راهنمای کامل سامانه راهبر بنیاد مسکن svs.bonyadmaskan.ir

سامانه راهبر که با آدرس svs.bonyadmaskan.ir در دسترس است، پلتفرم جامع مدیریت ساخت‌وساز روستایی در ایران محسوب می‌شود. هدف اصلی این سامانه، هوشمندسازی فرآیندهای صدور پروانه ساختمانی، نظارت بر پروژه‌های عمرانی روستایی و ارائه تسهیلات نوسازی مسکن است. با راه‌اندازی این سامانه، نیاز به مراجعات حضوری مکرر به شعب بنیاد مسکن و دهیاری‌ها کاهش یافته و تمامی مراحل از ثبت درخواست تا تایید نهایی به صورت الکترونیک و شفاف انجام می‌شود تا از فساد اداری جلوگیری شده و سرعت خدمات‌رسانی افزایش یابد.

مخاطبان این سامانه طیف گسترده‌ای را شامل می‌شوند که در راس آن‌ها روستاییانی قرار دارند که قصد ساخت‌وساز یا نوسازی ملک خود را دارند. علاوه بر متقاضیان، دهیاران به عنوان مراجع صدور پروانه در روستا، ناظران فنی روستایی که وظیفه نظارت بر حسن اجرای پروژه‌ها را دارند، نقشه‌برداران و کارشناسان بنیاد مسکن انقلاب اسلامی از کاربران اصلی این سامانه محسوب می‌شوند. همچنین افرادی که در شهرهای زیر ۲۵ هزار نفر ساکن هستند و نیاز به خدمات فنی بنیاد مسکن دارند، باید از طریق این درگاه اقدام کنند.

بسیاری از کاربران این دو سامانه را با هم اشتباه می‌گیرند. سامانه نهضت ملی مسکن (saman.mrud.ir) مربوط به ثبت‌نام برای واحدهای آپارتمانی و پروژه‌های انبوه دولتی در شهرها است. اما سامانه راهبر (SVS) اختصاصاً برای مدیریت ساخت‌وسازهای شخصی در روستاها، صدور پروانه ساخت، تغییر کاربری زمین‌های روستایی و دریافت تسهیلات نوسازی مسکن روستایی طراحی شده است. به عبارت ساده‌تر، اگر قصد ساخت خانه در زمین شخصی خود در روستا را دارید، باید از سامانه راهبر استفاده کنید، نه سامانه نهضت ملی مسکن.

بله، طبق بخشنامه‌های جدید بنیاد مسکن انقلاب اسلامی و در راستای تحقق دولت الکترونیک، تمامی خدمات فنی و مهندسی از جمله صدور پروانه ساخت، استعلامات وضعیت زمین و درخواست وام‌های نوسازی مسکن روستایی صرفاً از طریق سامانه راهبر انجام می‌شود. دهیاری‌ها دیگر مجاز به پذیرش درخواست‌های دستی و کاغذی خارج از این سیستم نیستند. این اجبار به منظور یکپارچه‌سازی داده‌های املاک روستایی در بانک اطلاعاتی کشور و نظارت دقیق بر رعایت اصول مهندسی در ساخت‌وسازهای خارج از محدوده شهری وضع شده است.

مهم‌ترین مزیت، شفافیت در فرآیند و امکان پیگیری لحظه‌ای وضعیت پرونده با استفاده از کد رهگیری است. در روش سنتی، متقاضی باید بارها بین دهیاری و بنیاد مسکن تردد می‌کرد، اما اکنون تمامی استعلامات بین‌دستگاهی به صورت خودکار انجام می‌شود. همچنین، کاهش هزینه‌های رفت‌وآمد، حذف واسطه‌های غیرقانونی، بایگانی دیجیتال اسناد و نقشه‌ها، و دسترسی عادلانه به تسهیلات بانکی از دیگر مزایای این سامانه است. این سیستم باعث می‌شود تا نظارت ناظران فنی دقیق‌تر شده و ایمنی ساختمان‌های روستایی در برابر زلزله افزایش یابد.

