برنامه راهبران حمل و نقل؛ راهنمای جامع نصب و استفاده

برنامه راهبران حمل و نقل، اپلیکیشن رسمی و پیشخوان خدمات دیجیتال سازمان راهداری و حمل و نقل جاده‌ای کشور است که برای رانندگان و مالکان ناوگان سنگین و نیمه‌سنگین بار و مسافر طراحی شده است. در آخرین به‌روزرسانی‌ها، این اپلیکیشن ارتقا یافته و با نام جدید سامانه و اپلیکیشن «راه من» ارائه شده است تا تمامی خدمات مربوط به کارت هوشمند، بارنامه‌ها و سهمیه سوخت را به صورت یکپارچه ارائه دهد.

مخاطبان اصلی این سامانه تمامی رانندگان حرفه‌ای بخش حمل و نقل عمومی جاده‌ای (شامل رانندگان اتوبوس، مینی‌بوس، سواری کرایه، کامیون، تریلی و خاور) و همچنین مالکان ناوگان حمل و نقل بار و مسافر بین‌شهری هستند که برای فعالیت قانونی خود نیازمند دریافت بارنامه، صورت‌وضعیت و مدیریت کارت هوشمند رانندگی و ناوگان خود می‌باشند.

برنامه راهبران یا همان «راه من» متعلق به سازمان راهداری و حمل و نقل جاده‌ای زیر نظر وزارت راه و شهرسازی است و به امور شغلی رانندگان مانند کارت هوشمند، بارنامه و سهمیه سوخت می‌پردازد. در مقابل، سامانه راهور ۱۲۰ متعلق به پلیس فراجا بوده و خدماتی مانند استعلام خلافی خودرو، نمره منفی گواهینامه، ترخیص خودرو و نوبت‌دهی تعویض پلاک را ارائه می‌دهد که کاملاً با وظایف راهبران متفاوت است.

خیر، الزامی به داشتن گواهینامه پایه یک نیست. تمامی رانندگان فعال در حوزه حمل و نقل عمومی جاده‌ای بین‌شهری اعم از رانندگان خودروهای سبک مسافربری (مانند سمند و پژو کرایه با گواهینامه پایه سه یا دو) و رانندگان خودروهای سنگین و نیمه‌سنگین باربری و مسافربری می‌توانند از خدمات این برنامه متناسب با نوع کارت هوشمند خود استفاده کنند.

در بخش باربری، رانندگان می‌توانند به خدماتی نظیر استعلام آخرین بارنامه‌های صادر شده، بررسی وضعیت کارکرد راننده و ناوگان، مشاهده سهمیه سوخت تخصیص‌یافته بر اساس پیمایش، استعلام وضعیت کارت هوشمند راننده و کامیون، و همچنین ثبت شکایات مربوط به نرخ کمیسیون شرکت‌های حمل و نقل به صورت مستقیم دسترسی داشته باشند.

بله، رانندگان بخش مسافربری (اتوبوس، مینی‌بوس و سواری کرایه بین‌شهری) می‌توانند با نصب این برنامه، وضعیت صورت‌وضعیت‌های صادر شده خود را مشاهده کنند، کارکرد ماهانه خود را برای تمدید کارت هوشمند بررسی نمایند و از آخرین وضعیت بیمه تأمین اجتماعی رانندگان و وضعیت سلامت شغلی (کارت سلامت) خود مطلع شوند.

برای دانلود نسخه اصلی و امن اپلیکیشن «راه من»، رانندگان باید به وب‌سایت رسمی سازمان راهداری و حمل و نقل جاده‌ای کشور مراجعه کنند یا از طریق مارکت‌های معتبر اندرویدی مانند کافه بازار و مایکت اقدام به جستجو و نصب برنامه نمایند. توصیه می‌شود از دانلود این برنامه از کانال‌های تلگرامی یا سایت‌های نامعتبر خودداری شود.

