راهنمای کامل ثبت چک صیادی بانک پاسارگاد (آموزش تصویری)

سامانه صیاد (صدور یکپارچه الکترونیک چک) بانک پاسارگاد، زیرمجموعه‌ای از سامانه متمرکز بانک مرکزی است که با هدف یکپارچه‌سازی فرآیند صدور، تایید و انتقال چک طراحی شده است. این سامانه با حذف چک‌های سنتی و جایگزینی آن‌ها با چک‌های بنفش رنگ، امنیت معاملات را افزایش داده و از جعل چک جلوگیری می‌کند. هدف اصلی آن شفاف‌سازی مالی، کاهش آمار چک‌های برگشتی و ایجاد امکان استعلام اعتبار صادرکننده برای ذینفعان است تا ریسک معاملات تجاری به حداقل برسد.

چک‌های صیادی جدید که به رنگ بنفش هستند، دارای یک شناسه ۱۶ رقمی منحصر‌به‌فرد در بالا سمت چپ می‌باشند. مهم‌ترین تفاوت آن‌ها در این است که اعتبار قانونی این چک‌ها منوط به ثبت اطلاعات در سامانه صیاد است. برخلاف چک‌های قدیمی، این چک‌ها نمی‌توانند در وجه حامل صادر شوند و حتماً باید نام گیرنده و کد ملی او در سامانه درج گردد. همچنین عبارت «کارسازی این چک منوط به ثبت آن در سامانه صیاد است» به وضوح روی آن‌ها چاپ شده است.

بله، طبق قانون جدید چک که از ابتدای سال ۱۴۰۰ اجرایی شده است، تمامی دارندگان دسته‌چک‌های جدید (بنفش رنگ) در بانک پاسارگاد موظف هستند اطلاعات چک خود را در سامانه صیاد ثبت کنند. در صورت عدم ثبت چک در سامانه، این برگه کاغذ فاقد ارزش قانونی به عنوان «چک» بوده و بانک‌ها از پرداخت وجه آن یا انجام فرآیند برگشت زدن خودداری می‌کنند. این قانون برای تمامی اشخاص حقیقی و حقوقی که از چک‌های جدید استفاده می‌کنند، الزامی و بدون استثنا است.

شناسه صیادی یک عدد ۱۶ رقمی اختصاصی است که برای هر برگ چک به صورت جداگانه تولید می‌شود. این شناسه در گوشه سمت چپ بالای چک‌های بنفش رنگ درج شده است. این کد به عنوان کلید اصلی برای تمامی عملیات‌ها شامل ثبت، تایید، انتقال و استعلام چک در سامانه صیاد بانک پاسارگاد و سایر اپلیکیشن‌های بانکی عمل می‌کند. بدون داشتن این شناسه، هیچ‌گونه فعالیتی در سامانه صیاد امکان‌پذیر نیست و هویت چک توسط بانک مرکزی با این کد شناسایی می‌شود.

خیر، طبق قوانین جدید بانک مرکزی و دستورالعمل‌های اجرایی بانک پاسارگاد، صدور چک صیادی در وجه حامل مطلقاً ممنوع است. هنگام ثبت چک در سامانه صیاد، صادرکننده ملزم است مشخصات دقیق گیرنده شامل نام و نام خانوادگی و کد ملی (برای اشخاص حقیقی) یا شناسه ملی (برای اشخاص حقوقی) را وارد نماید. در صورتی که فیلد گیرنده در سامانه به درستی تکمیل نشود، فرآیند ثبت نهایی نخواهد شد و چک مذکور در هیچ شعبه‌ای قابل نقد شدن نخواهد بود.

