سامانه شبکه ملی اعتبار shoma.sfara.ir؛ راهنمای جامع کالابرگ

سامانه شبکه ملی اعتبار که به اختصار «شما» نامیده می‌شود، یک زیرساخت فناورانه و حاکمیتی است که توسط وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی برای مدیریت هدفمند اعتبارات حمایتی دولت طراحی شده است. هدف اصلی این سامانه، ارتقای سلامت تغذیه‌ای جامعه و حفظ قدرت خرید خانوارها در برابر تورم است. این سامانه به دولت اجازه می‌دهد تا به جای پرداخت صرفاً نقدی، بخشی از یارانه‌ها را به صورت اعتبار خرید کالاهای اساسی تخصیص دهد تا اطمینان حاصل شود که نیازهای معیشتی دهک‌های پایین‌تر تامین می‌گردد.

در حال حاضر و طبق آخرین ابلاغیه‌های وزارت رفاه، خانوارهایی که در دهک‌های اول تا هفتم درآمدی قرار دارند، مشمول استفاده از مزایای اعتباری سامانه شما و طرح کالابرگ الکترونیک می‌شوند. این دسته‌بندی بر اساس پایگاه اطلاعات رفاه ایرانیان انجام شده و خانوارها می‌توانند با استعلام از طریق سامانه یا کد دستوری، از وضعیت دهک‌بندی خود و میزان اعتبار تخصیص یافته مطلع شوند. دهک‌های هشتم و نهم در حال حاضر مشمول اعتبار تشویقی نیستند اما می‌توانند از یارانه نقدی خود استفاده کنند.

سبد کالایی تعریف شده در سامانه شما شامل ۱۱ قلم کالای استراتژیک و ضروری برای سبد غذایی خانوار است. این کالاها عبارتند از: شیر کم‌چرب (بطری)، پنیر (یو اف)، ماست کم‌چرب، تخم‌مرغ، گوشت مرغ، روغن مایع، ماکارونی، برنج ایرانی، قند و شکر، حبوبات و گوشت منجمد گوساله. انتخاب این کالاها بر اساس استانداردهای تغذیه‌ای برای تامین کالری و پروتئین مورد نیاز بدن انجام شده است و اعتبار تخصیصی صرفاً برای خرید این اقلام با برندهای مختلف قابل استفاده خواهد بود.

طرح فجرانه یکی از بزرگترین مشوق‌های دولتی بود که در بستر سامانه شما اجرا شد. در این طرح، مبلغ یارانه تشویقی که پیش از آن ۱۲۰ هزار تومان بود، به ۲۲۰ هزار تومان افزایش یافت. تفاوت اصلی این طرح در حذف شرط خرید حداقل ۲۰۰ هزار تومان بود؛ به این معنا که خانوارها بدون نیاز به صرف بخشی از یارانه نقدی خود، می‌توانستند از اعتبار ۲۲۰ هزار تومانی برای جبران مابه‌تفاوت قیمت کالاها نسبت به سال ۱۴۰۱ استفاده کنند و بدین ترتیب قدرت خرید آن‌ها به شکل چشمگیری تقویت شد.

خیر، استفاده از اعتبار کالابرگ در سامانه شما کاملاً اختیاری است. خانوارها مختارند که یا از اعتبار خود برای خرید ۱۱ قلم کالای اساسی استفاده کنند و از مزایای تشویقی (مانند مبلغ اضافه ۲۲۰ هزار تومانی) بهره‌مند شوند، یا اینکه منتظر بمانند و در زمان واریز یارانه نقدی، کل مبلغ را به صورت نقدی از دستگاه‌های خودپرداز برداشت کنند. با این حال، در صورت عدم استفاده از اعتبار برای خرید کالا، مبلغ تشویقی و مابه‌تفاوت تورمی به خانوار تعلق نخواهد گرفت و فقط اصل یارانه قابل برداشت خواهد بود.

