عدم شناسایی درایوها در ویندوز؛ علت و راه‌حل

اگر ویندوز درایو شما را نشان نمی‌دهد، معمولاً مشکل از حرف درایو (Drive Letter) است و می‌تونین با ابزار diskpart یک حرف جدید به آن اختصاص بدهید.

گاهی پارتیشن سالم است، ولی ویندوز حرفی برایش تعیین نمی‌کند. در این حالت درایو در This PC دیده نمی‌شود. اطلاعات شما هم سر جایش می‌ماند.

قبل از هر کاری، Disk Management را باز کنید. اگر دیسک را آنجا می‌بینید، مشکل نرم‌افزاری است و راه‌حلش ساده است. اگر نمی‌بینید، سراغ کابل و پورت بروید.

برای رفع مشکل، Command Prompt را با دسترسی ادمین اجرا کنید. سپس دستور diskpart را بزنید و با list volume فهرست پارتیشن‌ها را ببینید. ستون Ltr حرف هر درایو را نشان می‌دهد.

حالا پارتیشن بدون حرف را پیدا کنید. با دستور select volume 3 آن را انتخاب کنید. عدد 3 را با شماره حجم خودتان عوض کنید.

در آخر assign letter=E را اجرا کنید. چند ثانیه بعد درایو در فایل‌اکسپلورر ظاهر می‌شود. می‌تونین هر حرف آزاد دیگری را هم انتخاب کنید.

نکات کلیدی این مقاله:

بررسی Disk Management اول مطمئن شوید ویندوز دیسک را می‌شناسد
دستور list volume پارتیشن بدون حرف درایو را در diskpart پیدا کنید
assign letter=E با select volume حرف دلخواه را به پارتیشن بدهید

مقدمه: چرا درایوها در ویندوز شناسایی نمی‌شوند؟

درایو معمولاً به یکی از سه دلیل در ویندوز دیده نمی‌شود: حرف درایو ندارد، پارتیشن آن سالم نیست یا سخت‌افزارش درست وصل نشده. خبر خوب اینه که در بیشتر موارد، داده‌ها سالم می‌مونن و با چند کار ساده، درایو دوباره ظاهر می‌شه.

این مشکل چه شکلی داره؟

شاید هارد جدیدتون رو نصب کردید و در This PC نیست. شاید فلش رو وصل کردید و فقط صدای اتصال اومده. گاهی هم درایو D بدون هیچ هشداری ناپدید می‌شه.

قبل از نگرانی، یک نکته رو بدونید. ویندوز بین «شناسایی سخت‌افزار» و «نمایش درایو در فایل اکسپلورر» فرق می‌ذاره. ممکنه دیسک در سیستم باشه، ولی چون حرف درایو نداره، اکسپلورر نشونش نده.

نمایش This PC در ویندوز بدون درایو داده — درایو گم‌شده در This PC همیشه به معنی خرابی دیسک نیست.

در این راهنما چی یاد می‌گیرید؟

علت‌های رایج ناپدید شدن درایو را می‌شناسید.
وضعیت دیسک را در Disk Management می‌خوانید.
با DiskPart حرف درایو را تخصیص می‌دید.
مشکلات درایور، بایوس و هارد اکسترنال را بررسی می‌کنید.

راهنما برای ویندوز ۱۰ و ۱۱ نوشته شده و در ۱۴۰۵ هم کاملاً کاربرد داره. مراحل را به ترتیب جلو برید، چون از ساده‌ترین راه‌حل شروع می‌کنیم و کم‌کم به روش‌های پیشرفته‌تر می‌رسیم.

مقدمه: چرا درایوها در ویندوز شناسایی نمی‌شوند؟

علل رایج ناپدید شدن یا شناسایی نشدن درایوها

شایع‌ترین علت‌ها شامل نداشتن حرف درایو، پارتیشن تخصیص‌نیافته، سیستم فایل خراب، کابل یا پورت معیوب و درایور قدیمی هستند. تشخیص درست علت، نصف راه رو طی می‌کنه، چون هر علت راه‌حل جدایی داره.

علت‌های نرم‌افزاری

حرف درایو حذف شده یا با درایو دیگری تداخل دارد.
دیسک در حالت Offline قرار گرفته است.
سیستم فایل RAW شده و ویندوز آن را نمی‌شناسد.
درایور کنترلر USB یا SATA قدیمی یا خراب است.
پارتیشن مخفی شده یا فقط‌خواندنی است.

