رتبه قبولی گفتار درمانی سهمیه ۵ درصدی ایثارگران

گفتار درمانی یکی از شاخه‌های مهم علوم توانبخشی است که به ارزیابی و درمان اختلالات گفتار، زبان، صوت و بلع در تمامی سنین از نوزادی تا سالمندی می‌پردازد. این رشته در گروه علوم تجربی قرار دارد و به دلیل ماهیت بالینی و بازار کار رو به رشد، پس از رشته‌هایی مثل فیزیوتراپی، از پرطرفدارترین انتخاب‌های داوطلبان سهمیه ۵ درصدی ایثارگران محسوب می‌شود. فارغ‌التحصیلان این رشته می‌توانند در مراکز دولتی، بیمارستان‌ها و یا به صورت خصوصی در کلینیک‌های شخصی فعالیت کنند.

این سهمیه طبق قانون برنامه ششم توسعه، به جانبازان زیر ۲۵ درصد و همسر و فرزندان آن‌ها، و همچنین رزمندگان با حداقل ۶ ماه سابقه حضور داوطلبانه در جبهه و همسر و فرزندان آن‌ها تعلق می‌گیرد. داوطلبان برای استفاده از این سهمیه باید در زمان ثبت‌نام کنکور سراسری، کد پیگیری ۱۲ رقمی را از ارگان مربوطه (بنیاد شهید یا ستاد کل نیروهای مسلح) دریافت کرده و در فرم ثبت‌نام درج کنند تا در کارنامه نهایی، رتبه در سهمیه ۵ درصد برای آن‌ها محاسبه شود.

بازار کار گفتار درمانی به دلیل تعداد محدود دانشکده‌های پذیرنده و نیاز مبرم جامعه به خدمات توانبخشی، بسیار مطلوب ارزیابی می‌شود. داوطلبان سهمیه ۵ درصدی ایثارگران پس از فارغ‌التحصیلی می‌توانند در مراکز درمانی دولتی با اولویت استخدامی جذب شوند یا با کسب سابقه کار لازم، اقدام به تاسیس کلینیک شخصی کنند. با توجه به افزایش آگاهی جامعه نسبت به اختلالات یادگیری و گفتاری در کودکان، تقاضا برای این تخصص به شدت در حال افزایش است.

در حالی که شنوایی‌شناسی بر ارزیابی سیستم شنوایی و تعادل تمرکز دارد، گفتار درمانی به فرآیند تولید گفتار، درک زبان و مکانیسم‌های بلع می‌پردازد. داوطلبان سهمیه ۵ درصدی باید بدانند که گفتار درمانی ارتباط نزدیکی با روانشناسی و زبان‌شناسی دارد. از نظر رتبه قبولی، معمولاً گفتار درمانی در رده‌ای مشابه یا کمی بالاتر از شنوایی‌شناسی قرار می‌گیرد و رقابت برای صندلی‌های دانشگاه‌های برتر تهران در این رشته بسیار فشرده است.

دوره کارشناسی گفتار درمانی شامل ۸ نیمسال تحصیلی یا ۴ سال تمام است. دانشجویان در این مدت علاوه بر گذراندن دروس عمومی و پایه، واحدهای تخصصی سنگینی مانند آناتومی و فیزیولوژی مکانیزم گفتار، زبان‌شناسی، اختلالات تلفظی و کارآموزی‌های بالینی را پشت سر می‌گذارند. برای داوطلبان سهمیه ۵ درصدی، گذراندن موفق این دوره مستلزم داشتن صبر زیاد و توانایی برقراری ارتباط موثر با بیماران دچار معلولیت‌های مختلف است.

بله، ظرفیت پذیرش در تمامی دانشگاه‌های دولتی (روزانه)، پردیس‌های خودگردان و دانشگاه آزاد به میزان ۵ درصد برای این داوطلبان رزرو شده است. از دانشگاه‌های علوم پزشکی تهران و ایران گرفته تا واحدهای مستقر در شهرهای دورتر مانند زاهدان، همگی موظف به پذیرش داوطلبان این سهمیه هستند، به شرطی که داوطلب بتواند حد نصاب علمی لازم (۷۰ درصد نمره آخرین فرد قبولی آزاد) را در آن کد رشته محل خاص کسب نماید.

