استعلام سهام بانک دی ایثارگران با کد ملی

برخلاف باور عموم که تصور می‌کنند این بانک در دهه ۵۰ تاسیس شده، بانک دی در سال ۱۳۸۹ بر اساس قانون اجازه تاسیس بانک‌های غیردولتی مجوز گرفت و از اردیبهشت ۱۳۹۰ رسماً فعالیت خود را آغاز کرد. این بانک یک نهاد مالی سهامی عام است که بخش عمده سهام آن متعلق به خانواده معظم شهدا، جانبازان و ایثارگران بوده و تحت نظارت بانک مرکزی و سازمان بورس فعالیت می‌کند.

سهام بانک دی با نماد اختصاری «دی» در بازار فرابورس ایران معامله می‌شود. این نماد به عنوان یکی از نمادهای پربیننده گروه بانک‌ها و مؤسسات اعتباری شناخته می‌شود. سرمایه‌گذاران برای خرید و فروش یا استعلام وضعیت این سهام باید به تابلو فرابورس مراجعه کنند. وضعیت معاملاتی این نماد مستقیماً بر دارایی ایثارگران سهامدار تاثیرگذار است و قیمت آن روزانه بر اساس عرضه و تقاضا تغییر می‌کند.

بیش از ۷۰ درصد از کل سهام بانک دی متعلق به جامعه بزرگ ایثارگری شامل خانواده‌های شهدا، جانبازان و آزادگان است. این سهام از طریق شرکت‌های سرمایه‌گذاری تابعه بنیاد شهید و امور ایثارگران مدیریت می‌شود. البته به دلیل سهامی عام بودن، بخشی از سهام نیز در اختیار معامله‌گران حقیقی و حقوقی بازار سرمایه قرار دارد که از طریق بورس اقدام به خرید این نماد کرده‌اند.

بله، این دو کاملاً متفاوت هستند. سهام عدالت مجموعه‌ای از سهام شرکت‌های مختلف دولتی است که به اقشار جامعه تخصیص یافته، اما سهام بانک دی یک دارایی اختصاصی در قالب یک بانک خصوصی است که به طور مشخص به جامعه ایثارگران واگذار شده است. روش استعلام، مدیریت و فروش سهام بانک دی از طریق درگاه‌های اختصاصی بازار سرمایه و سامانه سجام انجام می‌شود و ارتباطی به سامانه سهام عدالت ندارد.

زمانی که بانک دی از محل سود انباشته یا تجدید ارزیابی دارایی‌ها اقدام به افزایش سرمایه می‌کند، تعدادی سهام جدید به تناسب دارایی قبلی به سهامداران تعلق می‌گیرد که به آن سهام جایزه می‌گویند. برای دریافت این سهام نیاز به پرداخت وجه نیست و به صورت خودکار به پرتفوی سهامدار اضافه می‌شود، اما برای قابل معامله شدن باید مراحل قانونی ثبت افزایش سرمایه در اداره ثبت شرکت‌ها طی شود.

این تغییر معمولاً ناشی از افزایش سرمایه‌های متعددی است که بانک دی در سال‌های اخیر (به ویژه از محل تجدید ارزیابی دارایی‌ها) انجام داده است. در این فرآیند، تعداد سهام سهامداران افزایش می‌یابد تا ارزش کل دارایی با قیمت تعدیل شده متناسب بماند. همچنین ممکن است برخی سهامداران در گذشته بخشی از حق‌تقدم‌های خود را به فروش رسانده باشند که باعث تغییر در تعداد نهایی سهام قابل مشاهده در سامانه می‌شود.

خیر، بانک دی طبق قوانین پولی و بانکی کشور، یک بانک غیردولتی و سهامی عام محسوب می‌شود. اگرچه بنیاد شهید و امور ایثارگران به عنوان یک نهاد حاکمیتی بر مدیریت آن نظارت دارد و سهامداران عمده آن از جامعه ایثارگران هستند، اما ساختار اداری و مالی آن کاملاً خصوصی بوده و تابع قوانین قانون تجارت و ضوابط سازمان بورس و اوراق بهادار تهران است.

