتر خواهد بود.
بنابراین، رجیستری نه تنها یک الزام، بلکه یک مزیت امنیتی برای شماست.
اگر قصد خرید گوشی جدید از خارج از کشور را دارید، حتماً به راهنمای کامل رجیستر گوشی مسافرتی در سامانه همتا + هزینه مراجعه کنید. آگاهی از قوانین قبل از سفر، از بروز مشکلات جدی در گمرک جلوگیری میکند. در ادامه به تغییرات مهم قوانین در سال جاری خواهیم پرداخت.
قوانین جدید ۱۴۰۵: ابطال مهلت ۳۰ روزه و الزام اظهار در بدو ورود
مهمترین تغییر در قوانین سال ۱۴۰۵، حذف مهلت ۳۰ روزه است. در گذشته، مسافران میتوانستند پس از ورود به خانه، نسبت به ثبت گوشی اقدام کنند. اما اکنون، اظهار گوشی باید دقیقاً در لحظه ورود انجام شود. این یعنی قبل از خروج از سالن ترانزیت فرودگاه یا مرز زمینی.
چرا اظهار در بدو ورود حیاتی است؟
اگر بدون مراجعه به گمرک از فرودگاه خارج شوید، فرصت را از دست دادهاید. سیستمهای گمرک در سال ۱۴۰۵ به صورت آنی با پلیس گذرنامه لینک هستند. عدم ثبت در گمرک به معنای قاچاق تلقی شدن کالا است.
در این حالت، حتی با پرداخت جریمه هم نمیتوانید گوشی را فعال کنید.
برای جلوگیری از این مشکل، حتماً به باجههای گمرک مستقر در مبادی ورودی بروید. این فرآیند تنها چند دقیقه زمان میبرد. افسر گمرک شماره IMEI دستگاه شما را چک میکند. سپس اطلاعات شما در سیستم ثبت موقت میشود.
بسیاری از مسافران به دلیل خستگی سفر، این مرحله را فراموش میکنند. اما توجه داشته باشید که این قانون برای تمامی برندها، حتی بهترین گوشی های هواوی ۲۰۲۲ و مدلهای جدیدتر صادق است. هیچ استثنایی برای مسافران عادی وجود ندارد.
حتی اگر گوشی شما قدیمی باشد، باز هم باید اظهار شود.
در سال ۱۴۰۵، نظارتها بر روی مرزهای زمینی نیز تشدید شده است. مسافرانی که از مرزهای ترکیه یا عراق وارد میشوند، باید دقت مضاعفی داشته باشند. حتماً از مامور گمرک بخواهید که ثبت شدن گوشی شما را تایید کند.
یکی از چالشبرانگیزترین موضوعات در سال ۱۴۰۵، وضعیت گوشیهای اپل است. متاسفانه همچنان ورود و رجیستری آیفون ۱۴، ۱۵ و ۱۶ ممنوع است. این گوشیها در گمرک اظهار نمیشوند. حتی اگر هزینهای پرداخت کنید، آنتن آنها پس از مدتی قطع خواهد شد.
چرا آیفونهای جدید رجیستر نمیشوند؟
این تصمیم بر اساس بخشنامههای دولتی اتخاذ شده است. هدف از این کار، مدیریت منابع ارزی کشور اعلام شده است. بسیاری از کاربران به دنبال راههای غیرقانونی هستند. اما هشدار میدهیم که هیچ روش دائمی برای دور زدن این قانون وجود ندارد.
استفاده از دانگلهای سیمکارت یا تغییر سریال، جرم محسوب میشود.
اگر به دنبال یک گوشی خاص هستید، نقد و بررسی کامل گوشی آیفون SE 3 اپل (2022) را بخوانید. این مدل همچنان قابل رجیستری است و گزینهای اقتصادی محسوب میشود. همچنین میتوانید به سراغ برندهای دیگر بروید.
گوشیهای سری ۱۴ به بعد اپل در حال حاضر امکان رجیستری رسمی در ایران را ندارند
در سال ۱۴۰۵، بسیاری از مسافران فریب فروشندگان خارجی را میخورند. آنها ادعا میکنند که گوشی در ایران کار میکند. اما واقعیت این است که آنتن این گوشیها تنها برای مصرف مسافرتی (کمتر از یک ماه) فعال است.
همچنین توجه داشته باشید که بررسی تخصصی سونی اکسپریا پرو نشان میدهد برخی گوشیهای خاص نیز محدودیتهای گمرکی دارند. همیشه قبل از خرید، لیست سیاه سامانه همتا را چک کنید. این کار از هدر رفتن سرمایه شما جلوگیری میکند. در بخشهای بعدی به نحوه محاسبه هزینهها برای مدلهای مجاز میپردازیم.
مدارک و پیشنیازهای ضروری برای ثبت گوشی مسافرتی
برای اینکه فرآیند رجیستری شما در سال ۱۴۰۵ بدون مشکل انجام شود، باید مدارک خاصی را همراه داشته باشید. نقص در هر یک از این موارد میتواند باعث توقف فرآیند شود. اولین و مهمترین مدرک، گذرنامه معتبر مسافر است.
لیست مدارک مورد نیاز در گمرک
اصل گذرنامه با مهر ورود فیزیکی یا ثبت سیستمی.
کارت ملی مسافر (برای تطبیق اطلاعات هویتی).
سیمکارت فعال به نام شخص مسافر.
شماره IMEI دستگاه (معمولاً روی جعبه یا با شمارهگیری *#06#).
نکته بسیار مهم در سال ۱۴۰۵، مالکیت سیمکارت است. سیمکارتی که در سامانه همتا استفاده میکنید، حتماً باید به نام صاحب پاسپورت باشد. اگر مسافر کودک است، سیمکارت باید به نام ولی قانونی او ثبت شده باشد.
همچنین، داشتن استعلام بیمه مسافرتی در طول سفر الزامی است، اما برای رجیستری نیازی به آن ندارید. تمرکز اصلی گمرک بر روی تاریخ ورود شماست. اگر از زمان ورود شما بیش از یک ماه گذشته باشد، سیستم اجازه پرداخت عوارض را نخواهد داد.
قبل از سفر، حافظه گوشی خود را چک کنید. اگر گوشی دست دوم خریداری کردهاید، بهتر است آن را ریست فکتوری کنید. برای این کار، آموزش کامل بازیابی اطلاعات گوشی اندروید را ببینید تا اطلاعات مهم خود را از دست ندهید.
شفاف بودن وضعیت نرمافزاری گوشی به سرعت عمل مامور گمرک کمک میکند.
در نهایت، مطمئن شوید که گوشی شما اصل است. برای این کار از کد تست گوشی سامسونگ و کدهای مخفی استفاده کنید. گوشیهای فیک یا هایکپی در سامانه همتا تایید نمیشوند. این موضوع باعث ضرر مالی سنگینی به شما خواهد شد.
همیشه از فروشگاههای معتبر در خارج از کشور خرید کنید.
راهنمای گامبهگام فرآیند رجیستری از گمرک تا سامانه همتا
فرآیند رجیستری در سال ۱۴۰۵ شامل سه مرحله اصلی است. این مراحل باید به ترتیب انجام شوند. هرگونه جابجایی یا نادیده گرفتن مراحل، باعث توقف فعالسازی گوشی میشود. در ادامه این مسیر را به زبان ساده توضیح میدهیم.
