سامانه مرزنشینان marz.taarco.ir | راهنمای ثبتنام و استعلام
سامانه مرزنشینان (marz.taarco.ir) مرجع اصلی مدیریت خدمات تعاونیها و سهمیه سوخت ساکنان مناطق مرزی است. این مقاله به بررسی نحوه ورود، ثبتنام و استعلام وضعیت در این سامانه میپردازد.
م
مدیر سیستم
نویسنده
08 Jun 2026
1,162 بازدید
1 دقیقه مطالعه
سامانه مدیریت مرزنشینان به آدرس marz.taarco.ir بازوی اجرایی و فنی وزارت صمت است. این پلتفرم هوشمند تمامی امور تجاری و معیشتی ساکنان مناطق مرزی را سازماندهی میکند. شرکت فنی تارک مسئولیت طراحی و پشتیبانی این زیرساخت مهم را بر عهده دارد.
این درگاه اکنون با پنجره ملی خدمات دولت هوشمند کاملاً یکپارچه شده است. متقاضیان از طریق اتصال به سامانه جامع تجارت به تمامی خدمات دسترسی دارند. این یکپارچگی باعث افزایش سرعت و شفافیت در فرآیندهای اداری و تجاری میشود.
طبق آمارهای رسمی حدود هشت میلیون نفر در هفده استان مرزی مشمول هستند. ساکنان استانهای مرزی از آذربایجان تا سیستان و بلوچستان در این سامانه عضویت دارند. این پلتفرم توزیع عادلانه فرصتهای اقتصادی را در مناطق مرزی تضمین میکند.
هر فرد مرزنشین سهمیه ارزی سالانه برای واردات کالاهای مجاز و اساسی دارد. سامانه مقدار این سهمیه را بر اساس ضریب محرومیت هر منطقه محاسبه میکند. مرزنشینان با استفاده از این اعتبار به رونق بازار داخلی کمک میکنند.
مدیریت واریز سود حاصل از صادرات سوخت از خدمات کلیدی این سامانه است. خانوارهای ساکن در شعاع بیست کیلومتری مرز از این عواید نقدی بهرهمند میشوند. سامانه وضعیت سکونت و استحقاق سرپرستان خانوار را به دقت کنترل میکند.
تعاونیهای مرزنشین نقش واسط را میان دولت و مردم ایفا میکنند. این تشکلها فرآیند صادرات و واردات را برای اعضای خود تسهیل میکنند. سامانه تارک تمامی تراکنشها و فعالیتهای این تعاونیها را به صورت سیستمی رصد میکند.
نکات کلیدی این مقاله:
8 میلیون نفر تعداد کل مشمولان طرحهای مرزنشینی در کشور
17 استان تعداد استانهای مرزی تحت پوشش سامانه تارک
20 کیلومتر شعاع سکونت ملاک برای دریافت سود صادرات سوخت
معرفی سامانه مرزنشینان marz.taarco.ir و اهداف حاکمیتی آن
سامانه مدیریت مرزنشینان به نشانی marz.taarco.ir، پلتفرم رسمی دولت برای ساماندهی معیشت ساکنان مناطق مرزی است. این سامانه در سال ۱۴۰۵ به عنوان قلب تپنده مبادلات تجاری خرد در مرزها شناخته میشود. هدف اصلی این سامانه، ایجاد شفافیت در تخصیص امتیازات قانونی به مرزنشینان واقعی است.
حاکمیت با راهاندازی این سامانه، به دنبال تثبیت جمعیت در نوار مرزی کشور است. جلوگیری از مهاجرت مرزنشینان به کلانشهرها، امنیت ملی را تقویت میکند. این سامانه مشابه راهنمای جامع سامانه ستاد ایران، فرآیندهای اداری را دیجیتالی کرده است.
کاهش قاچاق کالا و ارز از دیگر اهداف کلان این طرح هوشمند است.
توزیع عادلانه ثروت ناشی از مبادلات مرزی
ایجاد اشتغال پایدار برای جوانان مناطق محروم
نظارت بر عملکرد تعاونیهای مرزنشینی در سراسر کشور
یکپارچهسازی دادههای اقتصادی با سایر نهادهای دولتی
در سالهای اخیر، تعامل این سامانه با راهنمای سامانه کارمند وزارت بهداشت و سایر ارگانها افزایش یافته است. این هماهنگی باعث شده تا خدمات رفاهی بهتری به ساکنان مناطق مرزی ارائه شود.
تصویر نمادین از مدیریت هوشمند مبادلات مرزی در سال ۱۴۰۵
شناسایی مشمولان: کدام استانها و افراد واجد شرایط هستند؟
طبق آخرین مصوبات سال ۱۴۰۵، ساکنان ۱۷ استان مرزی مشمول خدمات سامانه تارکو هستند. این استانها شامل آذربایجان شرقی، غربی، اردبیل، ایلام و بوشهر میشوند. همچنین خراسانهای جنوبی، رضوی و شمالی، خوزستان و سیستان و بلوچستان در این لیست قرار دارند.
استانهای فارس، کردستان، کرمانشاه، گلستان، گیلان، مازندران و هرمزگان نیز از مزایای مرزنشینی بهرهمندند.
شرایط عمومی ثبتنام
متقاضیان باید حداقل ۳ سال سابقه سکونت مداوم در مناطق مرزی داشته باشند. تایید این سکونت از طریق استعلامهای سیستمی و بخشداریها انجام میشود. افرادی که برای سامانه ثبت نام اربعین اتباع اقدام میکنند، باید به تفاوت قوانین مرزنشینی دقت کنند.
مرزنشینان باید فاقد شغل دولتی رسمی با درآمدهای بالا باشند.
دانشآموزان این مناطق نیز از طریق سامانه المپیاد دانش آموزی و سامانه نماد مدارس تحت پوششهای حمایتی قرار میگیرند. دولت در سال ۱۴۰۵ تسهیلات ویژهای برای خانوادههای مرزنشین در نظر گرفته است. ثبتنام در سامانه موکب داران نیز برای مرزنشینان در ایام خاص تسهیل شده است.
سکونت در شعاع تعیین شده توسط هیئت وزیران
داشتن کارت ملی هوشمند معتبر
عدم سوءپیشینه موثر در فعالیتهای قاچاق
عضویت در یکی از تعاونیهای مرزنشین محلی
راهنمای ورود و احراز هویت از طریق پنجره ملی خدمات دولت هوشمند
در سال ۱۴۰۵، تمامی درگاههای دولتی به پنجره ملی خدمات دولت هوشمند متصل شدهاند. برای ورود به سامانه marz.taarco.ir، ابتدا باید در سایت my.gov.ir احراز هویت کنید. این فرآیند با استفاده از شماره همراه به نام شخص و کد ملی انجام میشود.
ابتدا وارد آدرس marz.taarco.ir شوید. بر روی دکمه «ورود از طریق پنجره ملی» کلیک کنید. سپس شماره موبایل خود را وارد کرده و کد تایید ارسالی را درج نمایید. پس از تایید، به صورت خودکار به کارتابل مرزنشینی خود هدایت میشوید.
اگر در ثبتنام اولیه دچار مشکل شدید، اطلاعات هویتی خود را بررسی کنید. سامانه تارکو به صورت آنلاین با سازمان ثبت احوال در ارتباط است. هرگونه مغایرت در کد پستی یا شماره ملی مانع از ورود میشود.
این دقت در احراز هویت، امنیت حسابهای ارزی مرزنشینان را تضمین میکند. در صورت فراموشی رمز، بازیابی از طریق سامانه مرکزی دولت امکانپذیر است.