بنیاد مسکن انقلاب اسلامی علاوه بر روستاها، متولی ارائه برخی خدمات در شهرهای زیر ۲۵ هزار نفر جمعیت نیز هست. بنابراین، ساکنان این شهرها برای دریافت تسهیلات نوسازی بافت فرسوده یا پیگیری امور مربوط به سند مالکیت در قالب قانون ساماندهی تولید و عرضه مسکن، می‌توانند از بخش‌های مربوطه در سامانه راهبر استفاده کنند. با این حال، فرآیند صدور پروانه ساختمانی در این شهرها معمولاً از طریق شهرداری‌ها انجام می‌شود و سامانه راهبر بیشتر نقش هماهنگ‌کننده تسهیلات و خدمات فنی را ایفا می‌کند.

دهیاری‌ها به عنوان مدیران ارشد محلی، نقش کلیدی در سامانه راهبر دارند. پس از ثبت درخواست توسط متقاضی، اولین مرحله بررسی بر عهده دهیار است. دهیار موظف است انطباق درخواست با طرح هادی روستا را بررسی کرده و تاییدیه اولیه را در سامانه ثبت کند. در واقع دهیاری به عنوان درگاه ورودی و تاییدکننده هویت و مالکیت محلی عمل می‌کند. بدون تایید دهیار در سامانه SVS، پرونده به کارشناسان فنی بنیاد مسکن ارجاع نخواهد شد و فرآیند صدور پروانه یا دریافت وام متوقف می‌ماند.

بله، اگرچه سامانه راهبر به صورت آنلاین طراحی شده، اما افرادی که به اینترنت یا گوشی هوشمند دسترسی ندارند، می‌توانند به دفاتر پیشخوان دولت یا دفاتر فنی مهندسی مورد تایید بنیاد مسکن در سطح بخش و شهرستان مراجعه کنند. کارشناسان این دفاتر با دریافت مدارک متقاضی، فرآیند ثبت‌نام و بارگذاری اسناد را در سامانه انجام می‌دهند. با این حال، شماره همراه اعلام شده در زمان ثبت‌نام باید متعلق به خود متقاضی یا یکی از نزدیکان مورد اعتماد باشد، زیرا تمامی کدهای تایید و اطلاع‌رسانی‌های مراحل پرونده از طریق پیامک ارسال می‌شود.

برای شروع، متقاضی باید به آدرس svs.bonyadmaskan.ir مراجعه کرده و گزینه «ثبت درخواست» را انتخاب کند. در مرحله اول، اطلاعات هویتی شامل کد ملی و شماره همراه (که باید به نام خود فرد باشد) وارد می‌شود. پس از دریافت کد تایید پیامکی، کاربر وارد پنل کاربری شده و باید نوع درخواست خود (مانند صدور پروانه یا وام) را انتخاب کند. در مراحل بعدی، اطلاعات ملک شامل موقعیت جغرافیایی روی نقشه، مساحت و نوع مالکیت وارد شده و مدارک مورد نیاز بارگذاری می‌گردد. در نهایت یک کد رهگیری صادر می‌شود که برای پیگیری‌های بعدی الزامی است.

ابتدا متقاضی باید در سامانه راهبر درخواست «تسهیلات ساخت مسکن» را ثبت کند. پس از بارگذاری مدارک مالکیت و تایید دهیار و کارشناس بنیاد مسکن، پرونده جهت بررسی فنی به ناظر ارجاع می‌شود. پس از تایید نقشه و صدور پروانه ساخت، متقاضی از طریق سامانه به بانک‌های عامل (مانند بانک مسکن، ملی یا صادرات) معرفی می‌شود. فرآیند آزادسازی اقساط وام نیز مرحله‌به‌مرحله و با تایید ناظر در سامانه SVS انجام می‌گیرد؛ یعنی پس از اتمام فونداسیون، سقف و سفت‌کاری، ناظر گزارش را در سامانه ثبت کرده و بانک قسط بعدی را واریز می‌کند.