ارزش اسمی هر سهم در بازار سرمایه ایران، از جمله برای بانک دی، مبلغ ۱,۰۰۰ ریال (۱۰۰ تومان) است. اما این عدد با قیمت معاملاتی سهم در تابلو فرابورس تفاوت دارد. قیمت بازار بر اساس عملکرد بانک، سودآوری و شرایط اقتصادی کشور تعیین می‌شود و ممکن است بسیار بالاتر یا پایین‌تر از ارزش اسمی باشد. در محاسبات افزایش سرمایه، همیشه عدد ۱,۰۰۰ ریال به عنوان مبنای قانونی در نظر گرفته می‌شود.

برای استعلام با کد ملی، بهترین روش مراجعه به سامانه جامع اطلاعات مشتریان (سجام) و سپس ورود به درگاه ذینفعان بازار سرمایه (DDN) است. با وارد کردن کد ملی و رمز عبور سجام، تمامی دارایی‌های فرد در نماد «دی» به همراه تعداد دقیق سهام، سودهای تخصیص یافته و تاریخچه معاملات قابل مشاهده است. روش‌های قدیمی مانند مراجعه حضوری به شعب بانک دیگر برای استعلام تعداد سهام کارایی دقیقی ندارند.

ابتدا باید به سایت sejam.ir مراجعه کرده و اطلاعات فردی، بانکی و ارتباطی خود را وارد کنید. پس از پرداخت هزینه ثبت‌نام، باید مرحله احراز هویت را به صورت الکترونیکی (از طریق اپلیکیشن‌های معتبر) یا حضوری (در دفاتر پیشخوان دولت) انجام دهید. پس از تایید نهایی، کد بورسی شما فعال شده و امکان استعلام آنلاین سهام بانک دی از طریق درگاه ذینفعان برای شما فراهم می‌شود.

این سامانه که توسط شرکت سپرده‌گذاری مرکزی مدیریت می‌شود، دقیق‌ترین مرجع برای مشاهده دارایی است. سهامداران بانک دی می‌توانند در این درگاه، سبد دارایی خود را مشاهده کنند، گواهی سهام خود را پرینت بگیرند، از وضعیت سودهای پرداخت نشده مطلع شوند و همچنین در مجمع عمومی بانک به صورت الکترونیکی شرکت کنند. این سامانه امنیت بالایی داشته و ورود به آن مستلزم داشتن کد تایید پیامکی است.

ایثارگرانی که فاقد کد بورسی هستند، ابتدا باید در سامانه سجام ثبت‌نام کنند. پس از دریافت کد بورسی، دارایی‌های قدیمی آن‌ها که بر اساس کد ملی ثبت شده بود، به صورت خودکار شناسایی و در سبد دارایی‌شان نمایش داده می‌شود. اگر پس از دریافت کد بورسی، سهام بانک دی در سبد مشاهده نشد، فرد باید با در دست داشتن مدارک شناسایی به یکی از کارگزاری‌های بورس مراجعه کرده و درخواست «تغییر کارگزار ناظر» بدهد.

در حال حاضر اپلیکیشن‌های بانکی (همراه بانک) بیشتر برای امور نقدی و انتقال وجه طراحی شده‌اند. برای استعلام تخصصی سهام، بانک دی معمولاً سهامداران را به «سامانه پردیس» یا درگاه‌های بورس هدایت می‌کند. توصیه حرفه‌ای این است که برای اطمینان از تعداد دقیق سهام، از اپلیکیشن «پلیس من» یا بخش بازار سرمایه در اپلیکیشن‌های پرداختی معتبر که به سامانه سجام متصل هستند، برای مشاهده دارایی استفاده شود.

طبق مصوبات جدید، سود سهام تمامی شرکت‌های بورسی از جمله بانک دی باید از طریق سامانه سجام به شماره شبای ثبت شده سهامدار واریز شود. اگر سودی از سال‌های گذشته طلب دارید، ابتدا از ثبت‌نام سجام خود مطمئن شوید. سپس در درگاه ذینفعان، بخش «تاریخچه سود سهام» را چک کنید. در صورت عدم واریز، باید با امور سهام بانک دی تماس گرفته یا طبق اطلاعیه بانک به شعب بانک دی یا بانک‌های عامل معرفی شده مراجعه کنید.