مرحله اول: ثبت در مبادی ورودی
همانطور که گفته شد، به محض ورود به کشور به دفتر گمرک بروید. شماره IMEI گوشی را به همراه پاسپورت ارائه دهید. مامور گمرک اطلاعات را در سیستم ثبت کرده و به شما یک رسید میدهد.
این رسید حاوی کد پیگیری است که برای مراحل بعدی حیاتی است. اگر گوشی شما گیمینگ است، مثلاً نقد و بررسی کامل گوشی پوکو F4 GT را خواندهاید و آن را خریدهاید، حتماً مدل دقیق را چک کنید.
مرحله دوم: پرداخت عوارض آنلاین
پس از ورود به شهر، حداکثر یک ماه فرصت دارید به سایت گمرک بروید. در آنجا با وارد کردن کد پیگیری و کد ملی، مبلغ عوارض را مشاهده میکنید. پرداخت باید با کارت بانکی به نام مسافر انجام شود.
پس از پرداخت، اطلاعات به صورت خودکار به سامانه همتا ارسال میشود. برای آشنایی با ترفندهای کار با گوشی در این مرحله، ترفندهای گوشی سامسونگ و قابلیتهای مخفی آن میتواند مفید باشد.
مرحله سوم: فعالسازی در همتا
پس از چند ساعت از پرداخت عوارض، پیامکی از سامانه HAMTA دریافت میکنید. حالا باید به سایت یا اپلیکیشن همتا بروید. با استفاده از کد فعالسازی که در پیامک آمده، گوشی را به نام سیمکارت خود ثبت کنید.
در تمام این مراحل، دقت کنید که شمارهها را اشتباه وارد نکنید. یک اشتباه کوچک در شماره IMEI میتواند باعث شود عوارض را برای گوشی دیگری پرداخت کنید!
اگر گوشی شما از برندهای خاص مثل آنر است، بررسی گوشی های سری آنر 50 را ببینید تا با مشخصات فنی آن برای ثبت دقیق آشنا شوید.
نحوه محاسبه هزینه رجیستری و عوارض گمرکی در سال ۱۴۰۵
هزینه رجیستری در سال ۱۴۰۵ بر اساس نرخ ارز سنا محاسبه میشود. این هزینه شامل عوارض گمرکی، مالیات بر ارزش افزوده و سایر هزینههای جانبی است. مبلغ نهایی معمولاً بین ۱۵ تا ۲۵ درصد قیمت جهانی گوشی است.
قیمت گوشی در سامانه گمرک بر اساس لیست قیمتهای جهانی (نه قیمت خرید شما) تعیین میشود. بنابراین اگر گوشی را در حراج خریده باشید، باز هم باید عوارض قیمت واقعی را بپردازید.
این موضوع برای گوشیهای اقتصادی مثل بررسی تخصصی شیائومی Redmi 10A بسیار حائز اهمیت است، زیرا عوارض آن بسیار ناچیز خواهد بود.
در مقابل، برای گوشیهای پرچمدار با دوربینهای قدرتمند، هزینه بسیار بالاتر است. اگر به عکاسی علاقه دارید، بهترین گوشی های با دوربین سه گانه را بررسی کنید و بودجه رجیستری آنها را نیز در نظر بگیرید.
هزینه رجیستری یک گوشی ۱۰۰۰ دلاری ممکن است به بیش از ۱۵ میلیون تومان برسد.
حق ورودی گمرک (متغیر بر اساس قیمت گوشی).
۹ درصد مالیات بر ارزش افزوده.
۱ درصد مالیات پسماند.
هزینههای هلال احمر و حقالعمل کاری.
برای گوشیهای میانرده مانند بررسی تخصصی گوشی هواوی Y8s، هزینهها معقولتر است. همیشه قبل از سفر، قیمت جهانی گوشی مورد نظر خود را در سایتهای معتبر چک کنید. سپس با فرمول مذکور، هزینه تقریبی را محاسبه کنید تا در هنگام پرداخت غافلگیر نشوید.
در سال ۱۴۰۵، پرداختها فقط به صورت آنلاین و از طریق درگاههای بانکی رسمی انجام میشود.
محدودیت تعداد و سقف مجاز واردات گوشی برای هر مسافر
طبق قوانین سال ۱۴۰۵، هر مسافر تنها مجاز به واردات یک دستگاه گوشی در سال است. این محدودیت با هدف جلوگیری از سوءاستفاده از معافیتهای مسافری وضع شده است. اگر بیش از یک گوشی همراه داشته باشید، کالای تجاری محسوب شده و توقیف میشود.
قوانین مربوط به مسافران تکراری
اگر در یک سال شمسی چندین بار سفر کنید، فقط در سفر اول مجاز به رجیستری هستید. این قانون حتی برای بهترین گوشی سامسونگ از نظر باتری که برای استفاده شخصی است نیز صدق میکند. سامانه همتا به صورت هوشمند کدهای ملی را رصد میکند.
برخی افراد سعی میکنند با پاسپورت دیگران گوشی ثبت کنند. این کار در سال ۱۴۰۵ ریسک بالایی دارد. اگر سیمکارت به نام صاحب پاسپورت نباشد، فرآیند متوقف میشود. همچنین در صورت بروز مشکل، مالک قانونی گوشی شخص دیگری خواهد بود.
هر مسافر سالانه فقط یک سهمیه برای ثبت گوشی موبایل دارد
اگر قصد دارید برای اعضای خانواده گوشی بیاورید، حتماً آنها را در سفر همراه خود داشته باشید. هر فرد باید با پاسپورت خودش در گمرک حاضر شود. این قانون برای تمامی مدلها، از جمله مقایسه سامسونگ A11 با M11 که گوشیهای اقتصادی هستند، اجرا میشود.
هیچ استثنایی برای هدایا یا سوغاتی وجود ندارد.
اشتباهات رایج و هشدارهای حیاتی در رجیستری مسافرتی
بسیاری از مسافران به دلیل عدم آگاهی، دچار اشتباهات جبرانناپذیری میشوند. اولین اشتباه، اعتماد به افراد سودجو در محیط فرودگاه است. هرگز اطلاعات پاسپورت خود را برای رجیستری گوشی دیگران در اختیار کسی قرار ندهید. این کار میتواند تبعات قانونی سنگینی برای شما داشته باشد.
اشتباه در وارد کردن IMEI
وارد کردن اشتباه شماره IMEI یکی از رایجترین مشکلات است. گوشیهای دو سیمکارت دارای دو IMEI هستند. شما باید هر دو را در سامانه ثبت کنید. در غیر این صورت، یکی از شیارهای سیمکارت شما کار نخواهد کرد.
اشتباه دیگر، فراموش کردن مهلت پرداخت عوارض است. پس از ثبت در گمرک، فقط ۳۰ روز فرصت دارید. اگر این زمان بگذرد، کد پیگیری شما باطل میشود. در این صورت باید دوباره به گمرک مراجعه کنید که فرآیندی بسیار دشوار است.
استفاده از سیمکارت دیگران برای فعالسازی در همتا.
خرید گوشیهای ریفربیشد (Refurbished) به جای نو.
عدم توجه به ممنوعیت مدلهای آیفون ۱۴ به بالا.
