آخرین رتبه قبولی مهندسی کامپیوتر سراسری ۱۴۰۵ - ۱۴۰۶

در سال تحصیلی ۱۴۰۱ - ۱۴۰۲، مهندسی کامپیوتر به محبوب‌ترین رشته گروه ریاضی تبدیل شد و عملاً جایگزین مهندسی برق در اولویت اول رتبه‌های برتر گردید. این موضوع باعث شد که بازه رتبه‌های قبولی در دانشگاه‌های تراز اول مانند شریف و تهران بسیار فشرده‌تر شود. به طوری که رتبه‌هایی که در سال‌های قبل شانس قبولی در تهران را داشتند، در این سال به سمت دانشگاه‌های سطح دو یا شهرستان‌ها سوق داده شدند.

ظرفیت دوره‌های روزانه به دلیل رقابت سنگین، بسیار سریع تکمیل می‌شود. در سال ۱۴۰۱، آخرین رتبه‌های قبولی دوره شبانه (نوبت دوم) معمولاً بین ۱۰ تا ۲۰ درصد با دوره روزانه همان دانشگاه اختلاف داشتند. این تفاوت به داوطلبان با رتبه‌های کمی ضعیف‌تر اجازه داد تا در دانشگاه‌های معتبر تهران و مراکز استان‌ها تحصیل کنند، هرچند که ملزم به پرداخت شهریه متغیر بودند.

بله، در سال ۱۴۰۱ - ۱۴۰۲ داوطلبان با رتبه‌های کشوری حتی تا حدود ۳۵۰۰۰ نیز موفق به قبولی در دوره‌های روزانه دانشگاه‌های واقع در مناطق محروم یا شهرهای دورافتاده مانند زابل، بجنورد یا بیرجند شدند. البته این قبولی‌ها عمدتاً در سهمیه منطقه ۳ اتفاق افتاده است. برای دانشگاه‌های مستقر در قطب‌های آموزشی، رتبه کشوری باید بسیار بهتر از این مقادیر باشد تا شانس قبولی وجود داشته باشد.

دلیل اصلی این استقبال، بازار کار گسترده، امکان فریلنسینگ و پتانسیل بالای مهاجرت تحصیلی و کاری در این رشته است. در کنکور ۱۴۰۱، بخش بزرگی از ۱۰۰ نفر اول کنکور ریاضی، دانشگاه صنعتی شریف و رشته مهندسی کامپیوتر را به عنوان انتخاب اول خود برگزیدند. این تمرکز نخبگان باعث شده است که کف رتبه قبولی در این رشته به شدت کاهش یابد و رقابت در آن از سایر رشته‌های مهندسی دشوارتر شود.

تفاوت معناداری وجود دارد؛ به عنوان مثال در حالی که آخرین رتبه قبولی یک دانشگاه در تهران برای منطقه ۱ ممکن است حدود ۵۰۰ باشد، همان دانشگاه برای داوطلب منطقه ۳ با رتبه منطقه‌ای حدود ۱۰۰ تا ۱۵۰ پذیرش انجام می‌دهد. به طور کلی، داوطلبان منطقه ۳ با رتبه‌های کشوری بسیار بزرگتر نسبت به منطقه ۱، شانس قبولی در دانشگاه‌های هم‌تراز را دارند که این به دلیل تراز شدن نمرات بر اساس امکانات آموزشی است.

پذیرش در رشته مهندسی کامپیوتر دانشگاه‌های سراسری صرفاً از طریق شرکت در کنکور گروه آزمایشی علوم ریاضی و فنی میسر است. داوطلبان تجربی نمی‌توانند با کارنامه تجربی خود این رشته را در دانشگاه‌های دولتی انتخاب کنند. تنها راه پیش روی آن‌ها، شرکت در کنکور ریاضی یا انتخاب رشته‌های بدون کنکور (بر اساس سوابق تحصیلی) در دانشگاه‌های پیام نور، غیرانتفاعی یا دانشگاه آزاد اسلامی است.

در سال‌های اخیر، تفکیک گرایش‌های نرم‌افزار، سخت‌افزار و IT در مقطع کارشناسی در بسیاری از دانشگاه‌های بزرگ حذف شده و تحت عنوان کلی 'مهندسی کامپیوتر' دانشجو پذیرفته می‌شود. دانشجویان پس از گذراندن واحدهای پایه، در سال‌های پایانی می‌توانند دروس تخصصی مرتبط با علاقه خود را انتخاب کنند. با این حال، برخی دانشگاه‌ها هنوز ظرفیت‌های مجزایی برای مهندسی فناوری اطلاعات (IT) در دفترچه اعلام می‌کنند.

