استخدامی دستگاه های اجرایی ۱۴۰۲ | راهنمای ثبت نام و شرایط

این آزمون که به عنوان امتحان مشترک فراگیر نیز شناخته می‌شود، بزرگترین رویداد جذب نیروی انسانی برای وزارتخانه‌ها و سازمان‌های دولتی در ایران است. مدیریت و نظارت عالی بر این فرآیند بر عهده سازمان اداری و استخدامی کشور است، اما اجرای آن معمولاً به مراکز آزمون معتبر واگذار می‌شود. در سال‌های اخیر، مرکز آزمون جهاد دانشگاهی (HRTC) مسئولیت طراحی سوالات، ثبت‌نام و برگزاری آزمون را بر عهده داشته است تا عدالت استخدامی رعایت شود.

در دوازدهمین دوره این آزمون، طیف گسترده‌ای از نهادهای دولتی مشارکت دارند. طبق آخرین اطلاعیه‌ها، وزارت کشور، وزارت امور اقتصادی و دارایی، سازمان گمرک جمهوری اسلامی ایران، سازمان بنادر و دریانوردی، سازمان تعزیرات حکومتی و چندین سازمان ملی و استانی دیگر در فهرست جذب قرار دارند. داوطلبان باید با مطالعه دقیق دفترچه راهنما که در آبان ماه منتشر می‌شود، از لیست دقیق رشته‌محل‌های مربوط به هر دستگاه مطلع شوند.

آزمون دهم در اردیبهشت ۱۴۰۲ و آزمون یازدهم در آذر ۱۴۰۲ برگزار شدند که فرآیند جذب آن‌ها به پایان رسیده است. آزمون دوازدهم که ابتدا قرار بود در تابستان ۱۴۰۳ برگزار شود، با تغییرات مدیریتی به آذرماه ۱۴۰۳ موکول شده است. تفاوت اصلی در ظرفیت پذیرش (بیش از ۶۴۰۰ نفر) و تنوع دستگاه‌های متقاضی است. همچنین در آزمون جدید، قوانین مربوط به جوانی جمعیت و امتیازات تاهل با دقت بیشتری در سیستم ثبت‌نام لحاظ شده است.

خیر، شرکت در آزمون منوط به انطباق رشته و مقطع تحصیلی با شرایط احراز شغل در دفترچه است. هر دستگاه اجرایی بر اساس نیاز خود، رشته‌های خاصی را اعلام می‌کند. با این حال، برخی خوشه‌های شغلی مانند امور اداری، حسابداری و کارشناس فناوری اطلاعات معمولاً در اکثر آزمون‌ها تکرار می‌شوند. داوطلبان باید توجه داشته باشند که مدرک تحصیلی آن‌ها باید مورد تایید وزارت علوم یا وزارت بهداشت باشد تا در مراحل بعدی دچار مشکل نشوند.

به طور معمول، اکثر ردیف‌های شغلی در آزمون دستگاه‌های اجرایی برای مقاطع کارشناسی و کارشناسی ارشد تعریف شده‌اند. در موارد محدودی برای برخی مشاغل عملیاتی یا فنی، امکان پذیرش مدرک کاردانی وجود دارد و برای برخی مشاغل تخصصی و پژوهشی نیز مدرک دکتری الزامی است. نکته مهم این است که تاریخ فراغت از تحصیل باید حداکثر تا روز برگزاری آزمون باشد و داوطلبان در حال تحصیل که هنوز گواهی موقت ندارند، مجاز به ثبت‌نام نیستند.

بر اساس بخشنامه‌های سازمان اداری و استخدامی، دارندگان مدارک تحصیلی معادل که در سال‌های گذشته صادر شده است، تنها در صورتی مجاز به شرکت در آزمون هستند که مدرک آن‌ها دارای ارزش استخدامی بوده و توسط وزارت علوم یا سازمان مدیریت وقت تایید شده باشد. با این حال، اولویت اصلی با مدارک رسمی و دانشگاهی است. توصیه می‌شود این دسته از داوطلبان پیش از ثبت‌نام، وضعیت تاییدیه تحصیلی خود را از سامانه سجاد استعلام بگیرند تا از بروز مشکل در مرحله بررسی مدارک جلوگیری شود.