همچنین مراقب کلاهبرداریهای اینترنتی باشید. تنها مرجع رسمی برای پرداخت، سایت گمرک جمهوری اسلامی است. از کلیک بر روی لینکهای مشکوک در پیامکها خودداری کنید. برای محافظت از اطلاعات خود، راهنمای جامع انواع رمز گوشی را جدی بگیرید. امنیت دیجیتال شما به اندازه امنیت فیزیکی گوشی اهمیت دارد.
عیبیابی و رفع مشکلات احتمالی در سامانه همتا و گمرک
گاهی اوقات با وجود انجام تمام مراحل، گوشی فعال نمیشود. یکی از مشکلات شایع، عدم تطابق اطلاعات گمرک و همتا است. در این حالت، باید چند روز صبر کنید تا سیستمها با هم سینک شوند. اگر مشکل حل نشد، باید با پشتیبانی همتا تماس بگیرید.
مشکل عدم دریافت پیامک فعالسازی
اگر پیامک فعالسازی را دریافت نکردید، ابتدا پوشه اسپم خود را چک کنید. همچنین مطمئن شوید که سیمکارت شما مسدود نیست. گاهی اوقات مشکلات شبکه باعث این اتفاق میشود.
در چنین شرایطی، حل مشکل پیدا نشدن وای فای میتواند به شما کمک کند تا از طریق اینترنت وضعیت خود را در سایت همتا چک کنید.
اگر گوشی شما در شبکه شناسایی نمیشود، ممکن است مشکل از سختافزار باشد. برای اطمینان، قابلیتها و ترفندهای مخفی گوشی سامسونگ A22 را ببینید و تنظیمات شبکه را ریست کنید. اگر باز هم مشکل پابرجا بود، احتمالاً IMEI دستگاه شما به درستی ثبت نشده است.
در سال ۱۴۰۵، سامانه همتا بخشی برای عیبیابی خودکار اضافه کرده است. با وارد کردن شماره سریال، سیستم به شما میگوید که در کدام مرحله گیر کردهاید.
برای مثال، اگر گوشی شما شیائومی Note 9S است و با مشکل آنتندهی مواجه هستید، حتماً وضعیت رجیستری آن را در اولویت قرار دهید. بسیاری از مشکلات نرمافزاری با یک بار خاموش و روشن کردن گوشی پس از فعالسازی حل میشوند.
در موارد نادر، ممکن است عوارض را پرداخت کرده باشید اما گمرک تاییدیه را ارسال نکرده باشد. در این صورت باید با در دست داشتن رسید پرداخت به صورت حضوری به یکی از دفاتر گمرک در شهر خود مراجعه کنید.
برای جلوگیری از خطاهای سیستمی، همیشه از مرورگرهای بهروز استفاده کنید. همچنین آموزش کامل تمیز کردن قاب سیلیکونی گوشی را هم ببینید تا ظاهر گوشی شما در مراجعات حضوری تمیز و مرتب باشد!
جمعبندی و چکلیست نهایی برای مسافران ورودی به ایران
رجیستری گوشی مسافرتی در سال ۱۴۰۵ فرآیندی دقیق و حساس است. با رعایت قوانین و انجام به موقع مراحل، میتوانید بدون نگرانی از گوشی جدید خود استفاده کنید. به یاد داشته باشید که کلید موفقیت در این کار، اظهار در لحظه ورود به کشور است.
چکلیست نهایی قبل از خروج از فرودگاه
آیا به باجه گمرک مراجعه کردهاید؟
آیا شماره IMEI گوشی شما توسط مامور ثبت شده است؟
آیا رسید یا کد پیگیری را دریافت کردهاید؟
آیا سیمکارت به نام خودتان در دسترس دارید؟
پس از رسیدن به خانه، حتماً در اولین فرصت نسبت به پرداخت عوارض اقدام کنید. برای مقایسه ارزش خرید گوشی خود، مقایسه سامسونگ A12 با A20s را بخوانید تا مطمئن شوید هزینه رجیستری پرداخت شده ارزشش را داشته است.
امیدواریم این راهنما در سال ۱۴۰۵ برای شما مفید بوده باشد. با رعایت این نکات، از قطع شدن آنتن گوشی خود جلوگیری کنید و با خیال راحت از تکنولوژی لذت ببرید. اگر سوالی دارید، میتوانید در بخش نظرات پلتفرم پیشخوانک مطرح کنید.
همچنین برای اطلاع از معایب برخی مدلها، معایب گوشی سامسونگ A32 را مطالعه کنید تا انتخاب هوشمندانهتری داشته باشید.
شرایط و ضوابط ثبت تلفن همراه برای مسافران غیرایرانی
فرآیند رجیستری گوشی مسافرتی تنها مختص شهروندان ایرانی نیست و اتباع خارجی که با ویزاهای مختلف (سیاحتی، زیارتی یا تجاری) وارد کشور میشوند نیز مشمول قوانین سامانه همتا هستند.
نکته کلیدی اینجاست که اگر یک فرد غیرایرانی قصد داشته باشد بیش از یک ماه از خدمات اپراتورهای داخلی استفاده کند، حتماً باید فرآیند ثبت دستگاه را طی کند.
اتباع خارجی برای ثبت گوشی خود باید دارای کد فراگیر یا شماره اختصاصی اتباع باشند. این افراد در لحظه ورود به مرزهای کشور، باید مانند مسافران ایرانی، اظهار حضوری گوشی را در گمرک انجام دهند.
بدون انجام این مرحله اولیه، حتی با داشتن اقامت قانونی، امکان فعالسازی دائم گوشی در خاک ایران وجود نخواهد داشت.
بسیاری از گردشگران تصور میکنند که با داشتن پاسپورت خارجی نیازی به رجیستری ندارند. اما واقعیت این است که آنتندهی گوشیهای ثبتنشده پس از ۳۰ روز قطع میشود.
اگر اقامت مسافر کمتر از این مدت باشد، استفاده از قابلیت رومینگ یا استفاده موقت از سیمکارت داخلی بدون رجیستری بلامانع است. اما برای اقامتهای طولانیتر، ثبت در سامانه گمرک الزامی است.
یک چالش مهم برای اتباع خارجی، نداشتن سیمکارت به نام خودشان در لحظه ورود است. طبق قوانین جدید، برای نهایی کردن رجیستری در سامانه همتا، شماره تلفن همراه باید دقیقاً متعلق به همان کد فراگیری باشد که گوشی با آن در گمرک اظهار شده است.
بنابراین اتباع باید ابتدا نسبت به خرید و فعالسازی سیمکارت قانونی اقدام کرده و سپس مراحل پرداخت عوارض را طی کنند.
در صورتی که فرد غیرایرانی به صورت ترانزیت یا برای مدت بسیار کوتاه وارد ایران شده باشد، توصیه میشود از خدمات رومینگ بینالمللی استفاده کند. این کار باعث میشود نیازی به درگیری با پیچیدگیهای اداری رجیستری و پرداخت هزینههای گمرکی نباشد.
هزینه رجیستری برای اتباع نیز بر اساس همان نرخ ارز سنا و ارزش دلاری دستگاه محاسبه میگردد.
قوانین فروش و واگذاری گوشیهای ثبت شده به صورت مسافری
یکی از سوالات پرتکرار کاربران این است که آیا گوشیهایی که به صورت مسافری رجیستر شدهاند، قابلیت فروش و انتقال مالکیت دارند یا خیر.