مزیت اصلی این سامانه «تثبیت قیمت‌ها» برای مصرف‌کننده است. دولت با استفاده از سامانه شما، مابه‌تفاوت قیمت ۱۱ قلم کالای اساسی را نسبت به سال پایه (۱۴۰۱) پرداخت می‌کند. این یعنی حتی اگر قیمت برنج یا گوشت در بازار افزایش یابد، سهم پرداختی خانوار از جیب خود ثابت می‌ماند و مابه‌تفاوت آن از محل اعتبار یارانه و تشویقی دولت پرداخت می‌شود. این موضوع باعث می‌شود که نوسانات بازار و تورم سالانه، سفره خانوارهای دهک ۱ تا ۷ را با چالش جدی مواجه نکند.

خیر، اعتبار تشویقی و سهمیه اختصاص یافته برای هر ماه در سامانه شما، دارای محدودیت زمانی است. هر مرحله از اعتبار معمولاً به مدت یک ماه اعتبار دارد و در صورت عدم استفاده در بازه زمانی تعیین شده، اعتبار تشویقی (مانند مبلغ ۲۲۰ هزار تومان طرح فجرانه) سوخت می‌شود و به دوره بعد منتقل نخواهد شد. بنابراین به خانوارها توصیه می‌شود در بازه زمانی اعلام شده توسط وزارت رفاه، نسبت به خرید اقلام مورد نیاز خود از فروشگاه‌های متصل به شبکه اقدام کنند.

یارانه نقدی مبلغی است که به صورت ماهیانه به حساب سرپرست خانوار واریز می‌شود و برای هر نوع هزینه‌کردی آزاد است. اما اعتبار کالابرگ در سامانه شما، یک اعتبار مجازی است که حدود یک ماه زودتر از واریز یارانه نقدی در حساب بانکی سرپرست خانوار فعال می‌شود. اگر فرد از این اعتبار برای خرید ۱۱ قلم کالا استفاده کند، مبلغ خرید از یارانه نقدی ماه بعد او کسر می‌شود. در طرح‌های تشویقی، علاوه بر این اعتبار، مبلغی مازاد (هدیه دولت) نیز فقط برای خرید کالا اضافه می‌گردد.

برای اطلاع از دهک درآمدی، سرپرستان خانوار می‌توانند به سامانه حمایت به نشانی hemayat.mcls.gov.ir مراجعه کرده و با وارد کردن کد ملی و شماره همراه، جزئیات رتبه‌بندی اقتصادی خود را مشاهده کنند. همچنین در اپلیکیشن «شما» نیز امکان مشاهده وضعیت مشمول بودن در طرح کالابرگ وجود دارد. علاوه بر این، شماره‌گیری کد دستوری #۱۴۶۳*۵۰۰* راهی سریع برای استعلام وضعیت مشمولیت و میزان اعتبار باقی‌مانده در سامانه شبکه ملی اعتبار است که بدون نیاز به اینترنت قابل انجام می‌باشد.

برای خرید، ابتدا باید به یکی از فروشگاه‌های متصل به شبکه «شما» مراجعه کنید. هنگام پرداخت، به فروشنده اعلام کنید که قصد خرید از طریق «کالابرگ» را دارید. سپس با استفاده از هر یک از کارت‌های بانکی که به نام سرپرست خانوار است، تراکنش را بر روی پایانه فروش (POS) مخصوص انجام دهید. سیستم به طور خودکار تشخیص می‌دهد که چه مقدار از مبلغ خرید مربوط به ۱۱ قلم کالای اساسی است و مابه‌تفاوت آن را از اعتبار شما کسر کرده و مابقی را از موجودی نقدی کارت شما کم می‌کند.

بیش از ۲۱۰ هزار فروشگاه در سراسر کشور به سامانه شما متصل هستند. این فروشگاه‌ها شامل فروشگاه‌های زنجیره‌ای بزرگ مانند افق کوروش، رفاه، دیلی‌مارکت، جانبو، اتکا، هفت و گندم می‌باشند. همچنین تعداد زیادی از فروشگاه‌های خرد و محلی (بقالی‌ها) در سطح شهرها و روستاها تجهیز شده‌اند. برای یافتن نزدیک‌ترین فروشگاه به محل سکونت خود، می‌توانید از نقشه موجود در اپلیکیشن «شما» استفاده کنید که موقعیت دقیق تمام پذیرندگان فعال را بر روی نقشه به شما نشان می‌دهد.