علت‌های سخت‌افزاری

کابل SATA یا USB شل یا پوسیده است.
پورت USB برق کافی نمی‌دهد.
منبع تغذیه (پاور) ظرفیت کافی ندارد.
خود هارد یا فلش آسیب فیزیکی دیده است.

یک نشانه ساده برای جدا کردن این دو دسته وجود داره. اگر دیسک در Disk Management دیده بشه، مشکل تقریباً حتماً نرم‌افزاریه. اگر اصلاً دیده نشه، سراغ کابل، پورت و بایوس برید.

بعد از آپدیت بزرگ ویندوز هم گاهی حرف درایوها جابه‌جا می‌شن. این اتفاق در سیستم‌هایی که چند هارد دارن بیشتر دیده می‌شه. پس اگر درایوی ناپدید شد، به آپدیت‌های اخیر هم فکر کنید.

علل رایج ناپدید شدن یا شناسایی نشدن درایوها

بررسی‌های اولیه پیش از عیب‌یابی پیشرفته

قبل از هر کار پیچیده‌ای، سیستم را ریستارت کنید، کابل و پورت را عوض کنید و درایو را روی کامپیوتر دیگری امتحان کنید. این سه کار ساده، حدود نیمی از موارد شناسایی نشدن درایو را بدون هیچ دستوری حل می‌کنند.

چک‌لیست پنج‌دقیقه‌ای

کامپیوتر را کامل خاموش و دوباره روشن کنید.
کابل داده و برق درایو را جدا و محکم وصل کنید.
درایو را به پورت دیگری وصل کنید؛ برای USB پورت پشت کیس بهتره.
کابل را با یک کابل سالم عوض کنید.
درایو را روی سیستم دیگری تست کنید.

اگر درایو روی سیستم دیگر هم دیده نشد، احتمال خرابی خود دیسک بیشتره. اگر روی سیستم دیگر کار کرد، مشکل از ویندوز یا بایوس سیستم اولیه است.

به صدا و چراغ‌ها دقت کنید

هارد مکانیکی سالم موقع روشن شدن کمی می‌چرخه. صدای تق‌تق مداوم یعنی خرابی فیزیکی. در این حالت دیگه ادامه ندید و مستقیم سراغ ریکاوری حرفه‌ای برید.

دسترسی ادمین هم مهمه. بسیاری از ابزارهای بعدی فقط با حساب مدیر کار می‌کنن. اگر نمی‌دونید چطور وارد حساب مدیر بشید، آموزش ورود به administrator در ویندوز کمکتون می‌کنه.

بررسی وضعیت درایو در Disk Management

برای بررسی وضعیت درایو، کلیدهای Win+X را بزنید و Disk Management را باز کنید. اینجا همه دیسک‌های متصل دیده می‌شن، حتی آن‌هایی که در This PC نیستند. وضعیت هر دیسک مشخص می‌کنه مشکل از کجاست.

باز کردن Disk Management

کلیدهای Win+R را بزنید.
عبارت diskmgmt.msc را تایپ کنید.
روی OK بزنید و پنجره را باز کنید.

وضعیت‌ها یعنی چی؟

Online: دیسک سالم و فعال است.
Offline: روی دیسک راست‌کلیک کنید و Online را بزنید.
Not Initialized: دیسک تازه است و باید آن را Initialize کنید.
Unallocated: فضای خالی بدون پارتیشن است.
RAW: سیستم فایل شناخته نمی‌شود.
No Media: مدیایی در درایو نیست، مثل کارت‌خوان خالی.

پنجره Disk Management با نمایش دیسک‌ها و وضعیت پارتیشن‌ها — وضعیت هر دیسک در پایین پنجره Disk Management نمایش داده می‌شود.

اگر پارتیشن سالم بود ولی حرف درایو نداشت، راه‌حل همین‌جاست. روی پارتیشن راست‌کلیک کنید و Change Drive Letter را بزنید. روش کامل را در بخش هفتم می‌خونید.

آشنایی با ابزار DiskPart و کاربردهای آن

DiskPart یک ابزار خط فرمان داخلی ویندوز برای مدیریت دیسک، پارتیشن و حجم‌هاست. وقتی محیط گرافیکی جواب نمی‌ده یا حرف درایو قابل تغییر نیست، DiskPart معمولاً کار را راه می‌ندازه.

