سوالات و پاسخنامه امتحان نهایی زیست ۳ شهریور ۹۹

بررسی این آزمون به دلیل آشنایی با سبک طراحی سوالات توسط طراحان وزارت آموزش و پرورش بسیار حیاتی است. با توجه به اینکه درس زیست‌شناسی ۳ در پایه دوازدهم دارای ضریب ۱۲ (بالاترین ضریب دروس اختصاصی) است، مطالعه نمونه سوالات سال‌های گذشته مانند شهریور ۹۹ به دانش‌آموز کمک می‌کند تا نقاط تمرکز طراحان بر روی شکل‌ها و مفاهیم ترکیبی را شناسایی کرده و برای کسب نمره ۲۰ و تاثیر ۵۰ درصدی سوابق تحصیلی آماده شود.

در امتحان نهایی شهریور ۹۹، تمرکز ویژه‌ای بر فصل‌های اول (مولکول‌های اطلاعاتی)، دوم (جریان اطلاعات در یاخته) و فصل پنجم (از ماده به انرژی) شده بود. این فصل‌ها به دلیل ماهیت مفهومی و پتانسیل بالای طرح سوالات ترکیبی، معمولاً بخش عمده‌ای از ۲۰ نمره آزمون را به خود اختصاص می‌دهند. دانش‌آموزان باید بدانند که مباحثی مانند ساختار DNA، رونویسی و تنفس سلولی همواره از ارکان اصلی سوالات نهایی هستند.

بله، کاملاً کاربردی است. با تغییرات جدید در ساختار کنکور و تاثیر قطعی و مستقیم سوابق تحصیلی که به ۵۰ و ۶۰ درصد رسیده است، تسلط بر متن کتاب درسی و نحوه پاسخگویی به سوالات تشریحی نهایی الزامی است. سوالات شهریور ۹۹ الگوهای مناسبی برای درک چگونگی طرح سوال از جزئیات کتاب درسی ارائه می‌دهند که مستقیماً در تراز کل داوطلب در کنکور سراسری نقش تعیین‌کننده‌ای ایفا می‌کند.

سوالات امتحان نهایی زیست‌شناسی معمولاً در قالب‌های متنوعی از جمله سوالات صحیح و غلط، جای خالی، انتخاب واژه مناسب از بین دو گزینه، سوالات تصویری (نام‌گذاری یا تحلیل شکل)، سوالات کوتاه پاسخ و سوالات تشریحی کامل طراحی می‌شوند. در آزمون شهریور ۹۹ نیز این تنوع رعایت شده بود تا تمامی سطوح یادگیری دانش‌آموز از حافظه تا تحلیل و ترکیب مورد ارزیابی دقیق قرار گیرد.

امتحان نهایی زیست‌شناسی ۳ معمولاً شامل ۱۵ تا ۲۰ سوال اصلی است که هر سوال خود دارای چندین زیرمجموعه (الف، ب، ج و...) می‌باشد. زمان استاندارد برای پاسخگویی به این آزمون ۹۰ دقیقه است. در شهریور ۹۹ نیز دانش‌آموزان باید در این بازه زمانی به سوالاتی که تمام ۸ فصل کتاب را پوشش می‌داد پاسخ می‌دادند. مدیریت زمان در این آزمون به دلیل طولانی بودن برخی پاسخ‌های تشریحی بسیار حائز اهمیت است.

بله، مباحث گیاهی در فصل‌های ۶ و ۸ کتاب زیست دوازدهم همواره جزو بخش‌های چالش‌برانگیز هستند. در آزمون شهریور ۹۹، سوالاتی در رابطه با فتوسنتز و واکنش‌های نوری و تاریکی و همچنین تنظیم‌کننده‌های رشد گیاهی مطرح شده بود. دانش‌آموزان باید دقت کنند که سوالات گیاهی در امتحانات نهایی معمولاً با جزئیات دقیق از شکل‌ها و فرآیندهای بیوشیمیایی همراه است و نیاز به مطالعه عمیق دارد.

منبع اصلی و بدون جایگزین، کتاب درسی زیست‌شناسی ۳ چاپ سال مربوطه است. با این حال، برای درک بهتر پاسخ‌های امتحان شهریور ۹۹، استفاده از کتاب‌های راهنمای گام‌به‌گام که تحلیل سوالات نهایی را دارند و همچنین تماشای ویدیوهای تحلیل اساتید برتر توصیه می‌شود. تمرکز بر «کتاب راهنمای معلم» نیز می‌تواند دیدگاه طراحان سوال را برای دانش‌آموز روشن کند تا بداند کدام کلمات کلیدی در تصحیح برگه نمره دارند.