ذینفع چک شخصی است که چک در وجه او صادر شده است. در نظام جدید صیاد، وظیفه ذینفع تنها دریافت فیزیک چک نیست؛ بلکه او باید پس از اینکه صادرکننده چک را در سامانه ثبت کرد، به سامانه صیاد (مانند همراه بانک پاسارگاد) مراجعه نموده و اطلاعات مندرج روی چک را با اطلاعات ثبت شده در سامانه تطبیق دهد. در صورت صحت اطلاعات، ذینفع باید عملیات «تایید چک» را انجام دهد. تا زمانی که تایید توسط ذینفع انجام نشود، چک قابلیت نقد شدن یا انتقال به غیر را نخواهد داشت.

تمامی ذینفعان می‌توانند قبل از دریافت چک، با استفاده از شناسه ۱۶ رقمی صیاد، وضعیت اعتباری صادرکننده را استعلام کنند. این کار از طریق سامانه صیاد در همراه بانک پاسارگاد یا سایت بانک مرکزی امکان‌پذیر است. خروجی استعلام به صورت رنگ‌بندی (سفید، زرد، نارنجی، قهوه‌ای و قرمز) نمایش داده می‌شود که نشان‌دهنده میزان چک‌های برگشتی رفع سوء‌اثر نشده صادرکننده است. رنگ سفید به معنای عدم داشتن سابقه چک برگشتی و بالاترین سطح اعتبار است که امنیت معامله را تضمین می‌کند.

چک‌های قدیمی که قبل از ابلاغ قانون جدید صادر شده‌اند و فاقد شناسه ۱۶ رقمی و رنگ بنفش هستند، همچنان طبق روال سابق معتبر بوده و نیاز به ثبت در سامانه صیاد ندارند. با این حال، بانک مرکزی در حال جمع‌آوری این چک‌هاست و به مشتریان توصیه می‌شود هرچه سریع‌تر نسبت به تعویض دسته‌چک قدیمی خود با دسته‌چک‌های جدید صیادی اقدام کنند. توجه داشته باشید که چک‌های قدیمی فقط در بانک صادرکننده (پاسارگاد) به صورت حضوری نقد می‌شوند و محدودیت‌هایی در سامانه چکاوک دارند.

شماره مشتری یک کد اختصاصی است که بانک پاسارگاد هنگام افتتاح حساب به هر فرد اختصاص می‌دهد. این شماره برای ورود به اینترنت بانک (بانک مجازی) و انجام عملیات مدیریت چک‌های صیادی ضروری است. برخلاف روش‌های قدیمی که از شماره شبا استخراج می‌شد، اکنون شماره مشتری در پروفایل کاربری همراه بانک و روی کارت‌های بانکی جدید درج می‌شود. داشتن این شماره به همراه رمز عبور، امنیت فرآیند ثبت چک را دوچندان کرده و هویت صادرکننده را برای بانک احراز می‌کند.

برای ثبت چک، ابتدا وارد اپلیکیشن همراه بانک پاسارگاد شوید و بخش «مدیریت چک صیاد» را انتخاب کنید. سپس گزینه «ثبت چک» را لمس کرده و شناسه ۱۶ رقمی صیاد را وارد کنید (یا بارکد را اسکن کنید). در مرحله بعد، مبلغ، تاریخ سررسید و مشخصات گیرنده (کد ملی) را دقیقاً مطابق متن چک فیزیکی وارد نمایید. پس از تایید اطلاعات و احراز هویت از طریق رمز پویا یا اطلاعات کارت، پیام موفقیت‌آمیز ثبت نمایش داده می‌شود. در نهایت، باید فیزیک چک را به گیرنده تحویل دهید تا او نیز آن را تایید کند.

ابتدا به آدرس vbank.bpi.ir مراجعه کرده و با نام کاربری و رمز عبور خود وارد شوید. از منوی اصلی، گزینه «خدمات چک» و سپس «مدیریت چک صیاد» را انتخاب کنید. در بخش ثبت چک، اطلاعات شناسه صیادی، مبلغ، تاریخ و کد ملی ذینفع را وارد نمایید. سیستم از شما می‌خواهد که اطلاعات را بازبینی کنید. پس از تایید نهایی و استفاده از ابزار امنیتی (مانند پیامک رمز یکبار مصرف)، چک در سامانه مرکزی ثبت می‌شود. این روش برای افرادی که دسترسی به گوشی هوشمند ندارند یا حجم عملیات بالایی دارند، بسیار مناسب است.

