نمونه سوالات علوم هفتم نوبت اول دی ماه با جواب تشریحی

طبق سرفصل‌های مصوب وزارت آموزش و پرورش، امتحان نوبت اول علوم هفتم معمولاً از فصل ۱ (تجربه و تفکر) تا پایان فصل ۷ (سفره‌های آب زیرزمینی) را شامل می‌شود. در برخی مدارس ممکن است فصل ۸ نیز به این بودجه‌بندی اضافه شود. فصل‌های ۲ و ۳ به دلیل داشتن مفاهیم محاسباتی و ساختاری، معمولاً بیشترین بارم‌بندی را به خود اختصاص می‌دهند و دانش‌آموزان باید تمرکز ویژه‌ای بر فرمول‌های چگالی و ساختار اتم داشته باشند.

در پایه هفتم، علوم تجربی از حالت کلی خارج شده و به چهار حوزه تخصصی فیزیک، شیمی، زیست‌شناسی و زمین‌شناسی تقسیم می‌شود. این تغییر ساختار باعث ورود مفاهیم انتزاعی‌تر مانند اتم، مولکول و محاسبات پیچیده ریاضی در بخش چگالی و اندازه‌گیری می‌شود. دانش‌آموزان برای موفقیت در این مقطع باید علاوه بر حفظ کردن مطالب، قدرت تحلیل و حل مسئله خود را نیز تقویت کنند تا بتوانند به سوالات مفهومی پاسخ دهند.

مباحث فیزیک در نوبت اول عمدتاً در فصل ۲ (اندازه‌گیری) متمرکز شده‌اند. یادگیری دقیق واحدهای اندازه‌گیری طول، جرم، زمان و وزن از اهمیت بالایی برخوردار است. همچنین مفهوم چگالی و فرمول آن (جرم تقسیم بر حجم) یکی از سوالات قطعی در امتحانات دی ماه است. دانش‌آموزان باید بتوانند تبدیل واحدهای پایه مانند تبدیل سانتی‌متر مکعب به لیتر یا گرم به کیلوگرم را به درستی انجام دهند تا در حل مسائل دچار مشکل نشوند.

کتاب درسی منبع اصلی و مرجع نهایی سوالات است، اما به تنهایی کافی نیست. سوالات امتحانی سال‌های اخیر به سمت «مفهومی شدن» پیش رفته‌اند. دانش‌آموزان باید علاوه بر متن کتاب، فعالیت‌ها، آزمایش کنیدها و فکر کنیدهای کتاب را به دقت بررسی کنند. استفاده از نمونه سوالات مدارس برتر و کتاب‌های کمک‌آموزشی برای آشنایی با تله‌های تست‌زنی و سوالات تشریحی پیچیده، جهت تثبیت یادگیری و کسب نمره کامل الزامی است.

فصل ۶ به بررسی آب‌های سطحی، چرخه آب، تشکیل رودخانه‌ها و دریاچه‌ها می‌پردازد، در حالی که فصل ۷ بر آب‌های زیرزمینی، نحوه نفوذ آب در خاک و تشکیل سفره‌های آب زیرزمینی (قنات و چاه) تمرکز دارد. در امتحان نوبت اول، سوالات مربوط به نفوذپذیری خاک‌های مختلف (مانند ماسه و رس) و ویژگی‌های منطقه اشباع و سطح ایستابی از بخش‌های بسیار پر تکرار و نمره‌آور برای دانش‌آموزان محسوب می‌شود.

فصل اول به عنوان مقدمه‌ای بر تفکر علمی، معمولاً بین ۱ تا ۲ نمره از ۲۰ نمره کل را شامل می‌شود. سوالات این بخش بیشتر حول محور مراحل روش علمی (مشاهده، فرضیه، آزمایش و...) و شاخه‌های مختلف علوم تجربی می‌چرخد. اگرچه بارم کمی دارد، اما یادگیری آن برای درک نحوه پاسخگویی به سوالات بخش «طراحی آزمایش» در سایر فصل‌ها بسیار حیاتی و کلیدی است.

از دیدگاه اکثر دانش‌آموزان، فصل ۳ (اتم‌ها، الفبای هستی) به دلیل ورود به دنیای ذرات زیراتمی و مفاهیمی مانند عنصر، ترکیب و پیوندهای شیمیایی، چالش‌برانگیزترین فصل است. در این فصل دانش‌آموز باید تفاوت بین مدل‌های اتمی و نحوه قرارگیری اتم‌ها در کنار هم را درک کند. تسلط بر این فصل نه تنها برای امتحان دی ماه، بلکه برای پایه‌های هشتم و نهم نیز زیربنای اصلی درس شیمی خواهد بود.