طبق قوانین سامانه همتا، گوشیهای مسافری پس از طی مراحل قانونی و پرداخت کامل عوارض گمرکی، هیچ تفاوتی در کارکرد با گوشیهای شرکتی ندارند و فرآیند انتقال مالکیت برای آنها کاملاً امکانپذیر است.
با این حال، یک تفاوت ظاهری در سامانه همتا وجود دارد. در هنگام استعلام اصالت این دستگاهها، عبارت «ثبت شده به صورت مسافری» درج میشود. این برچسب در بازار موبایل معمولاً باعث میشود قیمت دستگاه کمی کمتر از نمونههای شرکتی با گارانتی رسمی باشد.
خریدار باید بداند که این گوشیها فاقد خدمات پس از فروش شرکتی هستند و مسئولیت خرابی بر عهده خریدار است.
برای انتقال مالکیت گوشی مسافرتی، فروشنده باید از طریق کد دستوری #7777* یا اپلیکیشن همتا اقدام کند.
نکته بسیار مهم این است که اگر گوشی در بدو ورود به درستی اظهار نشده باشد یا عوارض آن به صورت ناقص پرداخت شده باشد، در هنگام انتقال مالکیت، سیستم با خطا مواجه شده و ممکن است دستگاه به عنوان کالای قاچاق شناسایی و مسدود شود.
در سالهای گذشته، برخی افراد با سوءاستفاده از پاسپورت دیگران اقدام به رجیستری میکردند. اکنون با سختگیرانه شدن قوانین و تطبیق شماره ملی، شماره پاسپورت و شماره سیمکارت، این تخلفات کاهش یافته است.
اگر قصد خرید گوشی مسافری را دارید، حتماً قبل از پرداخت وجه، استعلام اصالت بگیرید و مطمئن شوید که گوشی در وضعیت «سفید» قرار دارد و به نام فروشنده ثبت شده است.
در نهایت، توجه داشته باشید که گوشیهای مسافری به دلیل ماهیت واردات انفرادی، فاقد کد فعالسازی روی کارت گارانتی هستند. کد فعالسازی این دستگاهها پس از پرداخت عوارض در سایت گمرک، به شماره موبایل مسافر پیامک میشود یا در کارتابل سامانه همتا قابل مشاهده است.
بدون این کد، فرآیند انتقال مالکیت و فعالسازی روی سیمکارت جدید غیرممکن خواهد بود.
نحوه تعیین قیمت پایه گوشی در گمرک بر اساس شناسه TSC
بسیاری از مسافران هنگام پرداخت عوارض گمرکی متعجب میشوند که چرا قیمت مبنای محاسبه با قیمتی که خودشان در خارج از کشور خریداری کردهاند متفاوت است. دلیل این موضوع استفاده گمرک از سامانهای به نام شناسه ارزش کالا یا همان کد TSC (Tariff Specification Code) است.
گمرک ایران بر اساس این کد، قیمت جهانی هر مدل گوشی را استخراج و ملاک محاسبه قرار میدهد.
در واقع، فاکتور خرید شما در خارج از کشور برای گمرک ملاک نیست. ممکن است شما گوشی را در حراج یا با تخفیف ویژه خریداری کرده باشید، اما گمرک عوارض را بر اساس قیمت مصوب در سامانه خود محاسبه میکند.
این قیمتها معمولاً به صورت دورهای و بر اساس نوسانات قیمت جهانی برندهایی مانند سامسونگ، شیائومی و سایر برندهای مجاز بهروزرسانی میشوند.
کد TSC شامل اطلاعات دقیقی از جمله برند، مدل، حافظه داخلی، رم و سایر مشخصات فنی است که ارزش دلاری دستگاه را تعیین میکند. برای مثال، عوارض یک گوشی با حافظه ۲۵۶ گیگابایت قطعاً بیشتر از مدل ۱۲۸ گیگابایتی همان برند خواهد بود.
مسافران میتوانند قبل از سفر با مراجعه به سامانه آنلاین گمرک، حدود تقریبی ارزش دلاری گوشی مورد نظر خود را جستجو کنند.
علاوه بر ارزش دلاری، نرخ ارز نیز نقش تعیینکنندهای دارد. نرخ ارز برای محاسبه عوارض گمرکی، نرخ ارز اعلامی در سامانه سنا در روز پرداخت است. این نرخ معمولاً با نرخ بازار آزاد متفاوت بوده و توسط بانک مرکزی تعیین میشود.
بنابراین هزینه نهایی رجیستری حاصلضرب «ارزش دلاری در سامانه TSC» در «نرخ ارز سنا» در «درصد عوارض مصوب» است.
دانستن این جزئیات به مسافر کمک میکند تا قبل از خرید گوشی در خارج از کشور، صرفه اقتصادی آن را برآورد کند. در برخی موارد، با احتساب عوارض گمرکی و نبود گارانتی، خرید گوشی از داخل ایران به صرفهتر از واردات مسافری آن خواهد بود.
به ویژه برای گوشیهای میانرده که اختلاف قیمت جهانی و داخلی آنها ناچیز است، رجیستری مسافری پیشنهاد نمیشود.
تفاوت استفاده موقت از شبکه با فرآیند دائمی رجیستری
یک باور اشتباه در میان مسافران وجود دارد که تصور میکنند مهلت ۳۰ روزه برای رجیستر کردن گوشی همچنان پابرجاست. باید شفافسازی کرد که این مهلت ۳۰ روزه تنها مربوط به «استفاده از شبکه» است، نه مهلتی برای تصمیمگیری جهت ثبت گوشی.
طبق قوانین ۱۴۰۳، اگر در لحظه ورود به کشور گوشی خود را در گمرک اظهار نکنید، حق رجیستر کردن آن را برای همیشه از دست میدهید.
مهلت ۳۰ روزه به این معناست که هر گوشی موبایل (حتی ثبت نشده) از لحظهای که سیمکارت ایرانی در آن قرار میگیرد یا به شبکه اپراتورهای داخلی متصل میشود، تنها ۳۰ روز اجازه فعالیت دارد.
این قانون برای راحتی مسافران و توریستهایی وضع شده که قصد اقامت کوتاه در ایران را دارند و نمیخواهند هزینههای سنگین رجیستری را پرداخت کنند.
اگر مسافری از خدمات رومینگ سیمکارت خارجی خود استفاده کند، مشمول این محدودیت ۳۰ روزه نمیشود و تا زمانی که رومینگ فعال باشد، گوشی در شبکه کار خواهد کرد. اما به محض استفاده از سیمکارتهای همراه اول، ایرانسل یا رایتل، شمارش معکوس آغاز میشود.
پس از پایان این مدت، آنتن گوشی قطع شده و دستگاه تنها از طریق وایفای قابل استفاده خواهد بود.
نکته حیاتی اینجاست که بسیاری از مسافران پس از خروج از فرودگاه و در روز بیستم اقامت خود تصمیم میگیرند گوشی را رجیستر کنند. در این حالت، چون اظهار حضوری در بدو ورود انجام نشده، سامانه گمرک اجازه ثبت را نمیدهد.