زمان صدور پروانه به عوامل مختلفی بستگی دارد، اما به طور میانگین بین ۱۵ تا ۴۵ روز کاری زمان می‌برد. مراحل شامل تایید دهیار (۱ تا ۳ روز)، بازدید کارشناس بنیاد (۳ تا ۷ روز)، تهیه نقشه توسط دفاتر فنی (۵ تا ۱۰ روز) و تایید نهایی نظام فنی روستایی است. اگر زمین مورد نظر مشکلی از نظر طرح هادی یا مالکیت نداشته باشد، فرآیند سریع‌تر طی می‌شود. متقاضیان می‌توانند در هر لحظه با وارد کردن کد ملی و کد رهگیری در بخش «پیگیری درخواست» سامانه، مشاهده کنند که پرونده در کدام مرحله و نزد کدام کارشناس متوقف شده است.

برای تغییر کاربری، متقاضی باید در بخش خدمات فنی سامانه، گزینه «درخواست تغییر کاربری» یا «اصلاح محدوده» را انتخاب کند. در این مرحله بارگذاری سند مالکیت یا قولنامه معتبر به همراه نقشه UTM زمین الزامی است. درخواست پس از تایید اولیه در بنیاد مسکن شهرستان، به کمیسیون‌های مربوطه (مانند کمیسیون تغییر کاربری استان) ارجاع می‌شود. نتیجه بررسی کمیسیون به صورت سیستمی در سامانه راهبر ثبت شده و به اطلاع متقاضی می‌رسد. لازم به ذکر است که تغییر کاربری اراضی کشاورزی به مسکونی تابع قوانین سختگیرانه‌ای است و تنها در صورت انطباق با نیازهای توسعه روستا تایید می‌شود.

کد رهگیری یک شناسه منحصربه‌فرد است که پس از نهایی کردن هر درخواست در سامانه صادر می‌شود. این کد به منزله شماره پرونده دیجیتال شماست و برای هرگونه استعلام، مراجعه حضوری یا اعتراض به نتایج مورد نیاز است. در صورتی که کد رهگیری خود را فراموش یا گم کرده‌اید، می‌توانید در صفحه اصلی سامانه به بخش «بازیابی کد رهگیری» مراجعه کنید. با وارد کردن کد ملی و شماره همراهی که هنگام ثبت‌نام استفاده کرده‌اید، لیست تمامی درخواست‌های فعال شما به همراه کدهای رهگیری مربوطه مجدداً برایتان پیامک خواهد شد.

پس از ثبت درخواست ساخت، متقاضی باید به یکی از دفاتر فنی مهندسی مورد تایید بنیاد مسکن مراجعه کند تا نقشه‌های معماری و سازه طراحی شوند. طراح موظف است فایل‌های نقشه را مستقیماً در پنل مربوط به خود در سامانه راهبر بارگذاری کند. سپس این نقشه‌ها توسط کارشناسان کنترل نقشه در بنیاد مسکن بررسی می‌شوند. در صورت وجود ایراد، موارد به صورت سیستمی به طراح بازگشت داده می‌شود تا اصلاحات انجام گیرد. پس از تایید نهایی نقشه‌ها در سامانه، امکان چاپ پروانه ساختمانی و معرفی به ناظر فراهم می‌گردد.

تا زمانی که درخواست در مرحله «بررسی اولیه» توسط دهیار قرار دارد، در برخی موارد امکان ویرایش محدود اطلاعات وجود دارد. اما پس از اینکه پرونده وارد مراحل کارشناسی و ارجاع به ناظر شد، امکان ویرایش مستقیم توسط متقاضی سلب می‌شود. در این شرایط، اگر اشتباه فاحشی در اطلاعات وارد شده وجود داشته باشد، متقاضی باید با مراجعه حضوری به بنیاد مسکن شهرستان یا تماس با پشتیبانی سامانه، درخواست بازگشت پرونده به مرحله قبل (اصطلاحاً عودت پرونده) را بدهد تا دسترسی ویرایش مجدداً برای وی فعال شود.