در بودجه‌بندی استاندارد نوبت اول، مباحث اصلی زیست‌شناسی (مانند سلول، سفره غذا و دستگاه‌های بدن) که در فصل‌های ۱۱ به بعد هستند، قرار ندارند. با این حال، در فصل‌های ۴ و ۵ اشاراتی به مواد زیستی و کاربرد آن‌ها در زندگی شده است. دانش‌آموزان باید دقت کنند که سوالات تخصصی زیست‌شناسی معمولاً مربوط به نوبت دوم (خرداد) است و در دی ماه تمرکز بر فیزیک، شیمی و زمین‌شناسی است.

بهترین روش، استفاده از «خلاصه‌نویسی‌های نموداری» یا نقشه‌های ذهنی است. دانش‌آموز باید برای هر فصل، فرمول‌ها و تعاریف کلیدی را در یک صفحه جمع‌آوری کند. حل کردن حداقل ۳ نمونه سوال امتحانی سال‌های گذشته در شرایط شبیه‌سازی شده (با زمان‌بندی) به دانش‌آموز کمک می‌کند تا نقاط ضعف خود را در مدیریت زمان و نحوه نگارش پاسخ‌های تشریحی شناسایی و قبل از جلسه اصلی رفع کند.

برای حل بدون اشتباه مسائل چگالی، ابتدا باید داده‌های مسئله (جرم و حجم) را یادداشت کرده و واحدها را یکسان‌سازی کنید. نوشتن فرمول اصلی (ρ = m/V) نمره مجزا دارد، پس هرگز آن را حذف نکنید. سپس اعداد را جایگذاری کرده و محاسبات را انجام دهید. در نهایت حتماً واحد اندازه‌گیری (مثلاً گرم بر سانتی‌متر مکعب) را در کنار عدد نهایی بنویسید؛ زیرا ننوشتن واحد معمولاً باعث کسر ۰.۲۵ نمره می‌شود.

فرآیند مطالعه صحیح شامل چهار مرحله است: ۱. پیش‌خوانی سریع برای آشنایی با تیترها. ۲. مطالعه عمیق متن کتاب و حل فعالیت‌ها. ۳. یادداشت‌برداری از نکات کلیدی و فرمول‌ها. ۴. حل تمرین و تست برای سنجش یادگیری. تکرار این فرآیند باعث می‌شود مطالب از حافظه کوتاه‌مدت به حافظه بلندمدت منتقل شوند. همچنین توضیح دادن مطالب برای یک فرد خیالی یا همکلاسی، قدرت استدلال علمی شما را به شدت افزایش می‌دهد.

برای دسترسی به نمونه سوالات استاندارد، بهترین منبع وب‌سایت‌های معتبری مانند «گاما»، «پادرس» و «بیاموز» هستند. همچنین می‌توانید به آرشیو سوالات مدارس برتر (مانند تیزهوشان یا نمونه دولتی) در اینترنت جستجو کنید. دقت کنید که سوالات انتخابی حتماً مربوط به سال تحصیلی ۱۴۰۱ به بعد باشند تا با آخرین تغییرات حذفیات و بودجه‌بندی کتاب درسی هماهنگی داشته باشند و شما را دچار سردرگمی نکنند.

استراتژی مدیریت آزمون حکم می‌کند که ابتدا به سوالات ساده و دانشی پاسخ دهید تا اعتماد به نفس بگیرید. در کنار سوالات سخت یا زمان‌بر یک علامت (مانند ضربدر) بگذارید و از آن‌ها عبور کنید. پس از اتمام دور اول سوالات، به سراغ آن‌ها برگردید. با آرامش صورت سوال را دوباره بخوانید و سعی کنید آن را به یکی از آزمایش‌ها یا مفاهیم کتاب مرتبط کنید. حتی نوشتن فرمول مربوطه می‌تواند بخشی از نمره را برای شما حفظ کند.