گیرنده چک (ذینفع) باید به همراه بانک یا اینترنت بانک پاسارگاد (یا هر بانک دیگری که در آن حساب دارد) مراجعه کند. در بخش مدیریت چک صیاد، گزینه «تایید/رد چک» را انتخاب کرده و شناسه ۱۶ رقمی چک دریافتی را وارد نماید. پس از مشاهده اطلاعات ثبت شده توسط صادرکننده، در صورت تطابق کامل با فیزیک چک، گزینه «تایید» را انتخاب می‌کند. با انجام این کار، وضعیت چک در سامانه به «تایید شده» تغییر یافته و در تاریخ سررسید قابل وصول خواهد بود. عدم انجام این مرحله به منزله عدم اعتبار چک است.

برای انتقال چک، ذینفع اول باید ابتدا چک را در سامانه صیاد تایید کرده باشد. سپس در بخش مدیریت چک، گزینه «انتقال چک» را انتخاب کرده و شناسه صیادی را وارد می‌کند. در این مرحله، مشخصات گیرنده جدید (نام و کد ملی) درج می‌شود. برخلاف گذشته که پشت‌نویسی فیزیکی کافی بود، اکنون انتقال حتماً باید در سامانه ثبت شود. پس از ثبت انتقال در سامانه، فیزیک چک به نفر جدید تحویل داده می‌شود و او نیز باید فرآیند تایید را در کارتابل خود انجام دهد تا مالکیت قانونی تکمیل شود.

در سامانه صیاد، امکان ویرایش مستقیم چک پس از ثبت نهایی وجود ندارد. اگر صادرکننده اطلاعات را اشتباه وارد کرده باشد، باید از گیرنده بخواهد که در هنگام تایید، گزینه «رد چک» را انتخاب کند. با رد کردن چک توسط ذینفع، وضعیت چک در سامانه آزاد شده و صادرکننده می‌تواند مجدداً اطلاعات صحیح را ثبت کند. اگر چک هنوز به دست گیرنده نرسیده باشد، صادرکننده باید تا زمان تعیین تکلیف توسط گیرنده صبر کند. به همین دلیل توصیه می‌شود قبل از تایید نهایی، تمامی فیلدها با دقت بازبینی شوند.

بله، بانک پاسارگاد امکان ثبت، تایید و استعلام چک را از طریق دستگاه‌های خودپرداز خود فراهم کرده است. مشتریان می‌توانند با استفاده از کارت بانکی پاسارگاد خود به یکی از خودپردازهای این بانک مراجعه کرده و از منوی «خدمات چک صیاد»، عملیات مورد نظر را انجام دهند. در این روش، وارد کردن شناسه ۱۶ رقمی صیاد و سایر اطلاعات چک الزامی است. این گزینه برای افرادی که به اینترنت یا گوشی هوشمند دسترسی ندارند، جایگزین مناسبی است و رسید چاپی به عنوان تاییدیه عملیات به مشتری ارائه می‌شود.

برای اشخاص حقوقی، ثبت چک باید توسط صاحبان امضای مجاز شرکت انجام شود. در اینترنت بانک پاسارگاد، بخشی مخصوص حساب‌های حقوقی وجود دارد که فرآیند ثبت چک را بر اساس پروتکل‌های امضای چندگانه مدیریت می‌کند. یعنی ممکن است ثبت اولیه توسط یک نفر انجام شود و تایید نهایی منوط به امضای دیجیتال سایر مدیران در سامانه باشد. همچنین هنگام ثبت، به جای کد ملی، باید شناسه ملی شرکت ذینفع وارد شود. تمامی مراحل باید با توکن امنیتی یا روش‌های احراز هویت چندعاملی شرکت انجام پذیرد.