به طور سنتی، امتحانات نوبت شهریور برای دانش‌آموزانی که در خرداد موفق به کسب نمره قبولی نشده‌اند برگزار می‌شود، اما سطح دشواری آن‌ها لزوماً کمتر نیست. در سال ۹۹، سوالات شهریور ماه از نظر مفهومی با آزمون خرداد برابری می‌کرد و حتی در برخی موارد در مباحث ژنتیک (فصل ۳ و ۴) سوالات دقیق‌تر و وقت‌گیرتری طراحی شده بود تا سطح علمی داوطلبان به خوبی سنجیده شود.

برای تحلیل موثر، ابتدا باید یک بار آزمون را در شرایط شبیه‌سازی شده (۹۰ دقیقه زمان) پاسخ دهید. سپس با استفاده از پاسخنامه تشریحی، تک‌تک کلمات کلیدی که در بارم‌بندی ذکر شده را بررسی کنید. در زیست‌شناسی، حذف یک واژه علمی یا جایگزینی آن با واژه‌ای غیردقیق می‌تواند منجر به کسر نمره شود. بنابراین، تطبیق دقیق پاسخ خود با متن کتاب درسی پس از اتمام آزمون، بهترین روش یادگیری است.

پاسخنامه رسمی توسط مرکز سنجش و پایش کیفیت آموزشی وزارت آموزش و پرورش منتشر می‌شود. این پاسخنامه شامل «راهنمای تصحیح» است که دقیقاً مشخص می‌کند هر بخش از پاسخ دانش‌آموز چه میزان نمره (مثلاً ۲۵ صدم یا ۵۰ صدم) دارد. دسترسی به این فایل از طریق وب‌سایت‌های معتبر آموزشی و آرشیوهای سوالات نهایی امکان‌پذیر است و مطالعه آن برای فهم ملاک‌های نمره‌دهی مصححان ضروری است.

در سال ۹۹ به دلیل پاندمی کرونا، بخش‌هایی از انتهای کتاب حذف شده بود. اما دانش‌آموزان امروزی باید توجه داشته باشند که برای امتحانات نهایی فعلی، تمامی حذفیات ملغی شده و کل کتاب منبع سوال است. بنابراین هنگام مطالعه آزمون شهریور ۹۹، اگر متوجه شدید از فصلی سوال کمتری طرح شده، باید آن را با سوالات سال‌های ۱۴۰۱ و ۱۴۰۲ تکمیل کنید تا پوشش ۱۰۰ درصدی بر مطالب داشته باشید.

پیشنهاد می‌شود حداقل ۱۰ روز مانده به آزمون اصلی، بررسی سال‌به‌سال سوالات را آغاز کنید. می‌توانید هر روز یک دوره (مثلاً شهریور ۹۹) را کار کنید. این کار نه تنها باعث مرور مطالب می‌شود، بلکه استرس شما را کاهش داده و سرعت عملتان را در نوشتن پاسخ‌های تشریحی افزایش می‌دهد. زیست‌شناسی درسی است که فرار است و تکرار سوالات سال‌های قبل، مفاهیم را در حافظه بلندمدت تثبیت می‌کند.

سوالات تصویری در زیست‌شناسی بسیار نمره‌آور هستند. برای تمرین، ابتدا تصویر موجود در آزمون شهریور ۹۹ را جلوی خود بگذارید و سعی کنید تمامی اجزای آن را بدون نگاه به کتاب نام‌گذاری کنید. سپس عملکرد هر جزء را بنویسید. طراحان معمولاً از شکل‌های کتاب برای طرح سوالات چندقسمتی استفاده می‌کنند که پاسخ به آن‌ها مستلزم تسلط کامل بر جزئیات بصری کتاب درسی است.

خیر، به هیچ وجه. اگرچه بخشی از سوالات شهریور ۹۹ کوتاه پاسخ هستند، اما سوالات تشریحی که نیاز به توضیح فرآیندها (مانند مراحل ترجمه یا چرخه کالوین) دارند، بخش بزرگی از نمره را تشکیل می‌دهند. شما باید توانایی نوشتن جملات کامل علمی را داشته باشید. استفاده از کلمات کلیدی مانند «آنزیم هلیکاز»، «پیوند فسفودی‌استر» یا «تثبیت کربن» در پاسخ‌های بلند، رمز کسب نمره کامل از مصحح است.