برای تشخیص این دو، به ساختار مولکولی توجه کنید. اگر تمام اتم‌های سازنده یک ماده یکسان باشند (مانند گاز اکسیژن O2)، آن ماده عنصر است. اما اگر مولکول از دو یا چند نوع اتم مختلف تشکیل شده باشد (مانند آب H2O یا کربن دی‌اکسید CO2)، آن ماده ترکیب محسوب می‌شود. در سوالات تصویری، اتم‌های هم‌رنگ و هم‌اندازه نشانه عنصر و اتم‌های با رنگ و سایز متفاوت نشانه ترکیب هستند.

در سوالات طراحی آزمایش، باید چهار رکن اصلی را رعایت کنید: ۱. هدف آزمایش (چه چیزی را می‌خواهیم ثابت کنیم؟). ۲. وسایل مورد نیاز. ۳. مراحل انجام کار به صورت گام‌به‌گام. ۴. نتیجه‌گیری. حتماً به «متغیرهای کنترل شده» اشاره کنید؛ یعنی عواملی که در طول آزمایش ثابت نگه می‌دارید تا نتیجه فقط تحت تاثیر متغیر مستقل باشد. رعایت این ساختار باعث می‌شود مصحح نمره کامل بخش مهارت را به شما بدهد.

برای افزایش دقت، ابتدا باید ابزار مناسب را انتخاب کنید (مثلاً خط‌کش میلی‌متری دقیق‌تر از سانتی‌متری است). دوم، نحوه خواندن ابزار است؛ مثلاً در استوانه مدرج باید به سطح زیرین منحنی مایع (قوس) نگاه کرد و چشم باید هم‌سطح با مایع باشد. سوم، تکرار آزمایش و میانگین گرفتن از اعداد به دست آمده است. در امتحان، ذکر این موارد به عنوان راهکارهای کاهش خطا، نشان‌دهنده تسلط علمی بالای دانش‌آموز است.

جرم مقدار ماده تشکیل‌دهنده یک جسم است که با ترازو اندازه‌گیری شده و واحد آن کیلوگرم است و در تمام جهان ثابت می‌ماند. اما وزن، نیروی گرانشی است که سیاره به جسم وارد می‌کند، با نیروسنج اندازه‌گیری شده و واحد آن نیوتن است. برای محاسبه وزن در زمین، باید جرم (به کیلوگرم) را در عدد ۹.۸ (یا ۱۰ برای رند کردن) ضرب کنید. اشتباه گرفتن این دو مفهوم در مسائل محاسباتی یکی از رایج‌ترین خطاهای دانش‌آموزان است.

اگر چگالی جسمی از چگالی آب (۱ گرم بر سانتی‌متر مکعب) بیشتر باشد، جسم در آب فرو می‌رود (مانند سنگ). اگر چگالی جسم با آب برابر باشد، در میان آب غوطه‌ور می‌ماند. و اگر چگالی جسم کمتر از آب باشد، روی سطح آب شناور می‌شود (مانند چوب). در سوالات امتحانی، معمولاً با دادن جرم و حجم، از شما می‌خواهند ابتدا چگالی را حساب کرده و سپس وضعیت قرارگیری آن در آب را پیش‌بینی کنید.

اتم از سه ذره اصلی تشکیل شده است: پروتون (دارای بار مثبت) و نوترون (بدون بار) که در هسته اتم قرار دارند، و الکترون (دارای بار منفی) که در اطراف هسته در حال حرکت است. جرم پروتون و نوترون تقریباً با هم برابر و بسیار بیشتر از الکترون است، به همین دلیل تقریباً تمام جرم اتم در هسته آن متمرکز شده است. درک این ساختار برای فهمیدن مفهوم عدد اتمی و عدد جرمی در فصل ۳ ضروری است.

نفوذپذیری به اندازه ذرات خاک و میزان فضای خالی بین آن‌ها وابسته است. خاک‌های ماسه‌ای دارای ذرات درشت و فضاهای خالی بزرگ هستند، بنابراین آب را به سرعت عبور می‌دهند (نفوذپذیری بالا). در مقابل، خاک‌های رسی دارای ذرات بسیار ریز هستند که به هم چسبیده‌اند و اجازه عبور سریع آب را نمی‌دهند (نفوذپذیری پایین). این مفهوم در فصل ۷ برای توضیح نحوه تشکیل سفره‌های آب زیرزمینی و کیفیت خاک کشاورزی بسیار کلیدی است.