مشتریان بانک پاسارگاد می‌توانند با ورود به بخش «کارتابل چک» در همراه بانک یا اینترنت بانک، گزارش کاملی از وضعیت چک‌های خود دریافت کنند. در این بخش، چک‌ها به دسته‌های مختلفی از جمله «چک‌های صادر شده»، «چک‌های دریافتی تایید شده»، «چک‌های در انتظار تایید» و «چک‌های عودت داده شده» تقسیم می‌شوند. این قابلیت به کاربران اجازه می‌دهد مدیریت دقیقی بر نقدینگی خود داشته باشند و تاریخ سررسید چک‌های خود را به راحتی رصد کنند تا از خالی بودن حساب در روز موعد جلوگیری شود.

در صورت مفقودی یا سرقت چک صیادی که در سامانه ثبت شده است، صادرکننده یا ذینفع باید بلافاصله به یکی از شعب بانک پاسارگاد مراجعه کرده و دستور عدم پرداخت را کتباً اعلام کند. همزمان باید مراحل قانونی شامل ثبت شکایت در مراجع قضایی و دریافت گواهی مربوطه طی شود. از آنجایی که چک در سامانه ثبت شده، سوءاستفاده از آن دشوارتر است، اما اعلام به بانک برای مسدود کردن شناسه صیادی در سامانه مرکزی الزامی است تا از نقد شدن احتمالی آن توسط افراد غیرمجاز جلوگیری به عمل آید.

این خطا مربوط به سامانه «شاهکار» است. طبق قوانین امنیتی بانک مرکزی، شماره تلفن همراهی که با آن وارد اپلیکیشن شده‌اید، باید دقیقاً متعلق به کد ملی دارنده حساب باشد. اگر سیم‌کارت به نام شما نیست، امکان ثبت چک وجود نخواهد داشت. برای رفع این مشکل، باید یا سیم‌کارتی به نام خود تهیه کنید و یا با مراجعه به یکی از شعب بانک پاسارگاد، شماره همراه ثبت شده در سیستم بانکی خود را به‌روزرسانی کنید تا با اطلاعات مالکیت سیم‌کارت در سامانه شاهکار مطابقت پیدا کند.

در نسخه‌های جدید همراه بانک پاسارگاد، برای افزایش سطح امنیت و اطمینان از اینکه عملیات توسط مالک واقعی حساب انجام می‌شود، احراز هویت دیجیتال الزامی است. هنگام ثبت یا تایید چک، سیستم از شما می‌خواهد اطلاعات کارت بانکی متصل به حساب صیادی (شامل شماره ۱۶ رقمی کارت، CVV2 و تاریخ انقضا) را وارد کنید. این اطلاعات به همراه رمز پویا، به عنوان امضای دیجیتال شما عمل کرده و از دسترسی‌های غیرمجاز در صورت سرقت تلفن همراه یا رمز عبور اپلیکیشن جلوگیری می‌کند.

سامانه صیاد بانک پاسارگاد به گونه‌ای طراحی شده که تا زمانی که پیام «ثبت موفقیت‌آمیز» و کد رهگیری نمایش داده نشود، تراکنش نهایی تلقی نمی‌گردد. اگر در میانه راه ارتباط قطع شود، احتمالاً اطلاعات ثبت نشده است. در این حالت، ابتدا بخش «گزارش چک‌های صادر شده» را چک کنید؛ اگر چک در لیست نبود، باید فرآیند ثبت را از ابتدا تکرار کنید. نگران نباشید، قطع اینترنت باعث ثبت دوگانه یا کسر وجه نمی‌شود، زیرا هر شناسه صیادی فقط یک‌بار قابلیت ثبت موفق در سیستم را دارد.

