راهنمای ثبت نام خودرو فرسوده khodrofarsoodeh.com

سایت khodrofarsoodeh.com یک مرکز اطلاع‌رسانی و پیش‌ثبت‌نام خصوصی است که به عنوان واسط میان متقاضیان و مراکز اسقاط مجاز فعالیت می‌کند. این سایت برخلاف سامانه nnhk.ir، یک نهاد حاکمیتی نیست بلکه بستری برای تسهیل فرآیند ثبت‌نام، مشاوره در مورد قیمت گواهی اسقاط و هدایت مالکان خودروهای فرسوده به مراکز معتبر زیر نظر ستاد نوسازی ناوگان است. کاربران می‌توانند در این سایت اطلاعات اولیه خود را وارد کرده تا در صف بررسی قرار گیرند، اما تایید نهایی و تخصیص سهمیه همواره از طریق درگاه‌های رسمی دولت انجام می‌شود.

سامانه nnhk.ir مرجع نهایی و قانونی برای مدیریت فرآیند اسقاط و جایگزینی خودروهای فرسوده در ایران است که مستقیماً زیر نظر وزارت صمت اداره می‌شود. در حالی که سایت‌هایی مانند khodrofarsoodeh.com نقش اطلاع‌رسانی و جمع‌آوری داده‌های اولیه را بر عهده دارند، تمامی فرآیندهای رسمی شامل ابطال پلاک، صدور گواهی اسقاط دیجیتال و معرفی به خودروسازان برای دریافت خودروی جایگزین باید در سامانه دولتی nnhk.ir ثبت و تایید شود. مالکان باید مراقب باشند که ثبت‌نام در سایت‌های خصوصی به معنای اتمام فرآیند قانونی نیست و حتماً باید کد رهگیری دولتی دریافت کنند.

این طرح شامل تمامی مالکانی است که خودروی آن‌ها طبق تعریف آیین‌نامه خارج از رده محسوب شده و به سن فرسودگی رسیده است. متقاضیان باید سند قطعی خودرو را به نام خود داشته باشند و خودروی آن‌ها از نظر فنی دارای ارکان اصلی (موتور و شاسی) باشد. در طرح‌های جدید سال ۱۴۰۳، اولویت با کسانی است که در سامانه یکپارچه فروش خودرو ثبت‌نام کرده و گزینه «طرح فرسوده» را انتخاب نموده‌اند. این افراد می‌توانند از سهمیه ۲۰ درصدی خودروسازان بهره‌مند شوند، به شرطی که فرآیند اسقاط خودروی قدیمی خود را در مراکز مجاز به اتمام برسانند.

ثبت‌نام در این طرح‌ها دو مزیت عمده دارد؛ اول، امکان دریافت خودروی نو از خودروسازان داخلی (ایران‌خودرو و سایپا) با شرایط ویژه و خارج از فرآیند قرعه‌کشی عادی که به عنوان سهمیه جایگزینی شناخته می‌شود. دوم، بهره‌مندی از ارزش نقدی گواهی اسقاط که در سال جاری به حدود ۳۵ میلیون تومان رسیده است. علاوه بر این، خروج خودروهای فرسوده از چرخه حمل و نقل باعث کاهش مصرف سوخت، بهبود ایمنی جاده‌ای و کاهش آلودگی هوا می‌شود که در بلندمدت به نفع سلامت عمومی جامعه و اقتصاد ملی خواهد بود.

در حال حاضر برای مالکان شخصی اجبار قانونی مستقیم جهت اسقاط وجود ندارد، اما محدودیت‌های تردد در کلان‌شهرها و افزایش سالانه نرخ بیمه شخص ثالث برای خودروهای با سن بالا، فشار غیرمستقیمی را اعمال می‌کند. همچنین، طبق قانون جدید، ارائه بسیاری از خدمات دولتی و سهمیه سوخت ممکن است برای خودروهایی که به سن فرسودگی شدید رسیده‌اند محدود شود. بنابراین، ثبت‌نام در سایت‌هایی نظیر khodrofarsoodeh.com یک اقدام پیشگیرانه برای بهره‌مندی از تسهیلات دولتی قبل از وضع محدودیت‌های سختگیرانه‌تر و ابطال کارت سوخت این خودروها محسوب می‌شود.