گواهی سهام یا همان برگه سهم، در سیستم جدید بازار سرمایه به صورت الکترونیکی صادر می‌شود. سهامداران می‌توانند با ورود به درگاه ذینفعان بازار سرمایه (ddn.csdiran.ir)، در بخش «سبد دارایی»، روی نماد دی کلیک کرده و گزینه «دریافت گواهی سهم» را انتخاب کنند. این فایل PDF دارای کد QR و اعتبار قانونی برای ارائه به مراجع قضایی، بانک‌ها جهت وثیقه یا سایر سازمان‌ها است.

از آنجایی که ورود به سامانه‌های استعلام سهام مستلزم دریافت کد تایید پیامکی است، شماره موبایل باید حتماً به نام شخص سهامدار باشد. در صورت تغییر شماره، فرد باید ابتدا به سامانه سجام مراجعه کرده و گزینه «ویرایش اطلاعات» را انتخاب کند. پس از تغییر شماره و تایید مجدد، دسترسی به درگاه ذینفعان و مشاهده تعداد سهام بانک دی با شماره جدید امکان‌پذیر خواهد بود. عدم تطابق شماره موبایل با کد ملی مانع از استعلام می‌شود.

این خطا معمولاً زمانی رخ می‌دهد که اطلاعات هویتی فرد در پایگاه داده ثبت احوال با اطلاعات وارد شده مغایرت داشته باشد، یا کد ملی در لیست سیاه بانکی/بورس قرار گرفته باشد. در مورد ایثارگران، گاهی به دلیل قدیمی بودن مدارک در سیستم‌های بنیاد شهید، ناهماهنگی ایجاد می‌شود. برای رفع این مشکل، فرد باید با اصل کارت ملی و شناسنامه به دفاتر پیشخوان دولت مراجعه کرده و نسبت به اصلاح اطلاعات هویتی در سامانه سجام اقدام نماید.

اگر در سامانه ذینفعان (DDN) سهام را می‌بینید اما در پنل کارگزاری (مثلاً ایزی‌تریدر یا مفید) نمایش داده نمی‌شود، مشکل از «کارگزار ناظر» است. هر سهم در بورس باید زیر نظر یک کارگزاری باشد. برای حل این مشکل، در پنل کارگزاری خود به بخش «تغییر کارگزار ناظر» بروید، نماد «دی» را جستجو کنید و درخواست خود را ثبت کنید. معمولاً پس از ۴۸ ساعت کاری، سهام به پرتفوی معاملاتی شما اضافه می‌شود.

در صفحه ورود به درگاه ذینفعان بازار سرمایه، گزینه‌ای به نام «فراموشی رمز عبور» وجود دارد. با کلیک بر روی آن و وارد کردن کد ملی، یک کد تایید به شماره موبایلی که در سجام ثبت کرده‌اید ارسال می‌شود. پس از وارد کردن کد تایید، سیستم اجازه می‌دهد رمز عبور جدیدی برای خود تعریف کنید. دقت کنید که رمز عبور باید ترکیبی از حروف انگلیسی، اعداد و کاراکترهای خاص باشد تا امنیت حساب شما حفظ شود.

بله، اما فرآیند فنی آن متفاوت است. برای افراد زیر ۱۸ سال، ولی قهری (پدر یا جد پدری) باید ابتدا در سامانه سجام برای فرزند خود ثبت‌نام کرده و خود را به عنوان نماینده قانونی ثبت کند. پس از احراز هویت ولی، او می‌تواند با نام کاربری خود وارد درگاه ذینفعان شده و در بخش «تغییر نقش»، پروفایل فرزند خود را انتخاب کرده و میزان سهام بانک دی او را استعلام نماید.

مسدود شدن کد بورسی معمولاً به دلیل دستور قضایی، بدهی به کارگزاری یا نقص در اطلاعات سجام رخ می‌دهد. در این حالت، سهام شما در بانک دی از بین نمی‌رود و همچنان مالک آن هستید، اما امکان فروش یا انتقال آن را در بازار بورس نخواهید داشت. برای رفع مسدودی، باید علت را از طریق واحد حقوقی شرکت سپرده‌گذاری مرکزی پیگیری کرده و پس از رفع مانع قانونی، مجدداً دسترسی به معاملات سهم برقرار خواهد شد.