بله، با توجه به تغییرات مداوم پروتکل‌های امنیتی بانک مرکزی، همیشه باید از آخرین نسخه اپلیکیشن همراه بانک پاسارگاد استفاده کنید. نسخه‌های قدیمی ممکن است فاقد منوی جدید مدیریت چک صیاد باشند یا در برقراری ارتباط با سرورهای مرکزی دچار اختلال شوند. توصیه می‌شود اپلیکیشن را فقط از وب‌سایت رسمی بانک پاسارگاد (bpi.ir) یا فروشگاه‌های معتبر نرم‌افزاری دریافت کنید تا از امنیت اطلاعات بانکی خود و عملکرد صحیح قابلیت‌هایی مانند اسکن بارکد چک اطمینان حاصل نمایید.

این مشکل معمولاً به دو دلیل رخ می‌دهد: اول، عدم دسترسی اپلیکیشن به دوربین گوشی که باید در تنظیمات تلفن همراه (Permissions) اصلاح شود. دوم، کیفیت پایین چاپ بارکد روی چک یا نور نامناسب محیط. در صورتی که اسکنر به هر دلیلی شناسه را تشخیص نداد، می‌توانید عدد ۱۶ رقمی صیاد را به صورت دستی در کادر مربوطه وارد کنید. دقت کنید که در ورود دستی، اعداد را به زبان انگلیسی وارد کرده و از عدم وجود فاصله بین ارقام اطمینان حاصل کنید تا سیستم با خطا مواجه نشود.

برای اجرای بدون نقص همراه بانک پاسارگاد و استفاده از خدمات صیاد، معمولاً اندروید نسخه ۵ به بالا و iOS نسخه ۱۱ به بالا مورد نیاز است. به دلیل استفاده از پروتکل‌های رمزنگاری پیشرفته در ثبت چک، گوشی‌های بسیار قدیمی ممکن است قادر به برقراری ارتباط امن با سرور بانک نباشند. اگر گوشی شما از نسخه‌های قدیمی پشتیبانی می‌کند، پیشنهاد می‌شود از نسخه وب (اینترنت بانک) پاسارگاد استفاده کنید که از طریق مرورگرهای به‌روز مانند کروم یا فایرفاکس در هر سیستمی قابل دسترسی است.

این خطا زمانی نمایش داده می‌شود که شناسه ۱۶ رقمی وارد شده در پایگاه داده بانک مرکزی وجود نداشته باشد یا اشتباه تایپی رخ داده باشد. همچنین اگر چک متعلق به بانک دیگری باشد و شما بخواهید از منوی اشتباهی آن را ثبت کنید، ممکن است با این پیام مواجه شوید. دلیل دیگر می‌تواند مسدود بودن دسته‌چک توسط مراجع قضایی یا عدم فعال‌سازی اولیه دسته‌چک توسط شعبه باشد. در صورت اطمینان از صحت عدد وارد شده، باید با مرکز تماس بانک پاسارگاد (۸۲۸۹۰) تماس بگیرید.

استفاده از سیستم‌های عمومی مانند کافی‌نت برای ثبت چک صیادی به هیچ وجه توصیه نمی‌شود. اما در صورت اجبار، حتماً از حالت Incognito مرورگر استفاده کنید و پس از اتمام کار، از حساب کاربری خود خارج شوید (Logout). هرگز رمز عبور، شماره مشتری یا اطلاعات کارت خود را در اختیار اپراتور قرار ندهید. همچنین دقت کنید که پیامک‌های تاییدیه و رمز پویا فقط به گوشی شخصی شما ارسال شود. بهترین و امن‌ترین راه، استفاده از گوشی شخصی و اینترنت امن خانگی یا دیتای موبایل برای انجام این امور حساس است.

طبق آخرین بخشنامه بانک مرکزی، کارمزد ثبت هر برگه چک صیادی در سامانه توسط صادرکننده، مبلغی معادل ۵,۰۰۰ ریال (۵۰۰ تومان) است. این مبلغ معمولاً در لحظه ثبت موفق از حساب مشتری کسر می‌شود. البته بانک پاسارگاد ممکن است در بازه‌های زمانی مختلف و برای مشتریان ویژه (مانند دارندگان حساب‌های جاری با گردش بالا)، این خدمات را در قالب بسته‌های خدماتی با تخفیف یا به صورت رایگان ارائه دهد. همواره می‌توانید آخرین نرخ‌نامه خدمات بانکی را در سایت رسمی بانک مشاهده کنید.

