کنکور تیر ماه ۱۴۰۲: تحلیل، سوالات و پاسخنامه تشریحی

نوبت دوم کنکور سراسری سال ۱۴۰۲ در روزهای چهارشنبه ۱۴ تیر (گروه‌های هنر و زبان)، پنج‌شنبه ۱۵ تیر (گروه‌های ریاضی و انسانی) و جمعه ۱۶ تیر (گروه تجربی) برگزار شد. این آزمون برخلاف سال‌های گذشته که تنها در یک نوبت برگزار می‌شد، به عنوان نوبت دوم پس از آزمون دی ماه ۱۴۰۱ طراحی شده بود تا داوطلبان فرصت دوباره‌ای برای سنجش توانایی‌های خود داشته باشند و استرس ناشی از تک‌جلسه‌ای بودن آزمون کاهش یابد.

بزرگ‌ترین تغییر در این دوره، حذف کامل دروس عمومی از دفترچه سوالات کنکور بود. در کنکور تیر ۱۴۰۲ داوطلبان تنها به سوالات دروس اختصاصی پاسخ دادند و سنجش دروس عمومی به بخش سوابق تحصیلی (امتحانات نهایی) منتقل شد. همچنین زیرگروه‌ها حذف شدند، به این معنا که ضریب هر درس برای تمامی رشته‌های یک گروه آزمایشی یکسان در نظر گرفته شد و رتبه داوطلب در کل گروه محاسبه گردید.

در این آزمون، سوابق تحصیلی داوطلبان شامل نمرات امتحانات نهایی سال دوازدهم، تاثیر ۴۰ درصدی و قطعی در نمره کل نهایی داشت. برخلاف سال‌های پیشین که تاثیر معدل به صورت مثبت (فقط در صورت افزایش تراز) بود، در سال ۱۴۰۲ این تاثیر قطعی شد؛ یعنی نمرات پایین در امتحانات نهایی می‌توانست رتبه کل داوطلب را به شدت کاهش دهد، حتی اگر در آزمون تستی عملکرد بسیار خوبی داشت.

بله، سازمان سنجش برای هر داوطلب که در هر دو نوبت شرکت کرده بود، بیشترین نمره کل (تراز) حاصل از آزمون اختصاصی را ملاک قرار داد. این نمره حداکثری سپس با نمره کل سوابق تحصیلی ترکیب شد تا رتبه نهایی داوطلب برای انتخاب رشته در مرداد ماه مشخص شود. در واقع داوطلبان این شانس را داشتند که اگر در تیر ماه عملکرد ضعیف‌تری داشتند، از تراز بهتر دی ماه خود استفاده کنند.

داوطلبان در پنج گروه آزمایشی اصلی شامل علوم ریاضی و فنی، علوم تجربی، علوم انسانی، هنر و زبان‌های خارجی به رقابت پرداختند. هر داوطلب می‌توانست حداکثر در یک گروه اصلی (ریاضی، تجربی یا انسانی) و دو گروه شناور (هنر و زبان) شرکت کند. آزمون‌های این گروه‌ها در بازه زمانی سه روزه توزیع شده بود تا تداخلی برای شرکت‌کنندگان در گروه‌های مختلف ایجاد نشود.

طبق مصوبات شورای عالی انقلاب فرهنگی، نمره کل آزمون اختصاصی (تراز کنکور) برای داوطلبان کنکور ۱۴۰۲ به مدت دو سال معتبر است. این بدان معناست که داوطلب می‌تواند از تراز کسب شده در تیر ۱۴۰۲ برای انتخاب رشته در سال ۱۴۰۳ نیز استفاده کند، هرچند که سهم سوابق تحصیلی در هر سال مطابق قوانین همان سال (مثلاً ۵۰ درصد برای سال ۱۴۰۳) مجدداً محاسبه و اعمال خواهد شد.

