مقایسه فیفا ۲۲ و eFootball؛ کدام بازی فوتبال بهتر است؟

یکی از بزرگ‌ترین چالش‌ها در زمان عرضه فیفا ۲۲ و eFootball 2022، نحوه مواجهه این دو بازی با انتقال از کنسول‌های قدیمی به نسل نهم (PS5 و Xbox Series X/S) بود. شرکت EA تصمیم گرفت یک مرزبندی مشخص ایجاد کند.

فیفا ۲۲ در نسخه‌های نسل نهمی خود از تکنولوژی‌های پیشرفته‌ای بهره می‌برد که در نسخه‌های نسل هشتمی (PS4 و Xbox One) وجود نداشت.

این موضوع باعث شد تا بازیکنان روی کنسول‌های قدیمی‌تر، عملاً یک نسخه به‌روزرسانی شده از فیفا ۲۱ را تجربه کنند، در حالی که دارندگان کنسول‌های جدید با تجربه‌ای کاملاً متفاوت از نظر انیمیشن و فیزیک روبرو بودند.

در مقابل، استراتژی کونامی برای eFootball کاملاً متفاوت و البته جنجالی بود. آن‌ها به دنبال ایجاد یک پلتفرم واحد بودند که بازیکنان موبایل، کنسول‌های نسل هشتم، نسل نهم و کامپیوتر بتوانند با یکدیگر بازی کنند.

این ایده اگرچه در تئوری جذاب به نظر می‌رسید، اما در عمل باعث شد تا کیفیت گرافیکی و فنی بازی به شدت افت کند.

برای اینکه بازی روی گوشی‌های هوشمند قابل اجرا باشد، سازندگان ناچار شدند از بسیاری از جزئیات گرافیکی و پیچیدگی‌های هوش مصنوعی در نسخه‌های کنسولی صرف‌نظر کنند.

این رویکرد کونامی منجر به یک عقب‌گرد فنی شد.

در حالی که فیفا ۲۲ تلاش می‌کرد از تمام قدرت پردازشی کنسول‌های جدید برای شبیه‌سازی دقیق‌تر چمن، لباس بازیکنان و اتمسفر ورزشگاه استفاده کند، eFootball با بافت‌های بی‌کیفیت و نورپردازی ضعیف، حتی از نسخه‌های قبلی خود (PES 2021) نیز ضعیف‌تر به نظر می‌رسید.

این تفاوت در دیدگاه مدیریتی، باعث شد فیفا در جذب مخاطبان سخت‌گیر که به دنبال کیفیت بصری بودند، بسیار موفق‌تر عمل کند.

در نهایت، فیفا ۲۲ توانست با ارائه یک تجربه بصری خیره‌کننده در نسل نهم، استانداردهای جدیدی را تعریف کند. اما eFootball با تلاش برای پوشش دادن همه پلتفرم‌ها، هویت فنی خود را از دست داد.

این موضوع نشان داد که دنیای گیمینگ هنوز برای یکپارچگی کامل بین موبایل و کنسول‌های قدرتمند آماده نیست و فدا کردن کیفیت به پای دسترسی همگانی، می‌تواند به برند یک بازی آسیب جدی وارد کند.

در فیفا ۲۲، بخش آلتیمیت تیم (FUT) همچنان بر پایه خرید بسته‌ها (Packs) و بازار نقل و انتقالات می‌چرخید. سیستم پیشرفت در این بازی به شدت به شانس و البته صرف زمان یا هزینه زیاد وابسته بود.

بازیکنان برای رسیدن به کارت‌های برتر، باید در رقابت‌های هفتگی شرکت می‌کردند یا با انجام چالش‌های ساخت ترکیب (SBC)، کارت‌های خاصی را به دست می‌آوردند. این مدل، اگرچه بسیار اعتیادآور است، اما همیشه با انتقاداتی در مورد ترویج قمار و نابرابری بین بازیکنان همراه بوده است.

در سوی دیگر، eFootball 2022 با معرفی بخش «Dream Team» تلاش کرد تا رویکردی متفاوت را در پیش بگیرد. در این بازی، تمرکز از خرید صرف بازیکن به «پرورش بازیکن» تغییر یافت.

شما می‌توانستید یک بازیکن معمولی را خریداری کرده و با استفاده از امتیازهای تجربه (XP) که از بازی کردن به دست می‌آوردید، ویژگی‌های فنی او را به دلخواه خود تقویت کنید.

این سیستم به گیمر اجازه می‌داد تا بازیکن مورد علاقه خود را مطابق با سبک بازی‌اش (مثلاً تمرکز بر سرعت یا پاس‌کاری) شخصی‌سازی کند.