بله، فرآیند تایید چک توسط ذینفع نیز مشمول کارمزد بانکی است. در حال حاضر کارمزد تایید چک در سامانه صیاد مبلغ ۵,۰۰۰ ریال (۵۰۰ تومان) تعیین شده است. این هزینه بابت خدمات زیرساختی سامانه مرکزی و احراز هویت ذینفع دریافت می‌شود. لازم به ذکر است که این مبلغ ناچیز در مقابل امنیتی که سامانه برای ذینفع فراهم می‌کند (اطمینان از صحت چک و مالکیت آن)، بسیار منطقی است و از بسیاری از کلاهبرداری‌های احتمالی در معاملات جلوگیری می‌کند.

استعلام وضعیت اعتباری صادرکننده چک (استعلام رنگی) از طریق سامانه صیاد، کارمزدی معادل ۳,۳۰۰ ریال (۳۳۰ تومان) به ازای هر استعلام دارد. این هزینه برای دریافت اطلاعات از پایگاه داده بانک مرکزی و نمایش سوابق چک‌های برگشتی فرد صادرکننده کسر می‌شود. این استعلام یکی از حیاتی‌ترین مراحل قبل از پذیرش چک است و به ذینفع کمک می‌کند تا با هزینه‌ای بسیار اندک، از خوش‌حسابی طرف مقابل اطمینان حاصل کرده و از ضررهای مالی بزرگ جلوگیری نماید.

عملیات انتقال چک صیادی به شخص ثالث در سامانه، مشابه فرآیند ثبت اولیه، مشمول کارمزد ۵,۰۰۰ ریالی (۵۰۰ تومانی) است. این مبلغ از حساب شخصی که انتقال را انجام می‌دهد (ذینفع قبلی) کسر می‌گردد. با توجه به اینکه در نظام جدید، پشت‌نویسی فیزیکی به تنهایی اعتبار ندارد، پرداخت این کارمزد برای ثبت قانونی انتقال در سامانه و حفظ حقوق مالک جدید چک الزامی است. این فرآیند جایگزین روش‌های سنتی شده و امنیت انتقال وجه را تضمین می‌کند.

هزینه صدور دسته‌چک صیادی شامل هزینه کاغذ، چاپ امنیتی و کارمزد صدور است که طبق تعرفه بانک مرکزی محاسبه می‌شود. به طور معمول هزینه هر برگ چک صیادی حدود ۱,۰۰۰ تا ۲,۰۰۰ تومان (بسته به تعداد برگ‌ها) است. علاوه بر این، هزینه ارسال دسته‌چک از طریق پست به آدرس مشتری (در صورت درخواست غیرحضوری) نیز به هزینه‌ها اضافه می‌شود. تفاوت قیمتی فاحشی بین چک‌های قدیمی و جدید وجود ندارد و بیشتر هزینه‌ها مربوط به خدمات سیستمی و امنیتی است.

برگشت خوردن چک صیادی علاوه بر تبعات حقوقی، هزینه‌های مالی مستقیمی نیز دارد. کارمزد صدور گواهی عدم پرداخت توسط بانک کسر می‌شود. همچنین صادرکننده موظف به پرداخت خسارت تاخیر تادیه بر اساس شاخص تورم (در صورت مطالبه ذینفع) و هزینه‌های دادرسی در صورت شکایت قضایی خواهد بود. مهم‌تر از همه، هزینه غیرمستقیم ناشی از محرومیت از خدمات بانکی (مانند عدم امکان دریافت وام یا افتتاح حساب جدید) است که ارزش ریالی بسیار بالایی برای فعالان اقتصادی دارد.