بله، یکی از قابلیت‌های جدید سامانه شما، اتصال فروشگاه‌های اینترنتی معتبر به این شبکه است. در حال حاضر پلتفرم‌هایی مانند اسنپ‌مارکت و دیجی‌کالا در بخش کالاهای مصرفی (سوپرمارکتی) به این سامانه متصل شده‌اند. کاربران می‌توانند هنگام نهایی کردن سبد خرید خود در این اپلیکیشن‌ها، گزینه پرداخت از طریق کالابرگ الکترونیک را انتخاب کنند. در این صورت، مبلغ مربوط به کالاهای مشمول از اعتبار یارانه آن‌ها کسر شده و فرآیند خرید به صورت آنلاین و بدون نیاز به مراجعه حضوری تکمیل می‌گردد.

تمامی فروشگاه‌های متصل به سامانه شما موظف به رعایت قیمت‌های مصوب و قوانین طرح هستند. در صورتی که فروشنده‌ای از پذیرش کالابرگ خودداری کند، یا کالا را با قیمتی بالاتر از نرخ مصوب به فروش برساند، یا مشتری را مجبور به خرید کالای خاصی نماید، تخلف صورت گرفته است. کاربران می‌توانند این تخلفات را از طریق سامانه تلفنی ۱۲۴ (سازمان تعزیرات) یا بخش شکایات در اپلیکیشن «شما» گزارش کنند. بازرسان وزارت رفاه و وزارت صمت به صورت دوره‌ای بر عملکرد این فروشگاه‌ها نظارت دقیق دارند.

خیر، هیچ الزامی برای خرید همزمان تمام ۱۱ قلم کالا وجود ندارد. خانوارها می‌توانند بر اساس نیاز خود، هر مقدار از هر یک از اقلام (مثلاً فقط برنج و روغن) را در زمان‌های مختلف ماه خریداری کنند. اعتبار تخصیصی به صورت هوشمند بین این اقلام توزیع می‌شود. به عنوان مثال، اگر شما فقط اعتبار مربوط به خرید گوشت را استفاده کنید، مابقی اعتبار برای خرید سایر اقلام مانند لبنیات یا حبوبات در حساب شما باقی می‌ماند تا در مراجعات بعدی به فروشگاه از آن استفاده کنید.

اعتبار سامانه شما به کدملی سرپرست خانوار متصل است، نه به یک کارت بانکی خاص. در صورت گم شدن کارت، اعتبار شما از بین نمی‌رود. شما می‌توانید با مراجعه به بانک و دریافت کارت المثنی، مجدداً از اعتبار خود استفاده کنید. در واقع تمامی کارت‌های بانکی که به نام سرپرست خانوار صادر شده‌اند، به صورت خودکار در شبکه «شما» شناسایی می‌شوند و با کشیدن هر کدام از آن‌ها در پایانه‌های فروشگاهی متصل، امکان بهره‌مندی از اعتبار وجود خواهد داشت. امنیت اعتبار با رمز اول کارت شما تامین می‌شود.

برای استعلام مانده اعتبار، سه روش اصلی وجود دارد: ۱. استفاده از اپلیکیشن «شما» که دقیق‌ترین جزئیات را نمایش می‌دهد. ۲. شماره‌گیری کد دستوری #۱۴۶۳*۵۰۰* از طریق خط تلفن همراهی که به نام سرپرست خانوار است. ۳. مشاهده رسید خرید؛ پس از هر خرید با کالابرگ، در رسید چاپی دستگاه پوز، مبلغ کسر شده از اعتبار و مانده اعتبار باقی‌مانده برای ماه جاری درج می‌شود. توصیه می‌شود پیش از مراجعه به فروشگاه، از طریق کد دستوری از موجودی اعتبار خود اطمینان حاصل کنید.

خیر، ساختار زمانی سامانه شما بر اساس دوره‌های ماهانه تعریف شده است. اعتبار هر ماه معمولاً از بیستم ماه قبل واریز شده و تا بیستم ماه جاری معتبر است (البته زمان دقیق ممکن است در بخشنامه‌ها تغییر کند). شما نمی‌توانید اعتبار ماه آینده را پیش‌خور کنید یا اعتبار مصرف‌نشده ماه گذشته را به ماه جدید منتقل نمایید. هر دوره اعتباری مستقل است و هدف آن تامین نیازهای تغذیه‌ای همان ماه خانوار است تا تداوم سلامت غذایی در طول سال حفظ شود.