فلز خالص تنها از یک نوع اتم تشکیل شده است (مانند مس خالص)، اما آلیاژ یا هم‌جوشه، مخلوطی از یک فلز با یک یا چند عنصر دیگر (فلز یا نافلز) است که برای بهبود ویژگی‌ها ساخته می‌شود. برای مثال، فولاد آلیاژی از آهن و کربن است که بسیار سخت‌تر از آهن خالص عمل می‌کند. در امتحان معمولاً از کاربرد آلیاژهایی مانند چدن، برنز و مفرغ در صنایع مختلف سوالات جای خالی یا چهارگزینه‌ای طرح می‌شود.

برای اندازه‌گیری حجم اجسامی که شکل هندسی منظمی ندارند (مانند یک تکه سنگ)، از استوانه مدرج و مایع (معمولاً آب) استفاده می‌کنیم. ابتدا مقدار مشخصی آب در استوانه ریخته و حجم آن را یادداشت می‌کنیم (V1). سپس جسم را به آرامی درون آب قرار می‌دهیم و حجم جدید را می‌خوانیم (V2). تفاضل این دو عدد (V2 - V1) برابر با حجم جسم جامد خواهد بود. این روش بر اساس اصل جابجایی ارشمیدس است.

مواد هوشمند موادی هستند که در برابر تغییرات محیطی (مانند تغییر دما، فشار، نور یا الکتریسیته) عکس‌العمل مشخص و قابل پیش‌بینی نشان می‌دهند و پس از رفع آن عامل، دوباره به حالت اول خود برمی‌گردند. مثال معروف آن عینک‌های فتوکرومیک یا فلزات حافظه‌دار هستند که در ساخت ارتودنسی دندان یا قاب عینک استفاده می‌شوند. این مبحث در فصل ۴ کتاب علوم هفتم به عنوان تکنولوژی‌های نوین معرفی شده است.

سفره‌های آب زیرزمینی آزاد معمولاً در لایه‌های بالایی زمین قرار دارند و سطح ایستابی آن‌ها با فشار اتمسفر در ارتباط است. اما سفره‌های تحت فشار (آرتزین) بین دو لایه نفوذناپذیر (مانند رس) محصور شده‌اند و آب در آن‌ها تحت فشار زیادی قرار دارد. اگر در این سفره‌ها چاهی حفر شود، آب ممکن است بدون نیاز به پمپ و به صورت خودکار به سطح زمین فوران کند. این مبحث از بخش‌های مهم فصل ۷ است.

در سال تحصیلی ۱۴۰۳-۱۴۰۲، قیمت کتاب‌های کمک‌آموزشی و مجموعه‌های نمونه سوال امتحانی برای درس علوم هفتم بسته به انتشارات (مانند خیلی سبز، گاج یا مبتکران) بین ۱۵۰,۰۰۰ تا ۳۵۰,۰۰۰ تومان متغیر است. کتاب‌های «شب امتحان» که صرفاً شامل نمونه سوالات نوبت اول و دوم هستند، معمولاً ارزان‌تر بوده و قیمتی حدود ۶۰,۰۰۰ تا ۹۰,۰۰۰ تومان دارند که گزینه‌ای اقتصادی برای مرور شب امتحان محسوب می‌شوند.

هزینه تدریس خصوصی علوم هفتم به تجربه دبیر و شهر محل سکونت بستگی دارد. به طور میانگین، حق‌الزحمه هر جلسه ۹۰ دقیقه‌ای توسط دبیران رسمی آموزش و پرورش بین ۳۰۰,۰۰۰ تا ۷۰۰,۰۰۰ تومان است. البته دانشجویان و مدرسان جوان‌تر ممکن است با مبالغ کمتری (حدود ۱۵۰,۰۰۰ تا ۲۵۰,۰۰۰ تومان) این کار را انجام دهند. کلاس‌های گروهی آنلاین نیز گزینه‌ای ارزان‌تر با هزینه حدود ۱۰۰,۰۰۰ تومان برای هر جلسه هستند.

بسیاری از وب‌سایت‌های آموزشی مانند «رشد» سوالات را به صورت رایگان ارائه می‌دهند. اما سایت‌های تخصصی‌تر مانند «گاما» برای دانلود فایل‌های PDF با پاسخنامه تشریحی، سیستم اشتراکی یا خرید تکی دارند. هزینه دانلود هر نمونه سوال استاندارد معمولاً بین ۲,۰۰۰ تا ۱۰,۰۰۰ تومان است. خرید اشتراک‌های ماهانه (حدود ۵۰ تا ۱۰۰ هزار تومان) برای دانش‌آموزانی که نیاز به تمرین زیاد در همه دروس دارند، مقرون‌به‌صرفه‌تر خواهد بود.