رشته مهندسی کامپیوتر در پذیرش کنکور سراسری دارای گزینش 'قطبی' است. این بدان معناست که حدود ۸۰ درصد ظرفیت هر دانشگاه به داوطلبان بومی همان قطب آموزشی تعلق می‌گیرد و ۲۰ درصد باقی‌مانده به داوطلبان خارج از آن قطب اختصاص می‌یابد. این قانون باعث می‌شود داوطلبان برای قبولی در دانشگاه‌های شهر خود یا شهرهای همجوار در همان قطب، شانس بسیار بیشتری نسبت به داوطلبان سایر نقاط کشور داشته باشند.

در سال ۱۴۰۱، سوابق تحصیلی (معدل کتبی نهایی) تاثیر ۴۰ درصدی با تاثیر مثبت داشت. این موضوع باعث شد داوطلبانی که رتبه کنکور متوسطی داشتند اما معدل آن‌ها بالا بود، بتوانند رتبه کل خود را بهبود بخشیده و در دانشگاه‌های بهتری قبول شوند. البته برای رتبه‌های برتر که تراز کنکور بسیار بالایی داشتند، تاثیر سوابق تحصیلی کمتر مشهود بود، اما در بازه رتبه‌های ۵۰۰۰ تا ۱۵۰۰۰ جابجایی‌های زیادی ایجاد کرد.

پس از انتشار کارنامه اولیه، داوطلب باید ابتدا وضعیت مجاز بودن خود در دوره‌های روزانه و نوبت دوم را بررسی کند. سپس با مطالعه دفترچه انتخاب رشته (دفترچه شماره ۲)، کدهای رشته‌محل‌های مهندسی کامپیوتر را استخراج نماید. اولویت‌بندی باید بر اساس علاقه، کیفیت دانشگاه و دوری یا نزدیکی انجام شود. در نهایت، ۱۵۰ انتخاب در فرم مربوطه ثبت می‌شود. توصیه می‌شود انتخاب‌ها به سه دسته خوش‌بینانه، منطقی و بدبینانه تقسیم شوند تا شانس قبولی تضمین گردد.

کارنامه سبز یا کارنامه نهایی معمولاً چند هفته بعد از نتایج نهایی منتشر می‌شود. این کارنامه نشان می‌دهد که داوطلب در کدام یک از انتخاب‌های پایین‌تر از محل قبولی فعلی خود، حد نصاب رتبه را دارا بوده است. برای تغییر رشته یا دانشگاه با استفاده از این کارنامه، داوطلب باید موافقت دانشگاه مبدأ و مقصد را جلب کند. سازمان سنجش مستقیماً جابجایی را انجام نمی‌دهد و این یک فرآیند اداری بین دو دانشگاه است.

پس از اعلام نتایج نهایی در اواخر شهریور ماه، دانشگاه‌ها معمولاً یک بازه زمانی ۳ تا ۵ روزه را برای ثبت‌نام غیرحضوری و بارگذاری مدارک در سامانه‌هایی مانند 'گلستان' تعیین می‌کنند. پس از تایید مدارک، دانشجو باید برای تحویل اصل مدارک و احراز هویت به صورت حضوری به دانشگاه مراجعه کند. عدم مراجعه در بازه زمانی اعلام شده توسط دانشگاه، به منزله انصراف از تحصیل تلقی شده و ظرفیت به افراد ذخیره یا مرحله تکمیل ظرفیت اختصاص می‌یابد.

بله، سازمان سنجش پس از اعلام نتایج، سیستم پاسخگویی اینترنتی را برای ثبت اعتراضات فعال می‌کند. داوطلبان می‌توانند در صورت مشاهده مغایرت در سهمیه، نمرات سوابق تحصیلی یا رتبه اعلام شده، درخواست بازبینی خود را ثبت کنند. همچنین در مرحله انتخاب رشته، اگر داوطلب معتقد باشد در کدرشته‌ای که نمره آن را داشته قبول نشده، می‌تواند تقاضای بررسی اولویت‌های بعدی را از طریق سیستم پیشخوان خدمات الکترونیک ارسال نماید.