خیر، سامانه شما یک شبکه ملی و یکپارچه است. اعتبار تخصیص یافته به کدملی سرپرست خانوار در تمام نقاط کشور، از کلان‌شهرها تا روستاهای دورافتاده، معتبر است. شما در هر نقطه‌ای از ایران که باشید، با مراجعه به فروشگاه‌های دارای نشان طرح «شما» یا جستجوی فروشگاه در اپلیکیشن، می‌توانید خرید خود را انجام دهید. هیچ محدودیتی جغرافیایی برای استفاده از این اعتبار وجود ندارد و نیازی به ثبت تغییر آدرس در این سامانه برای استفاده از کالابرگ نیست.

اپلیکیشن رسمی «شما» از طریق وب‌سایت shoma.sfara.ir، کافه بازار و مایکت قابل دریافت است. این اپلیکیشن امکانات متعددی از جمله: مشاهده مانده اعتبار کالابرگ، نمایش لیست و نقشه فروشگاه‌های اطراف، تاریخچه تراکنش‌های انجام شده، ثبت شکایات از فروشگاه‌ها و مشاهده دهک‌بندی خانوار را ارائه می‌دهد. همچنین بخش راهنما و سوالات متداول در اپلیکیشن تعبیه شده تا کاربران به راحتی پاسخ مشکلات فنی خود را پیدا کنند. نصب این اپلیکیشن برای مدیریت بهتر اعتبار به تمامی مشمولان توصیه می‌شود.

کد دستوری اصلی سامانه شما #۱۴۶۳*۵۰۰* است. این کد برای کاربرانی که گوشی هوشمند ندارند یا به اینترنت دسترسی ندارند طراحی شده است. با شماره‌گیری این کد، سرپرست خانوار می‌تواند از وضعیت مشمولیت خود مطلع شود، مانده اعتبار باقی‌مانده را چک کند و یا رمز خرید خود را مدیریت نماید. استفاده از این کد رایگان است و با تمامی اپراتورهای تلفن همراه (همراه اول، ایرانسل و رایتل) سازگاری دارد. دقت کنید که شماره‌گیری باید حتماً با خطی انجام شود که به نام سرپرست خانوار ثبت شده است.

این یک پروتکل امنیتی در سامانه شما است. برای دسترسی به اطلاعات مالی و اعتباری یارانه، شماره تلفن همراهی که با آن کد دستوری را شماره‌گیری می‌کنید یا در اپلیکیشن ثبت‌نام می‌کنید، باید دقیقاً متعلق به کدملی سرپرست خانوار باشد. اگر سیم‌کارت به نام شخص دیگری (مثلاً فرزند یا همسر) باشد، سامانه اجازه دسترسی نمی‌دهد. برای رفع این مشکل، سرپرست خانوار باید یک سیم‌کارت به نام خود تهیه کرده و یا از طریق دفاتر پیشخوان دولت، نسبت به تغییر مالکیت سیم‌کارت فعلی اقدام نماید.

اگر هنگام خرید با کالابرگ، تراکنش ناموفق بود یا خطایی روی دستگاه پوز ظاهر شد، ابتدا از اتصال اینترنت فروشگاه و سلامت دستگاه مطمئن شوید. در بسیاری از موارد، خطای «عدم موجودی اعتبار» به دلیل خرید کالایی خارج از لیست ۱۱ قلم است. اگر مطمئن هستید که کالاها درست هستند و اعتبار دارید اما تراکنش انجام نمی‌شود، می‌توانید با مرکز پشتیبانی سامانه شما به شماره ۶۳۶۹-۰۲۱ تماس بگیرید. همچنین بررسی کنید که آیا کارت بانکی شما توسط بانک صادرکننده مسدود نشده باشد.