تحول دیجیتال: گذار از کارتهای فیزیکی به کارت الکترونیک مرزنشینی
دوران کارتهای فیزیکی پلاستیکی به پایان رسیده است. در سال ۱۴۰۵، تمامی امتیازات مرزنشینی بر روی تراشه کارت ملی هوشمند تجمیع شده است. این تحول دیجیتال، هزینههای صدور و چاپ را به شدت کاهش داد.
مرزنشینان اکنون با ارائه کد ملی، تمامی استعلامهای خود را انجام میدهند. این روند مشابه راهنمای کامل رجیستر گوشی مسافرتی کاملاً سیستمی است.
مزایای کارت الکترونیک
کارت الکترونیک امکان جعل را به صفر رسانده است. سهمیههای ارزی به صورت برخط در این کارت شارژ میشوند. مرزنشینان میتوانند وضعیت کارت خود را از طریق راهنمای سامانه پیگیری مرسوله پستی (در صورت نیاز به ارسال مدارک) پیگیری کنند.
این کارتها به سامانه جامع تجارت متصل هستند و تراکنشها را ثبت میکنند.
حذف مراجعات حضوری برای تمدید کارت
امکان مسدودسازی فوری در صورت سرقت اطلاعات
اتصال مستقیم به حسابهای بانکی مرزنشینان
قابلیت استفاده در پایانههای فروشگاهی مناطق مرزی
مزایای اقتصادی: سهمیه ارزی و واردات کالاهای مجاز
هر مرزنشین در سال ۱۴۰۵ سهمیه ارزی مشخصی برای واردات دارد. این سهمیه برای ساکنان مناطق محروم تا ۸۰۰ دلار در سال افزایش یافته است. کالاهای مجاز شامل اقلام اساسی، لوازم خانگی ضروری و ابزارآلات کشاورزی است.
واردات برنج، روغن، چای و قند از اولویتهای اصلی مرزنشینان است. همچنین امکان واردات قطعات یدکی خودرو و لوازم برقی با معافیت گمرکی وجود دارد. برای ثبت سفارش این کالاها، داشتن راهنمای کامل سامانه کد نقش الزامی است.
این کد نقش مشخص میکند که فرد در کدام بخش از زنجیره تامین فعالیت دارد.
مرزنشینان میتوانند سهمیه خود را به تعاونیها واگذار کنند. تعاونی با تجمیع این سهمیهها، اقدام به واردات کلان میکند. سود حاصل از فروش این کالاها در بازار داخلی به حساب اعضا واریز میشود.
حتی برای خرید اقلامی مثل لاستیک، میتوان از سامانه ثبت نام لاستیک دولتی قم یا سامانههای مشابه الگوبرداری کرد تا توزیع عادلانه صورت گیرد.
جزئیات واریز سود حاصل از صادرات سوخت به مرزنشینان
یکی از جذابترین بخشهای سامانه تارکو، مدیریت سود سوخت است. دولت بخشی از درآمد صادرات فرآوردههای نفتی را به مرزنشینان اختصاص میدهد. این مبلغ به حساب سرپرستان خانوار در شعاع ۲۰ کیلومتری مرز واریز میشود.
مبلغ واریزی بر اساس حجم صادرات ماهیانه و تعداد خانوارها متغیر است. در سال ۱۴۰۵، این واریزیها به صورت فصلی انجام میشود. مرزنشینان میتوانند وضعیت واریزی خود را در سامانه سماس مشاهده کنند. همچنین برای شفافیت بیشتر، فیشهای واریزی مشابه راهنمای کامل دریافت فیش حقوقی شرکت نفت صادر میگردد.
بانکهای عامل مانند بانک کشاورزی وظیفه توزیع این مبالغ را دارند. مرزنشینان میتوانند از خدمات سامانه کارگزاری بانک کشاورزی برای سرمایهگذاری این سودها استفاده کنند. این درآمد کمکی بزرگ به معیشت خانوارهای ساکن در نقاط صفر مرزی است.
دولت با این کار، انگیزه قاچاق سوخت را به شدت کاهش داده است.
قوانین شعاع سکونت و تفاوت آن در طرحهای مختلف مرزی
تعیین شعاع سکونت یکی از پیچیدهترین بخشهای قوانین مرزنشینی است. برای بهرهمندی از سود سوخت، شعاع ۲۰ کیلومتری ملاک اصلی است. اما برای عضویت در تعاونیها و واردات کالا، این شعاع تا ۳۰ کیلومتر گسترش مییابد.
اگر مرزنشینی محل سکونت خود را تغییر دهد، باید بلافاصله در سامانه ثبت کند. جابجایی به خارج از شعاع مصوب، منجر به ابطال امتیازات میشود. این فرآیند حساسیت بالایی دارد، مشابه سامانه نقل و انتقالات فرهنگیان که دقت در محل خدمت الزامی است.
بخشداریها مسئول نهایی تایید فیزیکی سکونت افراد در دهستانهای مرزی هستند.
شعاع ۲۰ کیلومتر: مخصوص عواید حاصل از فروش سوخت
شعاع ۳۰ کیلومتر: مخصوص کارت بازرگانی و تعاونیها
ملاک تعیین: فاصله مستقیم (هوایی) از خط مرزی یا مرز رسمی
استثنائات: برخی روستاهای خاص با تایید شورای امنیت کشور
نقش تعاونیهای مرزنشین در زنجیره تامین و توزیع سود
تعاونیهای مرزنشین واسطه بین دولت و مردم هستند. این نهادها با تجمیع سرمایههای خرد، قدرت چانهزنی در بازارهای جهانی را پیدا میکنند. در سال ۱۴۰۵، بیش از ۵۰۰ تعاونی فعال در مرزها وجود دارد.
این تعاونیها مشابه سامانه سرا خانه کارگر، خدمات رفاهی و بیمهای نیز به اعضای خود ارائه میدهند.
نظارت بر عملکرد تعاونیها
وزارت صمت از طریق سامانه marz.taarco.ir بر تراز مالی تعاونیها نظارت میکند. توزیع سود باید به صورت عادلانه و شفاف انجام شود. اعضا میتوانند شکایات خود را در سامانه ثبت کنند.
برای پوششهای درمانی اعضا، هماهنگی با سامانه سدا بیمه ایران صورت گرفته است تا هزینههای درمان مرزنشینان کاهش یابد.
تعاونیهای موفق در سال ۱۴۰۵، وارد فاز تولید و بستهبندی نیز شدهاند. آنها محصولات محلی را صادر و کالاهای اساسی را وارد میکنند. این چرخه اقتصادی باعث رونق بازارهای مرزی شده است. دولت نیز با ارائه تسهیلات بانکی، از توسعه زیرساختهای انبارداری این تعاونیها حمایت میکند.
یکپارچهسازی با سامانه جامع تجارت؛ گامی به سوی شفافیت مالی
اتصال سامانه مرزنشینان به سامانه جامع تجارت (NTSW)، انقلابی در نظارت ایجاد کرد. اکنون هر کالایی که توسط مرزنشین وارد میشود، دارای شناسه رهگیری است. این شفافیت مالی مشابه راهنمای کامل سامانه مالیات بر ارزش افزوده عمل میکند.
دولت میتواند مسیر حرکت کالا را از گمرک تا مصرفکننده نهایی رصد کند.
تسهیل امور مالیاتی و گمرکی
با این یکپارچهسازی، اظهارنامههای مالیاتی مرزنشینان به صورت خودکار تنظیم میشود. کاربران میتوانند از راهنمای کامل سامانه خدمات الکترونیکی امور مالیاتی برای تسویه حسابهای خود استفاده کنند. این سیستم مانع از فرار مالیاتی و سوءاستفاده از کارتهای بازرگانی مرزنشینان توسط افراد غیرمجاز میشود.