هنگام بررسی سوالات شهریور ۹۹، نکاتی را که اشتباه پاسخ داده‌اید یا برایتان تازگی دارد، در حاشیه کتاب درسی خود یادداشت کنید. این خلاصه‌ها که بر اساس «سلیقه طراح نهایی» تنظیم شده‌اند، در شب امتحان بهترین منبع برای مرور سریع هستند. خلاصه نویسی باید شامل قیدهای مهم (برخی، هر، اغلب) و روابط علت و معلولی باشد که در سوالات نهایی بر آن‌ها تاکید شده است.

سوالات ژنتیک در فصل ۳ و ۴ ممکن است در نگاه اول پیچیده به نظر برسند. راهکار این است که ابتدا داده‌های سوال را به صورت نمادین یادداشت کنید و سپس طبق الگوهای کتاب درسی (مانند مربع پانت یا شجره‌نامه) پیش بروید. با تمرین سوالات شهریور ۹۹ متوجه می‌شوید که تیپ سوالات ژنتیک نهایی محدود و تکرارپذیر است و با چند بار تمرین، ترس شما از این بخش کاملاً ریخته خواهد شد.

مطالعه گروهی می‌تواند بسیار مفید باشد، به شرطی که هر فرد ابتدا سوالات شهریور ۹۹ را به تنهایی حل کند و سپس در گروه، پاسخ‌ها را با هم مقایسه کنید. توضیح دادن یک مفهوم بیولوژیکی به دوستتان، بهترین راه برای اطمینان از یادگیری خودتان است. همچنین ممکن است هم‌کلاسی شما به نکته‌ای در شکل‌ها یا متن کتاب توجه کرده باشد که از چشم شما دور مانده است.

سوالات ترکیبی به سوالاتی گفته می‌شود که برای پاسخ به آن‌ها باید اطلاعات چندین فصل را در کنار هم قرار دهید. برای مثال، ممکن است سوالی در مورد یک بیماری ژنتیکی مطرح شود که همزمان ساختار پروتئین (فصل ۱) و نحوه وراثت آن (فصل ۳) را مورد پرسش قرار دهد. در آزمون شهریور ۹۹، این رویکرد به وضوح دیده می‌شد و نشان‌دهنده لزوم تسلط یکپارچه بر کل کتاب است.

در این فصل، آزمایش‌های گریفیت و ایوری، ساختار نوکلئوتیدها، پیوندهای هیدروژنی و فسفودی‌استر، و مدل واتسون و کریک از اهمیت بالایی برخوردار بودند. سوالات معمولاً بر جزئیات پیوندها و جهت رشته‌های DNA تمرکز دارند. دانش‌آموز باید بتواند تفاوت‌های ساختاری DNA و RNA و انواع آنزیم‌های درگیر در همانندسازی را به دقت تشریح کند، همان‌طور که در کلید تصحیح شهریور ۹۹ آمده بود.

سوالات فصل ۷ (فناوری‌های نوین زیستی) در امتحان شهریور ۹۹ بر مراحل مهندسی ژنتیک، نقش آنزیم‌های برش‌دهنده و لیگاز، و کاربرد پلازمیدها تمرکز داشت. دانش‌آموز باید مراحل تولید یک محصول تراریخته را به ترتیب و با ذکر جزئیات بداند. همچنین مباحثی مانند کلون‌سازی و پروتئین‌های نوترکیب (مثل انسولین) از بخش‌های مورد علاقه طراحان برای سوالات تشریحی چند نمره‌ای است.

در زیست‌شناسی، دقت در قیدها مرز بین نمره کامل و صفر است. در بسیاری از سوالات صحیح و غلط امتحان شهریور ۹۹، طراح با تغییر یک قید (مثلاً تبدیل 'اغلب' به 'همه') گزاره را غلط کرده بود. دانش‌آموزان باید هنگام مطالعه کتاب درسی، این قیدها را هایلایت کرده و در پاسخ‌های تشریحی خود نیز دقیقاً از همان قیدهای به کار رفته در کتاب استفاده کنند تا نمره کامل بگیرند.