تنها مرجع رسمی برای تمامی مراحل آزمون استخدامی دستگاه‌های اجرایی (از ثبت‌نام تا اعلام نتایج نهایی)، وب‌سایت مرکز آزمون جهاد دانشگاهی به نشانی hrtc.ir است. داوطلبان باید از مراجعه به سایت‌های واسطه یا مشابه خودداری کنند. تمامی اطلاعیه‌های اصلاحی، تمدید مهلت ثبت‌نام، دریافت کارت ورود به جلسه و نتایج اولیه و نهایی منحصراً از طریق همین درگاه اطلاع‌رسانی می‌شود و داوطلبان باید پروفایل شخصی خود را در این سایت حفظ کنند.

طبق اظهارات رسمی معاونین سازمان اداری و استخدامی، در دوازدهمین امتحان مشترک فراگیر، ظرفیتی بالغ بر ۶۴۰۰ نفر برای دستگاه‌های مختلف پیش‌بینی شده است. این ظرفیت بین دستگاه‌های ملی و استانی تقسیم می‌شود. بیشترین سهمیه مربوط به وزارتخانه‌هایی است که با کمبود نیروی انسانی در شهرستان‌ها مواجه هستند. این تعداد جدا از آزمون‌های اختصاصی آموزش و پرورش و وزارت بهداشت است که به صورت مستقل برگزار می‌شوند و فرصت خوبی برای کاریابی دولتی محسوب می‌شود.

در اکثر ردیف‌های شغلی، پذیرش به صورت مشترک (زن/مرد) انجام می‌شود و ملاک اصلی نمره علمی و توانمندی در مصاحبه است. با این حال، برخی مشاغل خاص به دلیل ماهیت کاری (مانند محیط‌بانی یا برخی مشاغل عملیاتی گمرک) ممکن است صرفاً برای آقایان یا در موارد خاص برای خانم‌ها تعریف شده باشند. سهمیه هر جنسیت در مقابل هر کد-رشته در دفترچه راهنما به دقت درج شده است و داوطلبان باید بر اساس آن انتخاب رشته کنند.

فرآیند ثبت‌نام با مطالعه دقیق دفترچه راهنما در سایت hrtc.ir آغاز می‌شود. ابتدا داوطلب باید کارت اعتباری ثبت‌نام را خریداری کرده و شماره سریال آن را دریافت کند. سپس با بارگذاری عکس پرسنلی و وارد کردن اطلاعات شناسنامه‌ای، تحصیلی و انتخاب شغل‌محل مورد نظر، فرم را تکمیل نماید. در نهایت، سامانه یک کد رهگیری ارائه می‌دهد که نگهداری آن تا پایان مراحل آزمون الزامی است. هرگونه اشتباه در وارد کردن اطلاعات می‌تواند منجر به حذف داوطلب در مراحل بعدی شود.

بر اساس آخرین به‌روزرسانی‌ها، دفترچه راهنمای ثبت‌نام دوازدهمین آزمون استخدامی دستگاه‌های اجرایی در نیمه اول آبان ماه ۱۴۰۳ منتشر خواهد شد. پس از یک بازه زمانی ۱۰ روزه برای ثبت‌نام، فرآیند بررسی اولیه انجام شده و آزمون کتبی در دهه اول آذرماه ۱۴۰۳ برگزار می‌گردد. البته این تواریخ ممکن است با توجه به شرایط اجرایی تغییرات جزئی داشته باشند، لذا پیگیری مستمر اخبار از سایت جهاد دانشگاهی برای داوطلبان ضروری است.

معمولاً در پایان مهلت ثبت‌نام، یک بازه زمانی ۲ تا ۳ روزه به عنوان فرصت ویرایش اطلاعات برای داوطلبان در نظر گرفته می‌شود. در این مرحله، امکان تغییر مواردی مانند معدل، محل سکونت و برخی جزئیات تحصیلی وجود دارد. اما تغییر در کد-رشته شغلی یا سهمیه‌های اصلی معمولاً محدودیت‌های خاصی دارد. پس از صدور کارت ورود به جلسه، امکان هیچ‌گونه ویرایشی وجود نخواهد داشت و داوطلب باید با همان اطلاعات در جلسه آزمون حاضر شود.