خیر، دروس عمومی از دفترچه سوالات تستی حذف شدند اما نقش آن‌ها در پذیرش نهایی پررنگ‌تر شد. نمرات دروس عمومی در امتحانات نهایی پایه دوازدهم به صورت مستقیم در ۴۰ درصد سهم سوابق تحصیلی لحاظ گردید. بنابراین داوطلبان باید برای کسب رتبه برتر، در امتحانات نهایی دروس عمومی نمرات بسیار بالایی کسب می‌کردند تا تراز سوابق تحصیلی آن‌ها در رقابت با سایرین افت نکند.

در نوبت دوم کنکور سراسری ۱۴۰۲ (تیر ماه)، بیش از یک میلیون و ۱۱۹ هزار داوطلب ثبت‌نام کردند. گروه علوم تجربی با بیش از ۴۸۵ هزار شرکت‌کننده، شلوغ‌ترین و رقابتی‌ترین گروه بود. پس از آن گروه انسانی با ۳۴۳ هزار نفر، ریاضی با ۱۵۵ هزار نفر، زبان با ۹۲ هزار نفر و گروه هنر با ۶۱ هزار نفر در رتبه‌های بعدی قرار داشتند که نشان‌دهنده تمرکز بالای داوطلبان بر رشته‌های پزشکی و پیراپزشکی است.

ثبت‌نام این آزمون به صورت کاملاً اینترنتی و از طریق درگاه اطلاع‌رسانی سازمان سنجش آموزش کشور انجام گرفت. داوطلبان ابتدا باید در سامانه جامع آزمون‌های سراسری یک پروفایل کاربری ایجاد کرده و اطلاعات هویتی، تحصیلی و عکس خود را بارگذاری می‌کردند. پس از تایید اطلاعات و دریافت کد سوابق تحصیلی از پنجره واحد وزارت آموزش و پرورش، با پرداخت هزینه مربوطه، شماره پرونده و کد پیگیری ثبت‌نام را دریافت می‌نمودند.

کارت ورود به جلسه معمولاً چند روز پیش از برگزاری آزمون بر روی سایت سازمان سنجش قرار می‌گرفت. داوطلبان با وارد کردن شماره پرونده، کد پیگیری یا اطلاعات شناسنامه‌ای، کارت خود را مشاهده و چاپ می‌کردند. همراه داشتن این کارت به همراه اصل کارت ملی یا شناسنامه عکس‌دار برای ورود به حوزه امتحانی الزامی بود و عدم تطابق عکس یا اطلاعات روی کارت با مشخصات فردی باید از طریق باجه‌های رفع نقص پیگیری می‌شد.

پس از اعلام نمرات خام و ترازها در مرداد ماه، دفترچه راهنمای انتخاب رشته منتشر شد. داوطلبان مجاز بر اساس رتبه در سهمیه و رتبه کشوری، امکان انتخاب حداکثر ۱۵۰ کدرشته‌محل را در فرم اینترنتی داشتند. این فرآیند با تحلیل دقیق ترازها، ظرفیت دانشگاه‌ها و اولویت‌های شخصی انجام می‌شد. در نهایت، نتایج نهایی پذیرش در نیمه دوم شهریور ماه ۱۴۰۲ از طریق سایت سازمان سنجش اعلام گردید.

سازمان سنجش سیستمی را تحت عنوان «سیستم پاسخگویی» در سایت خود پیش‌بینی کرده بود. داوطلبانی که شماره پرونده یا کد پیگیری خود را گم کرده بودند، می‌توانستند با عضویت در این سامانه و ارسال درخواست بازیابی اطلاعات، در کمترین زمان ممکن مشخصات خود را بازیابی کنند. همچنین امکان بازیابی از طریق شماره سریال کارت اعتباری خریداری شده نیز در بخش‌های خاصی از سایت فراهم بود.

