آموزش رمز گذاشتن روی آیفون؛ راهنمای تصویری و گام‌به‌گام

گذاشتن رمز عبور یا Passcode اولین و مهم‌ترین لایه امنیتی در آیفون است. این رمز نه تنها از دسترسی افراد غریبه به عکس‌ها، پیام‌ها و اطلاعات شخصی شما جلوگیری می‌کند، بلکه تمامی داده‌های ذخیره‌شده روی حافظه آیفون را به صورت سخت‌افزاری رمزگذاری (Encrypt) می‌کند. بدون فعال‌سازی رمز عبور، امکان استفاده از قابلیت‌های امنیتی پیشرفته‌تری مانند Face ID، Touch ID، Apple Pay و سیستم ضد سرقت جدید iOS 17.3 به نام Stolen Device Protection وجود نخواهد داشت.

رمز عبور ۴ رقمی در آیفون تنها ۱۰,۰۰۰ حالت ترکیب ممکن را ارائه می‌دهد که امنیت نسبتاً پایینی دارد و با روش‌های هک ساده یا حدس زدن قابل شکستن است. در مقابل، رمز عبور ۶ رقمی استاندارد آیفون دارای ۱,۰۰۰,۰۰۰ حالت ترکیب مختلف است که امنیت دستگاه را به شدت افزایش می‌دهد. اپل به صورت پیش‌فرض در نسخه‌های جدید iOS کاربران را به استفاده از رمزهای ۶ رقمی یا رمزهای پیچیده حروف و اعداد (Alphanumeric) تشویق می‌کند.

خیر، استفاده از حسگرهای بیومتریک مانند Face ID (تشخیص چهره) و Touch ID (اثر انگشت) کاملاً وابسته به فعال بودن یک رمز عبور عددی یا متنی (Passcode) است. رمز عبور به عنوان کلید اصلی و پشتیبان عمل می‌کند. در مواقعی مانند ری‌استارت شدن گوشی، عدم استفاده طولانی‌مدت از دستگاه، یا عدم تشخیص چهره و اثر انگشت پس از چند بار تلاش، سیستم آیفون برای تایید هویت حتماً از شما رمز عبور عددی را درخواست خواهد کرد.

این قابلیت امنیتی فوق‌العاده که در iOS 17.3 معرفی شد، مانع از سوءاستفاده سارقانی می‌شود که رمز عبور آیفون شما را با جاسوسی یاد گرفته‌اند. با فعال‌سازی این ویژگی، اگر گوشی شما در مکانی خارج از خانه یا محل کار (مکان‌های ناآشنا) باشد، برای تغییر تنظیمات حساس مانند رمز اپل آیدی یا خاموش کردن Find My، سارق نمی‌تواند از رمز عبور عددی استفاده کند و دستگاه حتماً نیاز به اسکن Face ID یا Touch ID دارد.

بله، این دو کاملاً با یکدیگر متفاوت هستند. رمز آیفون (Passcode) یک کد عددی ۴ یا ۶ رقمی (یا ترکیبی) است که فقط برای باز کردن قفل فیزیکی همان گوشی استفاده می‌شود و روی خود دستگاه ذخیره می‌گردد. اما رمز اپل آیدی (Apple ID Password) یک رمز عبور متنی پیچیده شامل حروف بزرگ و کوچک، اعداد و نمادها است که برای ورود به حساب کاربری ابری اپل (iCloud)، دانلود برنامه از اپ استور و مدیریت امنیت حساب شما در سرورهای اپل استفاده می‌شود.

تغییر مداوم رمز عبور الزامی نیست و حتی ممکن است باعث فراموشی آن شود. با این حال، کارشناسان امنیت توصیه می‌کنند اگر احساس کردید کسی متوجه رمز عبور شما شده است، یا اگر از رمزهای ساده و قابل حدس مانند تاریخ تولد استفاده می‌کنید، سریعاً آن را تغییر دهید. در نسخه‌های جدید iOS، قابلیت بازگردانی رمز قبلی تا ۷۲ ساعت وجود دارد تا در صورت فراموشی رمز جدید، دچار مشکل نشوید.