در سال ۱۴۰۵، فرآیند ترخیص کالا برای تعاونیها به کمتر از ۴۸ ساعت رسیده است. این سرعت عمل به دلیل تبادل برخط دادهها بین گمرک و سامانه تارکو است. مرزنشینان با داشتن کد نقش معتبر، بدون بروکراسی اداری فعالیتهای تجاری خود را انجام میدهند.
فرآیند استعلام وضعیت و تایید سکونت ۳ ساله
تایید سکونت ۳ ساله، شرط لازم برای ورود به چرخه حمایتی مرزنشینان است. در سال ۱۴۰۵، این استعلام به صورت کاملاً سیستمی انجام میشود. سامانه تارکو با استعلام از سامانه سیدا (برای فرزندان) و ثبت احوال، حضور فرد را تایید میکند.
مرزنشینان برای اطلاع از وضعیت فعال بودن کارت خود، میتوانند به بخش استعلام سامانه مراجعه کنند. در صورت بروز مشکل در تایید فارغالتحصیلی یا سوابق تحصیلی، سامانه امین مرجع معتبری است. همچنین برای اطمینان از عدم ممنوعیتهای قانونی، بررسی راهنمای سامانه استعلام ممنوع الخروجی پیشنهاد میشود.
ارزیابیهای اولیه در سامانه آزمون آغازین برای فرزندان مرزنشین، به دولت کمک میکند تا سطح رفاه آموزشی را بسنجد. تایید سکونت توسط بخشداریها نیز در سامانه بارگذاری میشود. این فرآیند چندلایه، از ورود افراد غیربومی به لیست مرزنشینان جلوگیری میکند.
نکات امنیتی و هشدارهای مهم در پیشگیری از کلاهبرداری
با افزایش مزایای مرزنشینی، تلاش کلاهبرداران برای دسترسی به حسابها بیشتر شده است. هرگز رمز عبور پنجره ملی خود را در اختیار دیگران قرار ندهید. دولت هیچگاه از طریق پیامکهای غیررسمی، درخواست واریز وجه نمیکند. برای پیگیری امور حقوقی، فقط از سامانه ساجد دیوان عدالت اداری استفاده کنید.
امنیت در تراکنشهای مالی
هنگام دریافت سود سوخت یا فروش سهمیه، از چکهای صیادی معتبر استفاده کنید. ثبت چک در سامانه پیچک الزامی است. همچنین آموزشهای ثبت چک در سامانه صیاد را جدی بگیرید. کلاهبرداران ممکن است با وعده وامهای کلان، اطلاعات کارت مرزنشینی شما را سرقت کنند.
در صورت بروز مشکلات خانوادگی یا اجتماعی ناشی از مباحث مالی، سامانه تصمیم بهزیستی آماده ارائه مشاوره است. همیشه آدرس بار مرورگر را چک کنید تا دقیقاً marz.taarco.ir باشد. استفاده از آنتیویروسهای بهروز بر روی گوشی همراه برای ورود به سامانههای دولتی توصیه میشود.
چشمانداز آینده و هوشمندسازی کامل خدمات مرزنشینی
آینده مرزنشینی در ایران به سمت «مرزهای هوشمند» در حرکت است. دولت قصد دارد تمامی خدمات درمانی را از طریق سامانه دکترنکست برای مرزنشینان رایگان کند. همچنین آموزشهای آنلاین از طریق سامانه سما لایو و سامانه ناد گسترش خواهد یافت.
توسعه فرهنگی و اقتصادی
برای ارتقای سطح دانش مرزنشینان، دسترسی به کتابهای دیجیتال در سامانه فروش کتاب تسهیل شده است. دانشجویان مرزنشین نیز میتوانند از سامانه گلستان فرهنگیان برای پیگیری امور تحصیلی خود استفاده کنند. هدف نهایی، ایجاد یک زیستبوم دیجیتال کامل در مناطق مرزی است.
ایجاد فرصتهای شغلی نوین از طریق سامانه کارسنج در دستور کار قرار دارد. مرزنشینان در سالهای آتی نه تنها به عنوان بازرگان، بلکه به عنوان تولیدکنندگان فناور شناخته خواهند شد. این چشمانداز، با تکیه بر زیرساختهای سامانه تارکو و حمایتهای حاکمیتی، در حال تحقق است.
نمایی از هوشمندسازی کامل زیرساختهای مرزی در افق ۱۴۰۶\n```"
}
فرآیند گامبهگام ثبتنام و مدارک مورد نیاز در سامانه
ثبتنام برای دریافت کارت مرزنشینی، اولین و حیاتیترین قدم برای بهرهمندی از مزایای قانونی سکونت در مناطق مرزی است. این فرآیند اکنون به صورت کاملاً الکترونیکی و از طریق درگاه marz.taarco.ir انجام میشود.
متقاضیان باید در ابتدا اطمینان حاصل کنند که نام آنها در فهرست دهستانهای مصوب هیئت وزیران قرار دارد.
برای شروع، سرپرست خانوار باید با در دست داشتن اطلاعات هویتی تمامی اعضای تحت تکفل، به سامانه مراجعه کند. شماره تلفن همراه اعلام شده حتماً باید به نام سرپرست خانوار باشد، زیرا احراز هویت اولیه از طریق سامانه «شاهکار» انجام میشود.
در صورت عدم تطابق کد ملی و شماره همراه، فرآیند ثبتنام در همان مراحل اولیه متوقف خواهد شد.
مدارک مورد نیاز شامل اسکن باکیفیت شناسنامه و کارت ملی تمامی اعضا، عکس پرسنلی سرپرست و تاییدیه سکونت است. تاییدیه سکونت یکی از حساسترین بخشهاست. در سیستم جدید، این استعلام به صورت سیستمی از سازمان ثبت احوال و بخشداریها اخذ میشود.
با این حال، داشتن قبض آب یا برق به نام سرپرست در محل سکونت مرزی، میتواند در موارد بروز نقص مدرک، راهگشا باشد.
پس از بارگذاری مدارک، پرونده به صورت الکترونیکی به کارتابل بخشداری مربوطه ارسال میشود. کارشناسان بخشداری موظفند ظرف مدت زمان مشخصی، صحت سکونت ۳ ساله متقاضی را تایید یا رد کنند. در صورت تایید، پرونده به سازمان صمت استان ارجاع میگردد تا مجوز صدور کارت الکترونیک صادر شود.
نکته مهم در این مرحله، انتخاب تعاونی مرزنشینان است. هر متقاضی باید بر اساس محل سکونت خود، یکی از تعاونیهای فعال در منطقه را انتخاب کند. این انتخاب به معنای تفویض اختیار به تعاونی برای انجام عملیات تجاری با سهمیه ارزی خانوار است.
بنابراین، بررسی سوابق و عملکرد تعاونی قبل از انتخاب نهایی، برای تضمین دریافت سود سالانه بسیار اهمیت دارد.
راهنمای تمدید اعتبار و بهروزرسانی اطلاعات خانوار
کارتهای الکترونیک مرزنشینی دارای مدت اعتبار محدودی هستند و عدم توجه به تاریخ انقضا میتواند منجر به قطع ناگهانی سهمیه سوخت و سهمیه ارزی شود. سامانه تارک این امکان را فراهم کرده است که کاربران پیش از پایان اعتبار، نسبت به تمدید آن اقدام کنند.
معمولاً اعتبار این کارتها به صورت دورههای سه ساله تعریف میشود.