سهمیه ۵ درصدی ایثارگران تاثیر قابل توجهی در جابجایی رتبه دارد. به طور معمول، رتبه کشوری داوطلب ممکن است برای قبولی در گفتار درمانی روزانه کافی نباشد، اما رتبه در سهمیه ۵ درصدی به او کمک می‌کند تا با رقبای کمتری (فقط دارندگان همان سهمیه) رقابت کند. این سهمیه می‌تواند شانس قبولی در دانشگاه‌های تیپ یک را برای داوطلبانی که تراز علمی متوسط به بالایی دارند، به طرز چشمگیری افزایش دهد و مسیر ورود به رشته‌های توانبخشی را هموارتر کند.

بله، رشته گفتار درمانی جزو رشته‌های با طرح اختیاری (مورد نیاز) محسوب می‌شود، اما در بسیاری از بازه‌های زمانی به دلیل نیاز دانشگاه‌های علوم پزشکی، فارغ‌التحصیلان ملزم به گذراندن طرح ۲ ساله در مناطق مورد نیاز هستند. داوطلبان سهمیه ۵ درصدی ایثارگران می‌توانند از امتیازات خاصی در انتخاب محل طرح و یا اولویت در به‌کارگیری بهره‌مند شوند. گذراندن این طرح تجربه بالینی بسیار ارزشمندی برای ورود حرفه‌ای به بازار کار خصوصی فراهم می‌کند.

برای فعال‌سازی، داوطلب باید در زمان ثبت‌نام اولیه کنکور سراسری در سایت سازمان سنجش، بند مربوط به سهمیه ایثارگران را علامت‌گذاری کند. فرزندان جانبازان زیر ۲۵ درصد و رزمندگان باید کد پیگیری ۱۲ رقمی خود را از سامانه «ایثار» یا مراجع ذی‌صلاح ارتش و سپاه دریافت نموده و در کادر مربوطه وارد کنند. عدم وارد کردن این کد یا اشتباه در درج آن باعث می‌شود داوطلب در سهمیه مناطق (۱، ۲ یا ۳) گزینش شود و فرصت استفاده از سهمیه ایثارگران را از دست بدهد.

پس از انتشار کارنامه اولیه، داوطلب باید ابتدا رتبه در سهمیه ۵ درصدی خود را بررسی کند. سپس با مطالعه دفترچه انتخاب رشته، کدرشته‌های مربوط به گفتار درمانی در دوره‌های روزانه و پردیس را استخراج نماید. اولویت‌بندی باید بر اساس علاقه، سطح علمی دانشگاه و مسافت جغرافیایی انجام شود. توصیه می‌شود داوطلبان حتماً از نرم‌افزارهای تخمین رتبه معتبر استفاده کنند تا متوجه شوند با رتبه خود در سال‌های گذشته، در کدام دانشگاه‌ها شانس قبولی بیشتری داشته‌اند.

این یکی از حیاتی‌ترین قوانین است؛ داوطلب سهمیه ۵ درصدی تنها زمانی در ظرفیت این سهمیه برای رشته گفتار درمانی گزینش می‌شود که نمره کل (تراز) او حداقل ۷۰ درصد نمره کل آخرین نفر قبولی در سهمیه آزاد آن کد رشته باشد. اگر داوطلبی این حد نصاب را کسب نکند، سهمیه ۵ درصدی برای او در آن انتخاب خاص لحاظ نشده و مانند یک داوطلب عادی در سهمیه مناطق با او رفتار خواهد شد. این قانون برای حفظ سطح علمی دانشگاه‌ها وضع شده است.