چطور DiskPart را باز کنیم؟

در منوی استارت عبارت cmd را جستجو کنید.
روی Command Prompt راست‌کلیک و Run as administrator را بزنید.
عبارت diskpart را تایپ و Enter کنید.

وقتی خط فرمان به DISKPART> تغییر کرد، آماده‌اید. بدون دسترسی ادمین، دستورها خطای Access Denied می‌دهند.

دستورهای پرکاربرد

list disk: فهرست دیسک‌های فیزیکی را نشان می‌دهد.
list volume: همه حجم‌ها و حرف درایو آن‌ها را نشان می‌دهد.
select volume 3: حجم شماره ۳ را انتخاب می‌کند.
assign letter=E: حرف E را به حجم انتخاب‌شده می‌دهد.
remove letter=E: حرف درایو را برمی‌دارد.

هشدار مهم: دستورهایی مثل clean و format اطلاعات را پاک می‌کنند. برای مشکل ما فقط به list، select و assign نیاز دارید. با همین سه دستور، بیشتر مشکلات حل می‌شه.

آموزش گام‌به‌گام تخصیص حرف درایو با DiskPart

برای تخصیص حرف درایو با DiskPart، چهار دستور کافی است: diskpart، list volume، select volume و assign letter. ابتدا حجم بدون حرف را پیدا می‌کنید، بعد انتخابش می‌کنید و آخر حرف دلخواه را می‌دهید.

مراحل کار

Command Prompt را با دسترسی ادمین باز کنید.
دستور diskpart را اجرا کنید.
دستور list volume را بزنید و ستون Ltr را ببینید.
حجمی را پیدا کنید که حرف ندارد و حجمش با درایو گم‌شده می‌خواند.
دستور select volume 3 را بزنید و عدد را با شماره حجم خودتان عوض کنید.
دستور assign letter=E را اجرا کنید.
با exit از DiskPart خارج شوید.

با پیام DiskPart successfully assigned the drive letter کار تمومه. حالا This PC را باز کنید و درایو را ببینید.

اجرای دستورات diskpart برای تخصیص حرف درایو در Command Prompt — خروجی موفق دستور assign letter در خط فرمان.

اگر خطا گرفتید

خطای «letter already in use» یعنی آن حرف قبلاً گرفته شده؛ حرف دیگری بدهید.
خطای Access Denied یعنی Command Prompt را بدون دسترسی ادمین باز کردید.
اگر حجم RAW بود، تخصیص حرف کمک نمی‌کند و باید سیستم فایل را بررسی کنید.

پیشنهاد می‌کنم حروف انتهای الفبا مثل X یا Z را انتخاب نکنید، مگر درایو شبکه داشته باشید. حروف E تا M برای درایوهای عادی راحت‌ترند.

تخصیص یا تغییر حرف درایو از طریق محیط گرافیکی

اگر با خط فرمان راحت نیستید، حرف درایو را از Disk Management تغییر بدید: روی پارتیشن راست‌کلیک کنید، Change Drive Letter and Paths را بزنید و حرف جدید را انتخاب کنید. نتیجه دقیقاً همان DiskPart است.

مراحل در Disk Management

Disk Management را با diskmgmt.msc باز کنید.
روی پارتیشن مشکل‌دار راست‌کلیک کنید.
گزینه Change Drive Letter and Paths را انتخاب کنید.
اگر حرفی نیست، Add و اگر هست، Change را بزنید.
از فهرست، یک حرف آزاد انتخاب و OK کنید.

ویندوز هشدار می‌ده که بعضی برنامه‌ها ممکنه به حرف قبلی وابسته باشن. اگر برنامه‌ای را روی آن درایو نصب کرده‌اید، تغییر حرف می‌تونه مسیرش را بشکنه. در این حالت بهتره حرف قبلی را نگه دارید.

اگر گزینه‌ها خاکستری بودند

دیسک Offline است؛ ابتدا آن را Online کنید.
پارتیشن Unallocated است؛ باید New Simple Volume بسازید.
پارتیشن سیستمی یا ریکاوری است و حرف نمی‌گیرد.

برای دیسک تازه، New Simple Volume را بزنید و ویزارد را کامل کنید. سیستم فایل NTFS را برای هارد داخلی انتخاب کنید. این کار، دیسک خالی را قابل استفاده می‌کند.

رفع مشکلات مرتبط با درایور و تنظیمات بایوس

اگر دیسک اصلاً در Disk Management نیست، سراغ Device Manager و بایوس بروید. درایور خراب کنترلر، یا پورت SATA غیرفعال در بایوس، دو علت اصلی هستند. آپدیت درایور و فعال کردن پورت، معمولاً مشکل را حل می‌کنه.