برای تمدید اعتبار، سرپرست خانوار باید وارد پنل کاربری خود شده و بخش «وضعیت کارت» را بررسی کند. اگر وضعیت به «منقضی شده» تغییر کرده باشد، گزینهی درخواست تمدید فعال میشود.
در این مرحله، سامانه مجدداً استعلامات مربوط به سکونت و حیات اعضای خانوار را به صورت خودکار از پایگاههای داده کشوری دریافت میکند.
یکی از چالشهای اصلی در زمان تمدید، تغییرات در ساختار خانوار است. مواردی مانند تولد فرزند جدید، ازدواج فرزندان و جدا شدن از خانوار، یا فوت یکی از اعضا باید در سامانه اعمال شود. برای افزودن عضو جدید، ارائه کد ملی و سریال شناسنامه الزامی است.
در مقابل، برای حذف عضوی که ازدواج کرده، فرد مذکور باید شخصاً به عنوان سرپرست جدید یا تحت تکفل همسرش در سیستمی جداگانه ثبتنام کند.
هزینه تمدید اعتبار کارت معمولاً شامل مبالغ اندکی بابت خدمات سیستمی و صدور مجدد مجوزهای الکترونیکی است. پرداخت این هزینه صرفاً از طریق درگاههای بانکی موجود در سامانه marz.taarco.ir انجام میگیرد. کاربران باید مراقب پیامکهای جعلی که درخواست واریز وجه به حسابهای شخصی برای تمدید کارت را دارند، باشند.
پس از ثبت درخواست تمدید، وضعیت پرونده به «در دست بررسی» تغییر مییابد. پیشنهاد میشود مرزنشینان حداقل سه ماه پیش از پایان اعتبار، فرآیند تمدید را آغاز کنند.
این کار باعث میشود در صورت بروز نقص در استعلامات سیستمی، زمان کافی برای مراجعه حضوری به بخشداری یا دفاتر پیشخوان دولت و رفع مشکل وجود داشته باشد.
تحلیل لیست اقلام وارداتی و محدودیتهای گمرکی
دولت برای حمایت از معیشت مرزنشینان، اجازه واردات لیست مشخصی از کالاها را با معافیتهای مالیاتی و گمرکی صادر کرده است. این لیست سالانه توسط وزارت صمت بازنگری شده و در سامانه تارک و سامانه جامع تجارت منتشر میشود.
هدف اصلی این طرح، تامین کالاهای اساسی مورد نیاز کشور و همزمان ایجاد اشتغال در مناطق مرزی است.
اقلام مجاز معمولاً به سه دسته اصلی تقسیم میشوند: مواد غذایی، لوازم خانگی کوچک و ابزارآلات کشاورزی یا صنعتی سبک. کالاهایی مانند برنج، روغن، چای، ادویهجات و برخی میوههای گرمسیری در صدر لیست مواد غذایی قرار دارند.
در بخش لوازم خانگی، مواردی نظیر کولر گازی، یخچال و ماشین لباسشویی (با محدودیت تعداد در سال) تعریف شدهاند که ورود آنها میتواند کمک شایانی به اقتصاد خانواده کند.
نکته کلیدی در واردات این کالاها، رعایت استانداردهای اجباری است. حتی اگر کالایی در لیست مجاز باشد، باید تاییدیه بهداشت (برای مواد غذایی) و استاندارد (برای لوازم برقی) را دریافت کند. مرزنشینان یا تعاونیهای آنها موظفند کالاها را از طریق بازارچههای مرزی رسمی وارد کنند.
ورود کالا خارج از این مسیرها، قاچاق محسوب شده و منجر به ابطال دائمی کارت مرزنشینی خواهد شد.
سهمیه وزنی و تعدادی هر کالا برای هر فرد مشخص است. به عنوان مثال، ممکن است سهمیه واردات برنج برای هر نفر در سال ۴۰ کیلوگرم تعیین شده باشد. اگر خانوار ۴ نفره باشد، تعاونی میتواند تا ۱۶۰ کیلوگرم برنج با معافیت گمرکی برای آنها وارد کند.
آگاهی از این جزئیات به مرزنشینان کمک میکند تا مطالبهگری دقیقتری از تعاونیهای خود در مورد نحوه مصرف سهمیه ارزی داشته باشند.
در سالهای اخیر، تمرکز دولت بر واردات کالاهایی است که مشابه داخلی ندارند یا تولید آنها کفاف نیاز بازار را نمیدهد. بنابراین، لیست کالاهای مجاز ممکن است در طول سال بر اساس سیاستهای تنظیم بازار تغییر کند.
مرزنشینان باید به صورت دورهای بخش اطلاعیههای سامانه marz.taarco.ir را برای مشاهده آخرین تغییرات لیست کالاها چک کنند.
نحوه محاسبه و واریز عواید حاصل از صادرات سوخت
طرح فروش سوخت به مرزنشینان یکی از موثرترین راهکارهای دولت برای مبارزه با قاچاق سوخت و بهبود وضعیت معیشتی ساکنان نقاط صفر مرزی است.
در این طرح، بخشی از سهمیه سوخت (عمدتاً نفتگاز) توسط شرکت ملی پخش فرآوردههای نفتی صادر شده و سود حاصل از آن به حساب سرپرستان خانوار واریز میشود. سامانه مرزنشینان نقش واسط مدیریتی را در شناسایی افراد واجد شرایط ایفا میکند.
شرط اصلی برای دریافت این سهمیه، سکونت در شعاع ۲۰ کیلومتری مرز است. این فاصله با دقت بالایی توسط سیستمهای جیپیاس و تاییدیه دهیاریها کنترل میشود.
برخلاف سهمیه ارزی که به تمامی مرزنشینان تعلق میگیرد، سود سوخت مختص کسانی است که در نزدیکترین نقاط به خط مرزی زندگی میکنند و مستقیماً با تبعات امنیتی و اقتصادی مرز درگیر هستند.
مبلغ واریزی ثابت نیست و به عوامل متعددی بستگی دارد. قیمت جهانی سوخت، میزان صادرات موفق در آن ماه، نرخ ارز بازار ثانویه و تعداد خانوارهای واجد شرایط در هر استان، تعیینکننده مبلغ نهایی هستند.
این مبالغ معمولاً به صورت فصلی یا ماهیانه به شماره شبای ثبت شده در سامانه واریز میگردد. سامانه تارک به کاربران اجازه میدهد تاریخچه واریزیهای خود را مشاهده و در صورت عدم دریافت، اعتراض خود را ثبت کنند.
یکی از مسائل مهم، وضعیت «خانوارهای غایب» است. اگر سرپرست خانوار برای مدتی طولانی در منطقه حضور نداشته باشد یا کد پستی وی با محل سکونت واقعی مغایرت داشته باشد، سهمیه سوخت وی به حالت تعلیق در میآید.
برای رفع این مشکل، فرد باید با مراجعه به بخشداری و ارائه مستندات سکونت، وضعیت خود را در سامانه بهروزرسانی کند.
شفافیت در واریزیها از اولویتهای سامانه است. تمامی مراحل از زمان تخصیص سهمیه سوخت به تعاونیهای مرزنشین (یا کارگروههای استانی) تا زمان واریز به حساب انفرادی، در سیستم ثبت میشود.
این فرآیند باعث شده است که دست واسطهها کوتاه شده و سود واقعی حاصل از منابع ملی، مستقیماً به دست مرزنشینان واقعی برسد.