پس از برگزاری آزمون کتبی، حدود ۴۵ تا ۶۰ روز زمان برای تصحیح پاسخنامه‌ها و استخراج نتایج لازم است. نتایج اولیه به صورت چند برابر ظرفیت (معمولاً ۳ برابر) اعلام می‌شود. داوطلبانی که حد نصاب علمی را کسب کرده باشند، برای بررسی مدارک و سپس انجام ارزیابی تکمیلی (مصاحبه تخصصی و روانشناختی) دعوت می‌شوند. در این مرحله، نمره آزمون کتبی با وزن ۷۰ درصد و نمره مصاحبه با وزن ۳۰ درصد در نمره کل نهایی تاثیرگذار خواهند بود.

داوطلبانی که کد رهگیری خود را فراموش یا مفقود کرده‌اند، می‌توانند به بخش بازیابی اطلاعات در سامانه hrtc.ir مراجعه کنند. با وارد کردن کد ملی، شماره شناسنامه و پست الکترونیکی که در زمان ثبت‌نام استفاده شده، امکان بازیابی کد رهگیری وجود دارد. در صورتی که از این طریق موفق نشدند، باید از طریق سیستم پاسخگویی آنلاین (تیکت) در همان سایت، درخواست خود را برای پشتیبانی مرکز آزمون ارسال کنند تا راهنمایی‌های لازم را دریافت نمایند.

داوطلبانی که نام آن‌ها در لیست پذیرفته‌شدگان اولیه قرار می‌گیرد، باید اصل و کپی مدارکی شامل: شناسنامه، کارت ملی، کارت پایان خدمت (برای آقایان)، مدرک تحصیلی قید شده در ثبت‌نام، مدارک مربوط به سهمیه‌های ایثارگری یا معلولیت و مستندات مربوط به بومی بودن را ارائه دهند. همچنین مدارک مربوط به سوابق آموزشی و پژوهشی (مانند مقالات یا مدارک زبان) برای کسب امتیاز در مرحله مصاحبه بسیار حائز اهمیت است و باید در این مرحله ارائه گردند.

خیر، حوزه امتحانی بر اساس محل سکونتی که داوطلب در زمان ثبت‌نام در سامانه درج کرده است، تعیین می‌شود. پس از تایید نهایی و دریافت کد رهگیری، امکان تغییر شهر محل آزمون وجود ندارد. بنابراین توصیه می‌شود داوطلبان در انتخاب استان و شهر محل آزمون دقت کافی داشته باشند. کارت ورود به جلسه که چند روز قبل از آزمون منتشر می‌شود، آدرس دقیق محل برگزاری (مدرسه یا دانشگاه مربوطه) را مشخص خواهد کرد.

پس از تایید نمره علمی و مصاحبه، اسامی پذیرفته‌شدگان به هسته‌های گزینش دستگاه‌های مربوطه ارسال می‌شود. مرحله گزینش شامل بررسی صلاحیت‌های عمومی، اخلاقی و سیاسی داوطلب است که از طریق استعلام از مراجع ذی‌صلاح و تحقیقات محلی انجام می‌پذیرد. همچنین معاینات پزشکی (طب کار) برای اطمینان از توانایی جسمی داوطلب جهت انجام وظایف محوله انجام می‌شود. در صورت تایید در این مراحل، حکم استخدامی صادر شده و فرد فعالیت خود را آغاز می‌کند.

معمولاً کارت ورود به جلسه ۳ تا ۴ روز قبل از تاریخ برگزاری آزمون بر روی سامانه hrtc.ir قرار می‌گیرد. داوطلبان موظف هستند در این بازه با مراجعه به سایت، کارت خود را چاپ کرده و مندرجات آن را با اطلاعات هویتی خود تطبیق دهند. همراه داشتن کارت ورود به جلسه به همراه اصل کارت ملی یا شناسنامه عکس‌دار برای ورود به حوزه امتحانی الزامی است. در صورت وجود نقص در کارت، باجه‌های رفع نقص در مراکز استان‌ها آماده پاسخگویی خواهند بود.

بخش عمومی آزمون شامل ۷ درس اصلی است: ۱. فناوری اطلاعات (ICDL)، ۲. ریاضی و آمار مقدماتی، ۳. زبان و ادبیات فارسی، ۴. معارف اسلامی، ۵. زبان انگلیسی عمومی، ۶. اطلاعات عمومی، دانش اجتماعی و حقوق اساسی، ۷. هوش و توانمندی‌های عمومی. تمامی این دروس معمولاً دارای ضریب یکسان در بخش عمومی هستند. سوالات این بخش به گونه‌ای طراحی می‌شوند که سطح دانش عمومی و مهارت‌های پایه داوطلب را برای ورود به بدنه دولت ارزیابی کنند.