پس از اعلام نتایج اولیه و نهایی، بازه زمانی مشخصی برای ثبت اعتراضات در نظر گرفته شد. داوطلبان می‌توانستند در صورت مشاهده مغایرت در نمرات خام، سهمیه اعمال شده یا خطای محاسباتی در رتبه، درخواست بررسی مجدد خود را به صورت الکترونیکی در سامانه پاسخگویی سازمان سنجش ثبت کنند. تمامی این درخواست‌ها توسط کارشناسان بررسی و پاسخ آن در همان سامانه به داوطلب ابلاغ می‌شد.

برای رشته‌هایی مانند نقاشی، موسیقی، طراحی صنعتی و علوم ورزشی، آزمون تستی تیر ماه تنها مرحله اول بود. داوطلبان علاقه‌مند باید در زمان مقرر نسبت به پرداخت هزینه جداگانه برای آزمون عملی اقدام می‌کردند. آزمون‌های عملی معمولاً در مرداد یا شهریور ماه برگزار شد و نمره حاصل از آن با ضریب مشخصی در نمره کل نهایی داوطلب برای آن رشته‌های خاص تاثیر گذاشت.

سازمان سنجش در چندین نوبت، از جمله زمان ثبت‌نام اولیه، تمدید ثبت‌نام و زمان دریافت کارت ورود به جلسه، امکان ویرایش اطلاعات را فراهم کرد. داوطلبان می‌توانستند مواردی مانند معدل، سهمیه، شهر محل سکونت و اولویت‌های امتحانی را اصلاح کنند. البته تغییر گروه آزمایشی اصلی در مراحل پایانی ممنوع بود و تنها اصلاحات جزئی و حیاتی پذیرفته می‌شد تا نظم برگزاری آزمون مختل نگردد.

پیش از برگزاری کنکور تیر، داوطلبان موظف بودند به سامانه ساهت (یا پنجره واحد خدمات الکترونیک آموزش و پرورش) مراجعه کرده و نمرات نهایی خود را مشاهده و تایید کنند. در صورت وجود هرگونه مغایرت در نمرات، داوطلب باید درخواست اصلاح را ثبت می‌کرد تا نمره صحیح به سازمان سنجش ارسال شود. این مرحله برای اطمینان از اعمال دقیق سهم ۴۰ درصدی معدل در نمره کل نهایی بسیار حیاتی بود.

محاسبه تراز یک فرآیند پیچیده آماری است که در آن نمره خام داوطلب در هر درس با توجه به سطح دشواری سوالات و عملکرد سایر شرکت‌کنندگان سنجیده می‌شود. در سال ۱۴۰۲، ابتدا تراز آزمون اختصاصی (تیر یا دی) محاسبه شد، سپس تراز سوابق تحصیلی (معدل) به صورت جداگانه استخراج گردید. نهایتاً با ترکیب ۶۰ درصد تراز کنکور و ۴۰ درصد تراز سوابق تحصیلی، نمره کل نهایی داوطلب برای رتبه‌بندی ساخته شد.

با حذف زیرگروه‌ها، ضرایب دروس برای تمامی رشته‌های گروه تجربی (از پزشکی گرفته تا زمین‌شناسی) یکسان شد. برای مثال، درس زمین‌شناسی که پیش از این برای رشته پزشکی ضریب صفر داشت، در کنکور ۱۴۰۲ دارای ضریب ۱ شد و در نمره کل تاثیر گذاشت. ضرایب سایر دروس اختصاصی تجربی شامل زیست‌شناسی (۱۲)، شیمی (۹)، ریاضی (۷) و فیزیک (۷) تعیین شد که داوطلبان باید بر این اساس برنامه‌ریزی می‌کردند.