بر اساس آخرین مصوبات هیئت وزیران، سن فرسودگی برای خودروهای سواری شخصی ۱۵ سال تعیین شده است. برای خودروهای عمومی مانند تاکسی‌ها این عدد به ۸ تا ۱۰ سال کاهش می‌یابد. در حوزه خودروهای سنگین، کامیون‌ها و اتوبوس‌ها با رسیدن به سن ۲۰ تا ۲۵ سال (بسته به نوع کاربری و تکنولوژی موتور) در رده فرسوده قرار می‌گیرند. البته داشتن معاینه فنی معتبر می‌تواند زمان اسقاط را کمی به تعویق بیندازد، اما برای شرکت در طرح‌های جایگزینی و دریافت خودروی نو، ملاک اصلی همان سن تقویمی خودرو است که در کارت خودرو درج شده است.

بله، موتورسیکلت‌ها نیز بخش بزرگی از ناوگان فرسوده کشور را تشکیل می‌دهند و طرح‌های ویژه‌ای برای اسقاط آن‌ها در نظر گرفته شده است. سن فرسودگی موتورسیکلت‌های بنزینی کاربراتوری حدود ۶ سال و برای مدل‌های انژکتوری حدود ۱۰ سال است. مالکان موتورسیکلت می‌توانند با مراجعه به سایت‌های معتبر و ثبت اطلاعات، گواهی اسقاط دریافت کنند. ارزش گواهی اسقاط موتورسیکلت کمتر از خودروی سواری است، اما برای تولیدکنندگان موتورسیکلت جهت شماره‌گذاری محصولات جدیدشان بسیار حیاتی است و به همین دلیل تقاضا برای خرید این گواهی‌ها در بازار وجود دارد.

ستاد نوسازی ناوگان و اسقاط خودروهای فرسوده، نهاد سیاست‌گذار و ناظر بر کل این فرآیند است. وظایف این ستاد شامل تعیین قیمت گواهی اسقاط، تایید صلاحیت مراکز اسقاط در سراسر کشور، مدیریت سامانه nnhk.ir و هماهنگی با پلیس راهور برای ابطال پلاک خودروهای فرسوده است. این ستاد همچنین رابط میان وزارت صمت و خودروسازان برای تخصیص سهمیه‌های جایگزینی است. هرگونه فعالیت در زمینه اسقاط بدون تایید و نظارت این ستاد فاقد اعتبار قانونی بوده و منجر به صدور گواهی اسقاط معتبر برای دریافت خودرو یا وجه نقد نخواهد شد.

زمان‌بندی فرآیند اسقاط به نوع طرح (نقدی یا جایگزینی) بستگی دارد. در طرح نقدی، پس از ثبت‌نام و تحویل خودرو به مرکز اسقاط، فرآیند تایید پلیس و واریز وجه معمولاً بین ۱ تا ۳ ماه به طول می‌انجامد. اما در طرح‌های جایگزینی خودروسازان، این زمان طولانی‌تر است؛ چرا که پس از اسقاط خودروی قدیمی، متقاضی باید منتظر فراخوان خودروساز برای واریز وجه خودروی نو و سپس تحویل آن بماند که ممکن است بین ۴ تا ۹ ماه زمان ببرد. دقت در بارگذاری مدارک و انتخاب مراکز خلوت‌تر می‌تواند این زمان را تا حدودی کاهش دهد.

ابتدا کاربر باید به نشانی سایت مراجعه کرده و در بخش ثبت‌نام، اطلاعات شخصی شامل کد ملی و شماره تماس را وارد کند. در گام دوم، مشخصات دقیق خودرو شامل نوع، مدل، شماره شاسی و شماره موتور درج می‌شود. پس از ثبت اولیه، کارشناسان سایت با متقاضی تماس گرفته و مدارک لازم را استعلام می‌کنند. در صورت تایید شرایط، خودرو به یکی از مراکز اسقاط مجاز معرفی می‌شود. لازم به ذکر است که این مراحل تنها پیش‌ثبت‌نام بوده و کاربر باید همزمان در سامانه ستاد نوسازی (nnhk.ir) نیز پروفایل خود را تکمیل کند تا فرآیند قانونی آغاز شود.

برای پیگیری وضعیت، متقاضیان باید از کد رهگیری که در زمان ثبت‌نام دریافت کرده‌اند استفاده کنند. اگر ثبت‌نام در سایت khodrofarsoodeh.com انجام شده باشد، بخش 'پیگیری درخواست' در همان سایت وضعیت اولیه را نشان می‌دهد. اما برای اطلاع از وضعیت نهایی ابطال پلاک و صدور گواهی اسقاط، باید به سامانه nnhk.ir مراجعه کرده و با وارد کردن کدملی و رمز عبور، در کارتابل شخصی وضعیت پرونده را مشاهده کرد. مراحلی نظیر 'تایید مرکز اسقاط'، 'بازرسی راهور' و 'صدور گواهی' به صورت مجزا در این سامانه قابل رویت و پیگیری لحظه‌ای هستند.