سوالات بخش تخصصی و اختصاصی بر اساس دانش مورد نیاز برای هر خوشه شغلی طراحی می‌شوند. برای هر شغل در دفترچه راهنما، عناوین دروس تخصصی ذکر شده است. این دروس معمولاً منطبق بر سرفصل‌های اصلی رشته‌های تحصیلی مرتبط در دانشگاه هستند. نمره این بخش تاثیر بسیار زیادی در رتبه نهایی داوطلب دارد، زیرا نشان‌دهنده تسلط علمی فرد بر وظایف شغلی آینده است. داوطلبان باید منابع دانشگاهی معتبر و تست‌های سال‌های گذشته را برای این بخش مطالعه کنند.

آزمون استخدامی دارای نمره منفی است؛ به این صورت که به ازای هر سه پاسخ غلط، یک پاسخ صحیح حذف می‌شود (یک‌سوم نمره منفی). بنابراین، اگر داوطلبی نسبت به گزینه‌ای اطمینان ندارد، بهتر است از پاسخ دادن خودداری کند. نمره خام هر درس بر اساس فرمول «تعداد صحیح منهای یک‌سوم تعداد غلط، تقسیم بر کل سوالات» محاسبه می‌شود. استراتژی مدیریت زمان و دقت در پاسخگویی، کلید موفقیت در این آزمون‌های رقابتی است.

کسب حد نصاب علمی، شرط لازم (و نه کافی) برای دعوت به مصاحبه است. حد نصاب معمولاً عبارت است از کسب ۵۰ درصد میانگین نمره سه نفر اول در هر شغل-محل. اگر داوطلبی حتی در صورت نبود رقیب، نتواند این حد نصاب را کسب کند، از فرآیند استخدام حذف خواهد شد. بنابراین، رقابت اصلی ابتدا برای عبور از سد حد نصاب و سپس برای قرار گرفتن در بین نفرات برتر جهت دعوت به مرحله ارزیابی تکمیلی است.

در سال‌های اخیر، طبق مصوبات شورای عالی اداری، وزن نمره آزمون کتبی ۷۰ درصد و وزن ارزیابی تکمیلی (مصاحبه و کانون ارزیابی) ۳۰ درصد از نمره کل نهایی را تشکیل می‌دهد. این موضوع نشان می‌دهد که عملکرد در آزمون کتبی نقش تعیین‌کننده‌ای در قبولی نهایی دارد. البته در برخی دستگاه‌های خاص یا مشاغل حساس، ممکن است این نسبت‌ها با تایید سازمان اداری و استخدامی تغییرات جزئی داشته باشند که در دفترچه همان سال اطلاع‌رسانی می‌شود.

به طور کلی، استفاده از هرگونه وسیله الکترونیکی از جمله ماشین‌حساب، ساعت هوشمند، تلفن همراه و پیجر در جلسه آزمون ممنوع است و تخلف محسوب می‌شود. سوالات درس ریاضی و آمار به گونه‌ای طراحی می‌شوند که با محاسبات دستی قابل حل باشند. همراه داشتن این وسایل حتی به صورت خاموش می‌تواند منجر به محرومیت داوطلب از آزمون و حتی محرومیت از آزمون‌های سال‌های آینده شود. داوطلبان باید صرفاً لوازم‌التحریر ساده همراه داشته باشند.

درس هوش (GMAT) یکی از تعیین‌کننده‌ترین دروس بخش عمومی است. منابع پیشنهادی شامل کتاب‌های هوش و استعداد تحصیلی آزمون‌های دکتری و کارشناسی ارشد است. سوالات این بخش معمولاً شامل درک مطلب، استدلال منطقی، تحلیل داده‌ها و تجسم فضایی است. تمرین بر روی تست‌های سال‌های گذشته آزمون‌های فراگیر و آزمون‌های استخدامی بانک‌ها می‌تواند دید بسیار خوبی به داوطلب برای پاسخگویی سریع به این سوالات در زمان محدود آزمون بدهد.