برای انجام آزمایش‌های فصل ۲ و ۳ در خانه، خرید یک ترازوی دیجیتال آشپزخانه (حدود ۲۰۰ هزار تومان)، استوانه مدرج پلاستیکی (۳۰ هزار تومان) و دماسنج الکلی (۴۰ هزار تومان) کافی است. بسیاری از آزمایش‌های دیگر با وسایل دورریختنی منزل قابل انجام هستند. تهیه یک کیت جامع آزمایشگاهی علوم متوسطه اول نیز در بازار موجود است که قیمتی بین ۸۰۰,۰۰۰ تا ۱,۵۰۰,۰۰۰ تومان دارد و برای کل سه سال راهنمایی کاربردی است.

بله، اپلیکیشن «شاد» به عنوان پلتفرم رسمی آموزش و پرورش، محتواهای ویدئویی و نمونه سوالات رایگانی را در اختیار دانش‌آموزان قرار می‌دهد. همچنین اپلیکیشن‌هایی مانند «آلاء» برای مقاطع بالاتر رایگان هستند، اما برای پایه هفتم برنامه‌هایی مانند «پادرس» بخش‌های رایگان زیادی دارند. با این حال، برای دسترسی به آزمون‌های آزمایشی پیشرفته و تحلیل‌های ویدئویی خاص، معمولاً نیاز به خرید اکانت ویژه با هزینه تقریبی ۲۰۰ هزار تومان برای یک سال تحصیلی است.

موسساتی مانند قلم‌چی، گزینه دو و مرآت آزمون‌های دوره‌ای برگزار می‌کنند. هزینه ثبت‌نام در این آزمون‌ها برای یک نیم‌سال تحصیلی (شامل حدود ۸ تا ۱۰ مرحله آزمون) بین ۱,۵۰۰,۰۰۰ تا ۳,۰۰۰,۰۰۰ تومان متغیر است. این هزینه شامل دفترچه سوالات، پاسخنامه تشریحی و کارنامه تحلیلی است که سطح دانش‌آموز را در مقایسه با سایر شرکت‌کنندگان کشور در درس علوم و سایر دروس مشخص می‌کند.

اگر دانش‌آموز تمایلی به مطالعه از روی گوشی یا تبلت نداشته باشد، هزینه چاپ هر صفحه سیاه و سفید در کافی‌نت‌ها بین ۳,۰۰۰ تا ۵,۰۰۰ تومان است. یک پکیج کامل نمونه سوال نوبت اول علوم که حدود ۲۰ صفحه باشد، با هزینه منگنه و صحافی ساده حدود ۸۰ تا ۱۰۰ هزار تومان هزینه خواهد داشت. خرید کتاب‌های آماده نمونه سوال به دلیل چاپ انبوه، معمولاً از پرینت گرفتن تکی ارزان‌تر تمام می‌شود.

بر اساس قوانین آموزش و پرورش، برگزاری کلاس‌های تقویت بنیه علمی در مدارس دولتی باید با مصوبه انجمن اولیا و مربیان باشد. هزینه این کلاس‌ها بسیار کمتر از آموزشگاه‌های آزاد است و معمولاً برای یک دوره ۱۰ جلسه‌ای مبلغی بین ۲۰۰,۰۰۰ تا ۵۰۰,۰۰۰ تومان از اولیا دریافت می‌شود. شرکت در این کلاس‌ها اختیاری است اما به دلیل آشنایی دبیر خود مدرسه با نقاط ضعف دانش‌آموزان، بازدهی بالایی برای امتحان دی ماه دارد.

نمره نهایی علوم در کارنامه دی ماه از دو بخش تشکیل می‌شود: ۱. نمره مستمر (۲۰ نمره) که شامل پرسش‌های کلاسی، فعالیت‌ها، گزارش آزمایشگاه و انضباط علمی است. ۲. نمره امتحان پایانی (۲۰ نمره) که کتبی برگزار می‌شود. میانگین این دو عدد، نمره نهایی نوبت اول را می‌سازد. طبق بخشنامه‌های جدید، نمره مستمر اهمیت زیادی دارد و دانش‌آموز نباید فقط به امتحان کتبی تکیه کند.