داوطلبان سهمیه ۵ درصدی ایثارگران در یک ظرفیت جداگانه با هم‌سهمیه‌ای‌های خود رقابت می‌کنند. برای قبولی در هر کدرشته‌محل، داوطلب باید حداقل ۷۰ درصد نمره آخرین فرد گزینش آزاد در آن رشته را کسب کند. در رشته پرطرفداری مثل مهندسی کامپیوتر، به دلیل رقابت بالا، معمولاً داوطلبان این سهمیه باید ترازهای بالایی کسب کنند تا بتوانند از ظرفیت اختصاصی خود در دانشگاه‌های برتر تهران استفاده نمایند.

نرم‌افزار انتخاب رشته مجازی سازمان سنجش بر اساس داده‌های واقعی سال گذشته (۱۴۰۰) تنظیم شده بود و تا حدود ۸۰ درصد دقت داشت. این سیستم با مقایسه تراز و رتبه داوطلب با آخرین فرد قبولی سال قبل، شانس قبولی را در سه سطح 'زیاد'، 'متوسط' و 'کم' نمایش می‌داد. با این حال، به دلیل تغییرات ظرفیت و تغییر ناگهانی تمایل داوطلبان به رشته کامپیوتر، این پیش‌بینی‌ها همیشه قطعی نیستند و باید با احتیاط به آن‌ها استناد کرد.

در سال‌های اخیر، مرحله تکمیل ظرفیت برای دوره‌های روزانه دانشگاه‌های سراسری به ندرت برگزار می‌شود. اگر ظرفیت برخی دانشگاه‌ها در رشته مهندسی کامپیوتر خالی بماند، سازمان سنجش اطلاعیه‌ای صادر کرده و داوطلبان واجد شرایط می‌توانند مجدداً انتخاب رشته کنند. اما معمولاً برای رشته‌های پرمتقاضی مانند کامپیوتر، ظرفیت‌ها در همان مرحله اول پر می‌شود و تکمیل ظرفیت بیشتر مختص دانشگاه‌های غیرانتفاعی و پیام‌نور است.

در کنکور ۱۴۰۱، رقابت برای مهندسی کامپیوتر شریف به قدری سنگین بود که آخرین رتبه قبولی در سهمیه منطقه ۱ معمولاً زیر ۶۰ کشوری بسته شد. به عبارت دیگر، تنها داوطلبانی که موفق به کسب رتبه‌های دو رقمی بسیار عالی شده بودند، توانستند در این دانشگاه پذیرفته شوند. این دانشگاه اولین انتخاب تقریباً تمامی رتبه‌های برتر کشوری در گروه ریاضی است و ظرفیت آن در همان دقایق اول پردازش نرم‌افزاری تکمیل می‌شود.

دانشگاه تهران به عنوان دومین قطب برتر مهندسی کامپیوتر کشور، در سال ۱۴۰۱ پذیرای داوطلبان منطقه ۲ تا حدود رتبه ۱۰۰ الی ۱۵۰ منطقه بود. البته این عدد بسته به ظرفیت سالانه و میزان استقبال داوطلبان بومی متغیر است. داوطلبان منطقه ۲ که رتبه‌ای در این بازه داشتند، شانس بسیار بالایی برای قبولی در دانشکده مهندسی برق و کامپیوتر دانشگاه تهران (پردیس فنی) به دست آوردند.

دانشگاه امیرکبیر معمولاً پس از شریف و تهران قرار می‌گیرد. در سال ۱۴۰۱، آخرین رتبه‌های قبولی منطقه ۱ برای مهندسی کامپیوتر این دانشگاه حدود ۲۵۰ تا ۳۰۰ بود. در منطقه ۲ نیز داوطلبان با رتبه‌های تا حدود ۴۰۰ شانس قبولی داشتند. امیرکبیر به دلیل رویکرد فنی و عملیاتی قوی، همواره مورد توجه داوطلبانی است که قصد ورود سریع به بازار کار یا انجام پروژه‌های صنعتی را دارند.

دانشگاه صنعتی اصفهان و دانشگاه شیراز از برترین دانشگاه‌های خارج از تهران هستند. در سال ۱۴۰۱، آخرین رتبه قبولی مهندسی کامپیوتر دانشگاه صنعتی اصفهان برای منطقه ۲ حدود ۶۰۰ تا ۸۰۰ بود. دانشگاه شیراز نیز در بازه مشابهی دانشجو پذیرفت. این دانشگاه‌ها برای داوطلبان بومی مرکز و جنوب کشور که رتبه لازم برای تهران را ندارند، بهترین گزینه ممکن از نظر اعتبار علمی و امکانات پژوهشی محسوب می‌شوند.