طبق قانون، اگر ظرفیت اختصاصی ۵ درصدی ایثارگران توسط داوطلبان واجد شرایط (کسانی که حد نصاب ۷۰ درصد تراز را کسب کرده‌اند) پر نشود، این ظرفیت خالی ابتدا به داوطلبان سهمیه ۲۵ درصدی که حد نصاب دارند تعلق می‌گیرد. در صورتی که باز هم ظرفیت خالی بماند، این صندلی‌ها به داوطلبان سهمیه آزاد (مناطق) اختصاص می‌یابد. بنابراین، رقابت در سهمیه ۵ درصدی گاهی به دلیل تعداد زیاد متقاضیان، بسیار جدی و نزدیک به سهمیه مناطق می‌شود.

تایید سهمیه معمولاً به صورت سیستمی بین سازمان سنجش و بنیاد شهید یا ستاد کل نیروهای مسلح انجام می‌شود. پس از وارد کردن کد ۱۲ رقمی در فرم ثبت‌نام، استعلام در بازه‌های زمانی مشخص صورت می‌گیرد. اگر مشکلی در تایید سهمیه وجود داشته باشد، در زمان دریافت کارت ورود به جلسه یا کارنامه اولیه، پیامی مبنی بر عدم تایید سهمیه نمایش داده می‌شود که داوطلب باید سریعاً به ارگان مربوطه مراجعه کرده و نسبت به اصلاح اطلاعات اقدام نماید.

تغییر سهمیه پس از برگزاری آزمون و انتشار کارنامه اولیه معمولاً امکان‌پذیر نیست، مگر در بازه‌های زمانی خاصی که سازمان سنجش برای ویرایش اطلاعات اعلام می‌کند. با این حال، سیستم گزینش به گونه‌ای است که اگر داوطلب در سهمیه ۵ درصدی پذیرفته نشود، به صورت خودکار در سهمیه مناطق خود نیز بررسی می‌شود. اما نکته مهم این است که رتبه در سهمیه ۵ درصد ملاک اصلی انتخاب رشته است و داوطلب باید بر اساس آن استراتژی خود را تعیین کند.

برای رشته گفتار درمانی، پیشنهاد می‌شود ابتدا دانشگاه‌های تیپ یک تهران (علوم پزشکی تهران، ایران و شهید بهشتی) را در اولویت قرار دهید، حتی اگر رتبه شما کمی دورتر باشد. سپس دانشگاه‌های قطب مانند اصفهان، شیراز، مشهد و تبریز را وارد کنید. در نهایت، برای اطمینان از قبولی، دانشگاه‌های تیپ دو و سه مانند بابل، سمنان، همدان و زاهدان را در لیست بیاورید. داوطلبان سهمیه ۵ درصدی باید ترکیبی از انتخاب‌های خوش‌بینانه، منطقی و بدبینانه را در فرم خود داشته باشند.

دفترچه انتخاب رشته که توسط سازمان سنجش منتشر می‌شود، ظرفیت دقیق هر کد رشته محل را مشخص می‌کند. داوطلب باید دقت کند که ۵ درصد از ظرفیت کل هر دانشگاه به این سهمیه اختصاص دارد. برای مثال اگر دانشگاهی ۲۰ نفر پذیرش در گفتار درمانی داشته باشد، ۱ صندلی قطعی متعلق به سهمیه ۵ درصدی است. مطالعه دقیق دفترچه به داوطلب کمک می‌کند تا از وجود دوره پردیس خودگردان یا ظرفیت‌های مازاد که شانس قبولی با رتبه‌های ضعیف‌تر را فراهم می‌کنند، مطلع شود.

بر اساس آمارهای کنکور ۱۴۰۲، آخرین رتبه قبولی در سهمیه ۵ درصدی برای دوره روزانه دانشگاه علوم پزشکی تهران حدود ۱۵۰ تا ۴۰۰ در سهمیه بوده است. این رتبه معادل رتبه‌های کشوری بسیار خوب (زیر ۵۰۰۰ کشوری) است. به دلیل اعتبار بالای این دانشگاه و اساتید برجسته، رقابت برای این صندلی‌ها بسیار شدید است و داوطلبان باید تراز کل بالایی (معمولاً بالای ۹۵۰۰) کسب کرده باشند تا شانس قبولی در این مرکز را داشته باشند.