مدارک مورد نیاز شامل اصل و کپی سند قطعی خودرو (یا برگه سبز)، کارت خودرو، برگه معاینه فنی معتبر (در صورت امکان حرکت)، صورت‌وضعیت خلافی تسویه شده، فیش پرداخت عوارض شهرداری و مالیات نقل و انتقال است. همچنین مدارک شناسایی مالک شامل کارت ملی و شناسنامه الزامی است. در صورتی که خودرو موروثی باشد، برگه انحصار وراثت و رضایت‌نامه محضری تمامی وراث نیز باید ضمیمه پرونده شود. نقص در هر یک از این مدارک می‌تواند باعث توقف فرآیند در مرحله بازرسی پلیس راهور و عدم تایید اسقاط خودرو در سامانه مرکزی شود.

متقاضیان می‌توانند در هنگام ثبت‌نام در سامانه nnhk.ir، لیستی از مراکز اسقاط مجاز استان محل سکونت خود را مشاهده و یکی را انتخاب کنند. سایت khodrofarsoodeh.com نیز بر اساس نزدیکی جغرافیایی و ظرفیت پذیرش، مراکز پیشنهادی را به کاربران معرفی می‌کند. توصیه می‌شود مراکزی انتخاب شوند که دارای رتبه بالاتری در سرعت پردازش پرونده‌ها هستند. پس از انتخاب مرکز، یک مهلت زمانی مشخص برای تحویل فیزیکی خودرو تعیین می‌شود که عدم مراجعه در این بازه ممکن است منجر به ابطال نوبت و نیاز به ثبت‌نام مجدد در سامانه شود.

بلافاصله پس از تحویل، رسید پذیرش موقت صادر می‌شود. سپس کارشناس پلیس راهور از مرکز بازدید کرده تا اصالت خودرو (تطبیق شماره موتور و شاسی) را تایید کند. پس از تایید پلیس، پلاک خودرو فک شده و به انبار پلیس منتقل می‌گردد. در مرحله بعد، خودرو در فرآیند برش‌کاری و امحا قرار می‌گیرد. پس از ثبت گزارش تصویری از امحای خودرو در سامانه، گواهی اسقاط دیجیتال صادر می‌شود. این گواهی در سیستم یکپارچه ثبت شده و مالک می‌تواند از امتیاز آن برای خرید خودرو یا دریافت وجه نقد استفاده نماید.

تغییر نوع خودروی انتخابی تنها تا پیش از مرحله واریز وجه به حساب خودروساز امکان‌پذیر است. در زمان ثبت‌نام در سامانه یکپارچه، شما یک اولویت انتخاب می‌کنید. اگر خودروساز فراخوان صادر کند و شما وجه را واریز کنید، دیگر امکان تغییر مدل خودرو وجود ندارد. اما اگر هنوز در مرحله انتظار هستید، در برخی فراخوان‌های اصلاحی، امکان ویرایش انتخاب فراهم می‌شود. با این حال، به دلیل محدودیت سهمیه طرح فرسوده، توصیه می‌شود از ابتدا با دقت کامل خودرویی را انتخاب کنید که با توان مالی و نیاز شما همخوانی داشته باشد تا دچار مشکل نشوید.

اگر کد رهگیری خود را فراموش یا مفقود کرده‌اید، در اکثر سامانه‌ها از جمله nnhk.ir و khodrofarsoodeh.com، گزینه 'فراموشی کد رهگیری' یا 'بازیابی شماره پرونده' وجود دارد. با وارد کردن شماره ملی و شماره همراهی که هنگام ثبت‌نام استفاده کرده‌اید، کد جدید برای شما پیامک خواهد شد. همچنین در سامانه دولتی، با ورود به پنل کاربری از طریق پنجره ملی خدمات دولت هوشمند، تمامی درخواست‌های فعال شما بدون نیاز به کد رهگیری قابل مشاهده است. در صورت عدم موفقیت، مراجعه حضوری به مرکز اسقاطی که پرونده در آن جریان دارد، آخرین راهکار برای بازیابی اطلاعات است.