بله، در صورتی که مشتری بخواهد از خدمات صیاد از طریق سامانه پیامکی (سرشماره‌های رسمی بانک مرکزی) استفاده کند، هزینه هر پیامک ارسالی بر اساس تعرفه اپراتورها و کارمزد خدمات پیامکی بانک مرکزی محاسبه می‌شود. همچنین برای دریافت رمز پویا جهت احراز هویت در همراه بانک پاسارگاد، هزینه پیامک طبق تعرفه معمول حساب‌های بانکی کسر می‌گردد. استفاده از اپلیکیشن همراه بانک به دلیل استفاده از بستر اینترنت، معمولاً از نظر هزینه‌های جانبی پیامکی مقرون‌به‌صرفه‌تر است.

برای رفع سوء‌اثر چک برگشتی، صادرکننده باید علاوه بر تامین موجودی و پرداخت وجه چک به ذینفع، کارمزد مربوط به رفع سوء‌اثر را نیز به بانک پرداخت کند. این هزینه شامل کارمزدهای اداری و سیستمی جهت به‌روزرسانی وضعیت در سامانه بانک مرکزی است. مبلغ دقیق آن سالانه توسط بانک مرکزی ابلاغ می‌شود. همچنین اگر رفع سوء‌اثر از طریق واریز مبلغ به حساب و مسدودی آن انجام شود، هزینه‌های نگهداری و مکاتبات اداری نیز ممکن است توسط بانک کسر گردد.

چک صیادی که در سامانه ثبت نشده باشد، از نظر قانون جدید چک، «چک» محسوب نمی‌شود و مزایای اسناد تجاری (مانند امکان صدور اجراییه مستقیم) را ندارد. چنین چکی تنها به عنوان یک «سند مدنی» یا رسید عادی طلب در دادگاه قابل استناد است. این یعنی فرآیند دادرسی آن بسیار طولانی‌تر خواهد بود و شاکی نمی‌تواند از سرعت عمل قانون چک برای توقیف اموال صادرکننده استفاده کند. بنابراین، ثبت در سامانه برای حفظ حمایت‌های قانونی فوق‌العاده چک الزامی است.

طبق قانون جدید، هر صادرکننده چک دارای یک سقف اعتباری مشخص در سامانه صیاد است. این سقف بر اساس رتبه اعتباری فرد، میزان درآمد، اموال و سوابق بانکی او توسط سامانه مرکزی تعیین می‌شود. مجموع مبالغ چک‌های صادر شده و پاس نشده یک فرد نباید از این سقف فراتر رود. بانک پاسارگاد بر اساس گردش حساب و خوش‌حسابی مشتری، اطلاعات لازم را به بانک مرکزی ارسال می‌کند تا سقف اعتباری متناسب با نیاز مشتری تعیین گردد. این اقدام برای جلوگیری از صدور چک‌های بی‌محل با مبالغ نجومی است.

افرادی که دارای چک برگشتی رفع سوء‌اثر نشده هستند، توسط سامانه صیاد مسدود می‌شوند. این افراد اجازه ثبت چک جدید در سامانه را ندارند و نمی‌توانند دسته‌چک جدید دریافت کنند. بانک پاسارگاد موظف است به محض برگشت خوردن یک چک، تمامی حساب‌های فرد را در همان بانک مسدود کرده و اطلاعات را به سامانه مرکزی بفرستد تا ظرف ۲۴ ساعت، تمامی بانک‌ها از ارائه خدمات به آن فرد (شامل صدور کارت بانکی جدید و ثبت چک) خودداری کنند تا زمانی که رفع سوء‌اثر انجام شود.