اگرچه نصب خود اپلیکیشن روی گوشی تلفن همراه رانندگان به صورت قانونی اجباری نیست، اما از آنجا که تمامی استعلامات حیاتی مانند وضعیت کارت هوشمند، سهمیه سوخت، کارکرد بارنامه‌ها و تمدید مدارک از این طریق انجام می‌شود، استفاده از این سامانه یا نسخه وب آن برای هر راننده حرفه‌ای جهت مدیریت امور شغلی‌اش الزامی و ضروری است.

در نسخه جدید اپلیکیشن «راه من»، فرآیند ثبت‌نام سنتی و چندمرحله‌ای حذف شده است. رانندگان برای ورود کافی است شماره تلفن همراه خود و کد ملی‌شان را وارد کنند. سیستم به صورت خودکار انطباق این دو اطلاعات را با بانک اطلاعاتی سازمان راهداری بررسی کرده و در صورت تایید، یک رمز یکبار مصرف (OTP) پیامک می‌کند که با وارد کردن آن، ورود به کارتابل انجام می‌شود.

در صورتی که شماره تلفن همراه به نام راننده (صاحب کد ملی) نباشد، امکان ورود به برنامه وجود نخواهد داشت. راننده باید ابتدا یک سیم‌کارت فعال به نام خود تهیه کند و سپس با مراجعه به نزدیک‌ترین انجمن صنفی رانندگان یا نمایندگی سازمان راهداری در استان خود، اطلاعات تماس ثبت‌شده در پرونده کارت هوشمند خود را ویرایش و به‌روزرسانی نماید.

پس از ورود به کارتابل شخصی در اپلیکیشن «راه من»، کاربر باید به بخش «خدمات کارت هوشمند راننده» مراجعه کند. در این بخش با وارد کردن کد ملی و شماره کارت هوشمند، آخرین وضعیت فعال یا غیرفعال بودن کارت، تاریخ اعتبار، وضعیت بیمه تأمین اجتماعی و وضعیت کارت سلامت راننده به صورت لحظه‌ای نمایش داده می‌شود.

رانندگان می‌توانند با مراجعه به منوی «کارکرد راننده» یا «لیست بارنامه‌ها» در اپلیکیشن، بازه زمانی مورد نظر خود را انتخاب کنند. سامانه گزارش دقیقی از تعداد بارنامه‌های صادر شده به نام راننده، تناژ حمل شده، مسافت طی شده بر حسب کیلومتر و نام شرکت‌های صادرکننده بارنامه را جهت بررسی کارکرد واقعی ارائه می‌دهد.

رانندگان برای تمدید کارت هوشمند خود ابتدا باید از طریق منوی استعلامات برنامه، وضعیت کارکرد (حداقل ۲۴ بارنامه یا صورت‌وضعیت در سال)، اعتبار کارت سلامت و وضعیت بیمه خود را بررسی کنند. در صورت دارا بودن تمامی شرایط قانونی، می‌توانند درخواست تمدید خود را ثبت کرده و تعرفه قانونی آن را به صورت الکترونیکی پرداخت نمایند تا کارت آن‌ها تمدید شود.

مالکان و رانندگان ناوگان باری می‌توانند به بخش «سهمیه سوخت و پیمایش» در برنامه مراجعه کنند. در این بخش، میزان کارکرد ناوگان بر اساس بارنامه‌های مصرفی محاسبه شده و میزان سوخت تخصیص‌یافته به خودرو در دوره‌های جاری و گذشته به همراه جزئیات پیمایش ثبت‌شده توسط سامانه‌های موقعیت‌یاب نمایش داده می‌شود.

در صورت تخلف شرکت‌ها مانند دریافت کمیسیون اضافی، راننده می‌تواند به بخش «ثبت شکایات (کمیسیون ماده ۱۲)» مراجعه کند. در این قسمت، راننده با وارد کردن شماره بارنامه تخلف، شرح شکایت خود را می‌نویسد و مدارک یا تصاویر مربوطه را بارگذاری می‌کند. این شکایت مستقیماً به اداره راهداری استان مربوطه جهت بررسی ارجاع داده می‌شود.