در زمان بازگشایی سامانه یکپارچه فروش خودرو، متقاضیان باید پس از ورود به سایت، در بخش انتخاب طرح، گزینه 'طرح جایگزینی خودروهای فرسوده' را انتخاب کنند. در این مرحله، سامانه به صورت خودکار استعلامی از ستاد نوسازی ناوگان می‌گیرد تا فرسوده بودن خودروی شما تایید شود. پس از انتخاب خودروی مورد نظر و اتمام ثبت‌نام، نام شما در لیست متقاضیان این طرح قرار می‌گیرد. نکته مهم این است که تا زمانی که خودروساز پیامک واریز وجه را ارسال نکند، نباید خودروی قدیمی خود را اسقاط کنید، مگر اینکه قصد شرکت در طرح نقدی را داشته باشید.

برای اسقاط در طرح‌های عادی، لزومی به روشن شدن خودرو نیست و حتی خودروهای تصادفی یا سوخته نیز قابل اسقاط هستند، به شرطی که ارکان اصلی (شاسی و پوسته موتور) موجود باشند. اما در طرح‌های جایگزینی خودروسازان، یکی از شروط اصلی این است که خودرو 'قابلیت حرکت' داشته باشد و با نیروی محرکه خود وارد مرکز اسقاط شود. این قانون برای جلوگیری از ورود خودروهای کاملاً اسقاطی و غیرقابل استفاده به طرح‌های حمایتی وضع شده است. بنابراین اگر خودروی شما نقص فنی جزئی دارد، بهتر است قبل از مراجعه به مرکز اسقاط، آن را رفع کنید تا در بازدید کارشناس دچار مشکل نشوید.

در صورتی که به دلیل پوسیدگی، تصادف یا رنگ‌زدگی، شماره موتور یا شاسی ناخوانا باشد، مالک باید پیش از ثبت‌نام به مراکز تعویض پلاک مراجعه کرده و تاییدیه اصالت خودرو را دریافت کند. در برخی موارد، پلیس راهور دستور حک مجدد شماره را صادر می‌کند. اگر خودرو بدون تاییدیه اصالت به مرکز اسقاط ارسال شود، کارشناس پلیس مستقر در مرکز از تایید پرونده خودداری کرده و فرآیند اسقاط متوقف می‌شود. این موضوع برای خودروهای قدیمی که سال‌ها در محیط‌های مرطوب بوده‌اند بسیار شایع است و نیاز به پیگیری اداری پیش از شروع فرآیند اسقاط دارد.

خودروهای سنگین شامل قوانین متفاوتی هستند. برای این خودروها، ظرفیت ناخالص (GVW) ملاک تعیین تعداد گواهی اسقاط است. به عنوان مثال، اسقاط یک کامیون فرسوده ممکن است معادل ۱۰ تا ۱۵ گواهی خودروی سواری ارزش داشته باشد. این گواهی‌ها برای واردات کامیون‌های زیر سه سال ساخت یا شماره‌گذاری تولیدات داخلی استفاده می‌شوند. مالکان خودروهای سنگین می‌توانند با ثبت‌نام در khodrofarsoodeh.com از آخرین نرخ خرید گواهی‌های سنگین مطلع شوند. با توجه به قیمت بالای این گواهی‌ها (گاهی بیش از ۵۰۰ میلیون تومان)، دقت در انتخاب خریدار و مرکز اسقاط برای این دسته از مالکان بسیار حیاتی است.

خیر، هرگونه تغییر در ارکان اصلی خودرو شامل موتور، شاسی و اتاق بدون ثبت در برگ سبز خودرو، تخلف محسوب شده و مانع از اسقاط قانونی می‌شود. اگر موتوری تعویض شده باشد، باید حتماً فاکتور معتبر خرید موتور و تاییدیه راهور در سوابق خودرو موجود باشد. در غیر این صورت، در مرحله بازرسی فنی مرکز اسقاط، خودرو متوقف شده و به پارکینگ پلیس منتقل می‌گردد تا تعیین تکلیف قانونی شود. مالکان باید قبل از اقدام به ثبت‌نام در سایت، از انطباق کامل مشخصات فنی خودرو با اطلاعات مندرج در سند رسمی اطمینان حاصل کنند تا دچار مشکلات قضایی نشوند.