رتبه در سهمیه ۵ درصد معمولاً عدد بسیار کوچکتری نسبت به رتبه در مناطق است. برای مثال، داوطلبی که رتبه کشوری ۲۰,۰۰۰ دارد، ممکن است در سهمیه ۵ درصدی رتبه‌ای حدود ۱۲۰۰ کسب کند. اما نکته کلیدی اینجاست که ظرفیت برای این ۱۲۰۰ نفر بسیار محدود است. بنابراین نباید فریب کوچک بودن عدد رتبه در سهمیه را خورد؛ بلکه باید دید این رتبه در مقایسه با ظرفیت کل اختصاص یافته به ایثارگران در رشته گفتار درمانی (که حدود ۳۰ تا ۴۰ صندلی در کل کشور است) چه وضعیتی دارد.

این قانون باعث می‌شود که رتبه‌های بسیار بالا (ضعیف) در سهمیه ۵ درصدی عملاً شانس قبولی در دانشگاه‌های برتر را نداشته باشند. به عنوان مثال، اگر آخرین فرد قبولی آزاد در دانشگاه ایران تراز ۱۰,۰۰۰ داشته باشد، داوطلب ۵ درصدی حتماً باید تراز بالای ۷۰۰۰ کسب کند. اگر رتبه ۱ سهمیه ۵ درصدی هم باشید اما ترازش ۶۹۰۰ باشد، سیستم اجازه قبولی او را در آن دانشگاه نمی‌دهد. این موضوع باعث شده تا قبولی در گفتار درمانی با سهمیه ۵ درصدی همچنان نیازمند سطح علمی بالایی باشد.

در دوره‌های پردیس خودگردان، رتبه‌ها کمی منعطف‌تر هستند. برای رشته گفتار درمانی در سهمیه ۵ درصدی، داوطلبان با رتبه‌هایی در بازه ۵۰۰۰ تا ۷۰۰۰ (در سهمیه) نیز در سال‌های گذشته موفق به قبولی در دانشگاه‌هایی مانند زاهدان یا همدان شده‌اند. البته این موضوع به میزان استقبال داوطلبان در آن سال خاص بستگی دارد. با حذف دروس عمومی، تاثیر سوابق تحصیلی قطعی شده و این رتبه‌ها ممکن است در سال ۱۴۰۳ با تغییرات جزئی همراه باشند.

دانشگاه‌های علوم پزشکی اصفهان و شیراز از قطب‌های توانبخشی ایران هستند. آخرین رتبه‌های قبولی سهمیه ۵ درصدی در این دانشگاه‌ها معمولاً بین ۸۰۰ تا ۱۲۰۰ متغیر است. داوطلبانی که موفق به کسب این رتبه‌ها می‌شوند، معمولاً در سهمیه مناطق خود رتبه‌ای بین ۸۰۰۰ تا ۱۵,۰۰۰ دارند. برای قبولی در این شهرها، داشتن نمرات خوب در دروس اختصاصی زیست‌شناسی و شیمی کنکور و همچنین معدل کتبی نهایی بالا بسیار تاثیرگذار است.

با مصوبات جدید شورای عالی انقلاب فرهنگی، سوابق تحصیلی (معدل امتحانات نهایی) ۵۰ درصد از نمره کل داوطلب را تشکیل می‌دهد. برای داوطلبان سهمیه ۵ درصدی، این یک فرصت و در عین حال یک چالش است. اگر داوطلبی معدل پایینی داشته باشد، حتی با وجود سهمیه، تراز کل او به شدت افت کرده و ممکن است نتواند حد نصاب ۷۰ درصد را برای رشته گفتار درمانی کسب کند. بنابراین، ترمیم معدل برای این دسته از داوطلبان بسیار حیاتی است.

در یک کارنامه قبولی دانشگاه جندی شاپور اهواز (روزانه)، مشاهده شده که داوطلب با رتبه در سهمیه ۲۱۰۰ و تراز کل حدود ۷۸۰۰ موفق به قبولی شده است. درصد دروس این داوطلب به طور میانگین در حدود ۳۵ تا ۴۵ درصد بوده است. این نشان می‌دهد که با وجود سهمیه ۵ درصدی، داوطلب نباید دروس را سفید بگذارد و باید تلاشی در حد رتبه‌های متوسط رو به بالای سهمیه مناطق داشته باشد تا بتواند از سد حد نصاب علمی بگذرد.