اگر رمز عبور آیفون خود را فراموش کنید، به دلیل سیستم رمزگذاری پیشرفته اپل، هیچ راهی برای بازیابی مستقیم رمز بدون پاک کردن اطلاعات گوشی وجود ندارد. شما باید آیفون خود را به طور کامل فکتوری ریست (پاکسازی) کنید. در این حالت، تنها در صورتی اطلاعات شما بازمی‌گردد که قبلاً از گوشی خود در سرویس iCloud یا از طریق کامپیوتر (نرم‌افزار iTunes یا Finder) نسخه پشتیبان یا همان بک‌آپ تهیه کرده باشید.

بله، گذاشتن رمز عبور برای تمامی کاربران آیفون بدون استثنا ضروری است. برای کودکان و افراد سالخورده می‌توان از رمزهای ساده‌تر ۴ رقمی استفاده کرد یا قابلیت Face ID و Touch ID را فعال نمود تا فرآیند باز کردن قفل آسان‌تر شود. فعال بودن رمز عبور مانع از دسترسی تصادفی به تنظیمات حساس، خریدهای ناخواسته در اپ استور و پاک شدن اتفاقی اطلاعات حیاتی توسط این دسته از کاربران می‌شود.

برای این کار ابتدا وارد برنامه Settings شوید. به پایین اسکرول کرده و گزینه Face ID & Passcode (یا Touch ID & Passcode در مدل‌های قدیمی‌تر) را لمس کنید. سپس روی گزینه Turn Passcode On ضربه بزنید. به صورت پیش‌فرض از شما یک رمز ۶ رقمی خواسته می‌شود. رمز مورد نظر خود را وارد کرده و در مرحله بعد برای تایید، مجدداً آن را تکرار کنید تا رمز عبور شما با موفقیت فعال شود.

برای تغییر نوع رمز، به مسیر Settings > Face ID & Passcode بروید و رمز فعلی خود را وارد کنید. روی گزینه Change Passcode ضربه بزنید و رمز قدیمی را مجدداً وارد کنید. قبل از وارد کردن رمز جدید، روی گزینه آبی‌رنگ Passcode Options در بالای کیبورد ضربه بزنید. در اینجا می‌توانید گزینه‌های Custom Alphanumeric Code (رمز ترکیبی حروف و اعداد)، Custom Numeric Code (رمز عددی با طول دلخواه) یا 4-Digit Numeric Code (رمز ۴ رقمی) را انتخاب کنید.

برای غیرفعال کردن رمز عبور، به مسیر Settings > Face ID & Passcode بروید و رمز عبور فعلی خود را وارد کنید. سپس روی گزینه Turn Passcode Off ضربه بزنید. یک پیام هشدار به شما نشان داده می‌شود که اعلام می‌کند با این کار کارت‌های بانکی فعال در Apple Pay، کلیدهای امنیتی و دسترسی‌های بیومتریک شما حذف خواهند شد. در صورت اطمینان، رمز عبور خود را مجدداً وارد کنید تا قفل گوشی کاملاً باز شود.

برای فعال کردن این ویژگی امنیتی فوق‌العاده، به مسیر Settings > Face ID & Passcode بروید و رمز عبور خود را وارد کنید. به انتهای صفحه اسکرول کنید تا گزینه Erase Data را مشاهده نمایید. سوئیچ مقابل این گزینه را روشن کنید. یک پیام هشدار نمایش داده می‌شود که توضیح می‌دهد پس از ۱۰ بار تلاش ناموفق برای ورود رمز، تمامی داده‌های آیفون پاک خواهند شد. روی Enable ضربه بزنید تا این قابلیت فعال شود.

زمان قفل شدن خودکار صفحه تعیین می‌کند که پس از چه مدت بی‌تحرک بودن گوشی، صفحه خاموش شده و رمز عبور فعال شود. برای تنظیم این زمان، به مسیر Settings > Display & Brightness بروید و روی گزینه Auto-Lock ضربه بزنید. در اینجا می‌توانید زمان‌های مختلفی از ۳۰ ثانیه تا ۵ دقیقه یا گزینه Never (هرگز خاموش نشود) را انتخاب کنید. توجه داشته باشید در حالت Low Power Mode، این زمان به طور خودکار روی ۳۰ ثانیه قفل می‌شود.