برای اسقاط استاندارد، خودرو باید دارای بدنه کامل (درها، کاپوت، صندوق) و تجهیزات اصلی باشد. برداشتن قطعاتی مانند رادیاتور، دینام، استارت، باتری و صندلی‌ها قبل از تحویل به مرکز اسقاط ممنوع است. مراکز اسقاط موظف هستند خودرو را با تمامی متعلقات تحویل بگیرند. اگر قطعات اصلی خودرو باز شده باشد، مرکز اسقاط مجاز است از پذیرش خودرو خودداری کرده یا مبلغی را از ارزش لاشه خودرو کسر کند. در طرح‌های جایگزینی، سخت‌گیری بیشتری وجود دارد و خودرو باید از نظر ظاهری کامل باشد تا به عنوان یک خودروی فرسوده 'در حال کار' شناخته شود.

از نظر فرآیند فیزیکی اسقاط تفاوتی وجود ندارد، اما از نظر ارزش گواهی و قوانین جایگزینی تفاوت‌هایی هست. خودروهای وارداتی قدیمی (مانند بنز یا تویوتاهای دهه ۷۰ و ۸۰ میلادی) نیز مشمول سن فرسودگی می‌شوند. گواهی اسقاط حاصل از این خودروها با خودروهای داخلی یکسان است، مگر در موارد خاص که وزن خودرو یا نوع کاربری آن متفاوت باشد. نکته مهم این است که مالکان خودروهای وارداتی فرسوده نیز می‌توانند در طرح‌های جایگزینی خودروسازان داخلی شرکت کنند، اما امتیازی فراتر از مالکان خودروهای داخلی برای دریافت خودروی وارداتی جدید (در حال حاضر) ندارند.

ملاک محاسبه سن فرسودگی، سال ساخت مندرج در کارت خودرو است. برای خودروهای داخلی، سال شمسی و برای خودروهای وارداتی، سال میلادی ملاک قرار می‌گیرد. برای تبدیل سال میلادی به شمسی، معمولاً عدد ۶۲۱ یا ۶۲۲ به سال میلادی اضافه می‌شود. به عنوان مثال، یک خودروی مدل ۲۰۰۸ میلادی، معادل ۱۳۸۷ شمسی در نظر گرفته می‌شود. در سال ۱۴۰۳، خودروهای سواری مدل ۱۳۸۸ و قبل از آن رسماً وارد محدوده فرسودگی شده‌اند. دقت کنید که 'زمان اولین شماره‌گذاری' ملاک نیست و فقط 'سال ساخت' اهمیت دارد، حتی اگر خودرو چند سال در انبار مانده و دیرتر پلاک شده باشد.

بله، خودروهایی که به صورت دستی یا کارخانه‌ای دوگانه‌سوز شده‌اند مشکلی برای اسقاط ندارند. با این حال، مخزن CNG خودروهای دوگانه‌سوز دارای تاریخ انقضا است. اگر تاریخ انقضای مخزن گذشته باشد، باید با احتیاط حمل شوند. در زمان اسقاط، مخزن گاز جدا شده و طبق پروتکل‌های ایمنی امحا می‌گردد. وجود سیستم گازسوز تاثیری در افزایش قیمت گواهی اسقاط ندارد، اما مالک موظف است تمام متعلقات سیستم گاز را همراه خودرو تحویل دهد. اگر سیستم گازسوز در سند قید شده باشد اما روی خودرو نصب نباشد، ممکن است در مرحله بازرسی پلیس نقص مدرک تلقی شود.

در سال ۱۴۰۳، با توجه به مصوبات جدید و افزایش تقاضا برای گواهی اسقاط توسط واردکنندگان و تولیدکنندگان خودرو، ارزش هر گواهی اسقاط خودروی سواری حدود ۳۵ میلیون تومان تعیین شده است. این مبلغ ممکن است بسته به عرضه و تقاضا در سامانه ستاد نوسازی ناوگان نوسان اندکی داشته باشد. مالکان باید توجه کنند که این مبلغ جدا از ارزش 'لاشه خودرو' (آهن قراضه) است. در طرح‌های نقدی، مجموع مبلغ گواهی و قیمت لاشه به مالک پرداخت می‌شود، در حالی که در طرح‌های جایگزینی، این مبلغ معمولاً به عنوان بخشی از پیش‌پرداخت خودروی نو در نظر گرفته می‌شود.