کارت سلامت رانندگان پس از انجام معاینات پزشکی در مراکز طب کار مجاز، به صورت خودکار توسط مرکز مربوطه در سامانه سازمان راهداری ثبت می‌شود. رانندگان برای اطمینان از ثبت صحیح، می‌توانند به منوی «کارت سلامت» در اپلیکیشن مراجعه کنند و تاریخ اعتبار و وضعیت تاییدیه پزشکی خود را مشاهده نمایند.

این خطا معمولاً به دلیل قطعی موقت اینترنت گوشی، فعال بودن فیلترشکن (VPN) یا به‌روزرسانی سرورهای سازمان راهداری رخ می‌دهد. برای رفع آن، ابتدا فیلترشکن خود را کاملاً خاموش کنید، اتصال اینترنت خود را بررسی نمایید و در صورت تداوم مشکل، چند ساعت بعد مجدداً برای ورود به برنامه اقدام کنید.

در حال حاضر به دلیل محدودیت‌های سیستم‌عامل iOS برای برنامه‌های ایرانی، نسخه مستقیم اپلیکیشن در اپ‌استور وجود ندارد. با این حال، رانندگانی که از گوشی‌های آیفون استفاده می‌کنند، می‌توانند بدون نیاز به نصب برنامه، از نسخه وب‌اپلیکیشن (PWA) یا سامانه تحت وب «راه من» از طریق مرورگر گوشی خود با همان امکانات استفاده کنند.

برای اجرای بدون مشکل و بهینه اپلیکیشن جدید «راه من»، تلفن همراه شما باید دارای سیستم‌عامل اندروید نسخه ۵.۰ یا بالاتر باشد. در نسخه‌های قدیمی‌تر اندروید ممکن است برخی از منوها یا بخش‌های امنیتی ورود با رمز یکبار مصرف به درستی بارگذاری نشوند و راننده با خطا مواجه گردد.

عدم دریافت پیامک ورود می‌تواند سه علت داشته باشد: اول اینکه شماره وارد شده به نام کد ملی شما نیست؛ دوم اینکه دریافت پیامک‌های تبلیغاتی و خدماتی را روی خط خود مسدود کرده‌اید؛ و سوم شلوغی سرور پیامکی سازمان است. برای حل آن، لیست سیاه پیامکی خود را بررسی کرده یا در زمان دیگری تلاش کنید.

بله، اپلیکیشن «راه من» مستقیماً توسط مرکز فناوری اطلاعات سازمان راهداری و حمل و نقل جاده‌ای کشور توسعه یافته و پشتیبانی می‌شود. تمامی تبادلات داده‌ای در این برنامه رمزنگاری شده است و ورود به آن تنها با تایید هویت دو مرحله‌ای (کد ملی و پیامک به شماره مالک خط) امکان‌پذیر است که امنیت بالایی را فراهم می‌کند.

اطلاعات کارکرد، کارت هوشمند و سهمیه سوخت شما روی سرورهای مرکزی سازمان راهداری ذخیره شده است و به گوشی تلفن همراه وابسته نیست. بنابراین با نصب اپلیکیشن روی گوشی جدید و ورود با شماره همراه و کد ملی خود، تمامی اطلاعات و سهمیه‌های شما بدون هیچ کم و کاستی مجدداً نمایش داده خواهد شد.

ثبت بارنامه‌ها در سیستم مرکزی سازمان راهداری معمولاً به صورت آنی انجام می‌شود، اما گاهی به دلیل ترافیک شبکه یا تاخیر در ارسال داده‌ها از سوی شرکت حمل و نقل صادرکننده، ممکن است نمایش آن در کارتابل راننده بین ۱ تا ۲۴ ساعت طول بکشد. در صورت عدم نمایش پس از این مدت، موضوع را از شرکت صادرکننده پیگیری کنید.