مراحل گلیکولیز، چرخه کربس و زنجیره انتقال الکترون در غشای درونی میتوکندری از بخش‌های کلیدی بودند. سوالات معمولاً درباره محل انجام هر مرحله، مواد اولیه و محصولات (مانند تعداد ATP، NADH و FADH2) مطرح می‌شوند. در شهریور ۹۹، سوالی درباره نقش اکسیژن به عنوان پذیرنده نهایی الکترون طراحی شده بود که نشان‌دهنده اهمیت درک عمیق زنجیره انتقال الکترون است.

در امتحان شهریور ۹۹، سوالاتی مبنی بر مقایسه فرآیندها (مثلاً مقایسه همانندسازی در پروکاریوت‌ها و یوکاریوت‌ها) وجود داشت. برای پاسخ به این سوالات، بهترین روش استفاده از جدول یا دسته‌بندی موارد تفاوت و شباهت است. باید دقت کنید که برای هر مورد مقایسه، وجه تمایز را برای هر دو طرف ذکر کنید تا مصحح بتواند نمره هر بخش را به صورت مجزا لحاظ کند.

فصل ۸ معمولاً سوالات توصیفی و جذابی دارد. در آزمون ۹۹، مباحثی مانند یادگیری از طریق شرطی‌شدن کلاسیک و فعال، و رفتارهای مشارکتی مورد پرسش قرار گرفته بود. دانش‌آموز باید بتواند مثال‌های کتاب (مانند آزمایش‌های پاولوف یا رفتار زنبورهای عسل) را به دقت توضیح دهد و مفاهیمی مثل 'انتخاب طبیعی' در شکل‌گیری رفتارها را درک کرده باشد.

آنزیم‌ها ترجیع‌بند کتاب زیست دوازدهم هستند. از DNA پلی‌مراز و RNA پلی‌مراز گرفته تا آنزیم‌های گوارشی و آنزیم‌های درگیر در فتوسنتز (روبیسکو). در امتحان شهریور ۹۹، سوالات متعددی درباره ویژگی‌های اختصاصی آنزیم‌ها، عوامل موثر بر سرعت واکنش‌های آنزیمی و نقش آن‌ها در کاهش انرژی فعال‌سازی مطرح شده بود که نشان‌دهنده اهمیت این مبحث در کل کتاب است.

در فصل ۴، انواع جهش‌های نقطه‌ای (جانشینی، دگرقالب) و جهش‌های ناهنجاری فام‌تنی اهمیت زیادی دارند. در آزمون شهریور ۹۹، سوالاتی درباره پیامدهای جهش بر روی پروتئین نهایی و تفاوت جهش‌های ارثی و اکتسابی طراحی شده بود. دانش‌آموز باید بتواند با مشاهده یک توالی نوکلئوتیدی، نوع جهش رخ داده و تاثیر آن بر رمزه‌های (کدون‌ها) بعدی را تشخیص دهد.

اگرچه کتاب‌های تست برای کنکور ضروری هستند، اما برای امتحان نهایی، اولویت با منابعی است که سوالات تشریحی و نهایی سال‌های قبل (مانند شهریور ۹۹) را پوشش می‌دهند. هزینه کردن برای کتاب‌های «ماجراهای من و درسام» یا «شب امتحان» که بر پاسخ‌دهی تشریحی تمرکز دارند، برای کسب معدل بالا بسیار منطقی‌تر است. به یاد داشته باشید که سبک سوالات نهایی با تست‌های کنکور تفاوت ساختاری دارد.

مطالعه هر دوره امتحان نهایی حدود ۲ تا ۳ ساعت زمان نیاز دارد (۱.۵ ساعت حل و ۱.۵ ساعت تحلیل). با توجه به اینکه سوالات شهریور ۹۹ استانداردهای لازم وزارتخانه را دارند، این سرمایه‌گذاری زمانی بسیار ارزشمند است. این کار باعث می‌شود شما با ۵۰ تا ۶۰ نکته کلیدی که احتمال تکرار آن‌ها در آزمون‌های بعدی بالاست آشنا شوید و از اتلاف وقت روی مطالب غیرضروری جلوگیری کنید.

این موضوع بستگی به سطح پایه دانش‌آموز دارد. اگر دانش‌آموز در درک مفاهیم اولیه مشکل دارد، کلاس می‌تواند مفید باشد. اما برای بسیاری، تحلیل سوالات نهایی سال‌های گذشته مانند شهریور ۹۹ به صورت خودخوان و با استفاده از پاسخنامه‌های تشریحی رایگان موجود در اینترنت، کاملاً کافی و اقتصادی است و نیازی به صرف هزینه‌های گزاف برای کلاس‌های خصوصی نیست.