دفترچه شماره یک گروه ریاضی شامل ۴۰ سوال ریاضی با ۷۰ دقیقه زمان بود. دفترچه شماره دو شامل ۳۵ سوال فیزیک (۴۵ دقیقه) و ۳۰ سوال شیمی (۳۵ دقیقه) بود. در مجموع داوطلبان این گروه به ۱۰۵ سوال اختصاصی در مدت زمان ۱۵۰ دقیقه پاسخ دادند. حذف دروس عمومی باعث شد تمرکز داوطلبان صرفاً بر روی مباحث تحلیلی و محاسباتی دروس پایه و تخصصی ریاضی متمرکز شود.

گروه تجربی دارای سه دفترچه اختصاصی بود. دفترچه اول شامل ۴۵ سوال زیست‌شناسی (۴۵ دقیقه)، دفترچه دوم شامل ۳۰ سوال فیزیک و ۳۵ سوال شیمی (در مجموع ۷۵ دقیقه) و دفترچه سوم شامل ۲۰ سوال ریاضی و ۱۵ سوال زمین‌شناسی (در مجموع ۴۵ دقیقه) بود. این تفکیک دفترچه‌ها به داوطلبان کمک کرد تا مدیریت زمان بهتری داشته باشند و از خستگی ناشی از دفترچه‌های طولانی جلوگیری شود.

قانون نمره منفی همچنان مانند سال‌های گذشته اعمال شد؛ به این صورت که هر سه پاسخ اشتباه، یک پاسخ صحیح را از بین می‌برد (یک‌سوم نمره منفی). این موضوع باعث می‌شد که نمره خام داوطلب در هر درس از فرمول «(تعداد صحیح × ۳ - تعداد غلط) تقسیم بر (تعداد کل سوالات × ۳)» به دست آید. داوطلبان برای جلوگیری از افت تراز شدید، از پاسخگویی به سوالاتی که در مورد آن‌ها شک داشتند، خودداری می‌کردند.

داوطلبانی که سوابق تحصیلی ناقص داشتند یا دیپلم آن‌ها قدیمی بود، باید در امتحانات نهایی خرداد ۱۴۰۲ برای ایجاد سوابق تحصیلی شرکت می‌کردند. در غیر این صورت، نمره سوابق تحصیلی آن‌ها صفر لحاظ می‌شد که با توجه به تاثیر قطعی ۴۰ درصدی، ضربه جبران‌ناپذیری به رتبه نهایی آن‌ها وارد می‌کرد. این افراد از طریق آموزش و پرورش در طرح «ترمیم معدل» یا «ایجاد سابقه» شرکت کردند.

در گروه انسانی، دروس اختصاصی با ضرایب متفاوتی در نمره کل تاثیر داشتند: ریاضی (۶)، زبان و ادبیات فارسی تخصصی (۸)، علوم اجتماعی (۵)، روان‌شناسی (۲)، عربی تخصصی (۵)، تاریخ و جغرافیا (۵) و فلسفه و منطق (۵). با حذف زیرگروه‌ها، داوطلبان متوجه شدند که برای موفقیت در رشته‌های پرطرفداری مثل حقوق یا روان‌شناسی، باید در تمامی این دروس به توازن مناسبی از درصدها دست یابند.

از نظر فنی، سازمان سنجش تلاش کرد تا سطح دشواری هر دو آزمون را همتراز کند، اما به دلیل ماهیت متفاوت سوالات، تراز کردن (Equating) انجام شد. بسیاری از داوطلبان و کارشناسان معتقد بودند سوالات تیر ماه به ویژه در درس زیست‌شناسی و ریاضی تجربی، مفهومی‌تر و دشوارتر از نوبت دی بود. با این حال، فرآیند ترازدهی باعث شد که ارزش نمرات در هر دو نوبت نسبت به جامعه آماری همان نوبت سنجیده شود.

هزینه خرید کارت اعتباری برای ثبت‌نام در یک گروه آزمایشی اصلی در کنکور تیر ۱۴۰۲ مبلغ ۱۳۰ هزار تومان تعیین شده بود. داوطلبانی که تمایل داشتند در گروه‌های شناور (هنر یا زبان) نیز شرکت کنند، باید برای هر کدام کارت اعتباری جداگانه‌ای با همان مبلغ خریداری می‌کردند. همچنین مبلغ ۳ هزار تومان به عنوان هزینه خدمات پیامکی به مبلغ نهایی هر کارت افزوده می‌شد که داوطلب باید به صورت آنلاین پرداخت می‌کرد.