خیر، به دلیل حفظ امنیت اطلاعات شغلی و مالی رانندگان و جلوگیری از سوءاستفاده‌های احتمالی، هر حساب کاربری در اپلیکیشن «راه من» در آن واحد فقط می‌تواند روی یک دستگاه فعال باشد. با ورود به حساب کاربری در دستگاه دوم، حساب شما در دستگاه اول به صورت خودکار خارج (Log out) خواهد شد.

خیر، دانلود، نصب و فعال‌سازی اولیه اپلیکیشن «راه من» کاملاً رایگان است. رانندگان نباید برای دریافت این برنامه به هیچ سایت یا شخصی هزینه‌ای پرداخت کنند. تنها هزینه‌های موجود در برنامه مربوط به تعرفه‌های قانونی دولتی برای خدماتی مانند تمدید کارت هوشمند است که مستقیماً به حساب خزانه دولت واریز می‌شود.

هزینه تمدید کارت هوشمند رانندگان جاده‌ای بر اساس تعرفه‌های مصوب سالیانه هیئت وزیران و سازمان راهداری تعیین می‌شود. این مبلغ بسیار ناچیز بوده و رانندگان می‌توانند نرخ دقیق و به‌روز آن را در زمان ثبت درخواست تمدید در منوی مربوطه مشاهده کرده و از طریق درگاه پرداخت الکترونیکی درون‌برنامه‌ای پرداخت نمایند.

از آنجا که خدمات خلافی و نمره منفی گواهینامه مربوط به پلیس راهور است و در این برنامه ارائه نمی‌شود، هیچ درگاه پرداختی برای این امور وجود ندارد. خدمات استعلامی خود برنامه راهبران (مانند استعلام کارت هوشمند، کارکرد و سهمیه سوخت) برای رانندگان کاملاً رایگان بوده و نیازی به پرداخت وجه ندارد.

اگر در هنگام پرداخت الکترونیکی تعرفه تمدید کارت هوشمند، پول از حساب شما کسر شد اما تراکنش ناموفق بود، نگران نباشید. این مبلغ طبق قوانین بانکی ظرف حداکثر ۷۲ ساعت به صورت خودکار به حساب شما برگشت داده می‌شود. در صورت عدم برگشت، می‌توانید با پشتیبانی درگاه بانکی مربوطه تماس بگیرید.

خیر، در حال حاضر امکان پرداخت مستقیم حق بیمه تأمین اجتماعی رانندگان درون اپلیکیشن «راه من» وجود ندارد. رانندگان برای پرداخت حق بیمه خود باید به سامانه خدمات الکترونیک سازمان تأمین اجتماعی مراجعه کنند، اما می‌توانند وضعیت و سوابق بیمه‌ای تایید شده خود را در این برنامه استعلام نمایند.

ترافیک مصرفی اپلیکیشن «راه من» به دلیل اتصال به سرورهای داخلی و دولتی سازمان راهداری، طبق مصوبات سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی، برای تمامی اپراتورهای همراه (همراه اول، ایرانسل و رایتل) به صورت نیم‌بها (نصف تعرفه اینترنت بین‌الملل) محاسبه می‌شود.

خیر، ثبت هرگونه شکایت از شرکت‌های حمل و نقل، پایانه‌ها یا رانندگان دیگر در بخش شکایات اپلیکیشن «راه من» کاملاً رایگان است. سازمان راهداری موظف است به عنوان نهاد ناظر، بدون دریافت هیچ‌گونه وجهی به شکایات رانندگان در کمیسیون‌های مربوطه (مانند ماده ۱۱ و ۱۲) رسیدگی کند.

هزینه معاینات کارت سلامت رانندگان بر اساس تعرفه مصوب وزارت بهداشت تعیین می‌شود و این مبلغ مستقیماً در مراکز طب کار مجاز به صورت حضوری پرداخت می‌گردد. در اپلیکیشن راه من هیچ هزینه‌ای بابت کارت سلامت دریافت نمی‌شود و راننده فقط استعلام رایگان اعتبار آن را مشاهده می‌کند.