آزمون معمولاً در یک جلسه برگزار می‌شود و داوطلبان دو دفترچه دریافت می‌کنند. دفترچه اول شامل سوالات عمومی (حدود ۱۰۰ سوال) و دفترچه دوم شامل سوالات تخصصی (حدود ۶۰ تا ۸۰ سوال) است. زمان کل آزمون معمولاً بین ۱۸۰ تا ۲۱۰ دقیقه متغیر است. مدیریت زمان در اینجا بسیار حیاتی است؛ داوطلبان حرفه‌ای معمولاً زمان مشخصی را برای هر درس در نظر می‌گیرند تا با کمبود وقت در انتهای آزمون و برای دروس تخصصی مواجه نشوند.

بله، طبق قانون اساسی، اقلیت‌های دینی شناخته شده (مسیحی، کلیمی و زرتشتی) در صورت انتخاب در هنگام ثبت‌نام، به سوالات معارف دینی خاص خود پاسخ خواهند داد. نمره این درس برای آن‌ها جایگزین نمره معارف اسلامی می‌شود. اما سایر دروس عمومی و تمامی دروس تخصصی برای همه داوطلبان یکسان است. عدم انتخاب صحیح مذهب در زمان ثبت‌نام می‌تواند باعث شود داوطلب مجبور به پاسخگویی به سوالات معارف اسلامی شود که در آن تسلط ندارد.

هزینه ثبت‌نام در دوازدهمین آزمون استخدامی بر اساس مصوبات هیئت وزیران تعیین می‌شود. برای سال ۱۴۰۳، این مبلغ حدود ۳۶۸ هزار تومان پیش‌بینی شده است که به آن مبلغ اندکی بابت خدمات پیامکی نیز اضافه می‌شود. پرداخت هزینه صرفاً به صورت آنلاین و از طریق درگاه‌های بانکی متصل به سایت hrtc.ir با استفاده از کارت‌های بانکی عضو شتاب و رمز دوم (پویا) امکان‌پذیر است. داوطلب پس از پرداخت موفق، یک سریال ثبت‌نام دریافت می‌کند.

خیر، طبق قوانین آزمون‌های سراسری و استخدامی، وجوه پرداختی بابت ثبت‌نام به هیچ عنوان مسترد نخواهد شد. این مبالغ صرف هزینه‌های اجرایی، اجاره حوزه‌ها، طراحی سوالات و تصحیح پاسخنامه‌ها می‌شود. بنابراین به داوطلبان اکیداً توصیه می‌شود قبل از پرداخت وجه، دفترچه راهنما را به طور کامل مطالعه کرده و از دارا بودن تمامی شرایط (سن، مدرک تحصیلی، سهمیه و...) اطمینان حاصل کنند تا دچار ضرر مالی نشوند.

علاوه بر هزینه اولیه ثبت‌نام، داوطلبان باید هزینه‌هایی نظیر ایاب و ذهاب به محل آزمون، تهیه کپی مدارک و پوشه برای مرحله بررسی مدارک را در نظر بگیرند. همچنین در صورت قبولی در مرحله اول، هزینه‌های مربوط به معاینات پزشکی (طب کار) و سوءپیشینه بر عهده داوطلب خواهد بود. برخی دستگاه‌ها نیز ممکن است مبلغ جداگانه‌ای برای انجام تست‌های روانشناختی یا کانون ارزیابی در مرحله مصاحبه طبق تعرفه‌های قانونی دریافت کنند.

طبق قوانین موجود، فرزندان شهدا و فرزندان جانبازان ۷۰ درصد و بالاتر از پرداخت هزینه ثبت‌نام در آزمون‌های استخدامی معاف هستند یا تخفیف‌های قابل توجهی دریافت می‌کنند. این افراد باید در هنگام ثبت‌نام، کد ایثارگری خود را وارد کنند تا سیستم به صورت خودکار وضعیت آن‌ها را استعلام کرده و مبلغ را تعدیل نماید. سایر سهمیه‌های ایثارگری معمولاً موظف به پرداخت کامل هزینه ثبت‌نام هستند، مگر اینکه در دفترچه همان سال استثنائی قید شده باشد.

در هنگام خرید کارت اعتباری، مبلغ ناچیزی (معمولاً حدود ۳ تا ۵ هزار تومان) بابت خدمات اطلاع‌رسانی پیامکی دریافت می‌شود. با فعال‌سازی این سرویس، تمامی مراحل مهم آزمون شامل تایید ثبت‌نام، زمان دریافت کارت، زمان اعلام نتایج و دعوت به مصاحبه از طریق پیامک به شماره همراه داوطلب ارسال می‌گردد. این کار برای جلوگیری از جا ماندن داوطلب از مراحل حساس آزمون بسیار مفید است و توصیه می‌شود حتماً فعال گردد.