در حال حاضر تمرکز اصلی بر روی نسخه اندروید و وب‌سایت است. به دلیل محدودیت‌های اپل برای اپلیکیشن‌های ایرانی، کاربران سیستم‌عامل iOS می‌توانند از «نسخه وب» (PWA) سامانه استفاده کنند. با مراجعه به آدرس shoma.sfara.ir از طریق مرورگر گوشی آیفون، کاربران می‌توانند تمام قابلیت‌های اپلیکیشن را در قالب وب‌اپلیکیشن داشته باشند. همچنین استفاده از کد دستوری #۱۴۶۳*۵۰۰* ساده‌ترین راه برای کاربران آیفون جهت استعلام سریع اعتبار بدون نیاز به نصب هیچ نرم‌افزاری است.

سامانه شما تحت نظارت مستقیم وزارت رفاه و مرکز فناوری اطلاعات دولت فعالیت می‌کند و از پروتکل‌های امنیتی سطح بالا بهره می‌برد. این سامانه به هیچ عنوان به رمز دوم یا اطلاعات حساس کارت شما دسترسی ندارد؛ بلکه فقط از طریق زیرساخت «شبکه شاپرک» و «کد ملی»، اعتبار تخصیصی را به تراکنش متصل می‌کند. تراکنش‌ها دقیقاً مانند خریدهای معمولی بانکی هستند و امنیت آن‌ها توسط شبکه شتاب و شاپرک تضمین شده است. اطلاعات دهک‌بندی نیز به صورت رمزنگاری شده در پایگاه داده‌های دولتی نگهداری می‌شود.

صاحبان فروشگاه‌های خرد و زنجیره‌ای که تمایل دارند به عنوان پذیرنده در طرح کالابرگ فعالیت کنند، باید ابتدا اپلیکیشن «شما» نسخه فروشندگان را نصب کنند یا به پنل مخصوص پذیرندگان در سایت shoma.sfara.ir مراجعه نمایند. پس از ثبت اطلاعات واحد صنفی و کدملی صاحب پروانه کسب، درخواست آن‌ها توسط شرکت‌های پشتیبان دستگاه‌های پوز (PSP) بررسی می‌شود. در صورت تایید، نرم‌افزار دستگاه پوز آن‌ها به‌روزرسانی شده و امکان فروش کالابرگی برای آن‌ها فعال می‌گردد که این امر می‌تواند باعث افزایش مشتریان آن‌ها شود.

تغییر سرپرست خانوار مستقیماً در سامانه شما انجام نمی‌شود. سامانه شما اطلاعات خود را از پایگاه رفاه ایرانیان و سازمان هدفمندی یارانه‌ها دریافت می‌کند. اگر به دلایلی مانند فوت، طلاق یا جداسازی یارانه، نیاز به تغییر سرپرست دارید، باید به دفاتر پلیس +۱۰ یا فرمانداری محل سکونت خود مراجعه کنید. پس از اینکه تغییر سرپرست در سیستم‌های سازمان هدفمندی ثبت و نهایی شد، این اطلاعات به صورت خودکار در سامانه شما به‌روزرسانی شده و اعتبار به حساب سرپرست جدید منتقل می‌گردد.

به‌روزرسانی اطلاعات در سامانه شما به صورت لحظه‌ای انجام می‌شود، اما در زمان‌های پیک مصرف (مانند روزهای اول واریز اعتبار تشویقی)، به دلیل حجم بالای تراکنش‌ها در شبکه بانکی و سامانه رفاهی، ممکن است تاخیر کوتاهی در نمایش مانده جدید در اپلیکیشن رخ دهد. در چنین مواردی، ملاک اصلی تراکنش موفق، رسید چاپ شده توسط دستگاه پوز فروشگاه است. اگر مبلغی از اعتبار شما کسر شده اما در اپلیکیشن دیده نمی‌شود، معمولاً ظرف ۲۴ ساعت پس از تسویه حساب‌های بانکی، اطلاعات در اپلیکیشن اصلاح می‌گردد.