سامانه‌های استعلام مانند DDN معمولاً «ارزش دارایی» را بر اساس قیمت پایانی روز قبل نمایش می‌دهند. اما در ساعات معاملاتی بورس (۹ صبح تا ۱۲:۳۰ ظهر)، قیمت سهم ثانیه به ثانیه تغییر می‌کند. همچنین ممکن است در سامانه استعلام، تعداد سهام شامل سهام جایزه ثبت‌نشده باشد که هنوز به دارایی قابل معامله تبدیل نشده‌اند. برای مشاهده قیمت لحظه‌ای دقیق، باید به سایت tsetmc.com و نماد «دی» مراجعه کنید.

سامانه پردیس، درگاه اختصاصی امور سهامداران بانک دی است. این سامانه برای ارائه خدماتی مانند مشاهده ریز تراکنش‌های سهامداری، دریافت برگه ورود به مجمع و ارتباط مستقیم با امور سهام بانک طراحی شده است. اگرچه سامانه ذینفعان بورس مرجع نهایی تعداد سهم است، اما برای اطلاع از طرح‌های تشویقی خاص ایثارگران و یا جزئیات واریز سودهای قدیمی که به سجام نرفته‌اند، استفاده از سامانه پردیس بانک دی توصیه می‌شود.

ابتدا مطمئن شوید که حافظه پیامک گوشی شما پر نباشد و شماره‌های تبلیغاتی را مسدود نکرده باشید. گاهی اختلال در اپراتورهای همراه (همراه اول یا ایرانسل) باعث تاخیر می‌شود. اگر مشکل برطرف نشد، ممکن است شماره ثبت شده در سجام اشتباه باشد. در این صورت باید از طریق گزینه ویرایش اطلاعات در سایت سجام، شماره صحیح را ثبت کنید. همچنین استفاده از فیلترشکن هنگام کار با این سامانه‌ها ممکن است باعث اختلال در ارسال پیامک شود.

هزینه ثبت‌نام در سامانه سجام طبق تعرفه مصوب سال ۱۴۰۲، مبلغ ۳۰ هزار تومان است. این مبلغ بابت خدمات شرکت سپرده‌گذاری مرکزی و ایجاد کد بورسی واحد دریافت می‌شود. علاوه بر این، اگر احراز هویت را در دفاتر پیشخوان انجام دهید، مبلغی حدود ۱۵ تا ۲۰ هزار تومان نیز بابت خدمات حضوری دریافت می‌گردد. احراز هویت الکترونیکی از طریق اپلیکیشن‌ها معمولاً هزینه کمتری داشته یا در برخی بازه‌های زمانی رایگان است.

خیر، مشاهده سبد دارایی و استعلام تعداد سهام بانک دی در درگاه ذینفعان بازار سرمایه (DDN) کاملاً رایگان است. سهامداران پس از یک بار ثبت‌نام در سجام، می‌توانند به صورت نامحدود و در هر ساعت از شبانه‌روز وارد این سامانه شده و وضعیت دارایی خود را بررسی کنند. تنها برای برخی خدمات خاص مانند دریافت گزارش‌های تحلیلی پیشرفته یا گواهی‌های تمکن مالی ممکن است کارمزدهای بسیار اندکی دریافت شود.

هنگام فروش سهام بانک دی، مجموعاً حدود ۱.۰۲۵ درصد از کل مبلغ فروش به عنوان کارمزد و مالیات کسر می‌شود. این مبلغ شامل ۰.۵ درصد مالیات مقطوع فروش (که به حساب دولت می‌رود) و مابقی سهم کارگزاری، شرکت بورس و سازمان بورس است. به عنوان مثال اگر شما ۱۰ میلیون تومان سهام دی بفروشید، حدود ۱۰۲ هزار تومان از آن کسر شده و مابقی به حساب قدرت خرید شما در کارگزاری واریز می‌شود.