اگر پس از کسر وجه از حساب، سریال ثبت‌نام صادر نشد، داوطلب نباید نگران باشد. معمولاً این مبالغ به دلیل اختلال در شبکه شتاب، ظرف حداکثر ۷۲ ساعت به صورت خودکار به حساب مبدأ بازگشت داده می‌شوند. در صورتی که پس از این مدت پول بازگشت داده نشد، داوطلب باید با پشتیبانی سایت hrtc.ir تماس گرفته و شماره پیگیری بانکی خود را اعلام کند. توصیه می‌شود ثبت‌نام به روزهای پایانی موکول نشود تا در صورت اختلال بانکی، زمان کافی وجود داشته باشد.

بله، در اکثر موارد مرحله ارزیابی تکمیلی که شامل مصاحبه‌های تخصصی، تست‌های شخصیت و بررسی‌های مهارتی است، هزینه جداگانه‌ای دارد. این مبلغ توسط دستگاه اجرایی متقاضی نیرو و طبق تعرفه‌های مصوب سازمان اداری و استخدامی تعیین می‌شود. داوطلبانی که به این مرحله دعوت می‌شوند، باید پیش از حضور در جلسه مصاحبه، فیش واریزی مربوطه را در سامانه بارگذاری کنند یا به صورت حضوری تحویل دهند. این هزینه صرفاً از پذیرفته‌شدگان مرحله کتبی دریافت می‌شود.

در آزمون‌های فراگیر دستگاه‌های اجرایی، هر داوطلب مجاز به انتخاب تنها «یک» کد-رشته شغلی در «یک» دستگاه اجرایی است. بنابراین امکان ثبت‌نام همزمان برای دو شغل یا دو سازمان مختلف وجود ندارد و طبیعتاً تنها یک بار هزینه ثبت‌نام پرداخت می‌شود. سیستم بر اساس کد ملی داوطلب، اجازه ثبت‌نام مجدد را نمی‌دهد. داوطلبان باید با بررسی دقیق ظرفیت‌ها و شانس قبولی خود، بهترین گزینه را انتخاب کرده و برای همان یک مورد هزینه پرداخت کنند.

طبق ضوابط عمومی، حداکثر سن برای دارندگان مدرک تحصیلی لیسانس ۳۵ سال و برای دارندگان مدرک کارشناسی ارشد و دکتری ۴۰ سال تمام است. ملاک محاسبه سن، اولین روز ثبت‌نام آزمون می‌باشد. البته مواردی مانند مدت خدمت سربازی برای آقایان به این سقف سنی اضافه می‌شود. همچنین ایثارگران و خانواده‌های آنان طبق قوانین خاص خود از معافیت‌های سنی بهره‌مند هستند که جزئیات آن در بخش سهمیه‌های دفترچه راهنما به تفصیل شرح داده شده است.

بر اساس قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت، به ازای تاهل داوطلب و همچنین به ازای داشتن هر فرزند، یک سال به سقف سنی داوطلب اضافه می‌شود. این افزایش سن تا حداکثر ۵ سال امکان‌پذیر است. به عنوان مثال، یک داوطلب لیسانس متاهل دارای دو فرزند، می‌تواند تا سن ۳۸ سالگی (۳۵+۳) در آزمون شرکت کند. این امتیاز یکی از تسهیلات جدید دولت برای حمایت از تشکیل خانواده و فرزندآوری در فرآیند استخدامی است که در آزمون دوازدهم نیز اعمال می‌شود.

داوطلبان بومی (به استثنای ساکنان تهران و مراکز استان‌ها در برخی مشاغل) از امتیاز ویژه‌ای برخوردارند. نمره مکتسبه داوطلب بومی در آزمون کتبی با ضریب ۱.۴ محاسبه می‌شود. بومی به فردی اطلاق می‌شود که شهرستان محل تولد او با شهرستان مورد تقاضا یکی باشد، یا حداقل ۱۰ سال در آن شهرستان سکونت داشته باشد (با تایید استشهاد محلی نیروی انتظامی). این امتیاز تاثیر شگرفی در قبولی دارد و باعث می‌شود افراد محلی شانس بیشتری برای خدمت در منطقه خود داشته باشند.

