آموزش کامل فعال سازی کیبورد فارسی در آیفون و آیپد

فعال‌سازی کیبورد فارسی امکان تایپ صحیح و روان متون فارسی، از جمله چهار حرف اختصاصی پ، چ، ژ و گ را فراهم می‌کند که در کیبورد عربی وجود ندارند یا به‌درستی نمایش داده نمی‌شوند. با این کیبورد رسمی، پیام‌رسانی، ایمیل‌نویسی، جست‌وجو و یادداشت‌برداری به زبان فارسی بدون نیاز به ترفند یا نرم‌افزار جانبی و با حروف‌چینی درست انجام می‌شود.

خیر، کیبورد فارسی مانند بسیاری از زبان‌های دیگر به‌صورت پیش‌فرض فعال نیست، اما در فهرست رسمی زبان‌های اپل از مدت‌ها پیش موجود است و کاربر باید آن را به‌صورت دستی از مسیر Settings > General > Keyboard > Keyboards > Add New Keyboard اضافه کند. این فرآیند نیازی به دانلود اپلیکیشن یا نرم‌افزار جانبی ندارد.

اپل کیبورد فارسی (Persian) را به‌صورت رسمی و بومی از نسخه iOS 11 که در سال ۲۰۱۷ منتشر شد به فهرست زبان‌های سیستم اضافه کرد. پیش از آن کاربران فارسی‌زبان مجبور بودند از کیبورد عربی استفاده کنند که فاقد برخی حروف فارسی بود. از iOS 11 به بعد تا نسخه‌های iOS 18 و جدیدتر، این کیبورد به‌طور کامل و بدون نیاز به ترفند در دسترس است.

خیر، از سال ۲۰۱۷ به بعد هیچ نیازی به جیلبریک کردن آیفون برای دسترسی به کیبورد فارسی وجود ندارد. روش‌های قدیمی مانند استفاده از iBackupBot که نیاز به جیلبریک داشتند، از نسخه iOS 9 به بعد به‌طور کامل غیرفعال شده‌اند و اپل خودش کیبورد فارسی را به‌صورت رسمی در تنظیمات قرار داده است.

در روش قدیمی که هنوز در برخی محتواهای اینترنتی دیده می‌شود، کاربر مجبور بود کیبورد عربی را انتخاب کند و برای تایپ حروف پ، چ، ژ و گ انگشت خود را روی حروف مشابه عربی (ک، ز، ب، ج) نگه دارد تا معادل فارسی نمایش داده شود. کیبورد رسمی فارسی اپل از ابتدا این چهار حرف را به‌صورت مستقیم و بدون نیاز به نگه‌داشتن انگشت در دسترس قرار می‌دهد.

بله، کیبورد فارسی روی تمام دستگاه‌های مبتنی بر iOS و iPadOS از جمله آیپد، آیپد ایر، آیپد پرو و آیپد مینی به همان روشی که در آیفون فعال می‌شود قابل نصب و استفاده است. مسیر فعال‌سازی در iPadOS مشابه آیفون است: Settings > General > Keyboard > Keyboards > Add New Keyboard و انتخاب Persian.

هر چهار حرف اختصاصی الفبای فارسی یعنی پ، چ، ژ و گ که در الفبای عربی وجود ندارند، در کیبورد رسمی فارسی اپل از همان صفحه اصلی و بدون نیاز به فشردن طولانی یا جابه‌جایی کیبورد قابل تایپ هستند. این چهار حرف در چیدمان استاندارد کیبورد فارسی iOS در کنار سایر حروف فارسی قرار گرفته‌اند.

بله، در نسخه‌های جدید iOS اپل تفکیک لهجه‌ای برای زبان فارسی قائل شده است. کاربرانی که به لهجه دری در افغانستان صحبت می‌کنند می‌توانند گزینه «Persian (Afghanistan)» را انتخاب کنند و برای زبان تاجیکی نیز گزینه «Tajik» به‌صورت جداگانه در فهرست زبان‌ها قابل جست‌وجو و افزودن است. این تفکیک در محتواهای قدیمی وجود نداشت.

کیبورد فارسی روی هر آیفونی که بتواند iOS 11 یا نسخه‌های بالاتر را اجرا کند در دسترس است، که عملاً شامل تمام مدل‌های آیفون از آیفون 5s به بعد تا جدیدترین مدل‌های آیفون 16 و 17 می‌شود. از آنجا که اکثر کاربران امروزه از iOS 15 تا 18 استفاده می‌کنند، این قابلیت روی تقریباً تمام دستگاه‌های فعال موجود در بازار در دسترس است.