انتخاب رشته برای دوره‌های روزانه، نوبت دوم (شبانه)، غیرانتفاعی و پیام‌نور در سایت سازمان سنجش رایگان بود، مشروط بر اینکه داوطلب در زمان ثبت‌نام اولیه، علاقه مندی خود به پیام‌نور و غیرانتفاعی را با خرید کارت اعتباری (حدود ۳۶ هزار تومان) اعلام کرده باشد. اما برای انتخاب رشته در دانشگاه آزاد اسلامی، داوطلبان باید هزینه جداگانه‌ای را در سایت مرکز سنجش و پذیرش دانشگاه آزاد پرداخت می‌کردند که مبلغی در حدود ۱۷۰ هزار تومان بود.

هزینه شرکت در امتحانات نهایی جهت ترمیم معدل یا ایجاد سابقه تحصیلی توسط آموزش و پرورش تعیین می‌شد. این هزینه شامل یک مبلغ ثابت برای ثبت‌نام اولیه و یک مبلغ متغیر برای هر واحد درسی بود. به طور میانگین داوطلبان برای ترمیم هر درس مبلغی بین ۵۰ تا ۱۰۰ هزار تومان پرداخت می‌کردند. این هزینه‌ها صرف برگزاری آزمون، تصحیح اوراق و صدور کارنامه‌های جدید می‌گردید.

شهریه این دانشگاه‌ها که عمدتاً در رشته‌های علوم پزشکی دانشجو می‌پذیرند، بسیار بالا است. برای ورودی‌های ۱۴۰۲، شهریه هر ترم در رشته‌هایی مانند پزشکی و دندانپزشکی بین ۳۰ تا ۵۰ میلیون تومان متغیر بود. این مبلغ شامل شهریه ثابت و متغیر است و هر ساله درصدی به آن اضافه می‌شود. داوطلبان هنگام انتخاب رشته باید به توان مالی خود برای پرداخت این مبالغ در طول ۷ سال تحصیل توجه می‌کردند.

استفاده از سهمیه‌های قانونی مانند سهمیه ایثارگران، رزمندگان و خانواده شهدا هیچ هزینه مالی مستقیمی برای داوطلب در زمان ثبت‌نام ندارد. تنها لازم است کد پیگیری مربوطه از ارگان ذی‌ربط دریافت و در فرم ثبت‌نام وارد شود. با این حال، داوطلبان سهمیه شاهد و ایثارگر در صورت پذیرش در دوره‌های شهریه‌پرداز، ممکن است طبق قوانین بنیاد شهید از تخفیف یا معافیت در پرداخت شهریه بهره‌مند شوند.

خیر، طبق قوانین سازمان سنجش، پس از واریز وجه و دریافت شماره سریال ثبت‌نام، امکان استرداد وجه به هیچ عنوان وجود ندارد. حتی اگر داوطلب در آزمون شرکت نکند یا به اشتباه کارتی را خریداری کرده باشد، مبلغ پرداختی بازگردانده نمی‌شود. بنابراین به داوطلبان توصیه می‌شد پیش از خرید کارت اعتباری، دفترچه راهنما را به دقت مطالعه کرده و از تصمیم خود اطمینان حاصل کنند.

هزینه مراکز مشاوره انتخاب رشته بسیار متنوع بود. مراکز دولتی و پایگاه‌های آموزش و پرورش با مبالغی اندک (حدود ۲۰۰ تا ۵۰۰ هزار تومان) خدمات ارائه می‌دادند. اما مشاوران خصوصی مبالغی از ۲ میلیون تا بیش از ۲۰ میلیون تومان دریافت می‌کردند. این هزینه‌ها صرفاً بابت راهنمایی بود و هیچ تضمین قانونی برای قبولی قطعی در یک رشته خاص ایجاد نمی‌کرد.