در iOS 17 و iOS 18، اگر رمز عبور خود را تغییر دهید و در کمتر از ۷۲ ساعت آن را فراموش کنید، می‌توانید از رمز قبلی خود برای باز کردن گوشی استفاده کنید. برای این کار، چند بار رمز اشتباه وارد کنید تا گزینه Forgot Passcode? در پایین صفحه ظاهر شود. روی آن ضربه بزنید و سپس گزینه Passcode Reset را انتخاب کنید. اکنون می‌توانید رمز عبور قبلی خود را وارد کرده و یک رمز جدید و مطمئن برای آیفون خود تعریف کنید.

برای جلوگیری از دسترسی افراد غریبه به پیام‌ها و تنظیمات گوشی در حالت قفل، به مسیر Settings > Face ID & Passcode بروید و رمز خود را وارد کنید. به بخش Allow Access When Locked اسکرول کنید. در این بخش می‌توانید دسترسی به گزینه‌هایی مانند Notification Center (مرکز اعلان‌ها)، Control Center (کنترل سنتر)، Reply with Message (پاسخ به پیام‌ها) و Siri را با خاموش کردن سوئیچ مربوطه در حالت قفل بودن صفحه غیرفعال کنید.

برای تغییر امن رمز عبور، ابتدا به بخش Settings > Face ID & Passcode بروید و رمز عبور فعلی خود را وارد کنید. روی گزینه Change Passcode ضربه بزنید. ابتدا رمز قدیمی را وارد کنید، سپس رمز جدید ۶ رقمی یا پیچیده خود را وارد نمایید. پیشنهاد می‌شود رمز جدید را در یک دفترچه یادداشت امن یا نرم‌افزار مدیریت پسورد مطمئن یادداشت کنید تا در صورت فراموشی، دسترسی شما به آیفون قطع نشود.

پردازنده Secure Enclave یک کمک‌پردازنده سخت‌افزاری مجزا و فوق‌العاده امن در تراشه‌های اپل است. هنگامی که شما رمز عبور خود را وارد می‌کنید، این رمز مستقیماً توسط سیستم‌عامل خوانده نمی‌شود، بلکه به صورت رمزگذاری‌شده به Secure Enclave فرستاده می‌شود تا صحت آن بررسی شود. این بخش کاملاً از هسته اصلی سیستم‌عامل جدا است و حتی در صورت هک شدن نرم‌افزاری آیفون، هکرها نمی‌توانند به کلیدهای رمزنگاری و رمز عبور شما دسترسی پیدا کنند.

این یک مکانیزم امنیتی برای جلوگیری از حملات Brute-Force (حدس زدن متوالی رمز توسط ربات‌ها یا افراد) است. پس از ۵ بار ورود اشتباه، گوشی برای ۱ دقیقه قفل می‌شود. تلاش‌های اشتباه بعدی این زمان را به ۵ دقیقه، ۱۵ دقیقه و در نهایت ۱ ساعت افزایش می‌دهند. در نسخه‌های جدید iOS، پس از تلاش‌های ناموفق مکرر، عبارت iPhone Unavailable یا Security Lockout روی صفحه نمایش داده می‌شود که امنیت دستگاه را در برابر نفوذ تضمین می‌کند.

خیر، در آیفون‌های مدرن و نسخه‌های جدید iOS، به دلیل وجود تراشه امنیتی Secure Enclave و سیستم رمزنگاری فایل‌سیستم APFS، حتی با جیلبریک کردن هم امکان دور زدن یا استخراج رمز عبور وجود ندارد. جیلبریک تنها دسترسی‌های نرم‌افزاری سیستم‌عامل را باز می‌کند، اما کلیدهای اصلی رمزنگاری اطلاعات همچنان در بخش سخت‌افزاری محافظت می‌شوند و بدون وارد کردن رمز صحیح، اطلاعات به صورت بلاک‌های ناخوانا باقی خواهند ماند.