پردیس‌های خودگردان (مانند پردیس فنی دانشگاه تهران یا امیرکبیر) رتبه‌های ضعیف‌تری نسبت به دوره روزانه می‌پذیرند. در سال ۱۴۰۱، در حالی که روزانه تهران رتبه ۱۵۰ می‌خواست، پردیس خودگردان همان دانشگاه تا رتبه‌های حدود ۱۲۰۰ تا ۱۵۰۰ منطقه ۱ نیز دانشجو جذب کرد. این یک فرصت عالی برای داوطلبانی است که توانایی مالی پرداخت شهریه سنگین را دارند اما رتبه آن‌ها به دوره روزانه دانشگاه‌های تراز اول نمی‌رسد.

دانشگاه فردوسی مشهد و دانشگاه تبریز در رشته مهندسی کامپیوتر بسیار معتبر هستند. در سال ۱۴۰۱، آخرین رتبه قبولی منطقه ۲ برای دانشگاه فردوسی حدود ۹۰۰ تا ۱۱۰۰ و برای دانشگاه تبریز حدود ۱۲۰۰ تا ۱۵۰۰ بود. این رتبه‌ها نشان‌دهنده سطح بالای علمی این دانشگاه‌هاست و داوطلبان برای قبولی در آن‌ها باید جزو ۵ درصد برتر شرکت‌کنندگان منطقه خود باشند.

بله، اما نه در تهران یا مراکز استان‌های بزرگ. با رتبه ۱۰۰۰۰ منطقه ۱ در سال ۱۴۰۱، امکان قبولی در دانشگاه‌های دولتی شهرهای کوچکتر مانند دانشگاه بناب، دانشگاه جیرفت، یا دانشگاه‌های واقع در مناطق مرزی وجود داشت. همچنین این رتبه شانس بسیار خوبی برای قبولی در دوره‌های نوبت دوم (شبانه) دانشگاه‌های سطح متوسط و تمامی دانشگاه‌های غیرانتفاعی و پیام‌نور کشور را دارا بود.

در دانشگاه‌هایی که هنوز این دو رشته را به صورت مجزا پذیرش می‌کنند (مانند دانشگاه علم و صنعت یا امیرکبیر)، معمولاً رتبه قبولی IT کمی (حدود ۱۰۰ تا ۳۰۰ واحد در رتبه منطقه) عقب‌تر از مهندسی کامپیوتر است. به عنوان مثال، اگر آخرین رتبه کامپیوتر ۴۰۰ باشد، IT ممکن است تا ۶۰۰ یا ۷۰۰ نیز دانشجو بپذیرد. این به دلیل تمایل بیشتر بازار و داوطلبان به عنوان 'مهندسی کامپیوتر' در سال‌های اخیر است.

شهریه دوره‌های شبانه شامل یک شهریه ثابت و یک شهریه متغیر به ازای هر واحد درسی است. در سال ۱۴۰۱، شهریه ثابت حدود ۸۰۰ هزار تا ۱.۲ میلیون تومان در هر نیمسال بود. با احتساب واحدهای نظری و عملی، هر ترم تحصیلی برای دانشجو حدود ۳ تا ۵ میلیون تومان هزینه داشت. این مبلغ نسبت به دانشگاه آزاد و پردیس‌های خودگردان بسیار کمتر است و به همین دلیل رقابت برای دوره‌های شبانه نیز بسیار بالاست.

پردیس‌های خودگردان گران‌ترین نوع تحصیل در دانشگاه‌های دولتی هستند. در سال ۱۴۰۱، هزینه هر ترم تحصیلی در رشته مهندسی کامپیوتر پردیس‌های خودگردان دانشگاه‌های تهران بین ۱۵ تا ۲۵ میلیون تومان متغیر بود. این هزینه شامل شهریه ثابت بالا و شهریه متغیر برای واحدهای اختصاصی و آزمایشگاهی است. لازم به ذکر است که هزینه‌های خوابگاه و تغذیه در این پردیس‌ها نیز معمولاً با نرخ آزاد محاسبه می‌شود.

به طور کلی، شهریه دانشگاه آزاد اسلامی در رشته مهندسی کامپیوتر کمی بالاتر از دانشگاه‌های غیرانتفاعی است. در سال ۱۴۰۱، یک ترم تحصیلی در دانشگاه آزاد (واحدهای سطح یک) حدود ۶ تا ۹ میلیون تومان هزینه داشت، در حالی که در دانشگاه‌های غیرانتفاعی این مبلغ بین ۴ تا ۷ میلیون تومان بود. البته اعتبار مدرک برخی دانشگاه‌های غیرانتفاعی بزرگ با دانشگاه آزاد برابری کرده یا حتی بالاتر است.