رتبه کشوری به طور مستقیم در گزینش نهایی سهمیه ۵ درصدی ملاک نیست، اما نشان‌دهنده سطح علمی داوطلب در کل کشور است. سازمان سنجش ابتدا داوطلبان را بر اساس رتبه در سهمیه ۵ درصدی مرتب می‌کند و سپس با چک کردن شرط ۷۰ درصد تراز، آن‌ها را در ظرفیت‌های اختصاصی جای می‌دهد. با این حال، رتبه کشوری می‌تواند به داوطلب دید بهتری بدهد که چقدر با تراز آخرین نفر قبولی آزاد فاصله دارد و آیا شرط ۷۰ درصد را پاس می‌کند یا خیر.

شهریه پردیس‌های خودگردان هر ساله توسط وزارت بهداشت ابلاغ می‌شود. برای سال تحصیلی ۱۴۰۲-۱۴۰۳، شهریه ثابت و متغیر رشته گفتار درمانی به طور میانگین بین ۱۵ تا ۲۵ میلیون تومان در هر ترم برآورد شده است. این مبلغ بسته به دانشگاه و تعداد واحدهای عملی ممکن است تغییر کند. داوطلبان سهمیه ۵ درصدی باید توجه داشته باشند که برخلاف سهمیه ۲۵ درصدی، بنیاد شهید معمولاً تعهدی برای پرداخت شهریه آن‌ها در دانشگاه‌های پردیس ندارد و پرداخت هزینه‌ها بر عهده خود داوطلب است.

در حال حاضر تعداد واحدهای دانشگاه آزاد که رشته گفتار درمانی را ارائه می‌دهند بسیار محدود است (مانند واحد علوم پزشکی تهران). شهریه این رشته در دانشگاه آزاد مشابه سایر رشته‌های پیراپزشکی بوده و در حدود ۱۲ تا ۱۸ میلیون تومان در هر ترم (در سال ۱۴۰۲) تخمین زده می‌شود. داوطلبان سهمیه ۵ درصدی می‌توانند از سهمیه خود در انتخاب رشته دانشگاه آزاد نیز استفاده کنند، اما رقابت به دلیل ظرفیت بسیار کم، در اینجا هم بسیار بالاست.

علاوه بر شهریه (در صورت قبولی در غیر روزانه)، دانشجویان گفتار درمانی هزینه‌هایی بابت خرید کتاب‌های تخصصی، اطلس‌های آناتومی و ابزارهای ارزیابی اولیه دارند. همچنین در دوران کارآموزی بالینی که از سال سوم شروع می‌شود، هزینه‌های رفت و آمد به بیمارستان‌ها و مراکز درمانی و تهیه روپوش و وسایل معاینه اضافه می‌شود. البته این هزینه‌ها در مقایسه با رشته‌هایی مثل دندانپزشکی بسیار ناچیز است و بخش عمده هزینه‌ها مربوط به اسکان و معیشت در شهرهای بزرگ است.

طبق قوانین فعلی، تخفیف شهریه یا پرداخت شهریه توسط بنیاد شهید عمدتاً شامل جانبازان بالای ۲۵ درصد و فرزندان آن‌ها (سهمیه ۲۵ درصدی) می‌شود. داوطلبان سهمیه ۵ درصدی معمولاً مشمول پرداخت ۱۰۰ درصدی شهریه در دوره‌های پردیس خودگردان و دانشگاه آزاد هستند. با این حال، برخی دانشگاه‌ها ممکن است وام‌های دانشجویی یا تسهیلات تقسیط شهریه را برای این دسته از دانشجویان با اولویت بیشتری در نظر بگیرند که باید از واحد مالی دانشگاه مربوطه استعلام شود.