بر اساس قوانین سازمان راهداری و حمل و نقل جاده‌ای، رانندگان بخش باری برای تمدید کارت هوشمند خود باید حداقل ۲۴ فقره بارنامه و طی مسافت حداقل ۱۰,۰۰۰ کیلومتر در سال داشته باشند. برای رانندگان مسافربری نیز ارائه حداقل ۲۴ فقره صورت‌وضعیت مسافری در طول یک سال فعالیت جهت تمدید کارت الزامی است.

غیرفعال شدن کارت هوشمند جریمه نقدی مستقیم ندارد، اما راننده قانوناً حق فعالیت در جاده‌ها، دریافت بارنامه و صورت‌وضعیت را نخواهد داشت. همچنین سهمیه سوخت ناوگان قطع شده و بیمه یارانه ای تأمین اجتماعی راننده نیز با مشکل مواجه می‌شود. برای فعال‌سازی مجدد، راننده باید مراحل قانونی و اداری را طی کند.

حمل بار بدون بارنامه رسمی جاده‌ای طبق قانون رسیدگی به تخلفات رانندگی ممنوع است. پلیس راهور علاوه بر جریمه نقدی خودرو، می‌تواند ناوگان را متوقف کند. همچنین در صورت بروز حادثه، بیمه هیچ‌گونه تعهدی برای پرداخت خسارت بار نخواهد داشت و کارت هوشمند راننده نیز در کمیسیون ماده ۱۱ تعلیق می‌شود.

کمیسیون ماده ۱۱ به تخلفات رانندگان جاده‌ای و کمیسیون ماده ۱۲ به تخلفات شرکت‌های حمل و نقل رسیدگی می‌کند. رانندگان می‌توانند از طریق بخش شکایات برنامه راهبران، تخلفات شرکت‌ها (مانند کسر کمیسیون اضافی) را ثبت کنند تا در کمیسیون ماده ۱۲ بررسی شده و در صورت محکومیت، شرکت جریمه یا تعطیل شود.

طبق قوانین جاری، حداقل سن برای دریافت کارت هوشمند رانندگی حرفه‌ای ۲۳ سال تمام برای خودروهای سبک و نیمه‌سنگین و ۲۵ سال برای خودروهای سنگین است. حداکثر سن مجاز برای فعالیت رانندگان حرفه‌ای در جاده‌ها نیز ۶۹ سال تمام می‌باشد و پس از آن کارت هوشمند تمدید نخواهد شد.

رانندگان حمل و نقل عمومی جاده‌ای که دارای کارت هوشمند فعال هستند، مشمول قانون بیمه اجتماعی رانندگان بوده و از یارانه دولتی در پرداخت حق بیمه بهره‌مند می‌شوند. در صورتی که کارت هوشمند راننده‌ای غیرفعال شود، سازمان تأمین اجتماعی حق بیمه او را به صورت آزاد محاسبه کرده و یارانه دولتی وی قطع خواهد شد.

خیر، استفاده از کارت هوشمند راننده دیگر برای دریافت بارنامه یا صورت‌وضعیت کاملاً غیرقانونی و جرم محسوب می‌شود. در صورت کشف، علاوه بر جریمه‌های سنگین مراجع قضایی، کارت هوشمند هر دو راننده (صاحب کارت و استفاده‌کننده) در کمیسیون ماده ۱۱ به مدت طولانی یا دائم باطل خواهد شد.

بر اساس مصوبه هیئت وزیران، سهمیه سوخت ناوگان دیزلی بر اساس میزان پیمایش واقعی ثبت‌شده در بارنامه‌ها و تاییدیه سامانه‌های موقعیت‌یاب (GPS) تخصیص می‌یابد. رانندگان می‌توانند جزئیات این محاسبات قانونی و میزان سوخت تعلق‌گرفته را به صورت شفاف در بخش سوخت اپلیکیشن «راه من» مشاهده کنند.