بررسی درایور در Device Manager

کلیدهای Win+X را بزنید و Device Manager را باز کنید.
بخش Disk drives و Universal Serial Bus controllers را باز کنید.
اگر علامت زرد دیدید، روی دستگاه راست‌کلیک کنید.
گزینه Update driver را بزنید.
اگر نشد، Uninstall device را بزنید و سیستم را ریستارت کنید.

ویندوز بعد از ریستارت، درایور را خودش دوباره نصب می‌کنه. مشکل شناسایی فقط مخصوص دیسک نیست. برای نمونه، در مشکل شناسایی نشدن کارت گرافیک در ویندوز ۱۰ هم همین منطق بررسی درایور و Device Manager جواب می‌ده.

تنظیمات بایوس

هنگام روشن شدن، کلید Del یا F2 را بزنید.
در بخش Storage Configuration، پورت SATA را روی Enabled بگذارید.
حالت SATA Mode را روی AHCI نگه دارید.
بایوس را به آخرین نسخه آپدیت کنید.

هشدار: تغییر حالت SATA از IDE به AHCI روی سیستمی که ویندوز نصب دارد، می‌تونه ویندوز را بالا نیاره. فقط اگر مطمئنید تغییرش بدید.

راه‌حل‌های تکمیلی برای هارد اکسترنال و فلش مموری

برای هارد اکسترنال و فلش، اول پورت و کابل را عوض کنید، بعد Selective Suspend را خاموش کنید و در آخر حرف درایو بدهید. این دستگاه‌ها برق و درایور USB حساس‌تری نسبت به هارد داخلی دارن.

مشکل برق در هارد اکسترنال

هاردهای ۲٫۵ اینچی معمولاً از پورت USB برق می‌گیرند. اگر هاب USB استفاده می‌کنید، مستقیم به پورت کیس وصل کنید. هاردهای ۳٫۵ اینچی هم آداپتور برق جداگانه دارن که باید وصل باشه.

برای مدل‌های خاص مثل وسترن دیجیتال، راهنمای کامل رفع مشکل شناسایی نشدن هارد اکسترنال WD نکات اختصاصی‌تری داره.

خاموش کردن USB Selective Suspend

Control Panel و سپس Power Options را باز کنید.
روی Change plan settings کلیک کنید.
گزینه Change advanced power settings را بزنید.
در USB settings، مقدار Selective suspend را روی Disabled بگذارید.

فلش و آنتی‌ویروس

بعضی آنتی‌ویروس‌ها فلش ناشناس را مسدود می‌کنند. برای تست، می‌تونید آنتی‌ویروس را موقتاً غیرفعال کنید و دوباره فلش را وصل کنید. بعد از تست، حتماً دوباره فعالش کنید.

اگر فلش در Disk Management با اندازه صفر دیده شد، احتمالاً کنترلرش سوخته. این حالت معمولاً قابل تعمیر نیست و بهتره داده‌ها را از راه دیگری بازیابی کنید.

نکات مهم و هشدارهای ایمنی هنگام کار با دیسک

مهم‌ترین قانون این است: قبل از هر تغییری در پارتیشن، از اطلاعات مهم نسخه پشتیبان بگیرید. تخصیص حرف درایو داده‌ای پاک نمی‌کند، اما فرمت، clean و تبدیل پارتیشن می‌توانند همه چیز را برای همیشه از بین ببرند.

کارهایی که نباید بکنید

وقتی درایو RAW است، فوراً فرمتش نکنید.
دستور clean را روی دیسک اشتباه اجرا نکنید.
درایو را وسط انتقال فایل از USB بیرون نکشید.
روی هارد مشکوک به خرابی، بارها chkdsk نزنید.
روی هارد با صدای تق‌تق، کار ریکاوری را خودتان ادامه ندهید.

مراحل ایمن قبل از اقدام

شماره و اندازه دیسک را در list disk با دقت بخوانید.
مطمئن شوید دیسک درست را انتخاب کرده‌اید.
اگر داده مهم دارد، نسخه پشتیبان یا کلون بگیرید.
فقط بعد از آن، دستور بعدی را اجرا کنید.

یک اشتباه رایج، انتخاب دیسک اشتباه در DiskPart است. دیسک سیستم معمولاً Disk 0 است. دستور select disk را با اندازه دیسک چک کنید تا به دیسک ویندوز دست نزنید.