سهمیه ۲۵ درصد متعلق به جانبازان، آزادگان، همسر و فرزندان شهدا، همسر و فرزندان جانبازان ۲۵ درصد و بالاتر و فرزندان و همسران آزادگان با سابقه بیش از یک سال اسارت است. سهمیه ۵ درصد نیز به رزمندگان با سابقه حداقل ۶ ماه حضور داوطلبانه در جبهه، همسر و فرزندان آن‌ها و فرزندان جانبازان زیر ۲۵ درصد اختصاص دارد. این داوطلبان در رقابت با سهمیه خود سنجیده می‌شوند و باید حداقل ۸۰ درصد نمره آخرین فرد پذیرفته شده در سهمیه آزاد را کسب کنند.

بله، طبق قانون جامع حمایت از حقوق معلولان، ۳ درصد از ظرفیت استخدامی دستگاه‌های اجرایی به معلولان واجد شرایط (با تایید سازمان بهزیستی) اختصاص می‌یابد. این افراد باید توانایی انجام شغل مورد نظر را داشته باشند و در هنگام ثبت‌نام، گزینه معلولیت را انتخاب کنند. رقابت این داوطلبان نیز در بین خودشان صورت می‌گیرد. حد نصاب نمره علمی برای معلولان معمولاً ۶۰ درصد نمره اولین نفر پذیرفته شده در همان شغل-محل در سهمیه آزاد است تا عدالت آموزشی رعایت شود.

داوطلبان مرد باید تا روز برگزاری آزمون، کارت پایان خدمت یا کارت معافیت دائم (پزشکی یا غیرپزشکی) داشته باشند. افرادی که در حال خدمت سربازی هستند و تاریخ ترخیص آن‌ها بعد از زمان آزمون است، مجاز به شرکت در رقابت نیستند. همچنین معافیت‌های تحصیلی برای شرکت در آزمون استخدامی پذیرفته نیست. ارائه اصل کارت یا گواهی موقت معتبر در مرحله بررسی مدارک الزامی است و در صورت عدم ارائه، قبولی فرد کان‌لم‌یکن تلقی خواهد شد.

پذیرفته‌شدگان نهایی آزمون استخدامی موظف هستند تعهدنامه‌ای محضری مبنی بر ۱۰ سال خدمت در محل جغرافیایی مورد تقاضا به دستگاه اجرایی ارائه دهند. این بدان معناست که فرد در طول این ۱۰ سال حق درخواست انتقال یا ماموریت به شهرهای دیگر (به ویژه مراکز استان‌ها و تهران) را نخواهد داشت. هدف از این قانون، پایدارسازی نیروی انسانی در مناطق محروم و شهرستان‌ها و جلوگیری از تمرکز نیرو در پایتخت است. داوطلبان باید با آگاهی کامل از این شرط، محل خدمت خود را انتخاب کنند.

مواردی نظیر ارائه مدارک تحصیلی جعلی، استفاده از سهمیه‌های غیرواقعی، تقلب در جلسه آزمون، داشتن سوءپیشینه کیفری موثر، اعتیاد به مواد مخدر و وابستگی به گروه‌های معاند از جمله مواردی هستند که منجر به محرومیت داوطلب می‌شوند. همچنین اگر داوطلبی در آزمون قبلی پذیرفته شده و در مرحله پیمانی یا رسمی استعفا داده باشد، بسته به قوانین دستگاه ممکن است تا مدتی از شرکت در آزمون‌های جدید محروم باشد. صداقت در تکمیل فرم‌ها و رعایت اخلاق حرفه‌ای الزامی است.

کارمندانی که به صورت پیمانی یا رسمی در یک دستگاه اجرایی مشغول به کار هستند، معمولاً حق شرکت در آزمون استخدامی برای جذب در دستگاه دیگر را ندارند، مگر اینکه استعفای قطعی خود را قبل از ثبت‌نام ارائه داده باشند. اما نیروهای قراردادی (کار مشخص) و شرکتی شاغل در نهادهای دولتی مشمول این ممنوعیت نیستند و می‌توانند برای تبدیل وضعیت به پیمانی در آزمون شرکت کنند. این افراد در صورت قبولی، سوابق بیمه‌ای مرتبط آن‌ها در حکم استخدامی جدید لحاظ خواهد شد.