طبق آیین‌نامه اجرایی امتحانات، استفاده از ماشین‌حساب‌های ساده (چهار عمل اصلی) در امتحان علوم پایه هفتم، به ویژه برای حل مسائل چگالی و تبدیل واحدها، معمولاً با نظر دبیر و مدیریت مدرسه مجاز است. اما استفاده از ماشین‌حساب‌های مهندسی پیشرفته یا تلفن همراه به هیچ عنوان مجاز نبوده و تقلب محسوب می‌شود. توصیه می‌شود دانش‌آموزان قبل از جلسه امتحان، حتماً از دبیر خود در این باره سوال کنند.

اگر دانش‌آموزی به دلیل بیماری یا عذر موجه در امتحان دی ماه غایب باشد، باید گواهی پزشکی معتبر را حداکثر ظرف ۴۸ ساعت به مدرسه ارائه دهد. در صورت تایید شورای مدرسه، برای دانش‌آموز غایب موجه، امتحان مجدد برگزار می‌شود یا نمره نوبت دوم (خرداد) برای نوبت اول نیز لحاظ می‌گردد. اما غیبت غیرموجه منجر به درج نمره صفر در کارنامه برای آن درس خواهد شد که معدل کل را به شدت کاهش می‌دهد.

بله، پس از اعلام نتایج امتحانات نوبت اول، دانش‌آموزان حداکثر تا ۵ روز فرصت دارند درخواست تجدیدنظر خود را به صورت کتبی به دفتر مدرسه تحویل دهند. برگه امتحانی توسط دبیر مربوطه یا دبیر هم‌رشته دیگری بازبینی می‌شود. اگر خطایی در جمع نمرات یا تصحیح سوالی رخ داده باشد، نمره اصلاح می‌گردد. لازم به ذکر است که نمره تجدیدنظر نهایی است و امکان اعتراض مجدد به آن وجود ندارد.

درس علوم تجربی یک درس «نظری-عملی» است. طبق دستورالعمل‌های آموزشی، حدود ۵ نمره از ۲۰ نمره مستمر باید به فعالیت‌های آزمایشگاهی و مهارت‌های عملی دانش‌آموز اختصاص یابد. در برخی مدارس، امتحان عملی مجزایی در آزمایشگاه گرفته می‌شود. در امتحان کتبی پایانی نیز معمولاً ۲ تا ۳ نمره سوالات مستقیماً از متن «آزمایش کنید»های کتاب طرح می‌شود که دانش‌آموز باید مراحل و نتیجه آن‌ها را به خوبی بلد باشد.

طراحان سوال موظفند بودجه‌بندی را رعایت کرده و سوالات را در سطوح مختلف (آسان، متوسط و دشوار) طراحی کنند. سوالات باید شامل انواع مختلف: صحیح/غلط، جای خالی، چهارگزینه‌ای، کوتاه‌پاسخ و تشریحی باشند. همچنین استفاده از تصاویر کتاب در سوالات الزامی است. طرح سوال از بخش‌های «برای مطالعه» یا حاشیه‌های غیرضروری که طبق کتاب ممنوع اعلام شده، در امتحانات رسمی مجاز نیست و دانش‌آموز می‌تواند نسبت به آن اعتراض کند.

برای قبولی در درس علوم، نمره سالانه دانش‌آموز باید حداقل ۱۰ باشد. نمره سالانه از مجموع نمرات نوبت اول و دوم با ضرایب مشخص محاسبه می‌شود. اگر دانش‌آموزی در نوبت اول نمره پایینی بگیرد، همچنان فرصت دارد با کسب نمره بالاتر در نوبت دوم (که ضریب بیشتری دارد) جبران کند. با این حال، نمره زیر ۷ در امتحان پایانی خرداد، حتی اگر نمره سالانه بالای ۱۰ باشد، معمولاً منجر به نیاز به شرکت در امتحانات شهریور ماه می‌شود.

امتحانات نوبت اول (دی ماه) در پایه هفتم معمولاً به صورت «داخلی» برگزار می‌شوند؛ یعنی طراح سوال دبیر خود دانش‌آموز در مدرسه است. برخلاف امتحانات نهایی پایه نهم یا دوازدهم، سوالات هماهنگ کشوری یا استانی برای نوبت اول هفتم وجود ندارد. با این حال، در برخی مناطق آموزشی ممکن است امتحانات به صورت هماهنگ «منطقه‌ای» برگزار شود تا سطح علمی مدارس مختلف با یکدیگر مقایسه گردد.