در آخر، اگر داده‌ها برایتان حیاتی است و درایو اصلاً شناسایی نمی‌شود، به متخصص ریکاوری مراجعه کنید. هزینه ریکاوری حرفه‌ای در ۱۴۰۵ بسته به نوع خرابی متفاوته، ولی همیشه از ریسک پاک شدن دائمی اطلاعات ارزان‌تره.

سوالات متداول درباره شناسایی نشدن درایوها

پرتکرارترین سوال این است که آیا با تخصیص حرف درایو، اطلاعات پاک می‌شود. جواب خیر است. تخصیص حرف فقط یک نام به پارتیشن می‌دهد و محتوای آن را تغییر نمی‌دهد. در ادامه به سوال‌های دیگر هم جواب می‌دیم.

چرا درایو در Disk Management هست ولی در This PC نیست؟

چون حرف درایو ندارد. روی پارتیشن راست‌کلیک کنید و یک حرف بدید. بعد از آن، درایو بلافاصله در فایل اکسپلورر ظاهر می‌شه.

اگر دیسک Not Initialized بود چه کنم؟

اگر دیسک تازه است، آن را با GPT مقداردهی کنید. اما اگر قبلاً داده داشته، Initialize ممکنه ساختار را عوض کنه. اول با نرم‌افزار ریکاوری بررسی کنید.

فرق MBR و GPT چیست؟

MBR فقط تا ۲ ترابایت را پشتیبانی می‌کند و حداکثر ۴ پارتیشن اصلی دارد. GPT دیسک‌های بزرگ‌تر را پشتیبانی می‌کند و برای سیستم‌های UEFI مناسب‌تر است.

چرا حرف درایو بعد از ریستارت عوض می‌شود؟

معمولاً به‌خاطر تداخل با درایو USB یا شبکه است. حرف ثابت‌تری مثل M یا P بدهید تا تداخل نکند.

آیا دستور chkdsk کمک می‌کند؟

بله، برای خطاهای سیستم فایل. دستور chkdsk E: /f را با دسترسی ادمین اجرا کنید. روی دیسک با خرابی فیزیکی، این دستور ممکنه وضعیت را بدتر کنه.

آیا ویندوز ۱۱ فرق دارد؟

روش‌ها یکی است. فقط منوی راست‌کلیک ظاهر متفاوتی دارد و Disk Management و DiskPart دقیقاً مثل ویندوز ۱۰ کار می‌کنند.

جمع‌بندی و توصیه‌های پایانی

برای حل مشکل شناسایی نشدن درایو، به ترتیب این مسیر را بروید: بررسی کابل و پورت، دیدن وضعیت در Disk Management، تخصیص حرف با DiskPart یا محیط گرافیکی، و در نهایت چک درایور و بایوس. در بیشتر موارد، همین کافیه.

خلاصه مسیر عیب‌یابی

کابل، پورت و سیستم دیگر را تست کنید.
Disk Management را باز کنید و وضعیت دیسک را بخوانید.
دیسک Offline را Online کنید.
با list volume، select volume و assign letter حرف بدهید.
درایور و تنظیمات بایوس را بررسی کنید.
در صورت خرابی فیزیکی، به متخصص مراجعه کنید.

توصیه‌های پیشگیرانه

قبل از جدا کردن فلش، Safely Remove را بزنید.
از اطلاعات مهم حداقل دو نسخه نگه دارید.
درایورها و ویندوز را به‌روز نگه دارید.
سلامت هارد را هر چند ماه با نرم‌افزار SMART چک کنید.

یادتون باشه که پشتیبان‌گیری منظم، بهترین بیمه شماست. هر سال هزاران نفر به‌خاطر نداشتن نسخه پشتیبان، اطلاعات مهم خود را از دست می‌دهند.

اگر با همه این روش‌ها درایو دیده نشد، احتمالاً مشکل فیزیکیه. در این صورت، بهترین کار قطع استفاده و مراجعه به مرکز ریکاوری است. امیدوارم این راهنما کارتون رو راه انداخته باشه.

ترمیم ساختار خراب پارتیشن با دستور CHKDSK

گاهی درایو در فایل اکسپلورر دیده می‌شود، اما با باز کردنش پیام «برای استفاده از دیسک باید آن را فرمت کنید» ظاهر می‌شود. در این حالت معمولاً سخت‌افزار سالم است و جدول فایل‌ها آسیب دیده است.