بله، امکان صدور چک صیادی بابت ضمانت وجود دارد، اما باید شرایط قانونی آن رعایت شود. هنگام ثبت چک در سامانه صیاد بانک پاسارگاد، در بخش «بابت»، صادرکننده باید گزینه «ضمانت» را انتخاب کند. همچنین در متن فیزیکی چک نیز باید عبارت «بابت ضمانت قرارداد شماره...» قید شود. توجه داشته باشید که چک ضمانت نیز حتماً باید در سامانه ثبت و توسط ذینفع تایید شود تا اعتبار قانونی داشته باشد. در غیر این صورت، در صورت بروز اختلاف، اثبات ضمانتی بودن آن دشوار خواهد بود.

با فوت صادرکننده چک، حساب‌های بانکی وی مسدود می‌شود. با این حال، اگر چک قبل از فوت در سامانه صیاد به صورت قانونی ثبت شده باشد، ذینفع می‌تواند در تاریخ سررسید به بانک مراجعه کند. بانک وجه چک را در صورت وجود موجودی پرداخت می‌کند، مگر اینکه وراث یا طلبکاران دیگر حکم قضایی برای توقیف حساب دریافت کرده باشند. اگر چک در سامانه ثبت نشده باشد، وضعیت بسیار پیچیده شده و ذینفع باید برای اثبات طلب خود به دادگاه مراجعه و علیه ورثه اقامه دعوی نماید.

خیر، پس از ثبت نهایی چک در سامانه صیاد و تایید آن توسط ذینفع، امکان تغییر تاریخ سررسید در سامانه وجود ندارد. هرگونه خط‌خوردگی یا تغییر در متن فیزیکی چک نیز باعث ابطال آن می‌شود. اگر طرفین قصد تغییر تاریخ را دارند، باید چک قبلی را ابطال (رد چک توسط ذینفع) و یک برگه چک جدید با تاریخ جدید صادر و در سامانه ثبت کنند. این سخت‌گیری برای جلوگیری از سوءاستفاده‌های احتمالی و حفظ یکپارچگی اطلاعات در پایگاه داده بانک مرکزی است.

اگر شخصی به اشتباه چکی را که متعلق به او نیست در سامانه تایید کند، مسئولیت حقوقی عواقب آن بر عهده خود اوست. تایید چک در سامانه به منزله اقرار به مالکیت و پذیرش شرایط چک است. در صورتی که این کار باعث تضییع حق ذینفع واقعی شود، فرد خاطی ممکن است به اتهام تحصیل مال از طریق نامشروع یا کلاهبرداری تحت پیگرد قرار گیرد. لذا کاربران باید قبل از تایید هر چک در سامانه صیاد پاسارگاد، شناسه ۱۶ رقمی و مبلغ را با دقت با فیزیک چک تطبیق دهند.

ابطال چک صیادی در دو حالت رخ می‌دهد: ۱. قبل از تحویل به ذینفع: صادرکننده می‌تواند با مراجعه به شعبه بانک پاسارگاد و ارائه فیزیک چک، درخواست ابطال لاشه را بدهد. ۲. پس از ثبت در سامانه: اگر چک در سامانه ثبت شده اما هنوز توسط ذینفع تایید نشده است، با رد کردن چک توسط ذینفع، چک عملاً از چرخه خارج می‌شود. اما اگر چک تایید شده باشد، تنها راه ابطال آن، عودت فیزیک چک توسط ذینفع به صادرکننده و ثبت عملیات «عودت چک» در سامانه صیاد است تا وضعیت آن آزاد شود.

بله، چک‌های صیادی ثبت شده در سامانه همچنان مشمول قانون صدور چک هستند و در صورت برگشت خوردن به دلیل کسر موجودی، ذینفع می‌تواند تحت شرایطی (مانند عدم صدور چک بابت ضمانت یا معاملات نامشروع) شکایت کیفری مطرح کند. اما مزیت بزرگ قانون جدید این است که ذینفع می‌تواند بدون نیاز به طی کردن مراحل طولانی دادگاه و صرفاً با دریافت گواهی عدم پرداخت از بانک پاسارگاد، مستقیماً از طریق واحد اجرای احکام دادگستری درخواست صدور اجراییه و توقیف اموال صادرکننده را نماید.