عیبیابی و حل مشکلات عدم تطابق دادههای هویتی
بسیاری از کاربران در هنگام استفاده از سامانه marz.taarco.ir با خطای «مغایرت اطلاعات» مواجه میشوند. این خطا معمولاً زمانی رخ میدهد که دادههای موجود در پایگاه داده شرکت تارک با اطلاعات سامانه ثبت احوال، سامانه رفاهی یا پنجره ملی خدمات دولت هوشمند همخوانی نداشته باشد.
حل این مشکل برای تداوم دریافت خدمات ضروری است.
اولین گام در رفع مغایرت، بررسی دقیق کد ملی و تاریخ تولد است. گاهی اوقات اشتباه در وارد کردن یک رقم در زمان ثبتنام اولیه، باعث ایجاد گرههای سیستمی میشود. اگر اطلاعات هویتی صحیح است اما سامانه همچنان خطا میدهد، احتمالاً مشکل از «کد پستی» است.
کد پستی ثبت شده در سامانه مرزنشینان باید دقیقاً با کد پستی ثبت شده در سامانه املاک و اسکان و همچنین قبضهای خدماتی مطابقت داشته باشد.
در مواردی که مغایرت مربوط به تعداد اعضای خانوار است، سرپرست باید به سامانه «پنجره واحد مدیریت زمین» یا سامانه رفاهی مراجعه کند تا لیست افراد تحت تکفل خود را بازنگری کند.
پس از اصلاح در سامانه مرجع، معمولاً ۷۲ ساعت زمان نیاز است تا دادهها در سامانه مرزنشینان بهروزرسانی (Sync) شوند. اگر پس از این مدت مشکل حل نشد، کاربر باید از بخش «تیکتینگ» یا پشتیبانی آنلاین سامانه تارک استفاده کند.
یکی دیگر از موارد شایع مغایرت، مربوط به وضعیت تایید سکونت توسط بخشداری است. اگر بخشداری وضعیت فرد را «عدم احراز سکونت» رد کرده باشد، سامانه اجازه دسترسی به سایر بخشها را نمیدهد.
در این حالت، فرد باید حضوری به بخشداری مراجعه کرده و با ارائه استشهاد محلی یا تاییدیه دهیار، درخواست بازبینی پرونده الکترونیک خود را ارائه دهد.
در نهایت، باید به موضوع شماره شبا اشاره کرد. شماره شبای بانکی باید حتماً متعلق به شخص سرپرست خانوار باشد. در صورت تغییر بانک یا مسدود شدن حساب، باید سریعاً اطلاعات جدید در سامانه جایگزین شود.
سامانه تارک با اتصال به شبکه شتاب، صحت مالکیت شماره شبا را استعلام میکند و در صورت کوچکترین مغایرت، از واریز سود سوخت یا عواید تعاونی جلوگیری خواهد کرد.
سوالات متداول
این سامانه به عنوان بازوی اجرایی وزارت صنعت، معدن و تجارت (صمت) و توسط شرکت تارک طراحی شده است تا تمامی امور مربوط به شناسایی، ثبتنام و مدیریت سهمیههای ارزی و سوخت مرزنشینان را به صورت الکترونیکی انجام دهد. هدف اصلی آن حذف واسطههای غیرضروری، شفافسازی توزیع عواید حاصل از صادرات سوخت و مدیریت دقیق واردات کالاهای اساسی توسط تعاونیهای مرزنشین است تا حقوق ساکنان مناطق مرزی به درستی ایفا شود.
مشمولان این طرح افرادی هستند که در مناطق مرزی تعیین شده توسط هیئت وزیران (معمولاً در شعاع 20 تا 30 کیلومتری مرز) سکونت دارند. این افراد باید دارای کد ملی معتبر و تاییدیه سکونت از سوی بخشداری یا مراجع ذیصلاح باشند. در حال حاضر حدود 7 تا 8 میلیون نفر در 17 استان مرزی ایران از جمله سیستان و بلوچستان، کردستان، خوزستان و خراسان جنوبی مشمول این طرح و مزایای آن در سامانه تارک هستند.
در حال حاضر 17 استان مرزی شامل آذربایجان شرقی، آذربایجان غربی، اردبیل، ایلام، بوشهر، خراسان جنوبی، خراسان رضوی، خراسان شمالی، خوزستان، سیستان و بلوچستان، فارس، کردستان، کرمانشاه، گلستان، گیلان، مازندران و هرمزگان تحت پوشش این سامانه هستند. ساکنان مناطق مرزی این استانها میتوانند با مراجعه به سامانه، وضعیت عضویت و سهمیههای ارزی خود را برای واردات کالاهای مجاز یا دریافت سود سوخت پیگیری نمایند.
سهمیه ارزی امتیازی است که به هر مرزنشین داده میشود تا بتواند از طریق تعاونی خود، کالاهای اساسی را با تعرفه گمرکی کمتر یا معافیت وارد کند. اما سود سوخت، مبالغ نقدی حاصل از صادرات فرآوردههای نفتی است که به حساب سرپرستان خانوار ساکن در شعاع 20 کیلومتری مرز واریز میشود. سامانه marz.taarco.ir وظیفه مدیریت هر دو بخش را بر عهده دارد و اطلاعات دقیق هر خانوار را برای تخصیص این منابع نگهداری میکند.
تعاونیهای مرزنشین به عنوان رابط بین مردم و دولت عمل میکنند. هر مرزنشین باید عضو یکی از این تعاونیها باشد تا سهمیه ارزی او تجمیع شده و برای واردات کالا استفاده شود. در سامانه تارک، اطلاعات اعضا به تعاونی مربوطه متصل میشود و مدیران تعاونی میتوانند لیست اعضای فعال خود را مشاهده و برای تخصیص ارز و انجام فرآیندهای بازرگانی در سامانه جامع تجارت اقدام کنند.
کارت الکترونیک مرزنشینان جایگزین دفترچههای قدیمی شده و به عنوان شناسنامه اقتصادی مرزنشین شناخته میشود. این کارت حاوی اطلاعات هویتی، تعداد اعضای خانوار و میزان سهمیه ارزی سالانه است. با داشتن این کارت و ثبت آن در سامانه marz.taarco.ir، مرزنشینان میتوانند از تخفیفات گمرکی بهرهمند شده و در سود حاصل از فعالیتهای تجاری تعاونی خود سهیم شوند؛ همچنین تاییدیه نهایی برای واریز سود سوخت نیز از طریق وضعیت این کارت انجام میشود.
خیر، طبق قوانین جاری، سهمیه مرزنشینی و کارت الکترونیک متعلق به شخص مرزنشین و خانوار اوست و امتیاز آن قابل فروش یا واگذاری به غیر نیست. هرگونه سوءاستفاده از کارت یا واگذاری امتیاز واردات به افراد غیربومی تخلف محسوب شده و میتواند منجر به ابطال کارت و محرومیت از مزایای مرزنشینی شود. تمامی تراکنشهای ارزی باید صرفاً از طریق تعاونیهایی که فرد در آنها عضویت رسمی دارد انجام پذیرد.
مهمترین مزیت، بهرهمندی از سود نقدی فروش سوخت است که به صورت دورهای واریز میشود. علاوه بر این، مرزنشینان میتوانند اقلام اساسی نظیر برنج، روغن، قند و شکر را با قیمت بسیار کمتر از بازار (به دلیل معافیتهای مالیاتی و گمرکی) دریافت کنند. همچنین این سامانه باعث میشود سوابق سکونت و فعالیت اقتصادی فرد به صورت رسمی ثبت شده و در طرحهای حمایتی آینده دولت اولویت داشته باشند.