ناظران فنی روستایی موظفند در پایان هر مرحله از ساخت (فونداسیون، اسکلت، سفت‌کاری و نازک‌کاری) بازدیدی از پروژه داشته باشند و گزارش پیشرفت فیزیکی را در سامانه راهبر ثبت کنند. متقاضی می‌تواند با ورود به پنل کاربری خود در سامانه SVS و بخش «مشاهده وضعیت پروژه»، گزارش‌های ثبت شده توسط ناظر را مشاهده کند. این گزارش‌ها شامل تاییدیه فنی و عکس‌های بارگذاری شده از محل پروژه است. ثبت دقیق این گزارش‌ها برای آزادسازی اقساط وام بانکی و در نهایت صدور پایان‌کار ساختمان حیاتی است.

این یکی از رایج‌ترین خطاهای فنی در سامانه‌های دولتی است که به دلیل الزامات امنیتی «شاهکار» رخ می‌دهد. طبق قانون، شماره همراهی که در سامانه راهبر وارد می‌کنید حتماً باید در مالکیت صاحب کد ملی باشد. اگر از شماره فرد دیگری استفاده می‌کنید، سامانه اجازه ورود یا ثبت‌نام نخواهد داد. برای رفع این مشکل، یا باید یک سیم‌کارت جدید به نام خود تهیه کنید و یا با مراجعه به اپراتورهای تلفن همراه، مالکیت سیم‌کارت فعلی را به نام خود تغییر دهید. پس از اصلاح مالکیت، معمولاً ۲۴ ساعت زمان می‌برد تا اطلاعات در پایگاه داده مرکزی به‌روزرسانی شود.

سامانه راهبر بر پایه استانداردهای وب مدرن طراحی شده است، اما برای پیشگیری از بروز خطا در بارگذاری فرم‌ها و نقشه‌ها، توصیه می‌شود از آخرین نسخه مرورگر Google Chrome یا Mozilla Firefox استفاده کنید. استفاده از مرورگرهای قدیمی مانند Internet Explorer یا مرورگرهای داخلی گوشی‌های موبایل ممکن است باعث عدم نمایش صحیح نقشه‌های جغرافیایی یا دکمه‌های ثبت نهایی شود. همچنین در هنگام کار با سامانه، حتماً فیلترشکن (VPN) خود را خاموش کنید، زیرا دسترسی به سامانه‌های دولتی ایران معمولاً با آی‌پی‌های خارج از کشور مسدود است.

برای بارگذاری مدارک شناسایی و اسناد مالکیت، فرمت‌های JPG و PDF پذیرفته می‌شوند و حجم هر فایل نباید از ۲ مگابایت تجاوز کند. برای نقشه‌های مهندسی، معمولاً فرمت PDF یا فایل‌های فشرده (ZIP) مورد نیاز است. اگر حجم فایل شما بیش از حد مجاز است، باید از نرم‌افزارهای کاهش حجم یا سایت‌های آنلاین کمپرسور استفاده کنید. دقت کنید که تصاویر باید کاملاً خوانا و بدون تاری باشند؛ در غیر این صورت کارشناس بنیاد مسکن درخواست شما را به دلیل «نقص مدارک» رد خواهد کرد.

عدم دریافت پیامک می‌تواند چند دلیل داشته باشد: ۱. مسدود بودن دریافت پیامک‌های تبلیغاتی در گوشی شما (که باید با کدهای دستوری اپراتور باز شود). ۲. ترافیک بالای سرور پیامکی سامانه در ساعات پیک. ۳. اختلال در شبکه اپراتور همراه. پیشنهاد می‌شود ابتدا پوشه اسپم پیامک‌های خود را چک کنید. اگر مشکل حل نشد، چند دقیقه صبر کرده و مجدداً تلاش کنید. همچنین اطمینان حاصل کنید که شماره همراه را به درستی و با کیبورد انگلیسی وارد کرده‌اید. در صورت تکرار مداوم مشکل، موضوع را به پشتیبانی فنی بنیاد مسکن اطلاع دهید.