در دوره‌های روزانه، هزینه خوابگاه و تغذیه طبق نرخ مصوب صندوق رفاه دانشجویان وزارت بهداشت محاسبه می‌شود که بسیار اندک و به صورت یارانه‌ای است. دانشجویان سهمیه ۵ درصدی در اولویت اسکان خوابگاه قرار دارند. هزینه ماهانه تغذیه و خوابگاه در سال ۱۴۰۲ مجموعاً کمتر از ۱ میلیون تومان بوده است. اما در دوره‌های پردیس خودگردان، دانشگاه تعهدی برای تامین خوابگاه ندارد و در صورت ارائه، هزینه آن به صورت آزاد (چند برابر نرخ دولتی) محاسبه می‌گردد.

هزینه شهریه در دوره‌های شهریه‌پرداز برای گفتار درمانی و پرستاری تقریباً در یک سطح قرار دارد، زیرا هر دو در گروه رشته‌های پیراپزشکی هستند. تفاوت اصلی در هزینه‌های پس از فارغ‌التحصیلی است؛ برای تاسیس کلینیک گفتار درمانی نیاز به سرمایه اولیه جهت خرید تجهیزات تخصصی نرم‌افزاری و تست‌های استاندارد است، در حالی که پرستاران معمولاً به عنوان حقوق‌بگیر در مراکز درمانی جذب می‌شوند و نیاز به سرمایه‌گذاری شخصی ندارند.

بله، تمامی دانشجویان رشته گفتار درمانی از جمله دارندگان سهمیه ۵ درصدی می‌توانند از وام‌های تحصیلی، وام مسکن و وام ضروری صندوق رفاه دانشجویان وزارت بهداشت استفاده کنند. فرزندان ایثارگران معمولاً در اولویت دریافت این وام‌ها هستند. بازپرداخت این وام‌ها پس از فارغ‌التحصیلی و در اقساط طولانی‌مدت انجام می‌شود که کمک شایانی به پوشش هزینه‌های دوران دانشجویی، به ویژه برای کسانی که در شهرهایی غیر از محل سکونت خود پذیرفته شده‌اند، می‌کند.

رشته گفتار درمانی مدام در حال به‌روزرسانی است. دانشجویان علاوه بر کتب درسی، برای موفقیت در بازار کار نیاز به شرکت در کارگاه‌های جانبی (مانند درمان لکنت، اختلالات بلع یا اتیسم) دارند. هزینه هر کارگاه تخصصی در سال ۱۴۰۲ بین ۱ تا ۳ میلیون تومان متغیر بوده است. اگرچه این هزینه‌ها در دوران دانشجویی اجباری نیست، اما برای یک داوطلب سهمیه ۵ درصدی که می‌خواهد به سرعت وارد بازار کار حرفه‌ای شود، نوعی سرمایه‌گذاری محسوب می‌شود.

این قانون که در برنامه ششم توسعه تصویب شد، بیان می‌کند که سهمیه ۵ درصدی ایثارگران تنها در صورتی اعمال می‌شود که داوطلب بتواند ۷۰ درصد نمره علمی (تراز) آخرین نفر پذیرفته شده در سهمیه آزاد در هر کد رشته محل را کسب کند. هدف از این قانون، تضمین حداقل صلاحیت علمی برای ورود به رشته‌های حساسی مانند گفتار درمانی است. اگر داوطلبی تراز لازم را کسب نکند، حتی اگر ظرفیت ۵ درصدی خالی باشد، اجازه قبولی در آن رشته را نخواهد داشت.

خیر، طبق قانون صریح ایثارگران، حداقل سابقه حضور داوطلبانه در جبهه برای بهره‌مندی فرزندان و همسران رزمندگان از سهمیه ۵ درصدی، ۶ ماه (۱۸۰ روز) است. این حضور باید به صورت داوطلبانه باشد و تاییدیه آن توسط مراجع ذی‌صلاح (سپاه پاسداران یا ارتش) صادر شود. حضور موظفی (سربازی) به تنهایی شامل این سهمیه نمی‌شود، مگر در موارد خاصی که بخشی از آن داوطلبانه محسوب گردد که نیاز به استعلام دقیق از یگان مربوطه دارد.