برای استعلام وضعیت، کاربران باید به آدرس marz.taarco.ir مراجعه کرده و با استفاده از کد ملی سرپرست خانوار و شماره همراهی که به نام ایشان است، وارد پنل کاربری شوند. در بخش «مشاهده وضعیت کارت»، تمامی اطلاعات مربوط به تاریخ انقضا، وضعیت تاییدیه بخشداری و فعال بودن کارت در سامانه جامع تجارت نمایش داده میشود. در صورت غیرفعال بودن، دلیل آن (مانند نقص مدارک یا پایان مهلت سکونت) نیز در همین بخش درج میگردد.
متقاضیان ابتدا باید به دفاتر پیشخوان دولت مراجعه کرده و مدارک هویتی و تاییدیه سکونت خود را ارائه دهند. پس از ثبت اولیه در سامانه، اطلاعات به صورت سیستمی به بخشداری و سازمان ثبت احوال ارسال میشود. در صورت تایید، فرد باید در سامانه marz.taarco.ir پروفایل خود را تکمیل کرده و تعاونی مورد نظر را انتخاب کند. در نهایت، پس از پرداخت هزینههای قانونی، کارت الکترونیک صادر و سهمیه ارزی در حساب کاربری فرد فعال میگردد.
تمدید کارت مستلزم تایید مجدد سکونت در منطقه مرزی است. مرزنشینان باید ابتدا از طریق پنجره ملی خدمات دولت هوشمند وارد سامانه شده و درخواست تمدید را ثبت کنند. در بسیاری از موارد، استعلام سکونت به صورت سیستمی انجام میشود، اما اگر سیستم نیاز به تاییدیه حضوری داشته باشد، فرد باید به دهیاری یا بخشداری مراجعه کند. پس از تایید نهایی و پرداخت تعرفه تمدید، اعتبار کارت در سامانه برای یک دوره جدید (معمولاً یک تا سه سال) تمدید خواهد شد.
افزودن عضو جدید به خانوار از طریق بخش «مدیریت خانوار» در سامانه تارک امکانپذیر است. سرپرست باید با کد ملی عضو جدید اقدام به ثبتنام کند. از آنجایی که سامانه به ثبت احوال متصل است، اطلاعات هویتی به صورت خودکار فراخوانی میشود. پس از ثبت، سهمیه ارزی خانوار به تناسب تعداد اعضای جدید افزایش مییابد. دقت کنید که برای دریافت سود سوخت، عضو جدید نیز باید تاییدیه سکونت در شعاع مقرر را داشته باشد.
مرزنشینان در پایان هر سال مالی یا در بازههای زمانی اعلام شده توسط وزارت صمت، امکان تغییر تعاونی خود را دارند. برای این کار باید در سامانه marz.taarco.ir به بخش «انتخاب/تغییر تعاونی» مراجعه کرده و از لیست تعاونیهای فعال در شهرستان خود، گزینه جدید را انتخاب کنند. توجه داشته باشید که در صورت داشتن بدهی به تعاونی قبلی یا باز بودن پرونده واردات با سهمیه سال جاری، ممکن است تا تسویه نهایی امکان تغییر تعاونی وجود نداشته باشد.
با توجه به سیستمی شدن فرآیندها، نیاز مبرمی به کارت فیزیکی در اکثر مراحل نیست و اصل اعتبار در سامانه تارک است. با این حال، اگر نیاز به شماره کارت یا چاپ مجدد دارید، میتوانید از طریق پنل کاربری در سامانه، درخواست «صدور المثنی» را ثبت کنید. همچنین با ورود به سامانه از طریق دولت من (my.gov.ir)، تمامی اطلاعات کارت شما بدون نیاز به شماره فیزیکی قابل مشاهده و بهرهبرداری برای امور اداری و بانکی است.
این فرآیند اکنون به صورت الکترونیکی بین سامانه تارک و وزارت کشور انجام میشود. پس از ثبت درخواست توسط کاربر، لیست متقاضیان در کارتابل بخشدار مربوطه ظاهر میشود. بخشدار با استعلام از دهیاریها و بررسی بانکهای اطلاعاتی محلی، سکونت فرد را تایید یا رد میکند. نتیجه این بررسی به صورت خودکار در سامانه marz.taarco.ir بروزرسانی شده و پیامک اطلاعرسانی برای سرپرست خانوار ارسال میگردد تا مراحل بعدی را طی کند.
طبق قوانین فعلی، سهمیه ارزی مرزنشینان دارای مهلت زمانی مشخص (معمولاً تا پایان سال مالی) است. اگر سهمیه توسط تعاونی جذب نشود، لزوماً به سال بعد منتقل نمیگردد و ممکن است سوخت شود. لذا مرزنشینان باید از طریق سامانه تارک نظارت کنند که تعاونی مربوطه حتماً فعالیت بازرگانی انجام داده و سهمیه آنها را در سامانه جامع تجارت ثبت کرده باشد. پیگیری این موضوع از طریق بخش «گزارش عملکرد تعاونی» در سامانه امکانپذیر است.
پس از تخصیص منابع توسط وزارت نفت و تایید لیست نهایی توسط استانداریها و وزارت صمت در سامانه تارک، اطلاعات به بانکهای عامل ارسال میشود. این فرآیند معمولاً بین 10 تا 20 روز کاری زمان میبرد. مرزنشینان میتوانند در بخش «تاریخچه واریزیها» در سامانه marz.taarco.ir، وضعیت دقیق واریز، مبلغ و شماره حسابی که پول به آن واریز شده را مشاهده کنند. در صورت عدم واریز، علت خطا (مانند مسدودی حساب) در سامانه درج میشود.
از آنجایی که سامانه تارک به پایگاه اطلاعاتی ثبت احوال متصل است، اطلاعات هویتی مستقیماً از آنجا فراخوانی میشود. اگر مغایرتی در نام، نام خانوادگی یا تاریخ تولد وجود دارد، فرد باید ابتدا به اداره ثبت احوال مراجعه کرده و اطلاعات خود را اصلاح کند. پس از اصلاح در ثبت احوال، با یک بار خروج و ورود مجدد به سامانه marz.taarco.ir، اطلاعات به صورت خودکار بروزرسانی میشود. برای اصلاح شماره تماس نیز میتوان از بخش ویرایش پروفایل اقدام کرد.
این خطا به دلیل قوانین امنیتی «شاهکار» است. شماره موبایلی که برای ورود به سامانه یا پنجره ملی خدمات دولت هوشمند استفاده میکنید، حتماً باید به نام شخص سرپرست خانوار (صاحب کد ملی) باشد. اگر سیمکارت به نام فرد دیگری است، سیستم اجازه ورود نمیدهد. برای رفع این مشکل باید یک سیمکارت به نام سرپرست تهیه کرده و یا شماره موبایل ثبت شده در سامانه ثبت احوال و دولت من را به شمارهای که به نام خودتان است تغییر دهید.
در حال حاضر تمرکز اصلی بر روی نسخه وب سامانه به آدرس marz.taarco.ir است که به صورت کاملاً واکنشگرا (Responsive) طراحی شده و در مرورگرهای موبایل به خوبی نمایش داده میشود. توصیه میشود برای امنیت بیشتر و جلوگیری از نصب بدافزارها، فقط از نسخه وب استفاده کنید. تمامی خدمات از جمله ثبتنام، استعلام سهمیه و مشاهده سود سوخت در نسخه وب موبایلی در دسترس است و نیازی به نصب اپلیکیشن جداگانه نیست.
با توجه به یکپارچهسازی سامانه با «پنجره ملی خدمات دولت هوشمند»، بهترین راه ورود بدون نیاز به رمز عبور مستقیم سامانه تارک، استفاده از گزینه «ورود از طریق دولت من» است. در این روش، یک کد تایید به شماره همراه شما ارسال میشود. اگر مستقیماً از پنل تارک استفاده میکنید، گزینه «فراموشی رمز عبور» را بزنید تا لینک بازنشانی یا کد تایید جدید به شماره همراه ثبت شده در سیستم برای شما ارسال گردد.