در طرح فروش نقدی، پس از اینکه خودرو تحویل مرکز اسقاط شد و مراحل قانونی ابطال سند و پلاک به پایان رسید، مرکز اسقاط موظف است وجه لاشه و گواهی را به حساب شبای مالک که در سامانه ثبت شده، واریز کند. این فرآیند معمولاً بین ۱۵ تا ۴۵ روز کاری زمان می‌برد. در طرح‌های جایگزینی، وجهی به صورت مستقیم به مالک پرداخت نمی‌شود؛ بلکه ارزش گواهی اسقاط از قیمت نهایی خودروی ثبت‌نامی کسر شده یا به عنوان آورده متقاضی در پرونده لیزینگ یا فروش نقدی خودروساز لحاظ می‌گردد. تمامی تراکنش‌های مالی باید در بستر سامانه رسمی ثبت و قابل پیگیری باشند.

خیر، ثبت‌نام اولیه در سایت khodrofarsoodeh.com و سامانه دولتی nnhk.ir کاملاً رایگان است. هیچ مرکز اسقاط یا وب‌سایت واسطه‌ای حق دریافت وجه تحت عنوان 'حق ثبت‌نام' یا 'رزرو نوبت' را ندارد. هزینه‌های جانبی شامل عوارض شهرداری، مالیات نقل و انتقال و خلافی خودرو بر عهده مالک است که باید پیش از تحویل خودرو تسویه شوند. همچنین هزینه کارشناسی پلیس در مرکز اسقاط طبق تعرفه مصوب دولتی اخذ می‌شود. اگر سایتی درخواست مبالغ غیرمتعارف برای ثبت‌نام کرد، احتمال کلاهبرداری وجود دارد و باید مراتب را به مراجع نظارتی گزارش داد.

هزینه حمل خودرو با یدک‌کش یا خودروبر به مرکز اسقاط بر عهده مالک خودرو است. برخی مراکز اسقاط برای ترغیب مشتریان، سرویس حمل رایگان در محدوده شهر خود ارائه می‌دهند، اما این یک وظیفه قانونی برای آن‌ها نیست. اگر خودرو قابلیت حرکت داشته باشد، مالک می‌تواند شخصاً آن را به مرکز منتقل کند. توصیه می‌شود قبل از اعزام خودرو، با مرکز اسقاط منتخب هماهنگی لازم صورت گیرد تا از پذیرش خودرو در آن روز اطمینان حاصل شود و هزینه‌های اضافی بابت معطلی یدک‌کش به مالک تحمیل نگردد.

مالک موظف است پیش از مراجعه به مرکز اسقاط، سه نوع بدهی دولتی را تسویه کند: ۱. خلافی خودرو که باید به صفر برسد. ۲. عوارض سالانه شهرداری که تا پایان سال جاری باید پرداخت شود. ۳. مالیات نقل و انتقال خودرو که بر اساس مدل و نوع خودرو توسط سازمان امور مالیاتی تعیین می‌شود. حتی اگر قصد فروش خودرو را ندارید و می‌خواهید آن را اسقاط کنید، طبق قانون جدید، مالیات بر عهده فروشنده (مالک فعلی) است. عدم تسویه هر یک از این موارد باعث می‌شود پلاک خودرو توسط پلیس راهور فک نشود و فرآیند اسقاط معلق بماند.

قیمت لاشه خودرو بر اساس وزن آهن‌آلات و قطعات بازیافتی آن و طبق نرخ روز ضایعات آهن در بازار تعیین می‌شود. به طور معمول، وزن خالص آهن یک خودروی سواری پس از کسر وزن لاستیک‌ها، شیشه‌ها و سیالات، ملاک محاسبه قرار می‌گیرد. این مبلغ متعلق به مالک خودرو است. مراکز اسقاط موظفند نرخ مصوب خرید لاشه را در محل مرکز نصب کنند. در سال ۱۴۰۳، قیمت لاشه یک خودروی سواری معمولی بسته به وزن، بین ۱۲ تا ۱۸ میلیون تومان برآورد می‌شود که به مبلغ گواهی اسقاط اضافه شده و به مالک پرداخت می‌گردد.

بله، طبق سیاست‌های جدید دولت برای کاهش آلودگی هوا، مشوق‌های ویژه‌ای برای جایگزینی خودروهای فرسوده با خودروهای برقی یا هیبریدی در نظر گرفته شده است. این مشوق‌ها شامل افزایش تعداد گواهی‌های اسقاط تخصیصی (مثلاً معادل ۲ یا ۳ برابر خودروی عادی) و همچنین وام‌های کم‌بهره از سوی بانک‌های عامل است. علاوه بر این، سود بازرگانی واردات خودروهای برقی برای متقاضیان طرح فرسوده به حداقل رسیده است. مالکان می‌توانند با انتخاب این گزینه در زمان ثبت‌نام، از تخفیفات قابل توجهی در قیمت نهایی خودروی برقی بهره‌مند شوند که بسیار بیشتر از طرح‌های عادی است.