پیش از هر فرمتی، ترمیم منطقی را امتحان کنید، چون فرمت کردن شانس نجات اطلاعات را به شدت کاهش می‌دهد.ابزار CHKDSK ساختار سیستم فایل را بررسی می‌کند و خطاهای منطقی را اصلاح می‌کند.

برای اجرای آن، Command Prompt را با دسترسی Administrator باز کنید و دستور chkdsk E: /f را بنویسید. به جای E حرف درایو مشکل‌دار را قرار دهید.

پارامتر f خطاهای یافت‌شده را همان لحظه رفع می‌کند.اگر گمان می‌کنید بخشی از سطح دیسک آسیب فیزیکی دیده، از پارامتر r هم استفاده کنید: chkdsk E: /f /r. این حالت هر سکتور را جداگانه بررسی می‌کند و داده‌های قابل‌خواندن را به بخش سالم منتقل می‌کند.

توجه داشته باشید که این اسکن روی دیسک‌های بزرگ ممکن است چند ساعت طول بکشد و نباید میانه کار قطع شود.اگر درایو در حال استفاده باشد، ویندوز پیشنهاد می‌دهد اسکن را در راه‌اندازی بعدی انجام دهد. با زدن Y موافقت کنید و سیستم را راه‌اندازی مجدد کنید.

در همین مرحله، برای درایو سیستمی که ویندوز روی آن نصب است، دستور sfc /scannow را هم اجرا کنید تا فایل‌های محافظت‌شده ویندوز بررسی و جایگزین شوند.پس از پایان اسکن، گزارش نهایی را بخوانید. اگر عبارت «Windows has made corrections» دیده شد، ترمیم موفق بوده است.

اما اگر تعداد زیادی bad sector گزارش شد، دیسک رو به خرابی است.

در این وضعیت اول از اطلاعات مهم نسخه پشتیبان بگیرید و بعد دیسک را تعویض کنید.اگر CHKDSK پیام «Cannot open volume for direct access» یا «The type of the file system is RAW» نمایش داد، سیستم فایل بیش از توان این ابزار آسیب دیده است.

در این شرایط از نرم‌افزارهای بازیابی مانند TestDisk استفاده کنید و داده‌ها را روی درایو دیگری ذخیره کنید، نه روی همان دیسک خراب.یک نکته مهم دیگر: همیشه قبل از خارج کردن فلش یا هارد اکسترنال از گزینه Safely Remove Hardware استفاده کنید.

قطع ناگهانی ارتباط هنگام نوشتن داده، رایج‌ترین دلیل خراب شدن جدول فایل در حافظه‌های قابل‌حمل است و رعایت همین عادت ساده، بسیاری از این مشکلات را از ریشه حذف می‌کند.

آنلاین کردن دیسک آفلاین و رفع حالت فقط خواندنی

در Disk Management گاهی کنار یک دیسک عبارت Offline دیده می‌شود. دیسک آفلاین از نظر سخت‌افزاری شناسایی شده است، اما ویندوز آن را فعال نکرده و به همین دلیل هیچ درایوی از آن نمایش داده نمی‌شود.

این وضعیت اغلب پس از تداخل امضای دیسک یا اتصال همان دیسک به رایانه دیگر رخ می‌دهد.برای آنلاین کردن دیسک، می‌توانید روی نام آن در Disk Management راست‌کلیک کنید و Online را بزنید. اگر گزینه غیرفعال بود، از DiskPart کمک بگیرید.

ابتدا list disk را بزنید، سپس با select disk و شماره دیسک آن را انتخاب کنید و در نهایت دستور online disk را اجرا کنید.مشکل دیگر، حالت فقط خواندنی یا Read-only است. در این حالت درایو دیده می‌شود، ولی نمی‌توانید فایلی در آن بنویسید یا حذف کنید.

ویندوز یا خود دیسک ویژگی محافظت از نوشتن را فعال کرده است. برای بررسی، دستور attributes disk را بعد از انتخاب دیسک بزنید و مقدار Current Read-only State را ببینید.اگر مقدار آن Yes بود، دستور attributes disk clear readonly را اجرا کنید.

برای پارتیشن‌ها هم دستور مشابهی وجود دارد: بعد از select volume، عبارت attributes volume clear readonly را بنویسید. پس از آن، نوشتن روی درایو باید دوباره ممکن شود.در فلش‌مموری‌های قدیمی یک کلید فیزیکی کوچک روی بدنه وجود دارد که حالت قفل را کنترل می‌کند.