مبلغ ۲۲۰ هزار تومان در واقع «مابه‌تفاوت تورمی» سبد ۱۱ قلم کالا است. دولت قیمت این کالاها را بر اساس نرخ سال ۱۴۰۱ محاسبه کرده است. مابه‌تفاوت قیمت واقعی روز این کالاها با قیمت سال ۱۴۰۱، حدود ۲۲۰ هزار تومان برآورد شده است. لذا دولت این مبلغ را به عنوان اعتبار اضافه به یارانه نقدی (۳۰۰ یا ۴۰۰ هزار تومانی) اضافه می‌کند تا خانوار بتواند همان مقدار کالا را با همان قیمت سال ۱۴۰۱ خریداری کند. این مبلغ به ازای هر فردِ مشمول در خانوار به صورت جداگانه تخصیص می‌یابد.

در طرح‌های اولیه، شرط بهره‌مندی از ۱۲۰ هزار تومان اعتبار اضافه، خرید حداقل ۲۰۰ هزار تومان از سبد کالا بود. اما در طرح «فجرانه»، این شرط حذف شد. در حال حاضر، بسته به مصوبات جدید دولت، ممکن است شرایط تغییر کند. به طور کلی، اعتبار تشویقی برای پوشش مابه‌تفاوت قیمت است؛ یعنی بخشی از قیمت کالا از اعتبار (یارانه تشویقی) و بخش دیگر (قیمت پایه سال ۱۴۰۱) از موجودی نقدی یا یارانه نقدی خانوار کسر می‌شود. هدف این است که هزینه نهایی برای مصرف‌کننده افزایش نیابد.

بله، فلسفه وجودی سامانه شما و کالابرگ الکترونیک، پوشش تورم است. مدل طراحی شده به گونه‌ای است که «سهم پرداختی خانوار» برای ۱۱ قلم کالا ثابت بماند. اگر قیمت گوشت یا برنج در بازار افزایش یابد، دولت موظف است مابه‌تفاوت را از طریق افزایش اعتبار در سامانه شما جبران کند. بنابراین، نوسانات قیمتی بازار بر روی اعتباری که دولت برای جبران تورم تخصیص می‌دهد تاثیر می‌گذارد تا قدرت خرید ۱۱ قلم کالای اساسی برای دهک‌های پایین حفظ شود.

خیر، اعتبار تشویقی (مانند مبلغ ۲۲۰ هزار تومان) صرفاً ماهیت اعتباری دارد و فقط برای خرید کالا از فروشگاه‌های متصل به سامانه شما قابل استفاده است. این مبلغ به هیچ وجه قابل برداشت نقدی از خودپرداز نیست. اما اصل یارانه نقدی (۳۰۰ یا ۴۰۰ هزار تومان) همچنان به صورت نقدی قابل برداشت است. اگر شما از اعتبار خود برای خرید کالا استفاده نکنید، مبلغ تشویقی را از دست می‌دهید و فقط اصل یارانه در موعد مقرر واریز نقدی، قابل برداشت خواهد بود.

خرید از طریق سامانه شما هیچ‌گونه کارمزد یا هزینه اضافی برای خریدار ندارد. قیمت کالاها همان قیمت مصوب روی کالا یا قیمت درج شده در سامانه ۱۲۴ است. مالیات بر ارزش افزوده نیز در قیمت نهایی کالا لحاظ شده و تفاوتی بین خرید نقدی و خرید با کالابرگ از نظر مالیاتی وجود ندارد. اگر فروشگاهی به بهانه استفاده از کالابرگ، مبلغی اضافه تحت عنوان کارمزد یا مالیات از شما طلب کرد، این اقدام غیرقانونی بوده و قابل پیگیری و شکایت است.

دولت برای هر یک از ۱۱ قلم کالا، یک «قیمت مرجع» و یک «مقدار مشخص» (مثلاً ۱ کیلو گوشت یا ۸۰۰ گرم روغن) در نظر گرفته است. اگر شما برندی را انتخاب کنید که قیمت آن از قیمت مرجع مصوب بالاتر باشد، سامانه فقط تا سقف تعیین شده از اعتبار شما کسر می‌کند و مابقی قیمت کالا را باید از موجودی نقدی کارت بانکی خود پرداخت کنید. اعتبار سامانه شما تضمین‌کننده قیمت کالاهای استاندارد و پایه است و انتخاب برندهای لوکس شامل پرداخت مابه‌تفاوت توسط خود مشتری است.