تفاوت اصلی در اینجاست که در فیفا، کارت‌ها ثابت هستند و برای داشتن نسخه بهتر یک بازیکن، باید کارت جدید او را بخرید. اما در eFootball، شما با بازیکن خود رشد می‌کنید. این مدل اقتصادی برای بازیکنانی که تمایل به پرداخت هزینه‌های گزاف ندارند، منصفانه‌تر به نظر می‌رسید.

با این حال، به دلیل کمبود محتوا و مسابقات متنوع در eFootball، این سیستم پتانسیل‌های خود را در سال اول عرضه به طور کامل نشان نداد و زیر سایه مشکلات فنی بازی قرار گرفت.

علاوه بر این، فیفا ۲۲ با معرفی کارت‌های Heroes، لایه جدیدی از نوستالژی را به سیستم پیشرفت خود اضافه کرد. این کارت‌ها به بازیکنان اجازه می‌دادند تا اسطوره‌های لیگ‌های مختلف را با هماهنگی (Chemistry) خاصی در ترکیب خود قرار دهند.

در مجموع، در حالی که فیفا بر تنوع کارت‌ها و هیجان باز کردن بسته‌ها تمرکز داشت، eFootball سعی کرد با ارائه کنترل بیشتر روی رشد بازیکنان، تجربه‌ای استراتژیک‌تر را ارائه دهد که البته در اجرا با دشواری‌های زیادی روبرو شد.

یکی از ترندهای اصلی صنعت بازی در سال ۲۰۲۲، قابلیت کراس‌پلی (Cross-play) یا بازی بین پلتفرم‌های مختلف بود. کونامی با معرفی eFootball مدعی شد که مرزها را از بین خواهد برد.

هدف آن‌ها این بود که یک بازیکن با پلی‌استیشن ۵ بتواند به راحتی با دوست خود که روی گوشی اندرویدی یا کامپیوتر بازی می‌کند، رقابت کند.

این یک ادعای انقلابی در سبک ورزشی بود که می‌توانست جامعه بازیکنان را به شدت گسترش دهد و زمان انتظار برای پیدا کردن رقیب را به حداقل برساند.

اما واقعیت با وعده‌ها فاصله زیادی داشت. اجرای کراس‌پلی نیازمند زیرساخت‌های سروری بسیار قدرتمند و هماهنگی کامل در کدهای بازی است. eFootball در ماه‌های اولیه عرضه حتی در ارائه یک تجربه آنلاین پایدار روی یک پلتفرم واحد هم ناتوان بود، چه رسد به اتصال پلتفرم‌های مختلف.

این موضوع باعث شد تا قابلیت کراس‌پلی بارها به تعویق بیفتد و وقتی هم که به صورت محدود عرضه شد، تفاوت در نرخ فریم و کنترلرها، نابرابری شدیدی را بین بازیکنان ایجاد کرد.

در سمت مقابل، فیفا ۲۲ در زمان عرضه اولیه فاقد قابلیت کراس‌پلی بود. شرکت EA با احتیاط بیشتری با این موضوع برخورد کرد. آن‌ها معتقد بودند که اضافه کردن این قابلیت بدون تست‌های گسترده می‌تواند تعادل رقابتی بازی را برهم بزند.

با این حال، در اواخر چرخه عمر فیفا ۲۲، تست‌های محدودی برای کراس‌پلی بین کنسول‌های نسل نهم و استادیا انجام شد. این رویکرد محافظه‌کارانه باعث شد تا بازیکنان فیفا با باگ‌های عجیب و غریب ناشی از تداخل پلتفرم‌ها روبرو نشوند.

نکته مهم دیگر، تاثیر این قابلیت بر بازار نقل و انتقالات بود. در eFootball، ایده یک بازار واحد برای همه پلتفرم‌ها مطرح بود، در حالی که در فیفا، بازارها همچنان از هم جدا بودند (به جز پلی‌استیشن و ایکس‌باکس که بعدها ادغام شدند).

در نهایت، تلاش کونامی برای پیشرو بودن در زمینه کراس‌پلی به دلیل ضعف در اجرا شکست خورد، اما راه را برای نسخه‌های آینده هموار کرد تا این ویژگی را به یک استاندارد در بازی‌های ورزشی تبدیل کنند.

عرضه eFootball 2022 نشان‌دهنده یک تغییر پارادایم بزرگ در استراتژی کونامی بود: عبور از مدل «هر سال یک بازی جدید» به سمت مدل «سرویس زنده» (Live Service).

در این مدل، دیگر خبری از خرید دیسک جدید در هر سال نیست، بلکه بازی پایه رایگان است و محتواها، نقل و انتقالات و ویژگی‌های جدید از طریق آپدیت‌های مداوم به همان نسخه قبلی اضافه می‌شوند.

این رویکرد مشابه بازی‌هایی نظیر فورتنایت یا وارزون است که به بازیکن اجازه می‌دهد پیشرفت‌های خود را برای سال‌ها حفظ کند.