در نتیجه گوشی پس از ۱۰ روز دیگر عملاً در ایران غیرقابل استفاده میشود و هیچ راه قانونی برای بازگرداندن آنتن آن وجود نخواهد داشت.
بنابراین، مسافران باید بین دو گزینه انتخاب کنند: یا گوشی را صرفاً برای استفاده موقت ۳۰ روزه وارد کنند و هیچ اقدامی انجام ندهند، یا اگر قصد استفاده دائمی دارند، حتماً در همان دقایق اولیه ورود به کشور در دفتر گمرک مرزی، اظهارنامه اولیه را ثبت کنند.
این شفافیت در تصمیمگیری مانع از هدررفت هزینه و از دست رفتن کارایی گوشی در آینده میشود.
چالشهای ثبت گوشیهای استوک و کارکرده خریداری شده از خارج
خرید گوشیهای کارکرده یا به اصطلاح استوک از کشورهای همسایه به دلیل قیمت پایینتر، در میان مسافران رایج است. اما رجیستری این گوشیها با چالشهای خاصی همراه است که اگر به آنها توجه نشود، میتواند منجر به ضرر مالی گردد.
اولین نکته این است که گمرک ایران در محاسبه عوارض، تفاوتی میان گوشی نو و کارکرده قائل نمیشود و ملاک همان قیمت مدل نو در سامانه TSC است.
این یعنی اگر شما یک گوشی کارکرده را به قیمت ۳۰۰ دلار خریده باشید، اما قیمت نو آن در سامانه گمرک ۵۰۰ دلار باشد، عوارض بر اساس همان ۵۰۰ دلار محاسبه میشود.
این موضوع باعث میشود که در بسیاری از مواقع، رجیستری گوشیهای قدیمی و کارکرده اصلاً توجیه اقتصادی نداشته باشد و هزینه تمام شده از قیمت خرید همان گوشی در ایران فراتر برود.
چالش دوم، بحث سلامت قانونی دستگاه در سطح بینالمللی است. اگر گوشی خریداری شده در کشور مبدأ به عنوان گوشی سرقتی گزارش شده باشد یا در لیست سیاه اپراتورهای خارجی باشد، ممکن است در فرآیند استعلام IMEI توسط سامانه همتا با مشکل مواجه شود.
هرچند سامانه همتا بیشتر بر روی کالای قاچاق تمرکز دارد، اما اتصال پایگاههای داده بینالمللی میتواند در آینده مشکلساز شود.
همچنین مسافران باید دقت کنند که گوشیهای کارکرده حتماً باید «آنلاک فکتوری» باشند. برخی گوشیها در خارج از کشور تحت قرارداد اپراتورهای خاص (مانند AT&T یا Vodafone) هستند و قیمت بسیار ارزانی دارند.
این گوشیها حتی پس از پرداخت عوارض رجیستری در ایران، سیمکارتهای داخلی را شناسایی نمیکنند مگر اینکه هزینه گزافی برای آنلاک کردن آنها پرداخت شود.
قبل از خرید گوشی دست دوم، حتماً کد #06#* را شمارهگیری کرده و IMEI دستگاه را با جعبه و بدنه تطبیق دهید.
در صورتی که گوشی فاقد جعبه باشد، در گمرک ایران برای ثبت آن با مشکل جدی مواجه خواهید شد؛ چرا که داشتن جعبه یا فاکتور معتبر برای احراز مالکیت در مبادی ورودی الزامی است. بدون این مدارک، افسر گمرک ممکن است از ثبت اظهارنامه خودداری کند.
رجیستری گوشی مسافرتی فرآیندی است که طی آن مسافرانی که گوشی هوشمندی را از خارج از کشور خریداری کردهاند، مشخصات آن را در سامانه گمرک و همتا ثبت میکنند. هدف از این طرح، مبارزه با قاچاق کالا و اطمینان از پرداخت حقوق گمرکی است. اگر گوشی در بدو ورود اظهار نشود، پس از گذشت ۳۰ روز از اولین استفاده، آنتن آن قطع شده و دیگر در شبکههای اپراتوری ایران (همراه اول، ایرانسل و رایتل) قابل استفاده نخواهد بود؛ بنابراین برای استفاده دائم، ثبت آن الزامی است.
بله، تمام افرادی که وارد کشور میشوند، اعم از اتباع ایرانی که از سفر بازمیگردند یا اتباع خارجی که قصد اقامت بیش از یک ماه در ایران را دارند، مشمول این طرح هستند. اتباع خارجی برای استفاده موقت (کمتر از ۳۰ روز) نیازی به رجیستری ندارند، اما اگر بخواهند بیش از این مدت از سیمکارتهای داخلی استفاده کنند، باید گوشی خود را به صورت مسافری ثبت نمایند. البته قوانین مربوط به اتباع غیرایرانی در برخی جزئیات احراز هویت با ایرانیان تفاوتهای اندکی دارد.
در رجیستری شرکتی، شرکتهای واردکننده به صورت عمده گوشی را وارد کرده، عوارض را پرداخت و با گارانتی معتبر عرضه میکنند. اما در رجیستری مسافرتی، فرد شخصاً گوشی را برای مصرف شخصی وارد میکند. هزینه عوارض مسافرتی معمولاً بر اساس نرخ ارز سنا محاسبه میشود و فاقد گارانتی شرکتی در ایران است. همچنین هر مسافر تنها مجاز به ثبت یک گوشی در سال است، در حالی که شرکتها محدودیتی در تعداد واردات بر اساس مجوزهای خود ندارند.
بله، از نظر قوانین گمرک جمهوری اسلامی ایران، هیچ تفاوتی بین گوشی نو و کارکرده وجود ندارد. هر دستگاهی که دارای شناسه IMEI باشد و بخواهد از شبکه اپراتوری داخل کشور استفاده کند، باید مراحل اظهار در بدو ورود و پرداخت عوارض را طی کند. حتی اگر گوشی را به عنوان هدیه دریافت کرده باشید یا از قبل در خارج از کشور از آن استفاده میکردید، برای فعالسازی در ایران ملزم به طی کردن فرآیند قانونی رجیستری مسافرتی هستید.
در صورتی که گوشی مسافرتی در سامانه همتا ثبت نشود، دستگاه تنها به مدت ۳۰ روز (یک ماه) از زمان قرار دادن سیمکارت در داخل آن، سرویسدهی خواهد داشت. پس از پایان این مهلت، دسترسی گوشی به شبکه مخابراتی قطع شده و دیگر امکان تماس گرفتن، ارسال پیامک یا استفاده از اینترنت همراه وجود نخواهد داشت. در این حالت گوشی عملاً به یک تبلت بدون سیمکارت تبدیل میشود که فقط از طریق وایفای میتواند به اینترنت متصل گردد و ارزش تجاری آن نیز به شدت کاهش مییابد.
طبق آخرین بخشنامهها، تمامی دستگاههایی که دارای درگاه سیمکارت بوده و از شبکه ارتباطی سیار استفاده میکنند، مشمول طرح رجیستری هستند. این موضوع شامل تبلتهای سیمکارتخور (iPad و برندهای دیگر) و همچنین ساعتهای هوشمند (Apple Watch LTE و غیره) میشود. مسافران باید در لحظه ورود به کشور این دستگاهها را نیز مانند گوشی تلفن همراه به افسر گمرک اظهار کنند تا در آینده برای استفاده از خدمات اپراتوری با مشکل قطع شدن ارتباط مواجه نشوند.