بله، هر نوبت از کنکور سراسری یک آزمون مستقل از نظر اجرایی محسوب می‌شد. بنابراین داوطلبانی که در نوبت اول (دی ماه) شرکت کرده بودند، برای شرکت در نوبت دوم (تیر ماه) ملزم به طی کردن کامل مراحل ثبت‌نام و پرداخت مجدد هزینه ۱۳۰ هزار تومانی بودند. هیچ تخفیفی برای شرکت‌کنندگان تکراری در نظر گرفته نشده بود زیرا هزینه‌های برگزاری آزمون برای هر نوبت به طور کامل صرف می‌شد.

این مصوبه که با نام «سیاست‌ها و ضوابط ساماندهی سنجش و پذیرش» شناخته می‌شود، تغییرات بنیادینی را الزام‌آور کرد. طبق این قانون، کنکور باید دو بار در سال برگزار شود، دروس عمومی به سوابق تحصیلی منتقل شوند و تاثیر معدل به صورت قطعی اعمال گردد. این قانون با هدف کاهش استرس داوطلبان و اهمیت بخشیدن به آموزش‌های مدرسه‌ای تصویب شد و از کنکور ۱۴۰۲ به طور کامل به اجرا درآمد.

داوطلبان مرد نباید از نظر نظام وظیفه منع قانونی برای ادامه تحصیل می‌داشتند. فارغ‌التحصیلان پایه دوازدهم که در سن مشمولیت بودند، یک سال فرصت معرفی داشتند و می‌توانستند در کنکور تیر شرکت کنند. همچنین دانشجویان انصرافی در صورتی که از زمان انصراف آن‌ها بیش از یک سال نگذشته بود و قبلاً از معافیت تحصیلی استفاده نکرده بودند، مجاز به ثبت‌نام بودند. داشتن برگه اعزام بدون غیبت نیز از دیگر شرایط مجاز بود.

سهمیه مناطق بر اساس محل تحصیل سه سال آخر دوره متوسطه داوطلب تعیین می‌شد. منطقه ۱ شامل کلان‌شهرها، منطقه ۲ شامل شهرهای متوسط و منطقه ۳ شامل مناطق محروم و روستاها بود. ظرفیت دانشگاه‌ها بین داوطلبان این مناطق به نسبت تعداد شرکت‌کنندگان هر منطقه توزیع شد. این قانون برای ایجاد عدالت آموزشی وضع شده تا داوطلبان مناطق محروم با امکانات کمتر، با داوطلبان شهرهای بزرگ رقابت مستقیم نداشته باشند.

همراه داشتن هرگونه وسیله ارتباط الکترونیکی (حتی خاموش) مانند موبایل، ساعت هوشمند، هندزفری و همچنین یادداشت یا کتاب در جلسه آزمون تخلف محسوب می‌شد. مجازات‌های سنگینی از جمله محرومیت از آزمون به مدت ۱ تا ۱۰ سال و حتی ابطال نتایج آزمون‌های قبلی برای متخلفان در نظر گرفته شد. سازمان سنجش با استفاده از دستگاه‌های سیگنال‌یاب و نظارت دقیق، امنیت آزمون را به شدت کنترل کرد.

طبق مصوبه جدید، دانشجویان در حال تحصیل در دوره‌های روزانه و غیرروزانه دانشگاه‌ها می‌توانستند بدون انصراف از دانشگاه در کنکور ۱۴۰۲ ثبت‌نام و شرکت کنند. تنها در صورت قبولی نهایی در رشته جدید، این داوطلبان ملزم بودند از رشته قبلی خود انصراف داده و گواهی تسویه‌حساب را به دانشگاه جدید ارائه دهند. این تغییر قانون، محدودیت‌های سختگیرانه سال‌های گذشته برای دانشجویان روزانه را از بین برد.