طبق قوانین فعلی مالیاتی در ایران، سود تقسیمی مجامع شرکت‌های بورسی (DPS) برای سهامداران حقیقی معاف از مالیات است. یعنی اگر بانک دی به ازای هر سهم مبلغی را به عنوان سود نقدی تصویب کند، تمام آن مبلغ بدون کسر مالیات به حساب سجام شما واریز خواهد شد. مالیات تنها در زمان «فروش سهم» و به میزان ۰.۵ درصد از ارزش کل معامله دریافت می‌شود و به سود حاصل از نگهداری سهم مالیاتی تعلق نمی‌گیرد.

فرآیند انتقال سهام متوفیان که اخیراً از طریق سامانه «میراث» در کارگزاری‌ها انجام می‌شود، برای وراث رایگان یا با هزینه بسیار اندک اداری همراه است. پیش از این، وراث باید مبالغی را بابت مالیات بر ارث به اداره دارایی پرداخت می‌کردند و پروسه طولانی‌تری داشت، اما اکنون با هوشمند شدن سیستم‌ها، انتقال سهام بانک دی به وراث قانونی با ارائه گواهی انحصار وراثت در دفاتر کارگزاری با کمترین هزینه ممکن انجام می‌شود.

خیر، نگهداری سهام در بازار سرمایه ایران هیچ‌گونه هزینه نگهداری، انبارداری یا حق اشتراک ماهانه و سالانه ندارد. شما می‌توانید سهام بانک دی خود را برای سالیان متمادی در سبد دارایی‌تان نگه دارید بدون اینکه ریالی از شما کسر شود. هزینه‌ها صرفاً در زمان انجام تراکنش (خرید یا فروش) یا در صورت درخواست خدمات خاص از کارگزاری (مانند دریافت نسخه‌های فیزیکی تایید شده) از سهامدار اخذ می‌گردد.

احراز هویت الکترونیکی که از طریق گوشی موبایل و با استفاده از تشخیص چهره انجام می‌شود، معمولاً هزینه‌ای بین ۱۰ تا ۱۵ هزار تومان دارد و در برخی کمپین‌های تبلیغاتی کارگزاری‌ها رایگان است. اما احراز هویت حضوری در دفاتر پیشخوان یا شعب بانک‌ها، به دلیل استفاده از نیروی انسانی و تجهیزات فیزیکی، طبق تعرفه دولتی گران‌تر بوده و معمولاً بین ۲۰ تا ۳۰ هزار تومان هزینه در بر دارد که باید توسط سهامدار پرداخت شود.

اگر سهامدار ایثارگر بخواهد برای استعلام یا فروش سهام خود به فرد دیگری وکالت بدهد، هزینه تنظیم وکالت‌نامه در دفاتر اسناد رسمی طبق تعرفه سالانه قوه قضائیه دریافت می‌شود. این هزینه معمولاً شامل حق‌التحریر و حق‌الثبت است. توصیه می‌شود در متن وکالت‌نامه حتماً عبارت «وکالت جهت مراجعه به سازمان بورس، شرکت سپرده‌گذاری مرکزی و فروش سهام نماد دی» به طور دقیق ذکر شود تا از هزینه‌های مجدد برای اصلاح وکالت‌نامه جلوگیری شود.

پس از فوت سهامدار، سهام بانک دی به عنوان بخشی از ماترک متوفی محسوب شده و طبق قانون ارث بین وراث تقسیم می‌شود. وراث باید ابتدا گواهی انحصار وراثت را از مراجع قضایی دریافت کنند. سپس با مراجعه به سامانه «میراث» یا کارگزاری‌های منتخب، درخواست انتقال سهام را ثبت کنند. این سهام به تناسب سهم‌الارث به کد بورسی هر یک از وراث منتقل می‌شود و آن‌ها می‌توانند نسبت به نگهداری یا فروش آن تصمیم‌گیری کنند.