ابتدا وارد Settings شوید، سپس گزینه General را انتخاب کنید و روی Keyboard بزنید. در ادامه وارد بخش Keyboards شوید و گزینه Add New Keyboard را لمس کنید. در فهرست بازشده به‌دنبال Persian بگردید و آن را انتخاب کنید. پس از این مرحله کیبورد فارسی به فهرست زبان‌های فعال اضافه می‌شود و بلافاصله برای تایپ در دسترس خواهد بود.

برای جابه‌جایی بین زبان‌ها هنگام تایپ کافی است روی آیکون کره‌زمین (globe) که در گوشه پایین کیبورد نمایش داده می‌شود ضربه بزنید تا زبان فعال به زبان بعدی در فهرست تغییر کند. اگر بیش از دو زبان فعال دارید، می‌توانید انگشت خود را روی همین آیکون نگه دارید تا فهرست کامل زبان‌ها نمایش داده شود و زبان موردنظر را مستقیم انتخاب کنید.

اگر گزینه Persian در فهرست دیده نشد، ابتدا مطمئن شوید نسخه iOS دستگاه شما حداقل iOS 11 یا بالاتر است؛ برای بررسی به مسیر Settings > General > Software Update مراجعه کنید و در صورت نیاز آیفون را به‌روزرسانی نمایید. همچنین می‌توانید در کادر جست‌وجوی بالای فهرست کیبوردها عبارت «Persian» را تایپ کنید تا سریع‌تر پیدا شود، چون فهرست کامل زبان‌ها طولانی است.

برای تنظیم کیبورد فارسی به‌عنوان اولین زبان، وارد Settings > General > Keyboard > Keyboards شوید، سپس روی گزینه Edit در بالای صفحه بزنید و با استفاده از دستگیره سه‌خطی کنار Persian، آن را به بالای فهرست بکشید. کیبوردی که در بالای فهرست قرار دارد، هنگام باز شدن هر اپلیکیشن به‌صورت پیش‌فرض فعال خواهد بود.

برای حذف کیبورد فارسی به مسیر Settings > General > Keyboard > Keyboards بروید، روی گزینه Edit در گوشه بالا ضربه بزنید، سپس روی علامت قرمز رنگ کنار Persian بزنید و گزینه Delete را تأیید کنید. توجه داشته باشید که پس از حذف، تنظیمات و واژه‌های یادگرفته‌شده QuickType برای آن زبان نیز از دستگاه پاک می‌شود.

در همان مسیر Settings > General > Keyboard > Keyboards با زدن گزینه Edit وارد حالت ویرایش فهرست می‌شوید. در این حالت با نگه‌داشتن و کشیدن آیکون سه‌خط کنار هر زبان می‌توانید ترتیب کیبوردها را جابه‌جا کنید. زبانی که در بالای فهرست قرار می‌گیرد، هنگام تایپ زودتر با ضربه روی آیکون کره‌زمین در دسترس خواهد بود.

خیر، نیازی به ری‌استارت کردن دستگاه نیست. بلافاصله پس از انتخاب Persian از فهرست Add New Keyboard، کیبورد فارسی فعال می‌شود و با ضربه روی آیکون کره‌زمین در هر اپلیکیشنی مانند پیام‌رسان‌ها، یادداشت یا مرورگر قابل دسترسی خواهد بود. تنها در موارد نادر که مشکل نرم‌افزاری وجود دارد، خاموش و روشن کردن دستگاه می‌تواند مفید باشد.

برای تنظیم زبان دیکته صوتی Siri روی فارسی، به مسیر Settings > General > Keyboard > Dictation Languages بروید و از فهرست، Persian را اضافه کنید. توجه داشته باشید که پشتیبانی دیکته صوتی فارسی ممکن است بسته به منطقه و نسخه iOS محدودتر از پشتیبانی تایپ متنی باشد، بنابراین بهتر است پیش از اتکای کامل به این قابلیت، دقت آن را در دستگاه خود آزمایش کنید.