سامانه marz.taarco.ir به صورت 24 ساعته در دسترس کاربران قرار دارد. با این حال، به دلیل بروزرسانیهای دورهای و تبادل داده با سامانه جامع تجارت، ممکن است در ساعات پایانی شب (12 تا 2 بامداد) اختلالات کوتاهی رخ دهد. پشتیبانی فنی سامانه توسط شرکت تارک در ساعات اداری (8 صبح تا 4 بعد از ظهر) از طریق شماره تماسهای مندرج در بخش «تماس با ما» انجام میشود تا مشکلات سیستمی کاربران را رفع کنند.
این مشکل معمولاً ناشی از حافظه پنهان (Cache) مرورگر یا استفاده از مرورگرهای قدیمی است. توصیه میشود حتماً از آخرین نسخه مرورگر Google Chrome یا Firefox استفاده کنید. همچنین قبل از ورود، حافظه کش مرورگر خود را پاک کنید. اگر از فیلترشکن (VPN) استفاده میکنید، حتماً آن را خاموش کنید؛ زیرا سامانههای دولتی ایران به دلایل امنیتی فقط با آیپیهای داخل کشور در دسترس هستند و آیپیهای خارجی را مسدود میکنند.
این دو سامانه از طریق وبسرویسهای امن با هم در تبادل هستند. وقتی شما در سامانه تارک ثبتنام کرده و تایید میشوید، اطلاعات شما به عنوان «بازرگان مرزنشین» به سامانه جامع تجارت ارسال میشود. تعاونیهای مرزنشین برای ثبت سفارش واردات کالا، نیاز دارند که لیست اعضای خود را از سامانه تارک فراخوانی کنند. هرگونه تغییر در تعداد اعضا یا وضعیت فعال بودن کارت در تارک، بلافاصله در سامانه جامع تجارت اثر میگذارد.
سامانه برای حفظ سرعت و پایداری، محدودیت حجمی برای فایلهای ارسالی (معمولاً زیر 500 کیلوبایت) در نظر گرفته است. فایلهای شما باید در قالب JPG یا PDF باشند. برای کاهش حجم عکس، میتوانید از نرمافزارهای فشردهساز آنلاین یا تغییر سایز در Paint استفاده کنید. دقت کنید که مدارک باید کاملاً خوانا و بدون تاری باشند، در غیر این صورت توسط کارشناس مربوطه رد شده و فرآیند ثبتنام شما طولانیتر خواهد شد.
خیر، دسترسی به سامانه marz.taarco.ir به دلایل امنیتی برای آیپیهای خارج از کشور محدود شده است. علاوه بر این، یکی از شروط اصلی بهرهمندی از مزایای مرزنشینی، سکونت واقعی و مستمر در منطقه مرزی است. سیستمهای نظارتی و استعلامات سیستمی از پلیس گذرنامه و سایر نهادها، حضور فرد در کشور را بررسی میکنند. در صورت اقامت طولانیمدت در خارج از کشور، سهمیه مرزنشینی فرد به صورت خودکار غیرفعال خواهد شد.
سامانه تارک از پروتکلهای امنیتی پیشرفته و گواهینامههای SSL برای رمزنگاری دادهها استفاده میکند. همچنین با اتصال به مرکز تبادل اطلاعات دولت (NIX)، احراز هویتها به صورت متمرکز و ایمن انجام میشود. سرورهای سامانه در مراکز داده امن داخل کشور میزبانی میشوند و دسترسی به اطلاعات کاربران فقط برای نهادهای ذیصلاح قانونی و با سطوح دسترسی مشخص تعریف شده است تا از هرگونه سوءاستفاده یا نشت اطلاعات جلوگیری شود.
هزینههای مربوط به خدمات مرزنشینی شامل دو بخش است: بخشی بابت خدمات دفتر پیشخوان و بخشی بابت تعرفه دولتی صدور کارت. در سال 1403، این هزینه مجموعاً در حدود 100 تا 150 هزار تومان برآورد میشود که شامل ثبت اطلاعات، احراز هویت و صدور کارت الکترونیک است. مبالغ دقیق هر ساله توسط سازمان حمایت از مصرفکنندگان و وزارت صمت ابلاغ شده و در درگاه پرداخت سامانه marz.taarco.ir به صورت شفاف نمایش داده میشود.
این مبلغ ثابت نیست و به عوامل متعددی بستگی دارد: میزان کل سوخت صادر شده در آن دوره، قیمت جهانی فرآوردههای نفتی، نرخ ارز و تعداد خانوارهای واجد شرایط در شعاع 20 کیلومتری. پس از کسر هزینههای عملیاتی و سهم دولت، مابقی سود به صورت مساوی بین تمامی مرزنشینان تایید شده تقسیم میشود. در سالهای اخیر، مبالغ واریزی معمولاً بین چند صد هزار تا چند میلیون تومان برای هر خانوار در هر مرحله متغیر بوده است.
سهمیه ارزی به صورت سالانه توسط هیئت وزیران تعیین میشود. برای سال 1403، این سهمیه برای هر نفر در مناطق عادی مرزی حدود 150 دلار و برای مناطق محروم مرزی تا 300 دلار در سال در نظر گرفته شده است. این مبالغ برای کل اعضای خانوار تجمیع میشود. این ارز به صورت فیزیکی به فرد داده نمیشود، بلکه امتیازی است که تعاونی با استفاده از آن میتواند کالا وارد کرده و سود حاصله را به اعضا بدهد.
بله، معمولاً وزارت صمت و استانداریها با بانکهای عاملی نظیر بانک ملی، بانک کشاورزی یا پست بانک همکاری میکنند. شماره شبای ثبت شده در سامانه marz.taarco.ir حتماً باید متعلق به شخص سرپرست خانوار باشد. توصیه میشود از حسابهایی استفاده کنید که فعال هستند و پیامک واریز آنها فعال است. در صورت تغییر شماره حساب یا شبا، باید سریعاً نسبت به ویرایش آن در سامانه اقدام کنید تا واریزیهای بعدی با مشکل مواجه نشود.
یکی از بزرگترین مزایای کارت مرزنشینی، معافیتهای مالیاتی و گمرکی است. کالاهای وارداتی توسط مرزنشینان (تا سقف سهمیه) از پرداخت بخشی از حقوق ورودی و سود بازرگانی معاف هستند. همچنین سود نقدی سوخت که به حساب افراد واریز میشود، معاف از مالیات بر درآمد است. با این حال، تعاونیهای مرزنشین به عنوان یک شخصیت حقوقی موظف به تنظیم اظهارنامه مالیاتی برای فعالیتهای کلان خود هستند، اما این موضوع فشاری به شخص مرزنشین وارد نمیکند.
هزینه تمدید معمولاً کمتر از ثبتنام اولیه است و در حدود 50 تا 80 هزار تومان میباشد. این مبلغ صرفاً جهت پوشش هزینههای نگهداری سامانه، استعلامات سیستمی از ثبت احوال و بخشداری و بروزرسانی وضعیت کارت در سامانه جامع تجارت دریافت میشود. مرزنشینان میتوانند این مبلغ را به صورت آنلاین و از طریق درگاههای پرداخت متصل به سامانه تارک با تمامی کارتهای عضو شتاب پرداخت نمایند.