قیمت پایه گواهی اسقاط توسط ستاد نوسازی ناوگان به صورت کشوری تعیین می‌شود و نباید تفاوت فاحشی میان استان‌ها وجود داشته باشد. با این حال، به دلیل هزینه‌های حمل و نقل و تفاوت در قیمت ضایعات آهن در مناطق مختلف، ممکن است مبلغ نهایی پرداختی به مالک (مجموع گواهی و لاشه) در استان‌های مختلف تا ۵ درصد نوسان داشته باشد. سایت khodrofarsoodeh.com معمولاً میانگین قیمت کشوری را اعلام می‌کند. بهترین راه برای اطمینان از قیمت، استعلام از چند مرکز اسقاط مجاز در استان خود و مقایسه پیشنهادات آن‌ها پیش از نهایی کردن ثبت‌نام است.

طبق قوانین جاری، برای شرکت در طرح‌های جایگزینی خودروسازان، مالک باید حداقل یک سال سابقه مالکیت خودروی فرسوده را داشته باشد. این قانون برای جلوگیری از دلال‌بازی و خرید و فروش خودروهای فرسوده صرفاً جهت کسب سود از سهمیه جایگزینی وضع شده است. در سند قطعی یا برگ سبز، تاریخ انتقال باید حداقل ۱۲ ماه قبل از تاریخ ثبت‌نام در سامانه یکپارچه باشد. البته برای طرح اسقاط نقدی (بدون جایگزینی خودرو)، این محدودیت زمانی وجود ندارد و هر کسی که مالک قانونی خودرو باشد، می‌تواند در هر زمان برای اسقاط و دریافت وجه گواهی اقدام کند.

بر اساس قانون ساماندهی صنعت خودرو، خودروسازان داخلی موظفند در هر مرحله از فروش محصولات خود، ۲۰ درصد از ظرفیت عرضه را به مالکان خودروهای فرسوده اختصاص دهند. این سهمیه جدا از سهمیه جوانی جمعیت و فروش عادی است. متقاضیان در این طرح معمولاً با شانس بسیار بالاتری نسبت به افراد عادی مواجه هستند، زیرا تعداد متقاضیان واجد شرایط کمتر است. در صورت فراتر رفتن تعداد متقاضیان از این ۲۰ درصد، اولویت‌بندی بر اساس قدمت خودروی فرسوده یا قرعه‌کشی میان خود این افراد انجام می‌شود. این قانون یکی از قوی‌ترین مشوق‌ها برای نوسازی ناوگان در سال‌های اخیر بوده است.

خیر، خودرویی که دارای هرگونه توقیف سیستمی از سوی مراجع قضایی، پلیس راهور یا اداره ثبت باشد، تا زمان رفع توقیف قابل اسقاط نیست. همچنین خودروهایی که سند آن‌ها در رهن بانک یا شرکت‌های خودروساز است، ابتدا باید فک رهن شوند. فرآیند اسقاط به معنای ابطال دائمی سند و هویت خودرو است و این کار بدون رضایت ذینفعان قانونی (مانند بانک تسهیلات‌دهنده) امکان‌پذیر نیست. متقاضیان باید پیش از ثبت‌نام در سایت khodrofarsoodeh.com، از طریق سامانه پلیس من یا مراجعه به دفاتر خدمات الکترونیک قضایی، از عدم وجود هرگونه مانع قانونی بر روی پلاک و سند خود اطمینان حاصل کنند.

برای اسقاط خودروهای موروثی، ابتدا باید مراحل قانونی انحصار وراثت طی شده باشد. تمامی وراث مندرج در گواهی انحصار وراثت باید رضایت خود را برای اسقاط خودرو اعلام کنند. معمولاً یک نفر از وراث با داشتن وکالت‌نامه محضری از سایرین، به عنوان نماینده قانونی برای انجام امور ثبت‌نام و تحویل خودرو به مرکز اسقاط معرفی می‌شود. وجه حاصل از اسقاط نیز به حساب فردی واریز می‌شود که وکالت فروش و دریافت وجه را داشته باشد. در طرح‌های جایگزینی، خودروی نو نیز به نام فردی صادر می‌شود که وراث بر سر آن توافق کرده و در وکالت‌نامه قید شده باشد.