بله، اعتبار سامانه شما به ازای هر «نفر» که در لیست یارانه‌بگیران سازمان هدفمندی ثبت شده باشد، تخصیص می‌یابد. به محض اینکه نوزاد متولد شده و شناسنامه او صادر و در سامانه رفاهی ثبت شود، در دوره بعدی واریز یارانه، اعتبار کالابرگ نیز به سرپرست خانوار به ازای عضو جدید تعلق می‌گیرد. این اعتبار برای تمامی اعضای خانوار یکسان است و تفاوتی بین سنین مختلف در میزان تخصیص اعتبار تشویقی وجود ندارد.

خیر، عدم استفاده از اعتبار کالابرگ در سامانه شما به هیچ عنوان باعث قطع یارانه نقدی نمی‌شود. یارانه نقدی یک حق قانونی است که طبق روال معمول واریز می‌گردد. استفاده از سامانه شما فقط یک «امکان اضافه» و «تشویقی» است. تنها اتفاقی که در صورت عدم خرید می‌افتد، این است که شما از مبلغ اضافه (مثلاً ۲۲۰ هزار تومان هدیه دولت) بهره‌مند نمی‌شوید و فقط همان مبلغ همیشگی یارانه را دریافت می‌کنید. دولت از این ابزار برای تشویق مردم به مصرف کالاهای سلامت‌محور استفاده می‌کند.

اعتبار تمامی اعضای خانوار به صورت یکجا در حساب سرپرست خانوار تجمیع می‌شود. به عنوان مثال، اگر یک خانواده ۴ نفره مشمول طرح فجرانه باشند، مجموعاً ۸۸۰ هزار تومان اعتبار تشویقی (۴ ضربدر ۲۲۰ هزار تومان) در حساب سرپرست خانوار فعال می‌شود. سرپرست می‌تواند با این اعتبار برای هر کدام از اعضا یا برای کل خانواده خرید کند. نیازی به تفکیک خرید برای هر فرد نیست و مدیریت کل اعتبار سبد خانوار بر عهده سرپرست است.

متولی اصلی و مجری سامانه شبکه ملی اعتبار (شما)، وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی است. سیاست‌گذاری‌های کلان، تعیین دهک‌های مشمول و میزان اعتبار توسط هیئت وزیران و با همکاری سازمان هدفمندی یارانه‌ها و وزارت اقتصاد صورت می‌گیرد. شرکت مجری فنی این طرح، شرکت «فارا» (فن‌آوران اعتماد راهبر) است که زیر نظر وزارت رفاه فعالیت می‌کند. تمامی بخشنامه‌ها و تغییرات در نحوه اجرا از طریق روابط عمومی این وزارتخانه به اطلاع عموم می‌رسد.

خیر، طبق قوانین سامانه شما، مشتری در انتخاب برند کالا کاملاً آزاد است. ۱۱ قلم کالای اساسی شامل تمامی برندهای موجود در بازار می‌شود که در دسته‌بندی‌های مربوطه (مثل انواع شیرها، انواع روغن‌ها و...) قرار می‌گیرند. فروشگاه‌ها حق ندارند به بهانه کالابرگ، مشتری را مجبور به خرید کالاهای کم‌فروش یا برندهای خاص کنند. این عمل تخلف صنفی محسوب شده و در صورت گزارش، منجر به قطع دسترسی فروشگاه به سامانه شما و جریمه‌های تعزیراتی خواهد شد.

در صورتی که تراکنشی در سامانه شما انجام شود و اعتبار از حساب کاربر کسر گردد اما فروشنده کالا را تحویل ندهد، این مصداق بارز کلاهبرداری و تخلف است. کاربر حق دارد با در دست داشتن رسید تراکنش یا تاریخ و ساعت آن، از طریق اپلیکیشن شما یا تماس با شماره ۶۳۶۹ شکایت خود را ثبت کند. وزارت رفاه موظف است موضوع را بررسی کرده و در صورت تایید تخلف، اعتبار کسر شده را به حساب کاربر بازگردانده و با فروشنده خاطی برخورد قانونی نماید.