با توجه به ضریب ۱۲ این درس، هر ۲۵ صدم نمره در امتحان نهایی زیست‌شناسی می‌تواند رتبه داوطلب را جابجا کند. کسب نمره ۲۰ در این درس، وزنه سنگینی در سوابق تحصیلی ایجاد می‌کند که ارزش آن معادل صدها ساعت مطالعه تستی است. بنابراین، وقت گذاشتن برای بررسی دقیق سوالات شهریور ۹۹ یک سرمایه‌گذاری استراتژیک برای قبولی در رشته‌های تاپ تجربی محسوب می‌شود.

فایل‌های PDF رایگان که در سایت‌های معتبر آموزشی قرار دارند، کاملاً معتبر و مطابق با نسخه رسمی آموزش و پرورش هستند. خرید کتاب‌های چاپی تنها زمانی توصیه می‌شود که شما بخواهید مجموعه‌ای از امتحانات چندین سال را به صورت یکجا و با تحلیل‌های اضافه داشته باشید. در غیر این صورت، استفاده از منابع رایگان دیجیتال هیچ هزینه مالی ندارد و بسیار کارآمد است.

بسیاری از دانش‌آموزان فقط سوالات خرداد را حل می‌کنند. هزینه فرصت این کار، از دست دادن آشنایی با تیپ سوالاتی است که طراحان برای نوبت‌های جبرانی طراحی می‌کنند. گاهی اوقات ایده‌های جدید ابتدا در امتحانات شهریور یا دی مطرح می‌شوند و سپس در خرداد سال بعد تکرار می‌گردند. بنابراین، با صرف چند ساعت وقت، ریسک مواجهه با سوالات غافلگیرکننده را کاهش می‌دهید.

کم‌هزینه‌ترین راه، تمرین «نوشتن» است. به جای فقط خواندن سوالات شهریور ۹۹، پاسخ‌ها را روی کاغذ بنویسید و سپس با کلید تصحیح مقایسه کنید. این کار هیچ هزینه‌ای جز کاغذ و قلم ندارد، اما مهارت شما را در انتقال مفاهیم از ذهن به برگه امتحان (که چالش اصلی بسیاری از دانش‌آموزان است) به شدت افزایش می‌دهد.

بله، در طرح ترمیم معدل، دانش‌آموزان با پرداخت هزینه‌ای اندک بابت هر درس، مجدداً در امتحان شرکت می‌کنند تا نمره خود را ارتقا دهند. تحلیل سوالات شهریور ۹۹ به این داوطلبان کمک می‌کند تا با دید بازتری در آزمون ترمیم شرکت کنند. با توجه به تاثیر قطعی معدل، نمره بالاتر مستقیماً منجر به تراز بهتر و در نتیجه قبولی در دانشگاه‌های دولتی و کاهش هزینه‌های تحصیل در آینده می‌شود.

خیر، زیست‌شناسی درسی است که بیش از هر چیز به تکرار و تمرکز بر متن کتاب نیاز دارد. نرم‌افزارهای آموزشی ممکن است با انیمیشن‌های خود به درک فرآیندها کمک کنند، اما برای موفقیت در امتحان نهایی، تسلط بر واژگان کتاب درسی حرف اول را می‌زند. صرف زمان برای مطالعه عمیق کتاب، بسیار موثرتر و ارزان‌تر از خرید ابزارهای جانبی است.

طبق مصوبه شورای عالی انقلاب فرهنگی، نمرات امتحانات نهایی پایه دوازدهم (از جمله زیست‌شناسی ۳) به صورت قطعی در نمره کل داوطلب لحاظ می‌شود. در سال ۱۴۰۳ این تاثیر ۵۰ درصد و در سال‌های آتی به ۶۰ درصد افزایش می‌یابد. این بدان معناست که حتی اگر در کنکور درصد بالایی کسب کنید، نمره پایین در امتحان نهایی (مانند شهریور ۹۹) می‌تواند تراز شما را به شدت کاهش دهد.