تحصیل در دوره روزانه رایگان است، اما دانشجو متعهد می‌شود به ازای سال‌های تحصیل، در داخل کشور خدمت کند (تعهد خدمت). هزینه‌های جانبی شامل مبلغ ناچیزی برای کارت دانشجویی، بیمه حوادث و خدمات رفاهی است. با این حال، هزینه‌های اصلی یک دانشجوی کامپیوتر مربوط به خرید لپ‌تاپ مناسب و تجهیزات جانبی است که با توجه به نرخ ارز در سال ۱۴۰۱، هزینه‌ای بین ۳۰ تا ۷۰ میلیون تومان را به خانواده‌ها تحمیل می‌کرد.

برای دانشجویان دوره روزانه، هزینه خوابگاه‌های دولتی بسیار اندک و حدود ۲۰۰ تا ۵۰۰ هزار تومان برای یک نیمسال بود. هزینه تغذیه نیز با یارانه دولتی محاسبه می‌شد که هر وعده غذا بین ۳ تا ۶ هزار تومان قیمت داشت. اما برای دانشجویان شبانه، غیرانتفاعی و آزاد، این هزینه‌ها به صورت نیمه‌دولتی یا آزاد محاسبه شده و می‌تواند ماهانه بین ۲ تا ۵ میلیون تومان به هزینه‌های تحصیلی اضافه کند.

بله، صندوق رفاه دانشجویان وام‌های مختلفی از جمله وام تحصیلی، وام مسکن و وام ضروری (برای خرید لپ‌تاپ) ارائه می‌دهد. در سال ۱۴۰۱، مبلغ وام تحصیلی برای هر ترم حدود ۲ تا ۴ میلیون تومان بود. همچنین وام شهریه برای دانشجویان شبانه، غیرانتفاعی و آزاد مستقیماً به حساب دانشگاه واریز می‌شد تا بخشی از هزینه ثبت‌نام را پوشش دهد. بازپرداخت این وام‌ها معمولاً پس از فارغ‌التحصیلی و با اقساط طولانی‌مدت است.

این هزینه جزو هزینه‌های پنهان اما ضروری است. یک دانشجوی مهندسی کامپیوتر برای اجرای نرم‌افزارهای برنامه‌نویسی، محیط‌های مجازی‌سازی و پردازش‌های گرافیکی به یک لپ‌تاپ با حداقل ۱۶ گیگابایت رم و حافظه SSD نیاز دارد. در سال ۱۴۰۱، قیمت چنین سیستمی از حدود ۲۵ میلیون تومان شروع شده و برای مدل‌های حرفه‌ای‌تر تا ۱۰۰ میلیون تومان نیز می‌رسید. این بزرگترین هزینه اولیه برای ورود به این رشته محسوب می‌شود.

طبق قوانین سال ۱۴۰۱، دانشجویان دوره روزانه که پس از ثبت‌نام قطعی تصمیم به انصراف می‌گیرند، باید هزینه آموزش رایگان سال‌های تحصیل خود را به دانشگاه پرداخت کنند. این مبلغ بر اساس تعداد واحدهای گذرانده شده و سال ورود محاسبه می‌شود. برای رشته‌های مهندسی، جریمه انصراف می‌تواند بین ۱۰ تا ۳۰ میلیون تومان (بسته به زمان انصراف) باشد. البته انصراف قبل از پایان ترم اول معمولاً جریمه کمتری دارد.

طبق مصوبه شورای عالی انقلاب فرهنگی که در سال ۱۴۰۱ اجرا شد، داوطلبانی که در دوره روزانه رشته مهندسی کامپیوتر (یا هر رشته دیگری) پذیرفته می‌شدند، چه در دانشگاه ثبت‌نام می‌کردند و چه نمی‌کردند، از شرکت در کنکور سراسری سال ۱۴۰۲ برای انتخاب رشته‌های روزانه محروم بودند. این قانون برای جلوگیری از تضییع حق سایر داوطلبان و اشغال صندلی‌های رایگان توسط افرادی که قصد تحصیل ندارند، وضع شده است.