بله، طبق مقررات سازمان بورس و بانک مرکزی، سهام شرکت‌های بورسی و فرابورسی از جمله بانک دی می‌تواند به عنوان وثیقه برای دریافت وام‌های بانکی (کارت اعتباری سهام) قرار گیرد. برای این کار، سهامدار باید از طریق سامانه ذینفعان درخواست توثیق سهام را ثبت کند. در این صورت، سهام در کد بورسی فرد مسدود شده و تا زمان تسویه وام، امکان فروش آن وجود نخواهد داشت. ارزش وثیقه معمولاً درصدی از ارزش روز سهم در بازار است.

هر شخص که حتی یک سهم از بانک دی را در اختیار داشته باشد، حق دارد در مجمع عمومی عادی یا فوق‌العاده شرکت کند. سهامداران حق رای دارند و می‌توانند در انتخاب اعضای هیئت مدیره، تصویب صورت‌های مالی و میزان سود تقسیمی مشارکت کنند. همچنین طبق ماده ۹۵ قانون تجارت، سهامدارانی که مجموع سهام آن‌ها به ۲۰ درصد برسد، حق دارند دعوت مجمع عمومی را از هیئت مدیره درخواست کنند. اطلاع‌رسانی مجامع از طریق سایت کدال انجام می‌شود.

خیر، از نظر قانونی سهام بانک دی دارایی شخصی فرد محسوب می‌شود و هیچ نهادی از جمله بنیاد شهید اجازه فروش یا جابجایی سهام را بدون اذن مالک یا حکم قانونی ندارد. مدیریت شرکت‌های سرمایه‌گذاری تابعه بنیاد صرفاً در سطح کلان و مدیریتی بانک است. اگر سهام به نام شخص ایثارگر صادر شده و کد بورسی به نام اوست، تنها خود فرد یا وکیل قانونی او حق دخل و تصرف در آن را دارد.

با توجه به الکترونیکی شدن بازار سرمایه، برگه‌های سهم قدیمی دیگر ارزش معاملاتی ندارند و مفقود شدن آن‌ها مشکلی ایجاد نمی‌کند. ملاک مالکیت شما، ثبت اطلاعات در سامانه شرکت سپرده‌گذاری مرکزی (سجام) است. شما می‌توانید با مراجعه به درگاه ذینفعان، آخرین گواهی سهام خود را که دارای اعتبار قانونی است دانلود و چاپ کنید. این گواهی جایگزین برگه‌های قدیمی شده و نیاز به آگهی مفقودی در روزنامه ندارد.

انتقال سهام خارج از سامانه معاملات بورس (خارج از ساعت بازار) تنها در موارد خاص مانند هبه بین بستگان درجه یک یا انتقال قهری امکان‌پذیر است. برای این کار طرفین باید به همراه مدارک مثبت (سند ازدواج یا شناسنامه) به شرکت سپرده‌گذاری مرکزی مراجعه کرده و فرم‌های مربوطه را پر کنند. این انتقال پس از تایید کارشناسان حقوقی و پرداخت کارمزدهای مربوطه انجام می‌شود و سهم از کد بورسی اهداکننده به کد بورسی گیرنده منتقل می‌گردد.

بله، سهام یک دارایی مالی با ارزش است و مانند سایر اموال (ملک یا خودرو)، در صورت وجود بدهی قانونی و صدور حکم توسط مراجع قضایی، قابل توقیف است. در صورت صدور اجراییه، واحد حقوقی شرکت سپرده‌گذاری مرکزی نماد مربوطه را در کد بورسی فرد مسدود می‌کند تا طلبکار بتواند از محل فروش آن در بورس، طلب خود را وصول نماید. این موضوع در مورد مهریه یا بدهی‌های بانکی بسیار شایع است.

بانک دی به عنوان یک بنگاه اقتصادی، مسئولیتی در قبال نوسانات قیمت سهم در بازار بورس ندارد. سود و زیان ناشی از تغییر قیمت سهم، بخشی از ریسک سرمایه‌گذاری در بورس است. اما بانک موظف است طبق قانون تجارت و ضوابط سازمان بورس، اطلاعات مالی خود را به صورت شفاف و به موقع در سامانه کدال منتشر کند. در صورت اثبات تقصیر یا کتمان اطلاعات توسط مدیران که منجر به ضرر سهامداران شود، امکان طرح شکایت در هیئت داوری سازمان بورس وجود دارد.