خیر، داشتن پاسپورت معتبر که مهر ورود به کشور در تاریخ اخیر (حداکثر یک ماه گذشته) در آن درج شده باشد، برای رجیستری مسافرتی الزامی است. سامانه گمرک به صورت سیستمی با سامانه نیروی انتظامی و گذرنامه در ارتباط است و تنها در صورتی اجازه ادامه فرآیند را میدهد که ورود مسافر به کشور تایید شده باشد. بنابراین استفاده از کد ملی افرادی که سفر خارجی نداشتهاند برای رجیستری گوشی به هیچ عنوان امکانپذیر نیست و تخلف محسوب میشود.
هرگونه خروج رسمی از مرزهای هوایی، زمینی یا دریایی کشور و بازگشت مجدد که منجر به ثبت مهر ورود و خروج در گذرنامه شود، سفر خارجی تلقی میگردد. فرقی نمیکند سفر شما زیارتی باشد یا سیاحتی و یا به کشورهای همسایه رفته باشید. نکته مهم این است که از زمان آخرین ورود شما به کشور نباید بیش از یک ماه گذشته باشد تا بتوانید فرآیند پرداخت عوارض را تکمیل کنید، هرچند اظهار اولیه باید حتماً در لحظه ورود انجام شده باشد.
به محض ورود به سالن ترانزیت و قبل از خروج از گمرک، مسافر باید به «دفتر گمرک» مستقر در فرودگاه یا مرز زمینی مراجعه کند. در این مرحله، مسافر باید گوشی خود را به همراه پاسپورت ارائه دهد تا افسر گمرک مشخصات دستگاه (IMEI) و اطلاعات هویتی مسافر را در سیستم ثبت و احراز هویت اولیه را انجام دهد. این مرحله حیاتیترین بخش است؛ چرا که اگر بدون اظهار گوشی از گمرک خارج شوید، طبق قوانین سال ۱۴۰۳، دیگر امکان رجیستر کردن آن را نخواهید داشت.
طبق قوانین جدید و سختگیرانه سال ۱۴۰۳، اظهار حضوری در مبادی ورودی الزامی است. اگر مسافر از گیت گمرک عبور کند و گوشی را ثبت نکند، فرصت رجیستری را از دست داده است. در گذشته مسافران تا ۳۰ روز فرصت داشتند به سایت مراجعه کنند، اما اکنون سامانه گمرک تنها برای کسانی باز میشود که اطلاعات آنها توسط افسر گمرک در لحظه ورود در سیستم ثبت شده باشد. در صورت عدم اظهار، گوشی شما دیگر به صورت قانونی در ایران رجیستر نخواهد شد.
پس از اینکه اطلاعات شما در بدو ورود توسط گمرک ثبت شد، یک ماه فرصت دارید تا به سامانه آنلاین گمرک (EPL) مراجعه کنید. در این سامانه با وارد کردن کد ملی و شماره تلفن همراهی که به نام خودتان است، مبلغ عوارض تعیین شده را مشاهده و به صورت آنلاین پرداخت میکنید. پس از پرداخت موفق، اطلاعات به سامانه همتا ارسال میشود. در نهایت باید به سایت همتا رفته و با استفاده از کد فعالسازی که پیامک شده، گوشی را به نام سیمکارت خود ثبت نهایی کنید.
برای ثبت اولیه در مبادی ورودی، مسافر باید اصل گذرنامه، کارت ملی و خودِ دستگاه گوشی تلفن همراه را به همراه داشته باشد. افسر گمرک شماره IMEI گوشی را (که با شمارهگیری #06#* به دست میآید) چک کرده و با مشخصات پاسپورت تطبیق میدهد. همچنین داشتن یک شماره تماس معتبر که به نام خود مسافر باشد برای مراحل بعدی ضروری است. توصیه میشود فاکتور خرید گوشی را نیز همراه داشته باشید تا در صورت بروز اختلاف در قیمتگذاری، به آن استناد کنید.
خیر، فرآیند رجیستری مسافرتی کاملاً شخصی است. از آنجایی که اطلاعات گوشی باید با اطلاعات گذرنامه و کد ملی مسافر مطابقت داشته باشد و سیمکارت فعالسازی نیز حتماً باید به نام صاحب پاسپورت باشد، واگذاری این کار به دیگران ممکن نیست. البته میتوانید برای انجام مراحل اینترنتی از کسی کمک بگیرید، اما تمامی اطلاعات ورودی و مالکیت نهایی باید متعلق به خود مسافر باشد تا در سامانه همتا و گمرک با خطا مواجه نشوید.
پس از پرداخت عوارض گمرکی در سامانه EPL، اطلاعات معمولاً به صورت آنی یا حداکثر ظرف ۲۴ تا ۴۸ ساعت به سامانه همتا منتقل میشود. پس از انتقال اطلاعات، پیامکی حاوی کد فعالسازی ۶ رقمی برای مسافر ارسال میگردد. با دریافت این کد و مراجعه به سامانه همتا یا شمارهگیری کد دستوری #7777*، فعالسازی نهایی در کمتر از چند دقیقه انجام میشود. اگر پس از ۳ روز پیامک دریافت نکردید، باید موضوع را از طریق پشتیبانی گمرک پیگیری کنید.
این خطا معمولاً زمانی رخ میدهد که شماره تلفن همراه وارد شده در سامانه گمرک با کد ملی مسافر مطابقت ندارد یا اطلاعات پاسپورت به درستی توسط افسر گمرک در مرز وارد نشده است. در گام اول مطمئن شوید سیمکارت به نام خودتان است. اگر مشکل حل نشد، باید با در دست داشتن مدارک شناسایی و گذرنامه به نزدیکترین دفتر گمرک اجرایی در شهر خود مراجعه کنید تا اطلاعات شما در سیستم اصلاح شود. این فرآیند به صورت غیرحضوری به ندرت قابل حل است.
فرآیند استرداد وجه در گمرک بسیار پیچیده و زمانبر است. اگر عوارض را پرداخت کرده باشید و کد فعالسازی صادر شده باشد، عملاً امکان لغو و بازگشت وجه وجود ندارد. تنها در صورتی که اشتباهی در واریز مبلغ رخ داده باشد یا گوشی به دلایل فنی رجیستر نشود، باید درخواست کتبی خود را به همراه فیش واریزی به واحد مالی گمرک ارائه دهید. بنابراین توصیه میشود قبل از پرداخت نهایی، تمامی مشخصات اعم از مدل گوشی و مبلغ را به دقت بازبینی کنید.
سادهترین و دقیقترین روش برای پیدا کردن شناسه ۱۵ رقمی IMEI، شمارهگیری کد دستوری #06#* در شمارهگیر گوشی است. پس از شمارهگیری، شناسهها روی صفحه نمایش داده میشوند. همچنین این شماره روی جعبه گوشی و پشت بدنه (در برخی مدلها) درج شده است. برای گوشیهای دو سیمکارت، هر دو شناسه (IMEI 1 و IMEI 2) را یادداشت کنید، زیرا در سامانه گمرک باید هر دو شناسه ثبت شوند تا هر دو شیار سیمکارت گوشی شما فعال شده و کار کند.