برای افزودن کیبورد لهجه دری، وارد Settings > General > Keyboard > Keyboards > Add New Keyboard شوید و در کادر جست‌وجو عبارت «Persian» را تایپ کنید تا گزینه «Persian (Afghanistan)» نمایش داده شود. این گزینه به‌صورت مستقل از کیبورد Persian استاندارد قابل افزودن است و می‌توانید هر دو را همزمان فعال نگه دارید و بین آن‌ها جابه‌جا شوید.

بله، کیبورد رسمی فارسی اپل از قابلیت QuickType که شامل پیش‌بینی کلمه بعدی، تصحیح خودکار املا و پیشنهاد جایگزین برای کلمات تایپ‌شده است پشتیبانی می‌کند. این قابلیت با استفاده مکرر از دستگاه و یادگیری الگوهای تایپی کاربر به‌مرور دقیق‌تر می‌شود، هرچند دقت پیش‌بینی برای فارسی معمولاً کمی کمتر از زبان‌های پرکاربردتری مانند انگلیسی است.

بله، کیبورد فارسی مانند سایر کیبوردهای سیستمی iOS از حالت شناور پشتیبانی می‌کند. برای فعال‌سازی این حالت روی آیپد کافی است دو انگشت خود را روی کیبورد به سمت داخل بکشید (pinch) تا به کیبورد کوچک و قابل جابه‌جایی تبدیل شود؛ این قابلیت به‌ویژه برای تایپ یک‌دستی روی صفحه‌های بزرگ آیپد مفید است.

این مشکل معمولاً زمانی رخ می‌دهد که کاربر همچنان از کیبورد عربی به‌جای کیبورد رسمی فارسی استفاده می‌کند، چون در چیدمان عربی حروف پ، چ، ژ و گ وجود ندارند. همچنین برخی اپلیکیشن‌های قدیمی یا ضعیف در پشتیبانی یونیکد ممکن است حروف عربی و فارسی مشابه (مانند ی عربی و ی فارسی یا ک عربی و ک فارسی) را به‌اشتباه جایگزین کنند که با انتخاب صحیح کیبورد Persian این مشکل برطرف می‌شود.

بله، کاربران می‌توانند اپلیکیشن‌هایی مانند Gboard یا SwiftKey را از App Store دانلود کنند و از طریق Settings > General > Keyboard > Keyboards > Add New Keyboard آن‌ها را به‌عنوان کیبورد شخص‌ثالث اضافه کنند. این کیبوردها گاهی ویژگی‌های اضافی مانند تایپ حرکتی (glide typing) یا ایموجی پیشرفته دارند، اما برای دسترسی کامل باید گزینه Allow Full Access را در تنظیمات آن‌ها فعال کنید.

کیبورد رسمی اپل بدون نیاز به مجوز اضافه، رایگان، از پیش نصب‌شده در سیستم‌عامل و کاملاً ایمن از نظر حریم خصوصی است، چون داده‌های تایپی خارج از دستگاه ارسال نمی‌شود. کیبوردهای شخص‌ثالث معمولاً ویژگی‌های بیشتری مانند پیش‌بینی هوشمندتر یا تم‌های ظاهری ارائه می‌دهند، اما ممکن است برای عملکرد کامل به دسترسی کامل (Full Access) نیاز داشته باشند که به معنای ارسال برخی داده‌ها به سرورهای سازنده است.

بله، حالت کیبورد یک‌دستی که در آیفون‌های بزرگ‌تر کاربرد دارد برای کیبورد فارسی هم فعال است. برای استفاده از آن، آیکون گلوب یا اموجی روی کیبورد را لمس کرده و نگه دارید تا گزینه‌های Left یا Right ظاهر شود و کیبورد به یک سمت صفحه جمع شود، که این کار تایپ با یک دست را روی صفحه‌های بزرگ آسان‌تر می‌کند.

این مشکل به دلیل تفاوت کدهای یونیکد بین حروف عربی و فارسی رخ می‌دهد؛ حرف «ی» و «ک» در عربی و فارسی کدهای یونیکد متفاوتی دارند و اگر متن با کیبورد عربی تایپ یا از منبعی عربی کپی شده باشد، ظاهر حروف در فونت‌های فارسی نامتعارف دیده می‌شود. استفاده مداوم از کیبورد رسمی Persian به‌جای Arabic این مشکل را کاملاً برطرف می‌کند.

