مرکز پزشکی حج و زیارت وابسته به جمعیت هلال احمر، مسئولیت مستقیم حفظ سلامت زائران ایرانی را در عربستان بر عهده دارد. این خدمات از معاینات پیش از اعزام آغاز شده و تا آخرین روز حضور زائران در خاک عربستان ادامه مییابد.
هدف اصلی این ساختار، ارائه خدمات درمانی رایگان و در دسترس به زائرانی است که ممکن است به دلیل تغییر شرایط آب و هوایی دچار مشکل شوند.
در مکه و مدینه، بیمارستانهای صحرایی و درمانگاههای شبانهروزی توسط هلال احمر ایران راهاندازی میشود. این مراکز دارای بخشهای مختلفی نظیر اورژانس، آزمایشگاه، رادیولوژی و داروخانه هستند.
پزشکان متخصص در رشتههای مختلف از جمله داخلی، قلب، عفونی و ارتوپدی در این مراکز مستقر میشوند تا در صورت نیاز، خدمات تخصصی را به زائران ارائه دهند و از ارجاع آنها به بیمارستانهای سعودی جلوگیری کنند.
در ایام تشریق که اوج فعالیتهای حج است، تیمهای پزشکی در صحرای عرفات و منا مستقر میشوند. با توجه به دمای بالای هوا، تونلهای سرد و سیستمهای مقابله با گرمازدگی در چادرهای درمانی ایجاد میشود.
تیمهای سیار پزشکی نیز در مسیرهای پیادهروی حضور دارند تا به زائرانی که دچار ضعف یا حادثه میشوند، امدادرسانی فوری انجام دهند.
یکی از نکات مهم، مدیریت داروهای خاص زائران است. زائرانی که بیماریهای زمینهای دارند باید نسخه انگلیسی داروهای خود را همراه داشته باشند، هرچند هلال احمر لیست گستردهای از داروهای مورد نیاز را به عربستان منتقل میکند.
با این حال، ورود برخی داروهای کدئیندار یا مخدر به عربستان ممنوع است و تیم پزشکی در جلسات آموزشی لیست این داروهای ممنوعه را به اطلاع زائران میرساند.
پرونده الکترونیک سلامت برای هر زائر تشکیل میشود که تمامی سوابق پزشکی و نتایج معاینات پیش از اعزام در آن ثبت شده است. پزشک کاروان با دسترسی به این پرونده، در طول سفر به صورت مداوم وضعیت سلامت زائران خود را رصد میکند.
این سیستم یکپارچه باعث میشود تا در صورت بروز هرگونه مشکل اورژانسی، کادر درمانی در سریعترین زمان ممکن بهترین تصمیم را برای بیمار اتخاذ کنند.