بله، پس از اعلام نتایج امتحانات نهایی، دانش‌آموزان فرصت دارند ظرف مدت معینی (معمولاً ۳ روز) نسبت به نمره خود اعتراض کنند. در این صورت، برگه امتحانی توسط مصحح دیگری (غیر از مصحح اول و دوم) بازبینی می‌شود. بررسی سوالات و پاسخنامه شهریور ۹۹ به شما کمک می‌کند تا متوجه شوید آیا اعتراض شما منطقی است یا خیر و آیا کلمات کلیدی را به درستی نوشته‌اید.

دانش‌آموزانی که در نوبت خرداد ماه موفق به کسب نمره قبولی (نمره سالانه ۱۰ و نمره برگه ۷) در درس زیست‌شناسی ۳ نشده‌اند، یا غایب موجه بوده‌اند، مجاز به شرکت در آزمون شهریور هستند. همچنین داوطلبان آزاد و کسانی که قصد ترمیم معدل دارند نیز طبق ضوابط اجرایی می‌توانند در این نوبت شرکت کنند. نمره کسب شده در این آزمون جایگزین نمره قبلی در سوابق تحصیلی می‌شود.

خیر، از نظر قانونی حذفیات کرونایی مربوط به سال‌های تحصیلی ۱۳۹۸ تا ۱۴۰۰ بوده و برای امتحانات نهایی سال ۱۴۰۲ به بعد هیچ اعتباری ندارد. تمامی بخش‌های کتاب زیست‌شناسی ۳ از جمله بخش‌های «بیشتر بدانید» (در حد درک مفاهیم مرتبط) و تمامی فعالیت‌ها و شکل‌ها منبع سوال هستند. دانش‌آموزان نباید به بودجه‌بندی‌های زمان کرونا استناد کنند.

امتحانات نهایی تحت نظارت شدید برگزار می‌شوند. همراه داشتن هرگونه وسیله ارتباط الکترونیکی، جزوه یا یادداشت غیرمجاز منجر به حذف نمره درس و در موارد شدیدتر، محرومیت از سایر امتحانات و حتی ابطال سوابق تحصیلی می‌شود. با توجه به اهمیت نمره زیست در سرنوشت کنکور، رعایت کامل قوانین حوزه امتحانی برای جلوگیری از تبعات قانونی سنگین الزامی است.

نمره نهایی این درس ترکیبی از نمره مستمر (کلاسی) و نمره امتحان کتبی نهایی است. با این حال، آنچه به عنوان سوابق تحصیلی به سازمان سنجش ارسال می‌شود، صرفاً «نمره کتبی نهایی» (از ۲۰ نمره) است که در برگه امتحانی کسب می‌کنید. این نمره پس از تراز شدن با نمرات سایر داوطلبان در سراسر کشور، نمره کل سوابق تحصیلی شما را می‌سازد.

کتاب زیست‌شناسی ۳ از سال ۹۹ تاکنون تغییرات جزئی در عبارات و برخی شکل‌ها داشته است، اما چارچوب کلی و مفاهیم علمی آن ثابت مانده است. از نظر قانونی، ملاک طراحی سوال هر سال، کتاب درسی همان سال تحصیلی است. بنابراین دانش‌آموزان باید سوالات ۹۹ را با متن کتاب چاپ جدید خود تطبیق دهند تا در صورت تغییر در اصطلاحات علمی، دچار اشتباه نشوند.

طراحی سوالات بر عهده مرکز سنجش و پایش کیفیت آموزشی وزارت آموزش و پرورش است. این مرکز با تشکیل تیم‌های تخصصی از دبیران مجرب و کارشناسان کتاب‌های درسی، سوالات را طراحی و قرنطینه می‌کند. سوالات امتحان شهریور ۹۹ نیز تحت همین پروتکل‌های امنیتی طراحی شده‌اند تا عدالت آموزشی رعایت شود و سوالات از سطح استاندارد و پوشش کامل مطالب برخوردار باشند.

اگر پس از برگزاری آزمون مشخص شود که سوالی دارای خطای علمی بوده یا خارج از کتاب درسی طرح شده است، دبیرخانه کشوری زیست‌شناسی و مرکز سنجش موظف به اصلاح کلید تصحیح هستند. در چنین مواردی معمولاً نمره آن سوال بین سایر سوالات پخش می‌شود یا به همه داوطلبان نمره مثبت داده می‌شود. بررسی سوالات ۹۹ نشان می‌دهد که این آزمون از نظر علمی تایید شده و فاقد ایراد قانونی بوده است.