اپل واچ به دلیل محدودیت اندازه صفحه‌نمایش عمدتاً از ورودی صوتی، اسکرول دیجیتال (Scribble) و پاسخ‌های از پیش تعیین‌شده استفاده می‌کند و کیبورد تایپی کامل مشابه آیفون یا آیپد را ارائه نمی‌دهد. برای تایپ فارسی روی اپل واچ بهتر است از قابلیت Scribble برای نوشتن حرف‌به‌حرف یا دیکته صوتی استفاده کرد که تجربه‌ای محدودتر نسبت به آیفون دارد.

خیر، فعال‌سازی کیبورد رسمی فارسی کاملاً رایگان است و بخشی از سیستم‌عامل iOS محسوب می‌شود که اپل بدون هیچ هزینه اضافه‌ای در اختیار تمام کاربران قرار داده است. کافی است از مسیر تنظیمات آن را اضافه کنید و هیچ پرداختی، اشتراک یا خرید درون‌برنامه‌ای برای این قابلیت لازم نیست.

خیر، هیچ نیازی به خرید یا نصب اپلیکیشن از App Store برای داشتن کیبورد فارسی وجود ندارد، چون این کیبورد به‌صورت رسمی در سیستم‌عامل iOS تعبیه شده است. اپلیکیشن‌های فارسی موجود در App Store عمدتاً ویژگی‌های اضافی مانند فونت‌های خاص یا امکانات جانبی ارائه می‌دهند، اما برای تایپ استاندارد فارسی ضروری نیستند.

اکثر کیبوردهای محبوب شخص‌ثالث مانند Gboard و SwiftKey به‌طور کامل رایگان از App Store قابل دانلود هستند و هزینه مستقیمی ندارند. برخی از این اپلیکیشن‌ها ممکن است دارای تبلیغات یا خرید درون‌برنامه‌ای برای تم‌های ظاهری یا ایموجی‌های اختصاصی باشند، اما عملکرد اصلی تایپ فارسی معمولاً بدون هیچ پرداختی در دسترس است.

فعال کردن چند کیبورد از جمله فارسی و انگلیسی تاثیر محسوسی روی حافظه یا سرعت آیفون ندارد، چون این فایل‌های زبانی حجم بسیار کمی (معمولاً چند مگابایت) دارند و از پیش در سیستم‌عامل موجودند. تنها در صورت نصب چندین کیبورد شخص‌ثالث سنگین، ممکن است مصرف اندکی حافظه رم هنگام تایپ افزایش یابد که معمولاً قابل چشم‌پوشی است.

خیر، به‌روزرسانی سیستم‌عامل iOS برای تمام کاربران دارای دستگاه پشتیبانی‌شده کاملاً رایگان است و اپل هیچ هزینه‌ای برای دریافت نسخه‌های جدید iOS که شامل کیبورد فارسی می‌شوند دریافت نمی‌کند. تنها الزام این است که مدل آیفون شما از نظر سخت‌افزاری با نسخه جدید iOS سازگار باشد.

خیر، تایپ استاندارد با کیبورد رسمی فارسی به‌صورت کاملاً آفلاین و بدون نیاز به اتصال اینترنت انجام می‌شود چون تمام پردازش روی خود دستگاه صورت می‌گیرد. تنها در صورت استفاده از قابلیت دیکته صوتی (Dictation) که برخی درخواست‌ها را برای پردازش دقیق‌تر به سرورهای اپل ارسال می‌کند، مصرف داده اینترنت جزئی خواهد بود.

روش‌های قدیمی مانند جیلبریک و استفاده از ابزارهایی نظیر iBackupBot که دیگر عملاً کاربردی ندارند، هزینه‌های پنهانی مانند از دست دادن گارانتی رسمی اپل، افزایش ریسک نصب بدافزار، ناپایداری سیستم‌عامل و در مواردی از کار افتادن کامل دستگاه (bricking) را به همراه دارند. با وجود کیبورد رسمی رایگان فارسی، دیگر هیچ توجیهی برای تحمل این ریسک‌ها وجود ندارد.

برخی کیبوردهای شخص‌ثالث در نسخه رایگان خود محدودیت‌هایی مانند تبلیغات درون‌برنامه‌ای، تعداد محدود تم‌های ظاهری رایگان یا نبود برخی ایموجی‌های اختصاصی دارند. با این حال، عملکرد اصلی تایپ و پیش‌بینی کلمه فارسی در نسخه رایگان این اپلیکیشن‌ها معمولاً کامل است و نیازی به خرید نسخه پولی برای استفاده روزمره نیست.