در حال حاضر تمرکز اصلی بنیاد مسکن بر روی نسخه وب سامانه (Web Application) است که به صورت ریسپانسیو طراحی شده و در مرورگر گوشی‌های هوشمند به خوبی نمایش داده می‌شود. اگرچه نسخه‌های آزمایشی برای ناظران و کارشناسان وجود دارد، اما برای متقاضیان عمومی، بهترین و امن‌ترین راه استفاده از همان آدرس svs.bonyadmaskan.ir است. توصیه می‌شود از دانلود اپلیکیشن‌های متفرقه با نام‌های مشابه در کانال‌های تلگرامی خودداری کنید، زیرا ممکن است منجر به سرقت اطلاعات هویتی و اسناد مالکیت شما شود.

در مرحله ثبت اطلاعات ملک، یک نقشه تعاملی برای شما نمایش داده می‌شود. شما باید با زوم کردن روی منطقه روستایی خود، محدوده دقیق زمین را پیدا کرده و روی آن کلیک کنید. این کار برای انطباق ملک با «طرح هادی» روستا بسیار حیاتی است. اگر در پیدا کردن موقعیت مشکل دارید، می‌توانید از مختصات UTM که در نقشه‌های نقشه‌برداری ذکر شده استفاده کنید. دقت کنید که ثبت اشتباه موقعیت ملک روی نقشه باعث رد درخواست در مرحله بازدید کارشناسی می‌شود، زیرا کارشناس به مختصات ثبت شده در سامانه مراجعه می‌کند.

سامانه راهبر برای امنیت بیشتر و راحتی کاربران، عمدتاً از ورود با «رمز یکبار مصرف» (OTP) استفاده می‌کند. یعنی با هر بار ورود، یک کد جدید به شماره همراه شما پیامک می‌شود و نیازی به حفظ کردن رمز عبور ثابت نیست. اما اگر برای بخش‌های خاصی رمز عبور تعریف کرده‌اید، گزینه «فراموشی رمز عبور» در صفحه ورود تعبیه شده است. با کلیک بر روی آن و وارد کردن کد ملی، لینک یا کد بازنشانی به شماره همراه ثبت شده ارسال می‌شود تا بتوانید رمز جدیدی تعریف کنید.

بله، برای ناظران، طراحان و کارشناسان بنیاد مسکن، استفاده از امضای دیجیتال و توکن‌های امنیتی برای تایید نقشه‌ها و گزارش‌ها الزامی است. این کار باعث می‌شود تا اصالت اسناد تضمین شده و امکان جعل پروانه ساخت به صفر برسد. برای متقاضیان عادی، فعلاً تاییدیه پیامکی و بارگذاری تصویر کارت ملی به عنوان احراز هویت پذیرفته می‌شود، اما در برنامه‌های توسعه سامانه، اتصال به پنجره واحد خدمات هوشمند دولت و استفاده از امضای دیجیتال عام (هامون) برای تمامی کاربران پیش‌بینی شده است.

طبق آخرین مصوبه هیئت دولت، مبلغ وام نوسازی و بهسازی مسکن روستایی به ۳۵۰ میلیون تومان برای هر واحد مسکونی افزایش یافته است. این وام با نرخ سود بسیار پایین (۵ درصد) و بازپرداخت طولانی‌مدت ۲۰ ساله (شامل دوره مشارکت و بازپرداخت اقساط) ارائه می‌شود. شرط اصلی دریافت این وام، داشتن پروانه ساخت معتبر از سامانه راهبر و تایید عدم بهره‌مندی قبلی از تسهیلات دولتی مسکن (فرم ج سبز) است. این تسهیلات به صورت مرحله‌ای و متناسب با پیشرفت فیزیکی پروژه که توسط ناظر در سامانه تایید می‌شود، پرداخت می‌گردد.