از نظر فنی، هرچه طول و تنوع کاراکترهای رمز عبور بیشتر باشد، کلید رمزنگاری تولید شده توسط الگوریتم AES-256 قوی‌تر و پیچیده‌تر می‌شود. یک رمز عبور حروف و اعدادی (Alphanumeric) طولانی، انتروپی (Entropy) یا میزان تصادفی بودن بسیار بالاتری نسبت به یک رمز ۴ رقمی ساده دارد. این امر باعث می‌شود که حتی با پیشرفته‌ترین ابرکامپیوترهای رمزگشایی نیز نتوان قفل فایل‌های رمزگذاری‌شده آیفون را شکست.

خیر، اپل به هیچ عنوان رمز عبور آیفون شما را در سرورهای خود یا در بستر ابری iCloud ذخیره نمی‌کند. رمز عبور شما صرفاً به صورت محلی و در قالب یک هش رمزنگاری‌شده یک‌طرفه درون تراشه Secure Enclave آیفون شما نگهداری می‌شود. به همین دلیل است که حتی خود شرکت اپل یا پلیس و مراجع قضایی نیز نمی‌توانند بدون داشتن رمز عبور فیزیکی، قفل آیفون شما را باز کنند.

هنگامی که شما Face ID یا Touch ID را فعال می‌کنید، داده‌های بیومتریک شما به عنوان یک کلید فرعی برای باز کردن قفل موقت آیفون عمل می‌کنند. اما این کلید فرعی همواره تحت کنترل کلید اصلی یعنی همان رمز عبور (Passcode) شماست. سیستم‌عامل آیفون به صورت دوره‌ای (مثلاً هر ۴۸ ساعت یک‌بار یا پس از خاموش و روشن شدن) کلید بیومتریک را منقضی کرده و برای تایید مجدد امنیت، از شما رمز عبور اصلی را درخواست می‌کند.

خیر، سیستم‌عامل iOS به دلایل امنیتی شدید، در تمامی صفحات ورود رمز عبور (Passcode) و فیلدهای حساس پسورد، کیبوردهای شخص ثالث را به طور خودکار غیرفعال کرده و فقط از کیبورد بومی و امن خود اپل استفاده می‌کند. این کار مانع از آن می‌شود که برنامه‌ها یا کیبوردهای متفرقه بتوانند کلیدهای فشرده‌شده توسط شما را ثبت و سرقت کنند (Keylogging).

در صورت خرابی سخت‌افزاری حسگرهای بیومتریک، سیستم‌عامل آیفون به طور خودکار متوجه این نقص شده و در صفحه قفل، مستقیماً کیبورد ورود رمز عبور (Passcode) را به شما نشان می‌دهد. شما می‌توانید با وارد کردن رمز عبور عددی یا متنی خود، بدون هیچ مشکلی وارد گوشی شوید. خرابی سخت‌افزاری سنسورها هرگز مانع از دسترسی شما به دستگاه از طریق رمز عبور اصلی نخواهد شد.

خیر، قابلیت گذاشتن رمز عبور (Passcode) و استفاده از سیستم‌های بیومتریک مانند Face ID و Touch ID کاملاً رایگان بوده و به عنوان یکی از ویژگی‌های امنیتی پایه و پیش‌فرض سیستم‌عامل iOS در تمامی دستگاه‌های اپل قرار دارد. هیچ نیازی به پرداخت هزینه، خرید اشتراک یا نصب برنامه‌های جانبی برای قفل کردن آیفون وجود ندارد.

برنامه‌های متفرقه‌ای در اپ استور وجود دارند که ادعا می‌کنند امنیت بیشتری فراهم می‌کنند یا پوشه‌ها را قفل می‌کنند. با این حال، به دلیل محدودیت‌های امنیتی شدید iOS (Sandboxing)، هیچ برنامه جانبی اجازه دسترسی به لایه‌های سیستمی آیفون را ندارد. بنابراین، خرید این برنامه‌ها کاملاً بیهوده است و سیستم امنیتی پیش‌فرض و رایگان خود آیفون بسیار قوی‌تر و ایمن‌تر از هر برنامه جانبی کار می‌کند.