خیر، سهمیه ارزی یک امتیاز برای واردات کالاست و در صورت عدم استفاده توسط تعاونی، به پول نقد تبدیل نمیشود. مرزنشینان باید تعاونیهایی را انتخاب کنند که فعال هستند و از سهمیه اعضا برای واردات و توزیع کالا یا پرداخت سود سالانه استفاده میکنند. در سامانه تارک میتوانید لیست تعاونیهای غیرفعال را مشاهده کنید و در صورت عدم رضایت از عملکرد مالی تعاونی خود، در مهلت مقرر نسبت به تغییر آن اقدام نمایید.
خیر، عضویت در تعاونیهای مرزنشین معمولاً نیاز به پرداخت حق عضویت ماهانه ندارد. سرمایه اولیه تعاونی از طریق تجمیع سهمیههای ارزی اعضا و گاهی آورده نقدی بسیار اندک در زمان تشکیل تعاونی تامین میشود. هزینههای جاری تعاونی نیز از محل سود حاصل از واردات و فروش کالاها کسر میگردد. اگر تعاونی درخواست مبالغ غیرمتعارف تحت عنوان حق عضویت کرد، مرزنشینان میتوانند مراتب را به اداره تعاون شهرستان یا از طریق سامانه تارک گزارش کنند.
پس از فوت سرپرست، باید فرآیند «تغییر سرپرست» در سامانه انجام شود. اعضای خانوار باید با در دست داشتن گواهی فوت و انحصار وراثت به دفاتر پیشخوان مراجعه کنند تا یکی از اعضای واجد شرایط (معمولاً همسر یا فرزند ارشد) به عنوان سرپرست جدید معرفی شود. پس از تایید در سامانه marz.taarco.ir، سهمیهها و سودهای معوقه به حساب سرپرست جدید واریز خواهد شد. تا زمان تعیین سرپرست جدید، سهمیه خانوار به صورت تعلیق در میآید.
طبق آییننامه اجرایی هیئت وزیران، ملاک بهرهمندی از عواید فروش سوخت، سکونت در روستاهایی است که مرکز آنها در شعاع حداکثر 20 کیلومتری از خط مرزی قرار دارد. این فاصله به صورت هوایی و بر اساس نقشههای رسمی تقسیمات کشوری وزارت کشور محاسبه میشود. سامانه تارک با تطبیق کد پستی و کد روستا با بانک اطلاعاتی مناطق مرزی، به صورت خودکار واجد شرایط بودن فرد را بررسی میکند. ساکنان خارج از این شعاع، فقط از سهمیه ارزی واردات بهرهمند میشوند.
برای جلوگیری از مهاجرتهای صوری و سوءاستفاده از مزایای مرزنشینی، متقاضی باید ثابت کند که حداقل 3 سال به صورت مستمر در آن منطقه سکونت داشته است. این موضوع از طریق استعلام از سوابق بیمه، مدارس فرزندان، تاییدیه شورای ده یا سوابق ثبت شده در سامانه ثبت احوال بررسی میشود. در سامانه marz.taarco.ir، این شرط به عنوان یک فیلتر اصلی برای تایید نهایی توسط بخشداریها در نظر گرفته شده است و افراد تازه وارد مشمول طرح نمیشوند.
طبق قانون، کارمندان رسمی دولت، قضات، و پرسنل نیروهای مسلح که در مناطق مرزی خدمت میکنند اما بومی آنجا نیستند یا شغل دولتی دارند، معمولاً از دریافت مزایای مرزنشینی (به ویژه سود سوخت) مستثنی هستند. این طرح برای حمایت از معیشت مرزنشینان فاقد درآمد ثابت طراحی شده است. با این حال، افراد بومی که در بخشهای غیردولتی شاغل هستند یا بازنشستگان کشوری و لشکری ساکن در منطقه، در صورت تایید بخشداری میتوانند در سامانه تارک ثبتنام کنند.
اجاره دادن کارت یا در اختیار قرار دادن سهمیه ارزی به افراد غیر، مصداق بارز «قاچاق سازمانیافته» و «تخلف ارزی» محسوب میشود. در صورت شناسایی، کارت مرزنشین برای همیشه ابطال شده و فرد از تمامی لیستهای حمایتی دولت حذف میگردد. همچنین طبق قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز، جریمههای نقدی سنگینی برای هر دو طرف (صاحب کارت و استفادهکننده) در نظر گرفته شده است. تمامی فعالیتها در سامانه تارک رصد شده و با متخلفان برخورد قانونی صورت میگیرد.
لیست کالاهای مجاز سالانه توسط وزارت صمت ابلاغ میشود و عمدتاً شامل کالاهای اساسی (برنج، روغن، چای)، لوازم خانگی کوچک، ابزارآلات کشاورزی و قطعات یدکی خودرو است. واردات کالاهای تجملی، ممنوعه شرعی یا کالاهایی که مشابه داخلی با کیفیت دارند، برای مرزنشینان نیز ممنوع است. در سامانه marz.taarco.ir و سامانه جامع تجارت، لیست دقیق کد تعرفههای گمرکی مجاز برای تعاونیهای مرزنشین بارگذاری شده و خارج از آن ثبت سفارشی انجام نمیشود.
خیر، طبق قانون هر شخص فقط میتواند یک اقامتگاه قانونی داشته باشد. اگر فردی در شهر زندگی کند اما در روستا نیز خانهای داشته باشد، ملاک سامانه تارک، محل اصلی زندگی و اشتغال فرد است که توسط بخشداری تایید میشود. اگر سیستم متوجه شود که فرد در شهر دیگری شاغل است یا فرزندانش در شهر غیرمرزی تحصیل میکنند، تاییدیه سکونت او ابطال خواهد شد. هدف این قانون، حمایت از کسانی است که سختیهای زندگی مستمر در مرز را تحمل میکنند.
وزارت صمت به عنوان سیاستگذار اصلی، وظیفه تعیین سهمیهها، تایید صلاحیت تعاونیها و نظارت بر حسن اجرای توزیع کالاها را بر عهده دارد. این وزارتخانه از طریق سامانه تارک، گزارشهای لحظهای از میزان جذب سهمیه ارزی و واریز سود سوخت دریافت میکند. همچنین واحد بازرسی وزارت صمت موظف است به شکایات مرزنشینان در خصوص عملکرد تعاونیها که در سامانه ثبت میشود، رسیدگی کرده و در صورت تخلف، دسترسی تعاونی به سامانه را مسدود نماید.
اولین مرجع رسیدگی، اداره تعاون، کار و رفاه اجتماعی شهرستان مربوطه است. مرزنشینان میتوانند با استناد به گزارشهای موجود در سامانه marz.taarco.ir، شکایت خود را ثبت کنند. همچنین بخشی برای ثبت شکایات در خود سامانه تارک پیشبینی شده است که به صورت مستقیم توسط کارشناسان صنعت، معدن و تجارت استان بررسی میشود. در صورت اثبات تخلف مالی یا عدم پرداخت سود توسط تعاونی، موضوع از طریق مراجع قضایی و دادسراهای عمومی قابل پیگیری خواهد بود.
بله، در سال 1403 تمرکز دولت بر هوشمندسازی کامل و حذف مراجعات حضوری است. طبق مصوبات جدید، تایید سکونت باید حداکثر ظرف 72 ساعت توسط بخشداریها در سامانه تعیین تکلیف شود. همچنین سهمیه ارزی برای کالاهای با فناوری بالا (High-tech) که مورد نیاز بخش کشاورزی مرزی است افزایش یافته است. تمامی این تغییرات در الگوریتمهای سامانه marz.taarco.ir اعمال شده تا فرآیند تخصیص مزایا عادلانهتر و سریعتر از سالهای گذشته انجام شود.