خیر، اعتبار تخصیص یافته در سامانه شما متعلق به کدملی سرپرست خانوار و برای تامین نیازهای همان خانوار است. خرید و فروش این اعتبار (مثلاً دریافت نقدینگی کمتر در ازای واگذاری اعتبار به فروشنده یا شخص دیگر) غیرقانونی است. این کار باعث انحراف از اهداف طرح که تامین سلامت غذایی است می‌شود. در صورت شناسایی چنین تراکنش‌های صوری، دولت حق دارد امتیاز استفاده از طرح‌های تشویقی را برای آن کدملی یا واحد صنفی متخلف به صورت دائم یا موقت تعلیق کند.

اگر خانواری معتقد است که به اشتباه در دهک‌های بالا (۸، ۹ یا ۱۰) قرار گرفته و از مزایای سامانه شما محروم شده است، باید به «سامانه حمایت» به نشانی hemayat.mcls.gov.ir مراجعه نماید. در این سامانه امکان ثبت اعتراض و درخواست بازبینی اطلاعات اقتصادی (مانند تراکنش‌های بانکی، خودرو، املاک و...) وجود دارد. بررسی اعتراضات معمولاً به صورت دوره‌ای (هر ۶ ماه یکبار) انجام می‌شود و در صورت تایید خطا، دهک خانوار اصلاح شده و مشمول مزایای اعتباری خواهند شد.

طرح کالابرگ الکترونیک و سامانه شما بر اساس قوانین بودجه سنواتی و مصوبات مجلس شورای اسلامی اجرا می‌شود. بنابراین هرگونه تغییر، توقف یا تمدید آن مستلزم مصوبه دولت و ابلاغ رسمی است. دولت موظف است تغییرات در نحوه تخصیص اعتبار یا حذف و اضافه شدن کالاها را از طریق رسانه‌های جمعی به اطلاع عموم برساند. تا زمانی که بودجه مربوطه تامین باشد و مصوبه قانونی پابرجا بماند، ارائه خدمات در سامانه شما به عنوان یک تعهد حاکمیتی ادامه خواهد داشت.

سامانه شما متعهد به حفظ محرمانگی اطلاعات کاربران است. داده‌های مربوط به سبد خرید، موقعیت مکانی (در صورت استفاده از نقشه) و شماره تماس کاربران صرفاً جهت بهبود خدمات‌رسانی، تحلیل‌های آماری اقتصادی و نظارت بر حسن اجرای طرح استفاده می‌شود. این اطلاعات به هیچ عنوان در اختیار نهادهای غیرمرتبط یا بخش خصوصی قرار نمی‌گیرد. دسترسی به اطلاعات تراکنش‌ها فقط برای مراجع قانونی و بازرسان وزارت رفاه جهت جلوگیری از تخلفات احتمالی امکان‌پذیر است.

بله، از نظر قانونی فرزندانی که ازدواج کرده‌اند می‌توانند با ارائه عقدنامه و مدارک شناسایی به دفاتر پلیس +۱۰، درخواست جداسازی یارانه از خانوار پدری و تشکیل خانوار جدید را بدهند. پس از تایید سازمان هدفمندی یارانه‌ها، اعتبار سامانه شما نیز به صورت خودکار برای خانوار جدید (زوج جوان) به عنوان سرپرست مستقل تخصیص می‌یابد. این فرآیند کاملاً قانونی بوده و حقی از افراد برای بهره‌مندی از اعتبارات حمایتی دولت در قالب خانواده جدید سلب نمی‌شود.

نظارت بر قیمت‌ها یک مسئولیت مشترک بین وزارت صمت (سازمان حمایت از مصرف‌کنندگان)، سازمان تعزیرات حکومتی و وزارت رفاه است. سامانه شما به صورت هوشمند قیمت‌های ثبت شده در تراکنش‌ها را رصد می‌کند. اگر قیمتی بالاتر از نرخ مصوب در سامانه ثبت شود، سیستم به صورت خودکار هشدار داده و پرونده جهت بررسی به سازمان تعزیرات ارجاع می‌شود. همچنین مردم به عنوان ناظران اصلی می‌توانند هرگونه گران‌فروشی در این شبکه را گزارش کنند تا برخورد قانونی صورت گیرد.