هزینه نرم‌افزاری فلش کردن و باز کردن آیفون قفل‌شده در مراکز تعمیراتی بسته به مدل گوشی متفاوت است. اما نکته مهم این است که این مراکز تنها گوشی شما را فکتوری ریست می‌کنند و هیچ تعمیرکاری در دنیا قادر به بازیابی اطلاعات بدون داشتن بک‌آپ نیست. بنابراین پرداخت هزینه‌های گزاف به افراد با ادعای «بازیابی اطلاعات بدون رمز» کاملاً کلاهبرداری است.

فعال‌سازی این قابلیت هزینه‌ای ندارد، اما در صورت عدم تهیه بک‌آپ منظم، فراموشی رمز عبور و پاک شدن خودکار اطلاعات می‌تواند خسارت‌های مالی و معنوی سنگینی (مانند از دست رفتن اطلاعات کاری، عکس‌های خانوادگی یا اطلاعات حساب‌های مالی) به شما وارد کند. بنابراین، تنها در صورتی این قابلیت را فعال کنید که به طور مداوم از گوشی خود در iCloud یا کامپیوتر بک‌آپ می‌گیرید.

ذخیره کردن رمزهای عبور در سیستم iCloud Keychain حجم بسیار ناچیزی (در حد چند کیلوبایت) مصرف می‌کند و عملاً هیچ هزینه اینترنتی خاصی برای شما نخواهد داشت. با این حال، اگر بک‌آپ کامل از کل گوشی را روی iCloud فعال کنید، بسته به حجم اطلاعات شما ممکن است حجم اینترنت بیشتری مصرف شود که می‌توانید آن را تنظیم کنید تا فقط با اتصال به Wi-Fi انجام شود.

اپل به هر کاربر ۵ گیگابایت فضای رایگان iCloud ارائه می‌دهد که برای ذخیره کردن رمزهای عبور، مخاطبین و یادداشت‌ها کاملاً کافی است. اما اگر حجم عکس‌ها و بک‌آپ کامل آیفون شما بیشتر از ۵ گیگابایت باشد، برای امنیت بیشتر اطلاعات خود در صورت فراموشی رمز عبور، باید اشتراک ماهانه iCloud+ (که از ۰.۹۹ دلار برای ۵۰ گیگابایت شروع می‌شود) را خریداری کنید.

اگر به اپل استورهای رسمی در خارج از کشور دسترسی داشته باشید، کارشناسان اپل فرآیند ریست کردن نرم‌افزاری گوشی شما را به صورت کاملاً رایگان انجام می‌دهند. با این حال، آن‌ها نیز اطلاعات پاک‌شده شما را بازیابی نخواهند کرد و برای انجام این کار، حتماً از شما مدارک شناسایی معتبر و فاکتور خرید رسمی آیفون را برای اثبات مالکیت دستگاه درخواست می‌کنند.

خیر، اکثر سایت‌ها و ابزارهایی که ادعا می‌کنند با دریافت مبالغی قفل آیفون یا آی‌کلود را باز می‌کنند، غیرقانونی و در بسیاری از موارد کلاهبرداری هستند. این ابزارها معمولاً کار نمی‌کنند یا امنیت دستگاه شما را به شدت به خطر می‌اندازند و ممکن است اطلاعات شخصی شما را سرقت کنند. سیستم امنیتی اپل به گونه‌ای طراحی شده که با روش‌های نرم‌افزاری ساده قابل دور زدن نیست.

طبق بیانیه رسمی حریم خصوصی اپل، این شرکت به اصول رمزنگاری سرتاسری (End-to-End Encryption) متعهد است. بر اساس قوانین اپل، اطلاعات شخصی کاربران متعلق به خود آن‌هاست و اپل هیچ کلید پشتیبانی برای دور زدن رمز عبور آیفون‌ها ندارد. این سیاست سخت‌گیرانه تضمین می‌کند که حتی با حکم دادگاه نیز اپل قادر به استخراج اطلاعات از آیفون قفل‌شده کاربران نخواهد بود.