برای پذیرش در رشته‌های تحصیلی دانشگاه فرهنگیان و دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی، حداکثر سن ۲۴ سال تمام در بدو ورود به دانشگاه (متولدین ۱ مهر ۱۳۷۸ به بعد) تعیین شده بود. این شرط سنی یکی از موارد چالش‌برانگیز بود که داوطلبان زیادی نسبت به آن اعتراض داشتند، اما برای کنکور ۱۴۰۲ ملاک عمل قرار گرفت. علاوه بر سن، داشتن حداقل معدل کل ۱۴ در دیپلم نیز الزامی بود.

جانبازان زیر ۲۵ درصد و همسر و فرزندان آن‌ها و همچنین فرزندان و همسران رزمندگان با حداقل ۶ ماه حضور داوطلبانه در جبهه، مشمول سهمیه ۵ درصدی هستند. جانبازان بالای ۲۵ درصد، آزادگان و خانواده شهدا مشمول سهمیه ۲۵ درصدی می‌شوند. شرط استفاده از این سهمیه‌ها، کسب حداقل ۷۰ درصد نمره آخرین فرد پذیرفته شده در سهمیه آزاد برای رشته‌های غیرپزشکی و ۸۰ درصد برای رشته‌های پزشکی است.

اگر به دلیل قصور عوامل اجرایی (مانند کمبود وقت، نقص در دفترچه یا شرایط نامناسب محیطی) داوطلب دچار ضرر شود، حق دارد بلافاصله پس از آزمون صورت‌جلسه تنظیم کرده و شکایت خود را به سازمان سنجش ارائه دهد. سازمان موظف است پس از بررسی گزارش ناظران، در صورت تایید نقص، اقداماتی مانند بازبینی تراز یا در موارد نادر، برگزاری آزمون مجدد برای افراد آسیب‌دیده را انجام دهد.

تغییر رشته تابع قوانین داخلی دانشگاه‌ها و آیین‌نامه‌های آموزشی وزارت علوم است. معمولاً داوطلب باید حداقل یک یا دو نیمسال تحصیلی را گذرانده باشد و نمره کنکور او از نمره آخرین فرد پذیرفته شده در رشته مقصد در همان سال ۱۴۰۲ کمتر نباشد. موافقت هر دو دانشکده مبدأ و مقصد الزامی است. با توجه به حذف زیرگروه‌ها، تطبیق نمرات برای تغییر رشته در سال ۱۴۰۲ نسبت به سال‌های قبل با سهولت بیشتری انجام می‌گرفت.

سازمان سنجش برای داوطلبان دارای معلولیت (بینایی، شنوایی، جسمی حرکتی) تسهیلات ویژه‌ای در نظر گرفت. این افراد با ارائه گواهی از سازمان بهزیستی، در حوزه‌های امتحانی مناسب مستقر شدند و متناسب با نوع معلولیت، وقت اضافه، منشی (برای قرائت سوالات و درج در پاسخنامه) یا دفترچه‌های با خط درشت دریافت کردند. رتبه این داوطلبان نیز در سهمیه معلولان محاسبه شد تا عدالت در رقابت رعایت شود.

بومی‌گزینی به منظور کاهش مشکلات اقامتی و معیشتی دانشجویان و توزیع عادلانه نیروی متخصص اعمال شد. در بسیاری از رشته‌ها، ظرفیت به صورت ۸۰ درصد بومی و ۲۰ درصد آزاد تخصیص یافت. بوم داوطلب بر اساس محل تحصیل سه سال آخر یا محل تولد تعیین می‌شد. این قانون باعث شد شانس قبولی داوطلبان در دانشگاه‌های استان خودشان یا استان‌های همجوار (قطب و ناحیه) به طور قابل توجهی افزایش یابد.