هزینه صدور پروانه در روستاها نسبت به شهرها بسیار ناچیز است و شامل مبالغی بابت عوارض دهیاری، خدمات فنی بنیاد مسکن و حق‌الزحمه ناظر و طراح می‌شود. عوارض دهیاری بر اساس تعرفه‌های مصوب شورای اسلامی روستا تعیین می‌گردد. تمامی این پرداخت‌ها باید از طریق درگاه پرداخت الکترونیک متصل به سامانه راهبر انجام شود. از پرداخت هرگونه وجه نقد به افراد یا واریز به حساب‌های شخصی تحت عنوان «تسریع در کار» جداً خودداری کنید، زیرا سامانه تنها پرداخت‌های سیستمی با شناسه واریز معتبر را به رسمیت می‌شناسد.

حق‌الزحمه نظارت بر اساس متراژ زیربنا و تعرفه سالانه‌ای که توسط بنیاد مسکن انقلاب اسلامی ابلاغ می‌شود، محاسبه می‌گردد. این مبلغ در هنگام ثبت درخواست در سامانه راهبر محاسبه شده و متقاضی ملزم به واریز آن به حساب متمرکز نظام فنی روستایی است. بنیاد مسکن نیز پس از تایید هر مرحله از گزارش‌های نظارتی توسط کارشناسان خود، سهم ناظر را از این مبلغ آزاد کرده و به حساب وی واریز می‌کند. این سازوکار برای تضمین استقلال ناظر و جلوگیری از تبانی بین مالک و ناظر طراحی شده است.

اگر خودتان مستقیماً از طریق گوشی یا کامپیوتر شخصی اقدام به ثبت درخواست در سامانه svs.bonyadmaskan.ir کنید، هیچ هزینه‌ای بابت «ثبت‌نام» پرداخت نخواهید کرد. اما اگر به دفاتر پیشخوان دولت یا دفاتر فنی مراجعه کنید، آن‌ها مجاز هستند طبق تعرفه مصوب سازمان تنظیم مقررات، مبلغی را بابت خدمات اینترنتی، اسکن مدارک و ثبت اطلاعات از شما دریافت کنند. این هزینه جدا از عوارض قانونی و دولتی ساخت‌وساز است و بابت خدماتی است که آن دفتر به شما ارائه می‌دهد.

تهیه نقشه‌های معماری، سازه، تاسیسات برقی و مکانیکی بر عهده دفاتر فنی مهندسی دارای پروانه از بنیاد مسکن است. تعرفه تهیه این نقشه‌ها سالانه توسط انجمن‌های صنفی و با هماهنگی بنیاد مسکن تعیین می‌شود. متقاضی می‌تواند لیست دفاتر مجاز را در سامانه راهبر مشاهده کرده و با یکی از آن‌ها قرارداد ببندد. هزینه نقشه معمولاً بر اساس متراژ بنا محاسبه می‌شود. برخی از نقشه‌های تیپ (استاندارد) برای متراژهای پایین توسط بنیاد مسکن با هزینه بسیار اندک یا رایگان در سامانه ارائه می‌شود تا هزینه‌های ساخت برای اقشار کم‌درآمد کاهش یابد.

استرداد مبالغ بستگی به مرحله‌ای دارد که پرونده در آن قرار گرفته است. اگر صرفاً واریزی انجام شده و هیچ خدماتی (مانند بازدید کارشناس یا تایید ناظر) ارائه نشده باشد، متقاضی می‌تواند با ارائه درخواست کتبی به بنیاد مسکن شهرستان، تقاضای استرداد وجه را داشته باشد. اما مبالغی که بابت مالیات، ارزش افزوده یا حق‌الزحمه خدماتی که انجام شده (مثل بازدید کارشناسی) کسر شده باشد، معمولاً غیرقابل بازگشت است. فرآیند استرداد وجه ممکن است چندین هفته زمان ببرد و مستلزم تایید حسابداری بنیاد مسکن است.