قوانین در کشورهای مختلف متفاوت است. در برخی کشورها مانند ایالات متحده، طبق متمم پنجم قانون اساسی، دادگاه‌ها نمی‌توانند شما را مجبور به گفتن رمز عبور عددی (که در ذهن شماست) کنند، اما در برخی موارد پلیس مجاز است از اثر انگشت یا چهره شما برای باز کردن گوشی استفاده کند. به همین دلیل، در مواقع اضطراری با فشردن همزمان دکمه پاور و ولوم، می‌توانید Face ID را سریعاً غیرفعال کنید تا فقط با رمز عبور باز شود.

خرید و فروش آیفونی که رمز عبور آن فراموش شده یا روی قفل iCloud (Activation Lock) مانده است، ریسک حقوقی بسیار بالایی دارد. در اکثر قوانین دنیا، چنین دستگاه‌هایی به عنوان اموال مسروقه یا مشکوک شناخته می‌شوند. خریدار ممکن است به جرم تحصیل مال مسروقه تحت پیگرد قانونی قرار گیرد. بنابراین همواره قبل از خرید آیفون دست‌دوم، مطمئن شوید که فروشنده رمز عبور و اپل آیدی خود را کاملاً از روی دستگاه حذف کرده است.

بله، از نظر حقوقی، هرگونه فعالیت، ارسال پیام، تراکنش مالی یا جرمی که از طریق آیفون شما انجام شود، در وهله اول به نام مالک دستگاه ثبت می‌شود. اگر رمز عبور خود را در اختیار شخص دیگری قرار دهید و او اقدام به انجام فعالیت‌های غیرقانونی کند، اثبات عدم مداخله شما در مراجع قضایی بسیار دشوار خواهد بود. بنابراین رمز عبور آیفون باید کاملاً شخصی و محرمانه باقی بماند.

بر اساس توافق‌نامه کاربری اپل (EULA)، هرگونه تلاش برای مهندسی معکوس، هک، دور زدن سیستم‌های امنیتی یا استفاده از ابزارهای جیلبریک برای شکستن رمز عبور آیفون، نقض صریح قوانین کپی‌رایت و شرایط استفاده از خدمات اپل محسوب می‌شود. این کار باعث ابطال فوری گارانتی دستگاه شده و اپل این حق را دارد که دسترسی دستگاه مربوطه را به تمامی خدمات آنلاین خود مسدود کند.

اپل برای این موضوع قانونی قابلیتی به نام Legacy Contact (وارث دیجیتال) را معرفی کرده است. شما می‌توانید در تنظیمات آیفون خود یک یا چند نفر را به عنوان وارث تعیین کنید. پس از فوت کاربر، این افراد می‌توانند با ارائه گواهی فوت رسمی و کلید دسترسی که قبلاً برایشان ارسال شده، به اطلاعات آیفون و آی‌کلود متوفی دسترسی پیدا کنند. در غیر این صورت، اپل به هیچ وجه قفل گوشی را برای بازماندگان باز نخواهد کرد.

استفاده از نرم‌افزارهای کرک‌شده علاوه بر نقض قوانین بین‌المللی کپی‌رایت، یک تهدید امنیتی بسیار بزرگ است. این برنامه‌ها معمولاً حاوی بدافزارها و تروجان‌هایی هستند که می‌توانند رمز عبور اصلی آیفون و اطلاعات حساس شما را سرقت کرده و به سرورهای هکرها ارسال کنند. برای مدیریت رمزها همواره از ابزار رایگان و بومی آیفون (iCloud Keychain) یا برنامه‌های معتبر و رسمی استفاده کنید.

قوانین سخت‌گیرانه GDPR در اروپا، شرکت‌های فناوری را موظف می‌کند که بالاترین سطح امنیت را برای داده‌های کاربران فراهم کنند. اپل با استفاده از سیستم رمزنگاری سرتاسری و ذخیره نکردن رمزهای عبور کاربران در سرورهای خود، کاملاً با قوانین GDPR همگام است. این طراحی به این معنی است که حتی در صورت هک شدن سرورهای ابری اپل، رمزهای عبور و داده‌های شخصی کاربران به هیچ وجه فاش نخواهند شد.