طبق آخرین تغییرات، هر داوطلب تنها یک‌بار می‌تواند با استفاده از سهمیه ایثارگران در رشته‌های دوره روزانه پذیرفته شود. اگر داوطلبی در رشته گفتار درمانی دوره روزانه قبول شود و ثبت‌نام نکند یا انصراف دهد، حق استفاده مجدد از سهمیه ایثارگران در کنکور سال‌های بعد برای دوره روزانه را نخواهد داشت. اما اگر در دوره‌های غیرروزانه (پردیس، آزاد، شبانه) قبول شود، تحت شرایط خاصی ممکن است اجازه استفاده مجدد از سهمیه را برای یک‌بار دیگر داشته باشد.

دانشجویان شاهد و ایثارگر (شامل سهمیه ۵ درصد) از تسهیلات ویژه‌ای برای انتقال یا مهمانی برخوردار هستند. طبق آیین‌نامه نقل و انتقال دانشجویان شاهد و ایثارگر، این افراد می‌توانند در صورت داشتن شرایط (مانند ازدواج، سرپرستی خانواده یا بیماری) درخواست خود را در سامانه مربوطه ثبت کنند. دانشگاه‌های مبدا و مقصد موظفند با اولویت به درخواست این عزیزان رسیدگی کنند، هرچند موافقت نهایی منوط به وجود ظرفیت و تایید کمیسیون نقل و انتقالات دانشگاه مقصد است.

بله، همسران جانبازان زیر ۲۵ درصد و همسران رزمندگان با حداقل ۶ ماه سابقه حضور داوطلبانه در جبهه، دقیقاً مانند فرزندان آن‌ها مشمول سهمیه ۵ درصدی ایثارگران می‌شوند. این افراد باید در زمان ثبت‌نام کنکور، کد رهگیری خود را وارد کنند. شرایط قبولی و حد نصاب ۷۰ درصد تراز برای همسران نیز کاملاً مشابه سایر دارندگان این سهمیه است و هیچ تفاوتی در نحوه گزینش آن‌ها در رشته گفتار درمانی وجود ندارد.

اگر داوطلبی به اشتباه یا با ارائه اطلاعات نادرست از سهمیه ۵ درصدی استفاده کند و در رشته گفتار درمانی پذیرفته شود، در هر مرحله از تحصیل که باشد (حتی پس از فارغ‌التحصیلی)، قبولی او لغو خواهد شد. سازمان سنجش موظف است صحت سهمیه‌ها را استعلام کند. در صورت احراز تخلف، علاوه بر محرومیت از تحصیل، فرد ممکن است به مراجع قضایی معرفی شده و از شرکت در آزمون‌های آتی نیز محروم گردد. بنابراین دقت در درج کد ۱۲ رقمی الزامی است.

قوانین کلی سهمیه ۵ درصدی (میزان ظرفیت و حد نصاب ۷۰ درصد) در سال ۱۴۰۳ تغییر اساسی نداشته است. اما به دلیل تغییر در ساختار کنکور (حذف عمومی‌ها و تاثیر قطعی سوابق تحصیلی)، نحوه محاسبه تراز نهایی تغییر کرده است. این یعنی داوطلبان سهمیه ۵ درصدی باید بیش از پیش بر روی امتحانات نهایی تمرکز کنند، زیرا ۵۰ درصد از تراز مورد نیاز برای کسب حد نصاب ۷۰ درصدی، از طریق معدل نهایی تامین می‌شود و نه فقط رتبه کنکور.

تفاوت اصلی در میزان ظرفیت و حد نصاب است. سهمیه ۲۵ درصدی شامل جانبازان بالای ۲۵ درصد و فرزندان آن‌هاست که ۲۵ درصد ظرفیت دانشگاه را در اختیار دارند. سهمیه ۵ درصدی تنها ۵ درصد ظرفیت را دارد. همچنین، داوطلبان ۵ درصدی معمولاً تعداد بسیار بیشتری دارند، لذا رقابت در سهمیه ۵ درصدی برای رشته گفتار درمانی بسیار فشرده‌تر از سهمیه ۲۵ درصدی است و رتبه‌های بهتری برای قبولی در دانشگاه‌های هم‌تراز نیاز دارند.