جیلبریک کردن آیفون در بسیاری از کشورها از نظر قانونی منع نشده، اما برخلاف شرایط استفاده (Terms of Service) اپل است و می‌تواند گارانتی رسمی دستگاه را باطل کند. از آنجا که دیگر هیچ نیازی به جیلبریک برای داشتن کیبورد فارسی وجود ندارد، توصیه نمی‌شود کاربران این ریسک قانونی و امنیتی را صرفاً برای این منظور بپذیرند.

طبق سیاست رسمی اپل، جیلبریک کردن دستگاه به‌صراحت گارانتی سخت‌افزاری و نرم‌افزاری آیفون را باطل می‌کند، چون این عمل تغییراتی غیرمجاز در سیستم‌عامل ایجاد می‌کند که خارج از پشتیبانی رسمی اپل است. حتی اگر بعداً دستگاه به حالت اولیه بازگردانده شود، در برخی موارد مراکز خدمات اپل می‌توانند شواهد جیلبریک قبلی را تشخیص دهند.

کیبوردهای شخص‌ثالثی که دسترسی کامل (Full Access) دریافت می‌کنند از نظر فنی قادرند داده‌های تایپ‌شده کاربر را برای بهبود پیش‌بینی کلمه به سرورهای خود ارسال کنند. اپل کاربران را ملزم می‌کند پیش از فعال‌سازی این دسترسی، هشدار مربوطه را مطالعه کنند؛ بنابراین توصیه می‌شود فقط از کیبوردهای معتبر و شناخته‌شده با سیاست حریم خصوصی شفاف استفاده شود.

اپل به‌صورت پیش‌فرض به کیبوردهای شخص‌ثالث دسترسی محدودی می‌دهد و فعال‌سازی گزینه Allow Full Access به معنای اعطای اجازه به آن اپلیکیشن برای ارسال داده‌های تایپی از طریق اینترنت است، که می‌تواند شامل رمزهای عبور و اطلاعات حساس نیز باشد. این هشدار برای آگاه‌سازی کاربران از ریسک احتمالی نشت اطلاعات نمایش داده می‌شود، هرچند کیبورد رسمی فارسی اپل اصلاً به این دسترسی نیاز ندارد.

بله، نصب اپلیکیشن‌های کرک‌شده یا خارج از App Store رسمی که ادعای ارائه کیبورد فارسی پیشرفته دارند، ریسک بالای آلودگی به بدافزار، سرقت اطلاعات شخصی و دسترسی غیرمجاز به داده‌های حساس دستگاه را به همراه دارد. با وجود کیبورد رسمی رایگان و امن اپل، هیچ دلیل موجهی برای ریسک کردن با منابع نامعتبر وجود ندارد.

طبق سیاست حریم خصوصی اپل، کیبورد رسمی سیستم‌عامل از جمله کیبورد فارسی به‌صورت پیش‌فرض داده‌های تایپی کاربر را روی سرورهای خارجی ارسال نمی‌کند و تمام پردازش یادگیری QuickType به‌صورت محلی روی دستگاه انجام می‌شود، مگر اینکه کاربر قابلیت‌های مبتنی بر ابر مانند iCloud Keychain یا Dictation را فعال کرده باشد.

خیر، از آنجا که کیبورد فارسی بخشی استاندارد از سیستم‌عامل iOS است، فعال‌سازی آن نیازی به پذیرش شرایط استفاده جداگانه یا مجوز خاصی ندارد و صرفاً تابع همان توافق‌نامه کلی استفاده از iOS است که کاربر هنگام راه‌اندازی اولیه دستگاه می‌پذیرد. این موضوع کیبورد رسمی را از نظر حقوقی ساده‌تر از کیبوردهای شخص‌ثالث می‌کند.

طبق شرایط استفاده اپ‌استور، مسئولیت مستقیم عملکرد و حفظ حریم خصوصی هر اپلیکیشن شخص‌ثالث از جمله کیبوردهای فارسی جایگزین بر عهده سازنده همان اپلیکیشن است، نه اپل. اپل تنها بستر توزیع و برخی محدودیت‌های امنیتی مانند هشدار Full Access را فراهم می‌کند؛ بنابراین کاربران باید پیش از اعطای دسترسی کامل، اعتبار و سابقه سازنده اپلیکیشن را بررسی کنند.