انتقال دانشجو منوط به موافقت هر دو دانشگاه مبدأ و مقصد است. معمولاً دانشجو باید حداقل یک یا دو نیمسال را در دانشگاه مبدأ گذرانده و معدل بالای ۱۵ (یا ۱۶ در دانشگاه‌های برتر) کسب کرده باشد. همچنین نمره آزمون سراسری داوطلب در سال ورود، نباید از نمره آخرین فرد قبولی دانشگاه مقصد در همان رشته کمتر باشد. اولویت انتقال با دانشجویان دختر، بیماران خاص و موارد دارای شرایط خانوادگی ویژه است.

خیر، سهمیه بومی‌گزینی در رشته‌های مختلف متفاوت است. مهندسی کامپیوتر جزو رشته‌های 'قطبی' محسوب می‌شود. کشور به چند قطب آموزشی تقسیم شده است (مثلاً قطب ۱ شامل تهران، البرز، قم و...). داوطلبان هر قطب در انتخاب دانشگاه‌های موجود در همان قطب اولویت دارند. این قانون باعث می‌شود که شانس قبولی یک داوطلب تهرانی در دانشگاه‌های تهران بیشتر از یک داوطلب مشهدی با رتبه مشابه باشد.

داوطلبان پسر باید وضعیت نظام وظیفه خود را مشخص کنند. دارندگان کارت پایان خدمت یا معافیت (پزشکی/کفالت) محدودیتی ندارند. سایرین از 'معافیت تحصیلی' استفاده می‌کنند. هر فرد در هر مقطع تحصیلی فقط یک بار حق استفاده از معافیت تحصیلی را دارد. اگر داوطلبی قبلاً در رشته دیگری دانشجو بوده و انصراف داده است، باید مراقب باشد که سقف سنوات مجاز و تعداد دفعات انصراف وی از حد قانونی فراتر نرود تا دچار غیبت سربازی نشود.

تحصیل همزمان در دو رشته در دانشگاه‌های دولتی صرفاً مختص 'استعدادهای درخشان' و برگزیدگان المپیادهای علمی است. این دانشجویان پس از گذراندن تعداد مشخصی واحد با معدل الف، می‌توانند با تایید دانشگاه و سازمان سنجش، در رشته دوم (معمولاً از علوم پایه) شروع به تحصیل کنند. سایر دانشجویان عادی طبق قانون مجاز به تحصیل همزمان در دو رشته در دانشگاه‌های دولتی نیستند، مگر اینکه رشته دوم در دانشگاه پیام‌نور یا غیرانتفاعی باشد.

در سال ۱۴۰۱، برای داوطلبانی که در مناطق دچار بلایای طبیعی (مانند زلزله هرمزگان یا سیل‌های اخیر) سکونت داشتند، ظرفیت مازادی در دانشگاه‌های همان استان یا استان‌های همجوار در نظر گرفته شد. این سهمیه به آخرین رتبه قبولی مهندسی کامپیوتر در آن مناطق کمک کرد تا با رتبه‌های ضعیف‌تر نسبت به حالت عادی، در دانشگاه‌های دولتی معتبر منطقه خود پذیرفته شوند. استفاده از این سهمیه مستلزم تایید فرمانداری و استانداری مربوطه بود.

رشته مهندسی کامپیوتر در اکثر دانشگاه‌های سراسری جزو رشته‌های 'متمرکز' است و پذیرش در آن صرفاً بر اساس نمره کنکور و سوابق تحصیلی انجام می‌شود و مصاحبه ندارد. تنها استثنا، دانشگاه‌هایی با شرایط خاص مانند دانشگاه شاهد، دانشگاه شهید مطهری یا دانشگاه‌های وابسته به ارگان‌های نظامی (مانند دانشگاه امام حسین یا ستاری) هستند که علاوه بر رتبه، مراحل مصاحبه عقیدتی-سیاسی و معاینات پزشکی نیز دارند.

طبق آیین‌نامه آموزشی وزارت علوم، هر دانشجو حق دارد حداکثر تا یک هفته پس از اعلام نمرات موقت، اعتراض خود را در سامانه آموزشی دانشگاه ثبت کند. استاد درس موظف است برگه امتحانی را بازبینی کرده و نتیجه را اعلام نماید. در صورت عدم رضایت، دانشجو می‌تواند به شورای آموزشی دانشکده مراجعه کند. در رشته کامپیوتر که بسیاری از نمرات بر اساس پروژه‌های عملی است، مستندات پروژه نقش کلیدی در احقاق حق دانشجو در مراحل قانونی دارد.