خیر، هزینه عوارض گمرکی بر اساس مدل دستگاه محاسبه میشود، نه تعداد سیمکارتهای آن. با این حال، بسیار مهم است که در هنگام ثبت نام در سامانه گمرک، هر دو شناسه IMEI دستگاه را وارد کنید. اگر فقط یکی از شناسهها را ثبت کنید، تنها یکی از شیارهای سیمکارت گوشی شما کار خواهد کرد و برای فعالسازی شیار دوم با مشکلات جدی مواجه خواهید شد. سامانه گمرک بخشی برای افزودن شناسه دوم (IMEI 2) دارد که حتماً باید پر شود.
این یک تدبیر امنیتی و قانونی برای جلوگیری از سوءاستفاده از اطلاعات پاسپورت دیگران است. سامانه همتا و گمرک از طریق تقاطع اطلاعاتی با سامانه «شاهکار»، مالکیت سیمکارت را بررسی میکنند. اگر کد ملی صاحب سیمکارت با کد ملی مسافری که گوشی به نام او اظهار شده مطابقت نداشته باشد، کد فعالسازی صادر نمیشود. این قانون برای مبارزه با خرید و فروش غیرقانونی حق رجیستری مسافری وضع شده است و هیچ استثنایی برای اعضای خانواده نیز ندارد.
ابتدا مطمئن شوید که پرداخت شما در سامانه گمرک با موفقیت انجام شده و وضعیت آن «ارسال شده به همتا» است. سپس در سامانه همتا بخش «کارتابل مسافری» را چک کنید؛ گاهی کد در آنجا قابل مشاهده است. اگر پس از ۴۸ ساعت خبری نشد، با مرکز تماس همتا (۰۹۶۲۷) تماس بگیرید. همچنین مطمئن شوید که پیامکهای تبلیغاتی سیمکارت شما مسدود نباشد، زیرا گاهی پیامکهای سیستمی همتا توسط سرورهای اپراتور به عنوان تبلیغات شناسایی و حذف میشوند.
خیر، رجیستری بر اساس شناسه سختافزاری IMEI انجام میشود که در لایههای عمیق سختافزار گوشی ذخیره شده است. تغییرات نرمافزاری مانند فلش کردن، آپدیت سیستمعامل یا تغییر رام، تاثیری بر وضعیت رجیستری دستگاه در سامانه همتا ندارد. تنها در صورتی که تعمیرات سختافزاری منجر به تعویض مادربرد و تغییر شماره IMEI شود، رجیستری قبلی از بین میرود که در آن صورت باید با ارائه مدارک تعمیرات به سامانه همتا، درخواست تغییر شناسه را ثبت کنید.
بهترین راه، استعلام از طریق سامانه همتا است. شما میتوانید با شمارهگیری #7777* یا استفاده از اپلیکیشن همتا و وارد کردن شناسه IMEI، وضعیت دستگاه را بررسی کنید. برای گوشیهای مسافری، وضعیت باید به صورت «مسافری - عوارض پرداخت شده» نمایش داده شود. اگر در استعلام ذکر شده باشد که دستگاه «غیرقانونی» است یا «فقط ۳۰ روز فرصت دارد»، یعنی مراحل رجیستری مسافری آن به درستی یا به طور کامل انجام نشده است.
رجیستری مسافری، پس از طی مراحل قانونی و پرداخت کامل عوارض گمرکی، کاملاً دائمی است و هیچگونه تاریخ انقضا یا نیاز به تمدید سالانه ندارد. گوشی شما مانند یک گوشی که از فروشگاههای داخلی خریداری شده، برای همیشه در شبکه اپراتوری ایران فعال خواهد ماند. تنها نکته این است که اگر بخواهید گوشی را بفروشید، باید از طریق سامانه همتا فرآیند «انتقال مالکیت» را انجام دهید تا مالکیت دستگاه به شماره سیمکارت خریدار جدید منتقل شود.
این مشکل معمولاً به دو دلیل رخ میدهد: اول اینکه ممکن است شناسه را اشتباه وارد کرده باشید (حتی یک رقم جابجا). دوم اینکه مدل گوشی شما هنوز در پایگاه داده گمرک تعریف نشده باشد (به خصوص برای گوشیهای بسیار جدید که تازه وارد بازار جهانی شدهاند). در این موارد باید چند روز صبر کنید تا لیست ارزشگذاری گمرک آپدیت شود و یا با مراجعه حضوری به گمرک فرودگاه، درخواست دهید تا مدل گوشی شما را در سیستم تعریف و اضافه کنند.
هزینه رجیستری ثابت نیست و بر اساس درصدی از قیمت جهانی گوشی محاسبه میشود. این مبلغ شامل سود بازرگانی، مالیات بر ارزش افزوده، عوارض هلال احمر و حق گمرکی است. گمرک ایران لیستی از قیمت دلاری گوشیها را در سامانه خود دارد و بر اساس نرخ ارز روز (سنا)، مبلغ ریالی را محاسبه میکند. به طور تقریبی، هزینه رجیستری برای گوشیهای بالای ۶۰۰ دلار حدود ۱۵ تا ۳۰ درصد قیمت دلاری آنها با نرخ ارز سنا تمام میشود.
برای محاسبه عوارض گمرکی گوشیهای مسافری، از نرخ ارز سامانه «سنا» (ارز نیمایی/حواله) استفاده میشود که معمولاً قیمتی مابین نرخ ارز دولتی و نرخ بازار آزاد دارد. این نرخ به صورت روزانه در سامانه گمرک آپدیت میشود. بنابراین اگر قیمت دلار در بازار آزاد نوسان زیادی داشته باشد، لزوماً بلافاصله روی هزینه رجیستری تاثیر نمیگذارد، اما در بلندمدت با تغییر نرخ سنا، هزینه رجیستری نیز دستخوش تغییر خواهد شد.
بله، هزینه رجیستری مستقیماً به ارزش دلاری دستگاه بستگی دارد. از آنجایی که اکثر مدلهای آیفون (تا مدل ۱۳) و پرچمداران سامسونگ (سری S) قیمت بالایی دارند، عوارض آنها نیز بیشتر است. همچنین طبق قوانین، گوشیهای بالای ۶۰۰ دلار مشمول درصد بالاتری از سود بازرگانی میشوند. بنابراین برای یک گوشی اقتصادی شیائومی ممکن است تنها ۱۰ درصد قیمت آن را بپردازید، اما برای یک پرچمدار گرانقیمت، این نسبت میتواند تا ۳۰ درصد ارزش دستگاه افزایش یابد.
در قوانین قبلی، مسافران تا ۸۰ دلار معافیت گمرکی برای کالاهای همراه داشتند، اما طبق بخشنامههای جدید برای گوشی تلفن همراه، این معافیت حذف شده یا به حداقل رسیده است. در حال حاضر برای گوشیهای مسافری، عوارض از دلار اول محاسبه میشود. هدف از این کار، یکسانسازی هزینههای واردات مسافری و تجاری و جلوگیری از سوءاستفاده از رویه مسافری برای واردات غیرقانونی است. لذا مسافران باید انتظار پرداخت کامل عوارض را داشته باشند.