خیر، تسهیلات ۳۵۰ میلیون تومانی مسکن روستایی صرفاً برای «ساخت و نوسازی» یا «تکمیل» واحد مسکونی است و به خرید زمین تعلق نمی‌گیرد. متقاضی باید پیش از درخواست وام، مالکیت زمین را (از طریق سند رسمی یا قولنامه مورد تایید دهیاری و شورا) اثبات کرده باشد. البته در طرح‌های جدید، بنیاد مسکن در برخی روستاها زمین‌های دولتی را به صورت اجاره ۹۹ ساله یا واگذاری با قیمت تمام‌شده به متقاضیان فاقد مسکن ارائه می‌دهد که در آن صورت هزینه‌های زمین به صورت اقساطی از متقاضی دریافت می‌شود.

یکی از بزرگترین مزایای وام روستایی، تسهیل در ضمانت است. طبق مصوبات دولتی، بانک‌ها موظفند وام روستایی را با «ضمانت زنجیره‌ای» پرداخت کنند. به این صورت که سه نفر متقاضی وام روستایی می‌توانند ضامن یکدیگر شوند. همچنین در برخی موارد، سند ملک در حال ساخت یا اسناد مالکیت روستایی نیز به عنوان وثیقه پذیرفته می‌شود. با این حال، سخت‌گیری برخی بانک‌ها در پذیرش ضامن زنجیره‌ای همچنان وجود دارد که متقاضیان می‌توانند شکایات خود را در این زمینه از طریق سامانه بازرسی بنیاد مسکن پیگیری کنند.

سامانه راهبر هم اسناد رسمی (تک‌برگ و دفترچه‌ای) و هم اسناد عادی (قولنامه‌ای) را می‌پذیرد، اما با شرایط متفاوت. برای اسناد قولنامه‌ای، حتماً باید تاییدیه شورا و دهیاری مبنی بر احراز مالکیت و عدم وجود معارض بارگذاری شود. همچنین در بسیاری از موارد، ارائه «بنچاق» یا اسناد اصلاحات ارضی نیز الزامی است. دقت کنید که اگر زمین مشاع باشد، رضایت‌نامه محضری سایر شرکا برای ساخت‌وساز باید در سامانه بارگذاری گردد. هدف سامانه این است که از ساخت‌وساز در زمین‌های غصبی یا دارای مشکل حقوقی جلوگیری کند.

به طور کلی، صدور پروانه ساختمانی تنها برای زمین‌هایی که داخل «محدوده طرح هادی» هستند مجاز است. اگر زمین شما خارج از محدوده باشد، درخواست شما در سامانه راهبر توسط کارشناس رد خواهد شد. در این حالت، شما باید ابتدا درخواست «الحاق به بافت» را در بخش خدمات فنی سامانه ثبت کنید. این درخواست در کمیته‌های تصویب استانی بررسی می‌شود و در صورت موافقت و ابلاغ طرح جدید، امکان صدور پروانه فراهم می‌گردد. ساخت‌وساز خارج از محدوده بدون طی این مراحل، تصرف غیرقانونی تلقی شده و منجر به تخریب توسط کمیسیون ماده ۹۹ خواهد شد.

هرگونه ساخت‌وساز در روستا بدون ثبت در سامانه راهبر و اخذ پروانه، «تخلف ساختمانی» محسوب می‌شود. دهیار موظف است به محض مشاهده، پروژه را متوقف کرده و پرونده را به «کمیسیون ماده ۹۹» استانداری ارجاع دهد. جریمه‌های این کمیسیون بسیار سنگین بوده و در بسیاری از موارد (مانند تجاوز به معابر یا تغییر کاربری غیرمجاز) حکم به قلع‌وقمع و تخریب بنا صادر می‌شود. همچنین ساختمان‌های فاقد پروانه، هرگز موفق به دریافت انشعابات قانونی آب، برق و گاز نخواهند شد و تسهیلات بانکی به آن‌ها تعلق نمی‌گیرد.