پیش از دستورات نرم‌افزاری، موقعیت این کلید را بررسی کنید. همچنین در رجیستری، مقدار WriteProtect در مسیر HKEY_LOCAL_MACHINE\SYSTEM\CurrentControlSet\Control\StorageDevicePolicies باید صفر باشد.اگر هیچ‌کدام از این روش‌ها جواب نداد و حافظه همچنان فقط خواندنی ماند، کنترلر داخلی آن احتمالاً برای محافظت از داده‌ها خود را قفل کرده است.

این رفتار معمولاً نشانه نزدیک شدن عمر حافظه به پایان است. بهتر است همه اطلاعات را سریع به محل دیگری منتقل کنید و حافظه را تعویض کنید.

بازیابی پارتیشن گم‌شده و فضای تخصیص‌نیافته

گاهی در Disk Management بخشی از دیسک با رنگ مشکی و عنوان Unallocated نمایش داده می‌شود. این یعنی ویندوز در آن بخش هیچ پارتیشنی نمی‌شناسد. دلیل آن می‌تواند حذف تصادفی پارتیشن، خرابی جدول پارتیشن یا نصب ناقص یک سیستم‌عامل دیگر باشد.

نخستین قاعده این است که روی این فضا چیزی ایجاد نکنید.اگر روی فضای تخصیص‌نیافته پارتیشن جدید بسازید و فرمت کنید، داده‌های قبلی عملاً بازنویسی می‌شوند. پس ابتدا باید بدانید در آن بخش اطلاعات ارزشمندی وجود داشته یا نه.

اگر دیسک جدید و خالی است، می‌توانید با کلیک راست و گزینه New Simple Volume پارتیشن بسازید و حرف دلخواه را تعیین کنید.برای دیسک‌هایی که اطلاعات دارند، نرم‌افزار رایگان TestDisk گزینه مناسبی است.

این برنامه سطح دیسک را اسکن می‌کند، پارتیشن‌های حذف‌شده را پیدا می‌کند و جدول پارتیشن را بازنویسی می‌کند.

در منوی برنامه، دیسک را انتخاب کنید، نوع جدول را Intel یا GPT بگذارید و گزینه Analyse را بزنید.پس از پایان تحلیل، اگر پارتیشن قبلی در فهرست نمایش داده شد، با کلید P می‌توانید فایل‌های آن را پیش از ترمیم ببینید.

اگر محتوا درست بود، Write را انتخاب کنید و سیستم را راه‌اندازی مجدد کنید. بیشتر اوقات پارتیشن همراه با تمام اطلاعاتش و با همان حرف قبلی برمی‌گردد.نوع جدول پارتیشن هم اهمیت دارد.

دیسک‌هایی که با MBR ساخته شده‌اند تا چهار پارتیشن اصلی و حداکثر ۲ ترابایت را پشتیبانی می‌کنند، در حالی که GPT این محدودیت‌ها را ندارد.

اگر دیسک بزرگ شما فقط ۲ ترابایت از ظرفیت را نشان می‌دهد، دلیلش همین است و تبدیل به GPT مشکل را حل می‌کند.تبدیل MBR به GPT با دستور convert gpt در DiskPart فقط روی دیسک خالی ممکن است.

برای دیسک دارای اطلاعات، ابزار mbr2gpt ویندوز بدون پاک کردن داده‌ها این کار را انجام می‌دهد. قبل از هر تبدیل، یک نسخه پشتیبان کامل تهیه کنید، چون خطا در این مرحله می‌تواند کل دیسک را غیرقابل‌دسترس کند.

جلوگیری از قطع شدن درایو به‌خاطر مدیریت انرژی

یکی از مشکلات آزاردهنده این است که هارد اکسترنال یا فلش در ابتدا درست کار می‌کند، اما پس از چند دقیقه ناگهان از لیست درایوها ناپدید می‌شود.

در بسیاری از موارد دلیل آن خرابی دستگاه نیست؛ ویندوز برای صرفه‌جویی در مصرف برق، درگاه USB را به حالت خواب می‌برد و ارتباط قطع می‌شود.برای بررسی این موضوع، Control Panel را باز کنید و وارد Power Options شوید.