گمرک ایران به فاکتور خرید مسافر استناد نمیکند، بلکه بر اساس «لیست ارزشگذاری کالا» که توسط کارشناسان گمرک تهیه شده، قیمت پایه گوشی را تعیین میکند. این لیست بر اساس قیمت جهانی (مثلاً سایت آمازون یا قیمت رسمی شرکت) تنظیم میشود. اگر شما گوشی را در حراج یا با تخفیف خاصی خریده باشید، گمرک همچنان بر اساس قیمت مصوب خود عوارض را دریافت میکند که ممکن است باعث شود مبلغ نهایی بیشتر از حد انتظار شما باشد.
خیر، پرداخت عوارض گمرکی برای رجیستری گوشی مسافری تنها به صورت نقدی و یکجا از طریق درگاه پرداخت آنلاین سامانه گمرک امکانپذیر است. تا زمانی که کل مبلغ واریز نشود، اطلاعات به سامانه همتا ارسال نشده و گوشی فعال نخواهد شد. مسافران باید در مهلت یکماهه پس از ورود، بودجه لازم برای پرداخت این هزینه را تامین کنند، در غیر این صورت با گذشت زمان، امکان رجیستر کردن دستگاه از بین میرود.
خودِ فرآیند فعالسازی در سامانه همتا (وارد کردن کد ۶ رقمی و ثبت سیمکارت) کاملاً رایگان است و هیچ هزینهای ندارد. هزینهای که مسافران پرداخت میکنند صرفاً مربوط به عوارض و حقوق گمرکی است که به حساب خزانه دولت واریز میشود. اگر فرد یا مغازهای برای انجام این کار از شما مبالغ کلانی درخواست کرد، بدانید که این هزینه بابت خدمات آنهاست و سامانه همتا به خودی خود پولی دریافت نمیکند.
بله، از نظر قانون هیچ تفاوتی بین گوشی که خودتان خریدهاید با گوشی که به عنوان هدیه یا سوغاتی دریافت کردهاید وجود ندارد. هر دستگاهی که وارد مرزهای کشور میشود و قرار است از شبکه مخابراتی استفاده کند، باید حقوق و عوارض دولتی آن پرداخت شود. در واقع، رجیستری نوعی مالیات بر واردات کالا است و ماهیت تصاحب کالا (خرید یا هدیه) تاثیری در الزامات قانونی و هزینههای آن ندارد.
طبق مصوبه هیئت دولت و بخشنامههای گمرک از اواخر سال ۱۴۰۱، ورود و رجیستری گوشیهای برند اپل از مدل ۱۴ به بعد (شامل ۱۴، ۱۵، ۱۶ و مدلهای جدیدتر) به صورت مسافری و تجاری ممنوع است. این گوشیها حتی اگر در بدو ورود اظهار شوند، امکان پرداخت عوارض و فعالسازی در سامانه همتا را ندارند. استفاده از این گوشیها با روشهایی مثل استفاده از دانگل یا تغییرات نرمافزاری، غیرقانونی بوده و هیچ تضمینی برای تداوم اتصال آنها به شبکه وجود ندارد.
طبق قوانین جاری، هر مسافر (با یک کد ملی و یک پاسپورت) تنها مجاز به واردات و رجیستری «یک دستگاه» گوشی تلفن همراه در هر سال تقویمی است. این محدودیت برای جلوگیری از تبدیل شدن رویه مسافری به رویه تجاری وضع شده است. اگر مسافری بخواهد بیش از یک گوشی وارد کند، دستگاه دوم و مابقی به عنوان کالای قاچاق تلقی شده یا باید با فرآیندهای پیچیده تجاری و داشتن کارت بازرگانی ترخیص شوند که عملاً برای افراد عادی غیرممکن است.
خیر، خرید و فروش حق رجیستری یا استفاده از اطلاعات پاسپورت دیگران برای ثبت گوشی، از نظر قانونی تخلف محسوب میشود. در صورت شناسایی، سامانه همتا حق دارد گوشی را مسدود کرده و فرد متخلف را به مراجع قضایی معرفی کند. همچنین از آنجایی که سیمکارت باید به نام صاحب پاسپورت باشد، فروشنده حق رجیستری میتواند در آینده با داشتن مالکیت سیمکارت، گوشی شما را از دسترس خارج کند یا مشکلات حقوقی دیگری برای خریدار ایجاد نماید.
مناطق آزاد تجاری از نظر قوانین گمرکی در حکم خارج از کشور هستند. بنابراین اگر مسافری از این مناطق گوشی خریداری کند و بخواهد وارد سرزمین اصلی نماید، مشمول قوانین رجیستری مسافری میشود. این افراد نیز باید در هنگام خروج از منطقه آزاد و ورود به سرزمین اصلی، گوشی خود را به گمرک مستقر در خروجی منطقه آزاد اظهار کرده و مراحل پرداخت عوارض را طی کنند. در غیر این صورت، گوشی آنها در سرزمین اصلی آنتن نخواهد داشت.
بله، کودکان نیز به عنوان مسافر شناخته میشوند و حق دارند یک گوشی در سال به نام خود ثبت کنند. اما یک چالش فنی وجود دارد: از آنجایی که سیمکارت فعالسازی باید به نام صاحب پاسپورت باشد و اپراتورها به افراد زیر ۱۸ سال (یا زیر ۱۵ سال در برخی قوانین) سیمکارت دائمی نمیدهند، والدین باید از سیمکارتهای مخصوص نوجوانان که به نام خود کودک صادر شده استفاده کنند تا فرآیند تطبیق کد ملی در سامانه همتا با موفقیت انجام شود.
خیر، گوشی که یک بار به صورت قانونی (مسافری یا شرکتی) در سامانه همتا ثبت شده باشد، شناسهاش برای همیشه در شبکه سفید باقی میماند. شما میتوانید بارها با این گوشی از کشور خارج شده و دوباره بازگردید بدون اینکه نیاز به پرداخت هزینه مجدد یا اظهار در گمرک داشته باشید. رجیستری مسافری فقط برای گوشیهایی است که برای اولین بار وارد شبکه ارتباطی ایران میشوند و سابقه ثبت در سامانه همتا را ندارند.
اگر مسافر در هنگام ثبت گوشی، مدل دستگاه یا مشخصات فنی آن را به عمد اشتباه انتخاب کند تا عوارض کمتری بپردازد (مثلاً آیفون ۱۳ را به جای آیفون ۱۳ پرو مکس ثبت کند)، این کار مصداق «قاچاق کالا» و «تضییع حقوق دولتی» است. سامانه همتا در مرحله نهایی، مشخصات فنی IMEI را با اطلاعات پرداخت تطبیق میدهد و در صورت مغایرت، گوشی را فعال نمیکند. در این حالت نه تنها پول پرداختی سوخت میشود، بلکه دستگاه نیز برای همیشه مسدود خواهد شد.
بله، اتباع خارجی که دارای کد فراگیر یا شماره اختصاصی اتباع هستند، میتوانند با مراجعه به دفتر گمرک در بدو ورود و ارائه پاسپورت خود، گوشی را ثبت کنند. این افراد نیز باید سیمکارتی داشته باشند که با اطلاعات هویتی (پاسپورت و کد فراگیر) آنها در سامانه اپراتور ثبت شده باشد. فرآیند کلی مشابه اتباع ایرانی است، اما در مرحله احراز هویت، سیستم به جای کد ملی، شماره اختصاصی اتباع یا شماره پاسپورت را ملاک قرار میدهد.