فیفا ۲۲ اما همچنان به مدل سنتی وفادار ماند. بازیکنان باید برای خرید نسخه جدید هزینه کامل پرداخت می‌کردند و تمام پیشرفت‌ها و تیم‌های ساخته شده در نسخه قبلی (فیفا ۲۱) عملاً بلااستفاده می‌شد.

اگرچه EA محتواهای زنده زیادی را در طول سال به بازی اضافه می‌کرد، اما ساختار کلی بازی همچنان بر پایه یک چرخه ۱۲ ماهه استوار بود. این تفاوت در مدل تجاری، تاثیر عمیقی بر نحوه تعامل کاربران با بازی داشت.

مدل رایگان eFootball باعث شد تا تعداد دانلودهای بازی به سرعت بالا برود، اما ریزش مخاطب نیز به همان سرعت اتفاق افتاد. دلیل این موضوع، فقر محتوایی شدید در زمان عرضه بود.

کونامی بازی را در وضعیتی عرضه کرد که بیشتر شبیه به یک نسخه آزمایشی (Demo) بود تا یک محصول کامل. بسیاری از مودهای محبوب مانند Master League وجود نداشتند و بازیکنان مجبور بودند ماه‌ها برای دریافت آپدیت‌های اصلاحی منتظر بمانند.

در مقابل، فیفا ۲۲ با وجود تکراری بودن برخی بخش‌ها، یک پکیج کامل و صیقل‌خورده را ارائه می‌داد. بازیکنان می‌دانستند که در ازای پولی که پرداخت می‌کنند، به ده‌ها لیگ، صدها تیم و مودهای متنوع دسترسی دارند.

رقابت بین این دو مدل در سال ۲۰۲۲ نشان داد که اگرچه مدل رایگان جذابیت‌های مالی خاص خود را دارد، اما بدون محتوای غنی و زیرساخت فنی درست، نمی‌تواند جایگزین مدل‌های سنتی و پولی شود که دهه‌هاست اعتماد کاربران را جلب کرده‌اند.

یکی از جنبه‌هایی که کمتر به آن پرداخته شده اما تاثیر مستقیمی بر لذت بازی دارد، هوش مصنوعی (AI) بازیکنان بدون توپ است. در فیفا ۲۲، شرکت EA از سیستمی به نام Tactical AI رونمایی کرد.

به لطف قدرت کنسول‌های نسل نهم، بازیکنان در فیفا ۲۲ بهتر می‌توانستند فضاهای خالی را تشخیص دهند و در دفاع، ساختار تیمی خود را حفظ کنند. این باعث شد تا بازی از حالت فردمحور خارج شده و جنبه‌های تاکتیکی بیشتری پیدا کند.

در eFootball 2022، کونامی سعی کرد سیستم دفاعی را به طور کامل بازطراحی کند. آن‌ها دکمه دفاع خودکار را حذف کرده و سیستمی به نام «Match-up» را معرفی کردند که در آن بازیکن باید با زمان‌بندی دقیق و کنترل دستی، مسیر توپ را مسدود کند.

این تغییر اگرچه در ابتدا برای بازیکنان قدیمی PES دشوار بود، اما پتانسیل بالایی برای ایجاد یک تجربه شبیه‌ساز واقعی داشت. مشکل اینجا بود که باگ‌های متعدد و تاخیر در پاسخ‌دهی به دستورات (Input Lag)، مانع از اجرای درست این تاکتیک‌ها می‌شد.

تفاوت دیگر در نحوه اجرای پرس تیمی بود. در فیفا ۲۲، شما می‌توانستید با تنظیمات تاکتیکی، فشار شدیدی بر حریف وارد کنید، هرچند این موضوع گاهی باعث می‌شد بازی بیش از حد سریع و غیرواقعی شود.

در eFootball، سرعت بازی به طور عمدی کاهش یافته بود تا وزن بازیکنان و توپ بیشتر احساس شود. این کندتر بودن سرعت، به گیمر فرصت می‌داد تا استراتژی‌های پیچیده‌تری را پیاده‌سازی کند، مشروط بر اینکه هوش مصنوعی هم‌تیمی‌ها با او همکاری می‌کرد.

در نهایت، هوش مصنوعی دروازه‌بان‌ها در فیفا ۲۲ به کلی بازنویسی شد که منجر به واکنش‌های بسیار واقع‌گرایانه‌تر (و گاهی بیش از حد دشوار برای گل زدن) شد. در eFootball اما دروازه‌بان‌ها در زمان عرضه یکی از نقاط ضعف اصلی بودند و رفتارهای غیرمنطقی زیادی نشان می‌دادند.

این تقابل نشان داد که قدرت پردازشی بالاتر در فیفا، چگونه به بهبود منطق بازی کمک کرده است، در حالی که eFootball درگیر مشکلات پایه‌ای در کدنویسی رفتار بازیکنان بود.