روی Change plan settings و سپس Change advanced power settings بزنید. در بخش USB settings گزینه USB selective suspend setting را روی Disabled بگذارید. این تغییر ویندوز را از خاموش کردن خودکار درگاه‌ها منع می‌کند.تنظیم دیگری هم در Device Manager وجود دارد.

بخش Universal Serial Bus controllers را باز کنید و روی هر مورد USB Root Hub دوبار کلیک کنید. در زبانه Power Management تیک «Allow the computer to turn off this device to save power» را بردارید.

این کار را برای همه Root Hubها تکرار کنید.در لپ‌تاپ‌ها، این مشکل هنگام کار با باتری شدیدتر است. هاردهای اکسترنال ۲٫۵ اینچی معمولاً جریانی بیش از توان یک پورت ضعیف می‌کشند.

اگر صدای روشن و خاموش شدن مکرر هارد را می‌شنوید، آن را به پورت USB 3.0 متصل کنید یا از هاب USB دارای برق مستقل استفاده کنید.کابل نامناسب نیز بسیار رایج است. کابل‌های بلند یا کم‌کیفیت افت ولتاژ ایجاد می‌کنند و باعث قطع و وصل شدن می‌شوند.

اگر امکان دارد با کابل کوتاه‌تر و اصلی دستگاه آزمایش کنید و درایو را مستقیماً به پورت پشت کیس وصل کنید، نه پورت‌های جلوی کیس که اغلب با سیم‌کشی طولانی متصل‌اند.قابلیت Fast Startup ویندوز هم می‌تواند وضعیت درایوها را پس از خاموش کردن ذخیره کند و در روشن شدن بعدی مشکل ایجاد کند.

اگر درایو فقط پس از Shutdown و روشن کردن دوباره دیده نمی‌شود اما با Restart درست می‌شود، گزینه Turn on fast startup را در Power Options غیرفعال کنید.

تشخیص خرابی سخت‌افزاری دیسک با گزارش SMART

اگر همه راه‌حل‌های نرم‌افزاری را امتحان کرده‌اید و درایو همچنان ناپایدار است، باید سلامت فیزیکی آن را بررسی کنید.

تقریباً همه هاردها و SSDهای امروزی فناوری SMART دارند که وضعیت داخلی دیسک را پایش می‌کند و پیش از خرابی کامل، هشدارهایی در قالب مقادیر عددی ثبت می‌کند.ساده‌ترین روش، استفاده از خود ویندوز است. در Command Prompt دستور wmic diskdrive get model,status را اجرا کنید.

اگر وضعیت OK نمایش داده شد، دیسک هنوز خطای جدی گزارش نکرده است. اما این بررسی سطحی است و ممکن است مشکلات در حال شکل‌گیری را نشان ندهد.برای گزارش دقیق‌تر، از نرم‌افزار رایگان CrystalDiskInfo استفاده کنید.

این برنامه وضعیت کلی را با برچسب‌های Good، Caution یا Bad نشان می‌دهد. مهم‌ترین مقادیر عبارت‌اند از Reallocated Sectors Count، Current Pending Sector Count و Uncorrectable Sector Count.

هر مقدار غیرصفر در این موارد نشانه سکتورهای معیوب است.در هارد دیسک‌های مکانیکی، صدای تق‌تق، سایش یا چرخش‌های مکرر پیش از شناسایی نشدن، هشدار جدی است. در این حالت روشن نگه داشتن دیسک برای تلاش‌های متعدد، خرابی را سریع‌تر می‌کند.

اگر داده‌ها مهم‌اند، بهتر است دیسک را خاموش کنید و به مرکز بازیابی تخصصی بسپارید.برای SSD، شاخص‌هایی مانند Percentage Used و Available Spare اهمیت دارند. وقتی درصد عمر مصرف‌شده به نزدیکی ۱۰۰ می‌رسد، SSD ممکن است ناگهان فقط‌خواندنی شود یا از لیست درایوها حذف شود.

برخلاف هارد مکانیکی، SSD معمولاً بدون هشدار صوتی از کار می‌افتد، پس پایش دوره‌ای اهمیت بیشتری دارد.یک تست ساده اما کاربردی این است که دیسک مشکل‌دار را روی رایانه یا سیستم‌عامل دیگری امتحان کنید. اگر آنجا هم شناسایی نشد، مشکل از دیسک است.

اگر آنجا درست کار کرد، مقصر پورت، کابل یا تنظیمات ویندوز اول است. این مقایسه ساده، از هزینه تعویض‌های غیرضروری جلوگیری می‌کند.