پروانه ساختمانی به نام مالک زمین صادر می‌شود و اعتبار قانونی آن وابسته به مالکیت زمین است. در صورت فروش زمین در حین ساخت، خریدار و فروشنده باید با مراجعه به دهیاری و بنیاد مسکن، درخواست «تغییر نام پروانه» را بدهند. این تغییر نام باید در سامانه راهبر نیز ثبت شود تا گزارش‌های ناظر و اقساط وام بانکی به نام مالک جدید منتقل گردد. انتقال غیررسمی پروانه می‌تواند در مرحله صدور پایان‌کار و سند تفکیکی مشکلات حقوقی جدی ایجاد کند، بنابراین حتماً باید مراحل اداری آن در سامانه طی شود.

پروانه‌های ساختمانی روستایی معمولاً دارای اعتبار ۲ ساله برای شروع و اتمام عملیات ساختمانی هستند. اگر متقاضی در این مدت موفق به اتمام ساختمان نشود، باید پیش از انقضای تاریخ، درخواست «تمدید پروانه» را در سامانه راهبر ثبت کند. تمدید پروانه معمولاً برای یک دوره یک‌ساله انجام می‌شود و ممکن است مستلزم پرداخت مابه‌التفاوت برخی عوارض باشد. اگر پروانه منقضی شود و تمدید نگردد، ادامه عملیات ساختمانی غیرقانونی بوده و ناظر مجاز به تایید گزارش‌های مرحله‌ای برای بانک نخواهد بود.

کمیسیون ماده ۹۹ مرجع رسیدگی به تخلفات ساختمانی در خارج از محدوده شهرها (روستاها) است. سامانه راهبر به گونه‌ای طراحی شده که موارد تخلف شناسایی شده توسط ناظران یا دهیاران مستقیماً قابلیت ارجاع به این کمیسیون را داشته باشد. اگر بنایی برخلاف نقشه‌های تایید شده در سامانه ساخته شود یا مازاد بر تراکم مجاز باشد، گزارش آن در سامانه ثبت شده و پرونده جهت صدور رای جریمه یا تخریب به استانداری ارسال می‌شود. آرای صادره از این کمیسیون قطعی و لازم‌الاجرا هستند.

بله، بنیاد مسکن با هدف حمایت از روستاییان، سخت‌گیری‌های معمول بانک‌ها در مورد سند رسمی را کاهش داده است. برای زمین‌های مشاعی، ارائه قولنامه معتبر به همراه «نقشه تفکیکی» که به تایید شورا و دهیاری رسیده باشد و همچنین رضایت‌نامه محضری سایر مالکین مشاعی مبنی بر ساخت در قطعه‌ای مشخص، کفایت می‌کند. این مدارک در سامانه راهبر بارگذاری شده و پس از تایید واحد حقوقی بنیاد مسکن، متقاضی برای دریافت وام به بانک معرفی می‌شود. البته اولویت همیشه با دارندگان سند شش‌دانگ است.

در صورت فوت متقاضی در حین فرآیند ساخت، وراث قانونی باید ابتدا انحصار وراثت را انجام داده و سپس یکی از وراث را به عنوان نماینده تام‌الاختیار (با وکالت‌نامه محضری از سایرین) معرفی کنند. اطلاعات نماینده جدید در سامانه راهبر جایگزین متوفی می‌شود تا فرآیند نظارت و پرداخت اقساط وام متوقف نشود. در صورت عدم توافق وراث، پرونده تا زمان تعیین تکلیف قانونی در مراجع قضایی، در سامانه به حالت «تعلیق» در می‌آید و هیچ‌گونه خدماتی به آن تعلق نمی‌گیرد.