خیر، امتیاز شرکت در طرح جایگزینی خودروهای فرسوده و سهمیه مربوط به آن قائم به شخص مالک است و قانونی برای انتقال این امتیاز به غیر وجود ندارد. خودروی جایگزین حتماً به نام مالک خودروی فرسوده صادر می‌شود. هرگونه خرید و فروش امتیاز تحت عنوان 'فروش حواله' یا 'فروش نوبت' غیرقانونی بوده و می‌تواند منجر به ابطال ثبت‌نام و محرومیت از طرح‌های آتی شود. البته پس از دریافت خودروی نو و شماره‌گذاری آن به نام مالک اصلی، وی می‌تواند طبق قوانین بازار نسبت به فروش خودروی جدید اقدام کند، اما در مراحل ثبت‌نام و اسقاط، انتقال امتیاز ممنوع است.

خودروهای متعلق به نهادهای دولتی، وزارتخانه‌ها و شرکت‌های عمومی نیز مشمول قانون اسقاط هستند، اما فرآیند آن‌ها متفاوت است. این خودروها معمولاً از طریق مزایده‌های عمومی به مراکز اسقاط فروخته می‌شوند. گواهی اسقاط حاصل از این خودروها نمی‌تواند برای طرح‌های جایگزینی شخصی استفاده شود و عواید آن به خزانه دولت یا حساب ارگان مربوطه واریز می‌گردد. همچنین خودروهای دولتی حق استفاده از سهمیه ۲۰ درصدی طرح جایگزینی خودروهای فرسوده را ندارند و نوسازی ناوگان آن‌ها تابع بودجه‌های سنواتی و مصوبات خاص هیئت دولت است.

تا زمانی که برگه تاییدیه فک پلاک و رسید رسمی اسقاط صادر نشده باشد، مسئولیت هرگونه سوءاستفاده احتمالی از خودرو یا پلاک بر عهده مالک است. به همین دلیل، مالکان باید حتماً خودرو را به مراکز مجاز معرفی شده در سامانه nnhk.ir تحویل دهند و رسید معتبر با مهر و امضای مرکز دریافت کنند. پس از فک پلاک توسط افسر راهور در مرکز اسقاط و ثبت در سامانه، مسئولیت مالک خاتمه می‌یابد. توصیه می‌شود مالکان تا زمان اطمینان از ابطال سند در سامانه پلیس، مدارک تحویل خودرو را نزد خود نگاه دارند تا در صورت بروز هرگونه مشکل قانونی، مدرک دفاعیه داشته باشند.

خیر، خودروهایی که هنوز دارای پلاک‌های قدیمی (مانند پلاک‌های لیزری یا پلاک‌های قدیمی شهرستان‌ها) هستند، ابتدا باید نسبت به تعویض پلاک و دریافت پلاک ملی اقدام کنند تا هویت آن‌ها در سامانه‌های جدید پلیس راهور تعریف شود. اسقاط خودرو مستلزم ابطال پلاک ملی در سیستم یکپارچه است. اگر خودرویی به دلیل سن بسیار بالا یا نقص فنی شدید قادر به دریافت پلاک ملی نباشد، فرآیند اسقاط آن پیچیده‌تر شده و نیاز به حکم قضایی یا دستور مستقیم پلیس راهور برای اسقاط بدون پلاک ملی دارد. این موارد معمولاً در دسته خودروهای کلکسیونی یا کاملاً رها شده قرار می‌گیرند.

مرجع اصلی رسیدگی به شکایات در این حوزه، 'ستاد نوسازی ناوگان و اسقاط خودروهای فرسوده' است. متقاضیان می‌توانند از طریق بخش شکایات در سایت nnhk.ir یا تماس با خطوط ارتباطی ستاد، گزارش خود را ثبت کنند. همچنین به دلیل اینکه مراکز اسقاط تحت نظر وزارت صمت فعالیت می‌کنند، سازمان بازرسی و نظارت بر کالای این وزارتخانه نیز مرجع دیگری برای رسیدگی به تخلفات مالی (مانند عدم واریز وجه لاشه) است. اگر موضوع مربوط به جعل اسناد یا سرقت قطعات باشد، شکایت باید از طریق مراجع قضایی و کلانتری محل وقوع مرکز اسقاط پیگیری شود.